bronnen

Eindexamen grieks vwo 2005, tijdvak 1

opgave 1Tekst 1 Alexander op bezoek in Athene

Regel 8 de Perzische tragedie op zee
11p
Hiermee wordt gedoeld op de gebeurtenissen bij:
A het Athos-gebergte
B Marathon
C Plataeae
D Salamis
In de regels 10-18 gebruikt Herodotus epanalepsis.
22p
Laat door het citeren van het desbetreffende tekstelement uit de regels 10-14 en het
desbetreffende Griekse tekstelement uit de regels 15-18 zien dat Herodotus epanalepsis
gebruikt.
Regel 24-25 Οὔτε γὰρ ἂν ὑπερβάλοισθε
31p
Citeer het Griekse tekstelement uit het vervolg (t/m regel 32) waarin dezelfde verwachting
wordt uitgesproken.
Regel 26 τῆς Ξέρξεω στρατηλασίης τὸ πλῆθος
42p
Citeer uit de regels 33-43 het Griekse tekstelement waarin Alexander dit eveneens ter
sprake brengt.
Regel 25-26 Εἴδετε t/m τὰ ἔργα
52p
Noteer twee van deze ἔργα die men kan opmaken uit de regels 19-22. Beantwoord de vraag
in het Nederlands.
Regel 28-29 Μὴ ὦν βούλεσθε t/m περὶ ὑµέων αὐτῶν
Deze woorden worden door H. L. van Dolen als volgt vertaald:
“Zet het toch uit uw hoofd uw krachten te meten met onze Koning. Dat leidt alleen maar tot
verlies van uw land en tot een niet aflatende strijd om het bestaan.”
Herodotus gebruikt een metafoor die niet in deze vertaling is terug te vinden.
61p
Om welke metafoor gaat het? Beantwoord de vraag in het Nederlands.
71p
Citeer uit de regels 24-32 (Νῦν t/m ἀπάτης) het Griekse tekstelement waarmee Mardonios
terugkomt op Xerxes’ woorden ἐόντες αὐτόνοµοι (regel 21).
Bij onderhandelingen is het gebruikelijk dat iemand de zaken anders voorstelt dan hij ze
zelf beoordeelt.
82p
In welk opzicht verschilt de voorstelling van zaken die Mardonios in de regels 24-32 (Νῦν
t/m ἀπάτης) geeft van zijn beoordeling in de regels 6-14? Ga bij je antwoord in op beide
passages.
Regel 34 εὐνοίης τῆς πρὸς ὑµέας ἐούσης ἐξ ἐµεῦ
Herodotus heeft de lezer hiervan al op de hoogte gebracht.
92p
Citeer uit de regels 1-14 het desbetreffende tekstelement.
Regel 39 ἐθέλουσι
In regel 27 worden de Perzen aangeduid met ἡµέας, maar in regel 39 met de 3e persoon
meervoud ἐθέλουσι.
102p
Verklaar dit verschil.
Alexander gebruikt in de regels 33-43 een toezegging uit de boodschap van Xerxes (regel
19-22) die Mardonios in de regels 23-32 niet noemt.
111p
Om welke toezegging gaat het? Beantwoord de vraag in het Nederlands.
Alexander maakt in de regels 33-43 duidelijk dat de Atheners een voorkeursbehandeling in
het vooruitzicht wordt gesteld.
121p
Citeer het Griekse woord waaruit dat blijkt.
Regel 51-52 Ἐπίτηδες ὦν ἐποίευν
131p
Deze woorden hebben betrekking op:
A κάρτα ἔδεισαν (regel 47)
B ἐπανέµειναν διατρίβοντες (regel 49)
C ἔµελλον πεύσεσθαι (regel 50)
D πέµψειν κατὰ τάχος ἀγγέλους (regel 51)

opgave 2Tekst 2 Thucydides beschrijft het bezoek van een Atheens gezantschap aan de Meliërs. De Atheners

