bronnen

Eindexamen bedrijfseconomie vwo 2021, tijdvak 2

opgave 1Opgave 1

De creditzijde van de balans per 1 januari 2019 van Duijff Diervoeders nv
uit Castenray ziet er als volgt uit:
(getallen x € 1)
Maatschappelijk aandelenkapitaal 900.000   Aandelen in portefeuille 300.000         Geplaatst aandelenkapitaal   600.000 Agioreserve   2.000.000 Algemene Reserve   3.750.000 Voorzieningen   820.000 Langlopende leningen   5.500.000 Kortlopende leningen   930.000           13.600.000
Verder is gegeven:
− De nominale waarde van een aandeel is € 2,50.
− De beurskoers van een aandeel per 1 januari 2019 is € 25.
− De intrinsieke waarde van een aandeel per 1 januari 2019 is € 26,46.
12p
Geef een mogelijke oorzaak dat de beurskoers van een aandeel afwijkt
van de intrinsieke waarde per aandeel.
Betrek in het antwoord zowel de beurskoers als de intrinsieke waarde per
aandeel.
Dividendbeleid 2011 - 2018
− Aan aandeelhouders werd, indien het resultaat na
vennootschapsbelasting dit toeliet, een dividend van € 0,40 per
aandeel beschikbaar gesteld.
− Het restant werd aan de Algemene Reserve toegevoegd.
Dividendbeleid vanaf 2019
De directie merkt op dat aandeelhouders in 2019 bij een relatief hoog
resultaat teleurgesteld zijn als het dividend niet meestijgt met de groei van
het resultaat. De directie heeft een voorstel voor de verdeling van het
resultaat vanaf 2019 gepresenteerd.
Het positieve resultaat na vennootschapsbelasting wordt in onderstaande
volgorde verdeeld:
− Er wordt € 50.000 toegevoegd aan de Algemene Reserve.
− Aan aandeelhouders wordt € 0,40 dividend per aandeel beschikbaar
gesteld. Indien nodig wordt hiervoor de Dividendreserve aangewend.
Met ingang van de verdeling van het resultaat over 2019 wordt een
Dividendreserve op de balans opgenomen.
− Van een eventueel restant wordt de ene helft als dividend aan de
aandeelhouders beschikbaar gesteld en de andere helft toegevoegd
aan de Dividendreserve.
De Algemene Vergadering van Aandeelhouders heeft dit voorstel
goedgekeurd.
Over de jaren 2019 en 2020 zijn de volgende gegevens bekend:
jaar resultaat na vennootschapsbelasting in € 2019 279.500 2020 92.000
In 2019 zijn er geen nieuwe aandelen geplaatst.
23p
Bereken het bedrag dat als gevolg van de verdeling van het resultaat over
2019 aan de Dividendreserve wordt toegevoegd.
32p
Bereken de grootte van de Dividendreserve nadat de uitkeringen van het
resultaat van 2020 aan de aandeelhouders verwerkt zijn.

