bronnen

Eindexamen bedrijfseconomie vwo 2021, tijdvak 3 (management en organisatie, bezemexamen)

opgave 1Opgave 1

Op de creditzijde van de balans van Brink nv komen per 31 december
2017 onder andere de volgende posten voor:
getallen in euro’s     6% Preferent aandelenvermogen   500.000 Aandelenvermogen 4.000.000   Aandelen in portefeuille 40.000             3.960.000 Agioreserve   2.500.000 Algemene reserve   1.750.000 Herwaarderingsreserve   750.000 Winstsaldo 2017 voor belasting   1.000.000
De nominale waarde van een aandeel Brink is € 10.
Ten aanzien van de winstverdeling 2017 is gegeven:
− De vennootschapsbelasting is 20% over de eerste € 200.000 winst.
Over het meerdere van de winst moet 25% worden betaald.
− De houders van de 6% preferente aandelen ontvangen hun dividend in
contanten.
− Het beschikbare dividendpercentage voor de houders van de gewone
aandelen is 10%. Dit beschikbare dividend is voor de helft in
contanten en voor de helft in aandelen.
− De dividendbelasting is 15%.
− Het restant van de winst wordt gereserveerd.
figuur bij de opgave
12p
Wat kan voor een aandeelhouder het voordeel zijn van het bezit van 6%
preferente aandelen boven het bezit van gewone aandelen? Motiveer het
antwoord.
23p
Bereken het bedrag dat van de winst over 2017 wordt gereserveerd door
Brink.
32p
Bereken het bedrag aan cashdividend over 2017 dat een houder van een
gewoon aandeel Brink per aandeel op zijn bankrekening moet worden
bijgeschreven.

opgave 2Opgave 2

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 en 2.
Bij deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
figuur bij de opgave
In het Groothandelsgebouw in Rotterdam kunnen bedrijven kantoor- en
winkelruimten huren. De verhuurder en tevens eigenaar van het
Groothandelsgebouw is Leenders nv.
Bij een naamloze vennootschap zijn de aandelen aan toonder.
41p
Noem een verschil in procedure bij de verkoop van een aandeel van een
nv vergeleken met de verkoop van een aandeel van een bv.
Van Leenders zijn in informatiebron 1 de balansen per 31 december 2017
en 31 december 2016 opgenomen en in informatiebron 2 zijn de
resultatenrekening over 2016 en de gedeeltelijk ingevulde
resultatenrekening over 2017 met een toelichting opgenomen.
Gebruik bij de beantwoording van vraag 5 tot en met 10 de
informatiebronnen 1 en/of 2.
52p
Bereken het bedrag waarmee de Herwaarderingsreserve
op 31 december 2017 is veranderd ten opzichte van 31 december 2016.
Geef aan of er sprake is van een stijging of daling.
65puitwerkbijlage
Bereken het resultaat over 2017.
Vul hiertoe de uitwerkbijlage behorende bij deze vraag volledig in. Rond
af op duizendtallen.
Zowel de aandeelhouders als de kredietverstrekkers van Leenders maken
zich zorgen over de cijfers zoals die blijken uit de financiële overzichten.
De aandeelhouders
De aandeelhouders van Leenders zijn bezorgd over de relatief grote
daling van het resultaat per aandeel in 2017 ten opzichte van 2016 en de
hierdoor ontstane daling van het dividend per aandeel.
72p
Bereken de procentuele daling van het resultaat per aandeel van 2017 ten
opzichte van 2016.
De kredietverstrekkers
De kredietverstrekkers maken zich op hun beurt zorgen over de
solvabiliteit en de liquiditeit van Leenders.
De solvabiliteit wordt berekend door de verhouding tussen het vreemd
vermogen en het totale vermogen. De kredietverstrekkers eisen een
solvabiliteit van maximaal 0,5.
De liquiditeit wordt berekend aan de hand van de current ratio (de
verhouding tussen enerzijds de vlottende en liquide activa en anderzijds
het kort vreemd vermogen). De kredietverstrekkers hanteren hierbij een
ondergrens van 1,5.
82p
Toon door middel van een berekening aan of de solvabiliteit op
31 december 2017 aan de maximumeis van de kredietverstrekkers
voldoet.
92p
Toon door middel van een berekening aan of de current ratio op
31 december 2017 aan de ondergrens van de kredietverstrekkers voldoet.
De directie van Leenders zegt dat de ondergrens die de
kredietverstrekkers hanteren bij Leenders voor de current ratio, te streng
is. De directie zegt dit aan te kunnen tonen op basis van de balans per
31 december 2017.
102p
Leg uit met behulp van de balansposten waarom volgens de directie een
lagere current ratio dan 1,5 voor Leenders niet tot liquiditeitsproblemen
hoeft te leiden.
Plan voor 2018
Leenders wil zowel de aandeelhouders als de kredietverstrekkers meer
tevreden gaan stellen. Daartoe heeft Leenders een plan opgesteld dat
moet leiden tot een verhoging van het resultaat.
112p
Leg uit waarom door een stijging van het resultaat de solvabiliteit wordt
verbeterd. Betrek in je antwoord zowel het tellereffect als het noemer-
effect op de solvabiliteit.