Tekst 2 en tekst 1
Vergelijk de reactie van de Meliërs in tekst 2 op het voorstel van de Atheners met de reactie
van de Atheners in tekst 1, regel 54-63 op het aanbod van Alexander namens de Perzen.
In tekst 2 gebruiken de Meliërs twee argumenten die de Atheners in tekst 1, regel 54-63 ook
gebruiken om het aan hen gedane voorstel af te wijzen.
144p
a. Omschrijf deze twee argumenten in eigen woorden.
b. Wat is het verschil tussen de reactie van de Meliërs in tekst 2 en de reactie van de
Atheners in tekst 1, regel 54-63 op het gedane voorstel? Beantwoord de vraag in het
Nederlands en ga bij je antwoord in op beide passages.

opgave 3Tekst 3 Aelius Aristides, een Griekse redenaar uit de 2e eeuw na Christus, schrijft in een

Tekst 3 en tekst 1
Tekst 3, regel 5-6 dat hij in de toekomst beter andere aanbevelingen kon doen aan de
Atheners
152p
Citeer het Griekse tekstelement uit tekst 1, regel 53-63 dat een vergelijkbare gedachte
uitdrukt.

opgave 4Tekst 4 Kleisthenes, de tiran van Sicyon, heeft huwelijkskandidaten voor zijn dochter uitgenodigd

Regel 2-5 θύσας t/m ἐς τὸ µέσον
Vergelijk deze passage met de volgende bewerking van Aubrey De Sélincourt:
“Kleisthenes liet honderd runderen slachten en gaf een banket waaraan niet alleen de vrijers
waren uitgenodigd, maar iedere man van enig aanzien in Sicyon. Toen het banket ten einde
was werden de rivalen voor de laatste maal aan de tand gevoeld: ze moesten voor het
voltallige gezelschap een redevoering houden.”
Deze versie wijkt op een aantal punten af van de tekst van Herodotus. Zo ontbreekt het
onderdeel µουσική geheel.
162p
Noteer nog twee punten van verschil tussen de versie van De Sélincourt en het verhaal van
Herodotus. Beantwoord de vraag in het Nederlands en ga in op beide teksten.
Regel 7 ὀρχήσατο en ὀρχέετο
172p
Leg het verschil in gebruikswijze tussen deze twee werkwoordsvormen uit. Betrek de
context in je antwoord.
182p
a. Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 1-11 (t/m ἐχειρονόµησε) dat duidelijk maakt
hoe Hippokleides over zijn eigen optreden oordeelt.
b. Citeer het Griekse zelfstandige naamwoord uit de regels 8-16 (Μετὰ δὲ t/m Ἱπποκλείδῃ)
waaruit het oordeel van Kleisthenes over het optreden van Hippokleides blijkt.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
Regel 17 ὀνοµάζεται
191p
Leg uit dat deze vorm hier geen praesens historicum kan zijn. Betrek de context in je
antwoord.
Regel 23 ἑκάστῳ δωρεὴν δίδωµι
Kleisthenes geeft hiervoor twee redenen.
202p
Noteer deze twee redenen. Beantwoord de vraag in het Nederlands en baseer je antwoord op
de regels 18-25.

opgave 5Tekst 5 De Nederlandse schrijver Louis Couperus (1863-1923) heeft een bewerking gemaakt van

Tekst 5 en tekst 4
Tekst 5, regel 1-3 Hij sprong t/m van verontwaardiging
211p
Citeer het Griekse woord uit tekst 4, regel 5-16 (Προιούσης t/m Ἱπποκλείδῃ) dat de
verontwaardiging van Kleisthenes over dezelfde gebeurtenis weergeeft.
Tekst 4, regel 14 οὐκέτι κατέχειν δυνάµενος
221p
Citeer het tekstelement uit tekst 5 dat hiermee inhoudelijk overeenkomt.
Tekst 4, regel 16 Οὐ φροντὶς Ἱπποκλείδῃ
231p
Omschrijf in eigen woorden welke reden er in tekst 5 voor dit antwoord wordt gegeven.
De verhouding tussen vader en dochter in verband met de keuze van de huwelijkspartner is
in het verhaal van Herodotus heel anders dan in tekst 5.
242p
Beschrijf in eigen woorden het verschil en gebruik bij voorkeur niet meer dan 50 woorden.

opgave 6Tekst 6

2539p
Bestudeer tekst 6 met de inleiding en de aantekeningen.
39p Vertaal de regels 1 t/m 12.
√(Einde)
Lees verder