opgave 2Opgave 2

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4.
In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
figuur bij de opgave
Broekenhuis nv is een landelijke keten van broekenwinkels. De keten richt
zich op consumenten in grote steden. De missie van Broekenhuis luidt
sinds de oprichting in 2010:
In elke stad in Nederland met meer dan 100.000 inwoners staat in 2025 minimaal één Broekenhuis.
Een medewerker van de afdeling Marketing van Broekenhuis bekritiseert
deze missie: ‘De markt voor kleding anno 2021 is anders dan die in 2010.
Vooral door het toegenomen fenomeen ‘showrooming’
(zie informatiebron 1) zie ik zeker gevaar voor de winstgevendheid van
kledingwinkels zonder webwinkel. Ik vraag me af of we wel nieuwe
vestigingen moeten openen.’
In het concurrentiemodel van Porter worden vijf krachten beschreven die
het winstpotentieel van een markt bepalen.
figuur bij de opgave
42p
Geef van twee krachten uit het model van Porter aan op welke wijze de
opkomst van webwinkels het winstpotentieel van kledingwinkels zonder
webwinkel bedreigt. Motiveer het antwoord.
Ondanks de kritiek van de medewerker besluit de directie toch meer
vestigingen te openen.
Op 1 januari 2021 zijn er nog vier steden met meer dan 100.000 inwoners
die geen Broekenhuis hebben (zie informatiebron 2). De directie wil in de
periode 2021 tot en met 2025 in deze vier steden een Broekenhuis gaan
realiseren.
De directie wil het plan doorzetten indien ze hiervoor de financiering kan
regelen.
De directie kiest ervoor om te starten in die stad met het verwachte
hoogste marktaandeel op basis van de omzet in 2021 en niet in een stad
op basis van de verwachte grootste omzet in 2021.
52p
Toon met behulp van een berekening van het verwachte marktaandeel op
basis van de omzet van Apeldoorn aan dat Apeldoorn niet de eerste stad
is waarin Broekenhuis een nieuwe vestiging zal openen (zie
informatiebron 2).
Financieringsbehoefte
Voor de aankoop en verbouwing van deze vier vestigingen
− moet er naar schatting van 2021 tot en met 2025 maandelijks op de
laatste dag van de maand een bedrag van € 250.000 per keer worden
betaald aan aannemers. De eerste betaling is op 31 januari 2021 en
de laatste betaling is op 31 december 2025.
− moeten er naar schatting de volgende eenmalige grotere betalingen
voor de aankoop van bedrijfspanden worden gedaan:
• op 1 januari 2021: € 2.000.000
• op 1 januari 2023: € 3.000.000
• op 1 januari 2025: € 5.000.000
Vanwege de lage rentestand wordt al het geld dat nodig is om alle
bovenstaande toekomstige betalingen te kunnen doen in één keer
aangetrokken op 1 januari 2021. Van deze betalingen wordt de contante
waarde per 1 januari 2021 berekend. De verwachte gemiddelde
marktrente van 0,02% samengestelde interest per maand wordt hierbij als
rekenrente gebruikt.
64p
Toon met behulp van een berekening aan dat, afgerond op een veelvoud
van € 1.000, de contante waarde van de toekomstige betalingen op
1 januari 2021 in totaal afgerond € 24.847.000 is (zie formuleblad).
Financieringsplan
Het benodigde bedrag van € 24.847.000 zal op drie manieren worden
verkregen (zie informatiebron 3).
De emissiekoers van de converteerbare obligaties is 125%.
72p
Geef twee bedrijfseconomische redenen waarom beleggers bereid zijn
voor een converteerbare obligatie meer dan de nominale waarde te
betalen.
De directie van Broekenhuis wilde aanvankelijk zoveel mogelijk
financieren met eigen vermogen, de aandeelhouders wilden zoveel
mogelijk financieren met vreemd vermogen. Uiteindelijk is er een
compromis gevonden in de uitgifte van een converteerbare
obligatielening.
82p
Leg uit waarom de uitgifte van een converteerbare obligatielening hier als
een compromis van vreemd vermogen en eigen vermogen kan worden
gezien.
De aandeelhouders stellen een maximum aan het aantal uit te geven
aandelen.
92p
Geef twee bedrijfseconomische redenen waarom de aandeelhouders een
eis stellen aan het maximumaantal uit te geven aandelen.
In informatiebron 4 is de balans van Broekenhuis per 31 december 2020
weergegeven.
Door de solvabiliteitseis kan niet het gehele bedrag van € 24.847.000 in
de vorm van vreemd vermogen worden aangetrokken, omdat er een
maximum is aan het totale vreemd vermogen per 1 januari 2021.
102p
Bereken de maximale hoogte van het totale vreemd vermogen per
1 januari 2021 na het aantrekken van € 24.847.000.
116puitwerkbijlage
Toon met behulp van een berekening aan of de directie van Broekenhuis
het plan zal doorzetten.
Vul hiertoe de uitwerkbijlage bij deze vraag volledig in.

opgave 3Opgave 3

In deze opgave is de btw 9%.
figuur bij de opgave
Wie in Rijnmond een ijsje wil halen, gaat al snel naar IJsbrand IJs. Al
decennia lang heeft de eigenaar IJsbrand Bol hier een ijsspeciaalzaak,
waar hij ambachtelijk schepijs verkoopt. Om meer nostalgie uit te stralen,
heeft IJsbrand in 2017 besloten om een ondertitel toe te voegen aan zijn
bedrijfsnaam. Deze luidt sindsdien: IJsbrand IJs
onwijs lekker ijs sinds 1978
121p
Tot welke P van de marketingmix behoort de toevoeging van een
ondertitel?
Als je bij IJsbrand IJs een ijsje koopt, krijg je één grote bol op de
befaamde ijsbrandhoorn. Het is niet mogelijk om meerdere bollen ijs op
één hoorn te krijgen.
Voor het bepalen van het voorcalculatorisch bedrijfsresultaat over 2021
heeft IJsbrand de volgende gegevens beschikbaar:
verwachte afzet 20.000 stuks hoorn + bol ijs normale afzet 25.000 stuks hoorn + bol ijs verkoopcapaciteit 50.000 stuks hoorn + bol ijs kosten ingrediënten: hoorn € 0,21 per hoorn kosten ingrediënten: ijs € 19,00 per 5 liter ijs 1) verwachte constante kosten € 15.000 per jaar resultaat per product 50

verwachte afzet 20.000 stuks hoorn + bol ijs normale afzet 25.000 stuks hoorn + bol ijs verkoopcapaciteit 50.000 stuks hoorn + bol ijs kosten ingrediënten: hoorn € 0,21 per hoorn kosten ingrediënten: ijs € 19,00 per 5 liter ijs 1) verwachte constante kosten € 15.000 per jaar resultaat per product 50% van de verkoopprijs exclusief btw btw 9%  

