opgave 1Tekst 1 Electra beschrijft haar situatie
Regel 298-299 Πρόσω γὰρ ἄστεως οὖσα τἀν πόλει κακὰ οὐκ οἶδα
11pLeg uit waarom de vrouwelijke vorm οὖσα gebruikt is, terwijl Χορός,
waarmee het sprekende personage aangeduid wordt, een mannelijk
woord is.
Regel 300 Λέγοιμ

ἄν
Electra laat haar aarzeling om te spreken om een aantal redenen varen.
22pBeschrijf twee van deze redenen in eigen woorden. Baseer je antwoord
op het vervolg (t/m κακά regel 303).
Regel 302-303 Ἐπεὶ t/m κακά
32pLeg uit dat er in deze regels sprake is van dramatische ironie.
Regel 312 Κάστορ

41pBeschrijf de rol die Castor in het vervolg van deze tragedie speelt (niet in
dit examen afgedrukt). Gebruik bij voorkeur niet meer dan dertig woorden.
Regel 313 ἐμνήστευεν en regel 316 ἔπερσ

52pLeg het verschil in aspectswaarde uit tussen ἐμνήστευεν en ἔπερσ

. Ga in
je antwoord in op de context van beide werkwoordsvormen.
Regel 314-318 Μήτηρ t/m πόρπαισιν
Een van de functies van deze regels is contrastwerking ten opzichte van
het voorafgaande (vanaf Λέγοιμ

regel 300).
62pBeschrijf in eigen woorden twee voorbeelden van contrastwerking tussen
de inhoud van de regels 314-318 (Μήτηρ t/m πόρπαισιν) en het
voorafgaande.
Regel 318 στέγας
71pCiteer het Griekse woord uit de regels 304-310 (πρῶτον t/m τητωμένη) dat
inhoudelijk overeenkomt met στέγας.
Regel 323 τύμβος
82pCiteer de twee Griekse zelfstandige naamwoorden uit de regels 326-329
(Μέθῃ t/m λέγειν) die inhoudelijk overeenkomen met τύμβος.
Regel 323 ἠτιμασμένος
Zowel de betekenis ‘niet eren’ als de betekenis ‘onteren’ wordt in het
vervolg (t/m ὑβρίζεται regel 331) uitgewerkt.
93pa. Beschrijf in eigen woorden de drie uitwerkingen van de betekenis ‘niet
eren’ die Electra in de regels 324-331 (οὔπω t/m ὑβρίζεται) noemt.
b. Beschrijf in eigen woorden de twee uitwerkingen van de betekenis
‘onteren’ die Electra in de regels 324-331 (οὔπω t/m ὑβρίζεται) noemt.
Regel 336-337 Αἰσχρὸν t/m κτανεῖν
Electra gebruikt in deze regels een a-fortiori-redenering.
101pBeschrijf deze a-fortiori-redenering in eigen woorden.
opgave 2Tekst 2 Algemeen
Regel 1015 τὸ πρᾶγμα
Met τὸ πρᾶγμα wijst Clytaemestra vooruit naar twee beschuldigingen aan
het adres van Agamemnon.
112pa. Beschrijf in eigen woorden de beschuldiging die ze uitspreekt in de
regels 1018-1029 (Ἡμᾶς t/m διώλεσεν).
b. Beschrijf in eigen woorden de beschuldiging die ze uitspreekt in de
regels 1032-1038 (Ἀλλ

t/m φίλον).
Regel 1015-1017 τὸ t/m δεῖ στυγεῖν
Deze regels worden door G. Koolschijn als volgt vertaald:
“Wie de feiten heeft vernomen mag zijn afschuw tonen, als ik haat
verdien, maar waarom anders haten?”
122pa. Citeer het Griekse woord dat is weergegeven met ‘mag’.
b. Citeer het Griekse tekstelement dat is weergegeven met ‘anders’.
Regel 1020-1022 Κεῖνος t/m Αὖλιν
Deze regels worden door G. Koolschijn als volgt vertaald:
“Maar híj heeft mijn dochter, onder het mom dat ze zou trouwen met
Achilles, van huis naar Aulis meegenomen, waar de vloot vastzat.”
131pCiteer het Griekse woord waarop de vertaling ‘onder het mom’ is
gebaseerd.
Regel 1026 μίαν
141pLeg uit dat μίαν door de plaatsing in de zin nadruk krijgt.
Regel 1024-1026 Κεἰ t/m ἦν
Clytaemestra’s verbeelding werkt in deze regels als een camera die
steeds meer inzoomt op de situatie.
152pLeg dit uit en onderscheid hierbij drie stadia. Ga in je antwoord in op de
inhoud van de regels 1024-1026 (Κεἰ t/m ἦν).
Regel 1035 Μῶρον μὲν οὖν γυναῖκες
161pCiteer uit de regels 1035-1038 (Μῶρον t/m φίλον) het Griekse
tekstelement dat naar Μῶρον μὲν οὖν γυναῖκες verwijst.
Regel 1036-1038 ὅταν t/m φίλον
172pa. Beschrijf het verschil tussen de in deze regels in algemene termen
beschreven gang van zaken en de gang van zaken bij Clytaemestra
zoals Electra die in het vervolg (niet in dit examen afgedrukt) beschrijft.
b. Met welk grammaticaal middel wordt duidelijk gemaakt dat de uitspraak
in de regels 1036-1038 (ὅταν t/m φίλον) algemene geldigheid heeft?
Regel 1040 κλύουσ

ἄνδρες κακῶς
181pCiteer uit de regels 1035-1040 (Μῶρον t/m κακῶς) het Griekse woord dat
inhoudelijk vergelijkbaar is met κλύουσ

κακῶς.
Regel 1044 ταῦτ

191pBeschrijf in eigen woorden wat Clytaemestra bedoelt met ταῦτ

. Baseer je
antwoord op het voorafgaande (vanaf Κἄπειτ

regel 1039).
Regel 1044 τὸν
201pNaar wie verwijst τὸν?

Ὀρέστην (regel 1042)

πόσιν (regel 1042)

Μενέλαον (regel 1043)

πατὴρ (regel 1043)
Regel 1036-1045 ὅταν t/m παθεῖν
In deze regels verdedigt Clytaemestra zich tegen twee verwijten.
212pa. Beschrijf in eigen woorden het verwijt waartegen Clytaemestra zich in
de regels 1036-1040 (ὅταν t/m κακῶς) verdedigt.
b. Beschrijf in eigen woorden het verwijt waartegen Clytaemestra zich in
de regels 1041-1045 (Εἰ t/m παθεῖν) verdedigt.
Regel 1049-1050 Λέγ

t/m ἐνδίκως
Een opmerking als deze is kenmerkend voor het tekstonderdeel binnen
een tragedie waarvan deze regels deel uitmaken.
222pNoteer de term voor dit tekstonderdeel. Licht je antwoord toe en betrek
daarbij de inhoud van de regels 1049-1050 (Λέγ

t/m ἐνδίκως).
Regel 1046-1054 Ἔκτειν

t/m λόγων
In deze regels komt een γνώμη voor.
231pGeef deze γνώμη in eigen woorden weer.
Algemeen
Euripides besteedt in zijn tragedies veel aandacht aan vrouwen. Dat is
ook het geval in de tragedie Electra.
242pLeg uit dat de mannelijke personages Aegisthus en Orestes als veel
minder krachtig voorgesteld worden dan de vrouwelijke personages
Clytaemestra en Electra.
Ga in je antwoord in op elk van deze vier personages zoals die
voorkomen in de Electra van Euripides. Gebruik bij voorkeur niet meer
dan 50 woorden.