opgave 3Opgave 3

Simon Schilder is graffiti-artiest en heeft een eenmanszaak. Simon krijgt
opdrachten van overheden en bedrijven om grote oppervlakten te
voorzien van schilderingen.
De opdrachtgevers geven aan Simon hun wensen door. Vervolgens maakt
Simon op basis van die wensen een offerte. Na goedkeuring van de
offerte door de opdrachtgever bestelt hij alvast de spuitbussen die hij
nodig heeft voor het ontwerp. Simon heeft daarnaast altijd een
basisvoorraad spuitbussen, zodat hij bij kleine opdrachten niet hoeft te
wachten totdat de spuitbussen ontvangen zijn.
122p
Is er bij Simon sprake van massaproductie of van stukproductie? Licht het
antwoord toe.
In de betalingsvoorwaarden van Simon staat:
− Na acceptatie van de offerte betaalt de opdrachtgever direct de ene
helft van het offertebedrag.
− Een maand na goedkeuring van de offerte wordt door de
opdrachtgever de andere helft van het offertebedrag betaald.
131p
Leg uit waarom Simon een aanbetaling eist na goedkeuring van de offerte
door de opdrachtgever.
Het tarief dat Simon rekent voor zijn opdrachten, is opgebouwd uit twee
delen: een starttarief en een tarief per m2.
oppervlakte starttarief (€) 1) tarief per m 2 (€) 1) 0 tot 4 m 2 50 30 4 tot 10 m 2 75 28 10 tot 20 m 2 125 27 meer dan 20 m 2 240 26
noot 1 Deze tarieven zijn exclusief 21% btw.
De balans per 1 april 2017 van Simon Schilder ziet er als volgt uit:
(getallen x € 1)
debet Balans Simon Schilder per 1 april 2017 credit Bestelbus 9.000,00 Eigen vermogen 6.720,33 Voorraad spuitbussen 450,00 4% Bedrijfskrediet 4.000,00 Debiteuren 847,00 Te betalen interest 146,67 Liquide middelen 570,00               10.867,00   10.867,00
Aanvullende gegevens:
− Alle spuitbussen hebben een inhoud van 500 milliliter (= 0,5 liter) verf.
− Met 1 liter verf kan een oppervlakte van 4 m2 worden bespoten.
− De vaste inkoopprijs van een spuitbus is € 9 exclusief 21% btw.
− Op het bedrijfskrediet wordt jaarlijks op 30 april € 500 afgelost. Dan
wordt tevens de interest over de afgelopen twaalf maanden betaald.
− Op de bestelbus wordt jaarlijks € 600 afgeschreven. Over delen van
een jaar wordt naar evenredigheid afgeschreven.
− De bedrijfskosten, exclusief interestkosten en afschrijvingskosten, zijn
5% van de omzet exclusief btw.
In april 2017 heeft Simon van de volgende verzoeken tot opdrachten
offertes gemaakt. Deze zijn allemaal goedgekeurd en de betalingen zijn
conform de betalingsvoorwaarden gedaan.
datum naam afnemer ondergrond oppervlakte goedkeuring 4 april 2017 dhr. G.O. West buitenmuur steen 12 m2 17 april 2017 mevr. I. Smit binnenmuur gips 6 m2 21 april 2017 Gemeente Horst viaduct beton 24 m2
143p
Bereken de totale ontvangsten van Simon in april 2017.
154puitwerkbijlage
Bereken de nettowinst van Simon over april 2017.
Vul hiertoe de uitwerkbijlage horende bij deze vraag volledig in.

