bronnen

Eindexamen grieks vwo 2004, tijdvak 2

opgave 1Tekst 1 Cassandra, die te horen heeft gekregen dat ze is toegewezen aan Agamemnon, heeft zojuist

Regel 353 νικηφόρον
11p
Leg op grond van dit betoog van Cassandra uit waarom zij zichzelf νικηφόρον noemt.
Beantwoord de vraag in het Nederlands.
Regel 356 εἰ γὰρ ἔστι Λοξίας
21p
Leg uit waarom deze voorwaarde belangrijk is.
31p
Welk motief noemt Cassandra in de regels 359-364 voor de moord op Agamemnon?
Citeer bij wijze van antwoord het desbetreffende Griekse tekstelement.
In de tragedie ‘Agamemnon’ van Aeschylus zegt Clytaemnestra tot het koor nadat het koor
haar de moord op Agamemnon heeft verweten:
“Ook dat hij een slavendood stierf
kunt u mij niet verwijten.
Heeft hij zijn gezin niet bedrieglijk
in het ongeluk gestort?
Nu de loot die van hem in mij groeide,
mijn veelbeweende Ifigeneia,
geen waarde had voor hem
is hij zelf naar waarde beloond.”
42p
a. Welk motief had Clytaemnestra blijkens de geciteerde tekst voor de moord op
Agamemnon?
b. Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 361-373 dat hetzelfde motief uitdrukt.
Regel 364 οἴκων τ’ Ἀτρέως ἀνάστασιν
52p
Citeer het Griekse tekstelement uit het voorafgaande met dezelfde strekking.
Cassandra noemt in de regels 368-382 twee motieven om oorlog te voeren. Het ene motief
vindt ze gerechtvaardigd, het andere niet.
62p
Noteer beide motieven onder vermelding van gerechtvaardigd en niet gerechtvaardigd.
Beantwoord de vraag in het Nederlands.
Vergelijk οὓς t/m ὕπο (regel 387-390) met οὓς t/m κεῖνται (regel 376-379).
72p
a. Citeer uit οὓς t/m ὕπο (regel 387-390) het Griekse tekstelement dat overeenkomt met
Ἄρης (regel 376).
b. Citeer uit οὓς t/m ὕπο (regel 387-390) het Griekse tekstelement dat overeenkomt met
κεῖνται (regel 379).
Regel 376 ἕλοι, regel 385 γένοιτ’, regel 387 ἕλοι en regel 391 θάνοιεν
Van deze vier optativusvormen is er één om een andere reden gebruikt dan de andere drie.
82p
Noteer deze optativus en licht de gebruikswijze van de gekozen vorm toe.
91p
Citeer uit de regels 386-405 een Grieks tekstelement dat door het Atheense publiek tijdens
de eerste opvoering van deze tragedie kan zijn opgevat als kritiek van Euripides op de
actuele politieke situatie in Athene.
Regel 370 ἐχθίστων en regel 404 ἐχθίστους
102p
a. Wie wordt / worden concreet met ἐχθίστων bedoeld? Beantwoord de vraag in het
Nederlands.
b. Wie wordt / worden concreet met ἐχθίστους bedoeld? Beantwoord de vraag in het
Nederlands.
De regels 408-410 luiden in de vertaling van Courteaux & Claes:
“Als Apollo je niet uitzinnig had gemaakt,
zou je dreigende taal tegen onze leiders,
juist nu ze op het punt staan af te varen,
je zuur opbreken.”
112p
a. Citeer het Griekse tekstelement waarvan ‘dreigende’ de weergave is.
b. Citeer het Griekse tekstelement waarvan ‘je zuur opbreken’ de weergave is.
123p
a. Citeer de twee Griekse tekstelementen waarmee Talthybios in de regels 413-420 het
betoog van Cassandra samenvat.
b. Citeer het Griekse tekstelement waaruit blijkt welke waarde Thalthybios hecht aan het
betoog van Cassandra.
Regel 420 καλὸν νύµφευµα τῷ στρατηλάτῃ
131p
Leg op grond van het voorafgaande uit dat Talthybios καλόν spottend gebruikt.

opgave 2Tekst 2 Afbeelding

Hoewel het debat zal gaan tussen Helena en Hekabe, richt Helena zich in de regels 914-922
niet tot Hekabe maar tot Menelaus.
143p
Citeer uit de regels 914-922 drie Griekse woorden waaruit blijkt dat zij niet tot Hekabe
spreekt.
De Romeinse schrijver Cicero merkt in een van zijn werken op dat Hekabe niet de oorzaak
van de ondergang is geweest voor de Trojanen, alleen maar omdat ze Alexander heeft
gebaard.
151p
Citeer uit de regels 914-922 het Griekse tekstelement waaruit blijkt dat Helena dit wel als
oorzaak ziet.
De regels 916-918 luiden in een vertaling van G. Koolschijn:
“Daarom zal ik op de verwijten die je mij stellig in een discussie zult maken antwoorden
door mijn beschuldigingen, die niet ongegrond zijn, hier tegenover die van jou te stellen.”
162p
a. Citeer het Griekse tekstelement waarvan ‘stellig’ de weergave is.
b. Citeer het tekstelement uit de vertaling dat in het Grieks in het geheel niet terug te vinden
is.
Regel 924 ἔκρινε
171p
Op basis van welk criterium moest Paris kiezen? Citeer bij wijze van antwoord het
desbetreffende Griekse tekstelement uit de regels 924-934.
181p
Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 914-928, waarin Helena zichzelf omschrijft als
slachtoffer.
Regel 929-930 Κύπρις δὲ τοὐµòν εἶδος ἐκπαγλουµένη δώσειν ὑπέσχετ’
193p
Noteer uit de regels 932-937 drie werkwoordsvormen waarmee Helena aangeeft
wat dit persoonlijk voor haar voor consequenties had.
De gangbare versie van het Parisoordeel luidt:
De godinnen proberen Paris alle drie te beïnvloeden: Hera belooft hem macht, Athene roem
in de oorlog en Aphrodite de mooiste vrouw.
In de regels 925-928 gaat Helena uitgebreid in op de beloftes van Athene en Hera.
202p
a. Waaruit bestaat de uitbreiding ten opzichte van de gangbare versie? Beantwoord de vraag
in het Nederlands.
b. Leg uit waarom Helena deze uitbreiding nodig heeft voor de conclusie die zij trekt in de
regels 932-937.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
In de komedie De Wolken van Aristophanes komt de volgende passage voor:
“Als je erop betrapt wordt dat je bent vreemdgegaan, dan moet je tegen de bedrogen
echtgenoot zeggen dat je helemaal niets verkeerds hebt gedaan. Vervolgens moet je Zeus de
schuld geven; ook hij kan immers niet tegen de liefde en de vrouwen op. Hoe zou jij nu als
sterveling meer kunnen dan een god?”
212p
a. Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 945-960 dat vergelijkbaar is met ‘ook hij
kan immers niet tegen de liefde en de vrouwen op’.
b. Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 945-960 dat vergelijkbaar is met ‘Hoe zou
jij nu als sterveling meer kunnen dan een god?’.
In regel 938 heeft Helena het volgende punt van bespreking aangekondigd met de woorden
οὔπω µε φήσεις αὐτὰ τἀν ποσὶν λέγειν.
222p
Citeer uit de regels 940-960 twee Griekse tekstelementen waarmee zij aangeeft weer een
nieuw punt aan de orde te stellen.
In de passage (niet in tekstboekje afgedrukt) die volgt op tekst 2 zegt Hekabe tot Helena:
Κύπριν ἔλεξας ἐλθεῖν ἐµῷ ξὺν παιδί
231p
Citeer uit de regels 929-944 het Griekse tekstelement waarin Helena dit heeft gezegd.
Afbeelding
Op de afbeelding worden twee gebeurtenissen die zich afspelen aan het eind van de
Trojaanse oorlog uitgebeeld die ook in ‘Trojaanse vrouwen’ worden vermeld.
243p
a. Noem de naam van de in het midden afgebeelde persoon.
b. Met welk doel vindt de op de voorgrond afgebeelde handeling plaats?
c. Beschrijf de gebeurtenis die op de achtergrond linksboven is afgebeeld.

opgave 3Tekst 3 Talthybios komt na de val van Troje met een bericht van de Grieken naar Hekabe. Hekabe

2543p
Bestudeer tekst 3 met de inleiding en de aantekeningen.
43p Vertaal de regels 492 t/m 496 en 499 t/m 512.
√(Einde)
Lees verder