opgave 4Opgave 4

De Guitige Genieters is een kookvereniging uit de regio Gelderland-Zuid.
Per 1 januari 2017 is gegeven:
− De vereniging telt 36 leden.
− 3 leden hebben de jaarcontributie over 2016 nog niet voldaan, maar
doen dit in 2017.
− 7 leden hebben de jaarcontributie over 2017 al voldaan in 2016.
Vanaf 2017 geldt een ledenstop. De jaarcontributie is € 325 per persoon.
Daarnaast is het overzicht van ontvangsten en uitgaven van De Guitige
Genieters in 2017 bekend.
Overzicht van Ontvangsten en Uitgaven 2017 (getallen x € 1)
Ontvangsten   Uitgaven   Jaarcontributie 11.050 Afdracht Kook College 14.925 Workshopbedragen leden 5.220 Saldo 1.345           16.270   16.270
163p
Bereken hoeveel leden op 31 december 2017 de jaarcontributie over 2018
al vooruitbetaald hebben.
Een keer per maand komt de vereniging bijeen voor een kookworkshop bij
Het Kook College in Wijchen. De vereniging betaalt hiervoor een afdracht
aan Het Kook College. Deze afdracht bestaat uit twee delen:
− Per kookworkshop wordt een vast bedrag betaald van € 1.200.
− Per keer dat er meer dan 30 leden komen koken, wordt een
vergoeding van € 35 per extra persoon betaald.
Per deelname aan een kookworkshop moet door een lid een extra
workshopbedrag van € 15 betaald worden aan de vereniging. Een lid komt
gemiddeld 10 keer per jaar bij een workshop.
Per 1 januari 2017 moet nog € 880 aan workshopbedragen worden
ontvangen door de vereniging.
172p
Bereken het bedrag dat de vereniging per 31 december 2017 aan
workshopbedragen nog te vorderen heeft.
Vaststelling jaarcontributie 2018
De voorzitter van De Guitige Genieters signaleert op 31 december 2017
voor het vijfde opeenvolgende jaar een groeiend positief saldo op de staat
van baten en lasten. Hij stelt voor om voortaan te begroten op een positief
saldo van € 500, dat vervolgens wordt gedoneerd aan het Diabetesfonds.
Het workshopbedrag van € 15 zal gelijk blijven, maar de jaarcontributie
kan worden verlaagd.
Voor het jaar 2018 verwacht hij een gelijk ledenaantal als in 2017 en de
volgende maandelijkse opkomsten tijdens de kookworkshops:
− januari tot en met april: 32 leden
− mei tot en met september: 29 leden
− oktober tot en met december: 33 leden
183p
Bereken het bedrag van de jaarcontributie over 2018 per lid dat de
voorzitter op de algemene ledenvergadering zal voorstellen.

opgave 5Opgave 5

In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 3 en 4.
Zaaier nv is een groothandel in paracetamol. Zaaier koopt merkloze
paracetamol bij een fabriek in India in. In die fabriek wordt de paracetamol
als huismerk van drogisterijen verpakt in doosjes.
Zaaier verkoopt deze doosjes alleen binnen Nederland. De verkoopprijs
per 1.000 doosjes waarmee Zaaier aan drogisterijen levert, wordt als volgt
voorcalculatorisch bepaald:
inkoopprijs in India € 562,50 per 1.000 doosjes transport en overige (variabele) kosten 44% van de inkoopprijs nettowinstmarge Zaaier 10% van de verkoopprijs
In 2016 worden in Nederland 25 miljoen doosjes paracetamol verkocht.
Daarvan levert Zaaier 15%. De gerealiseerde inkoopprijs, variabele
kosten en nettowinstmarge zijn gelijk aan de voorgecalculeerde
gegevens.
194p
Bereken de gerealiseerde nettowinst van Zaaier over 2016.
Eind 2016 heeft de directie van Zaaier een strategisch plan opgesteld om
de paracetamol vanaf 1 januari 2017 zelf in Nederland te gaan
produceren (zie informatiebron 3).
De Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Zaaier is bereid
akkoord te gaan, maar stelt wel een voorwaarde:
“Binnen drie jaar nadat de productie in Nederland op 1 januari 2017 van
start is gegaan, dus uiterlijk eind 2019, moet de winst over 2019 hoger
zijn dan bij voortgezette inkoop in India.”
Zaaier zal alleen op bestelling van afnemers gaan produceren, dus de
verwachte afzet in een jaar is ook de verwachte productie.
201p
Bereken de productieomvang die de directie in 2019 verwacht te behalen.
Zaaier kan per 1 januari 2017 in een te huren gebouw in Nederland
beginnen met de productie. Hierin plaatst het bedrijf een te kopen
productielijn (zie informatiebron 4).
212p
Bereken de verwachte jaarlijkse totale constante kosten als gevolg van
huur van het gebouw en de investeringen in en de financiering van de
productielijn.
De verkoopprijs van een doosje paracetamol in 2017 blijft gelijk aan die in
2016. In 2017 zullen de variabele kosten € 616 per 1.000 doosjes zijn.
Voor een productieomvang van 0 tot 8 miljoen doosjes heeft de directie
alle noodzakelijke gegevens die nodig zijn voor de vaststelling van:
a de totale dekkingsbijdrage bij productie in India
b de totale dekkingsbijdrage bij productie in Nederland
c de totale constante kosten bij productie in Nederland
222puitwerkbijlage
Teken de lijnen van b en c met vermelding van de bijbehorende letter in
de grafiek van de uitwerkbijlage die bij deze vraag hoort.
232p
Bereken vanaf welke afzet de verwachte winsten bij productie in
Nederland groter zijn dan bij inkoop in India.
242puitwerkbijlage
Geef in de grafiek op de uitwerkbijlage die bij deze vraag hoort, op de
verticale as de beide in vraag 23 genoemde winsten aan.
252p
Toon aan of de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Zaaier
akkoord zal gaan met het strategisch plan van de directie. Motiveer het
antwoord.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

opgave 6Opgave 6

In deze opgave blijven de belastingen en de inkoopkosten buiten
beschouwing.
Mazout bv handelt uitsluitend in zonnebloemolie. Elke eerste dag van de
maand koopt Mazout zonnebloemolie in. Deze wordt direct ontvangen.
Gedurende de maand wordt de zonnebloemolie verkocht en afgeleverd
aan bedrijven.
De bij Mazout aanwezige voorraad op 30 september 2016 is 6.000 ton
met een inkoopprijs van € 420 per ton.
In het vierde kwartaal van 2016 vinden de volgende in- en verkopen
plaats.
  inkopen per eerste van de maand inkoopprijs per ton verkopen verkoopprijs per ton oktober 2016 12.000 ton € 390 11.000 ton € 460 november 2016 18.000 ton € 350 22.000 ton € 440 december 2016 29.000 ton € 300 23.000 ton € 420
Mazout houdt de voorraadadministratie bij volgens het lifo-systeem.
262p
Bereken de brutowinst van Mazout over het vierde kwartaal van 2016.
Op 31 december 2016 schakelt Mazout over op een voorraadadministratie
met een systeem met een vaste verrekenprijs van € 250 per ton voor
2017.
271p
Geef een argument voor de omschakeling door Mazout van het lifo-
systeem naar het vvp-systeem.
De omschakeling heeft gevolgen voor de boekwaarde van de aanwezige
voorraad op 31 december 2016.
De boekwaarde van de aanwezige voorraad op 31 december 2016 wordt
bovendien eenmalig aangepast aan de vvp van € 250 per ton.
282p
Bereken de waardeverandering van de voorraad op 31 december 2016.
Geef aan of dit een stijging of een daling betreft.