noot 1 Uit één liter ijs worden standaard 20 bollen ijs gehaald.
133p
Bereken de voorgecalculeerde verkoopprijs inclusief btw per ijsje
(hoorn + bol ijs) in 2021.
142p
Bereken met behulp van het voorcalculatorisch verkoopresultaat en het
voorcalculatorisch bezettingsresultaat het voorcalculatorisch
bedrijfsresultaat. Geef aan of het voordelige of nadelige resultaten
betreft.
Op de uitwerkbijlage bij vraag 15 is de lijn getekend die het verband
weergeeft tussen de productie/afzet en het voorcalculatorisch
bedrijfsresultaat over 2021.
152puitwerkbijlage
Teken de lijn die het verband weergeeft tussen de verwachte
afzet/productie en het voorcalculatorisch bezettingsresultaat over 2021.
Gebruik hiertoe de uitwerkbijlage bij deze vraag.

opgave 4Opgave 4

Bij deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.
Schrijf & Zo bv is een groothandel in kantoormiddelen.
Per 31 december 2020 zijn onderstaande kengetallen van Schrijf & Zo en
van de kantoormiddelenbranche bekend:
kengetal (op 31 december 2020) Schrijf & Zo kantoormiddelenbranche (gemiddeld) current ratio : vlottende activa 1,13 1,0 kort vreemd vermogen     quick ratio : vlottende activa exclusief voorraden 0,5 0,5 kort vreemd vermogen     solvabiliteit : vreemd vermogen x 100% 71% 60% x 100% totaalvermogen  

kengetal (op 31 december 2020) Schrijf & Zo kantoormiddelenbranche (gemiddeld) current ratio : vlottende activa 1,13 1,0 kort vreemd vermogen     quick ratio : vlottende activa exclusief voorraden 0,5 0,5 kort vreemd vermogen     solvabiliteit : vreemd vermogen x 100% 71% 60% x 100% totaalvermogen    

De financieel directeur van Schrijf & Zo merkt op dat de current ratio van
Schrijf & Zo groter is dan het gemiddelde van die in de
kantoorartikelenbranche. In vergelijking met de kantoormiddelenbranche
is bij Schrijf & Zo een bepaalde omvang van de vlottende activa met
relatief … (1) … kort vreemd vermogen gefinancierd dan met eigen
vermogen en/of lang vreemd vermogen.
161p
Wat moet bij (1) ingevuld worden om een bedrijfseconomisch juiste zin te
krijgen?
Kies uit:
a meer
b minder
De ontwikkeling van de kapitaalmarktrente heeft in 2020 invloed gehad op
de solvabiliteit in de branche.
Omdat de kapitaalmarktrente in 2020 is gedaald, is door het afsluiten van
nieuwe leningen de gemiddelde interest op het vreemd vermogen (IVV) in
de kantoormiddelenbranche...a…. De rentabiliteit op het totaal
geïnvesteerd vermogen (RTV) bleef gelijk. Door meer vreemd vermogen
en de verandering van IVV werd het hefboomeffect in de
kantoormiddelenbranche …b... en is de solvabiliteit in de
kantoormiddelenbranche gemeten door (vreemd vermogen)/(totaalvermogen) x 100%...c…
172p
Wat moet bij a, b en c ingevuld worden om een bedrijfseconomisch juiste
zin te krijgen?
Kies uit:
bij a: gestegen / gedaald
bij b: groter / kleiner
bij c: verbeterd / verslechterd
De balans per 31 december 2020 en de winst- en verliesrekening over
2020 van Schrijf & Zo zijn hieronder weergegeven.
debet Balans Schrijf 2020 & Zo per 31 december (getallen x € 1) credit Vaste activa 130.000 Eigen vermogen 64.000 Vlottende activa:   Lang vreemd vermogen 76.000 − Debiteuren 30.000 Kort vreemd vermogen 80.000 − Voorraden 50.000     − Liquide middelen 10.000                       220.000   220.000
Alle getallen in de balans zijn ook de jaargemiddelden over 2020.
Winst- en verliesrekening Schrijf (getallen x € 1) & Zo over 2020 omzet 200.000 inkoopwaarde omzet 100.000 afschrijvingskosten 20.000 overige bedrijfskosten 50.000 interestkosten 5.000         resultaat voor belasting 25.000
183puitwerkbijlage
Bereken de rentabiliteit van het totaalvermogen (RTV) van Schrijf & Zo
over 2020 met behulp van het Dupontschema.
Vul hiertoe het Dupontschema in de uitwerkbijlage volledig in.
Doordat Schrijf & Zo veel incourante voorraden heeft, namelijk 30% van
de totale voorraadwaarde, wil de financieel directeur deze voorraden op
1 januari 2021 met een korting en dus onder de balanswaarde verkopen.
De ontvangsten uit deze uitverkoop komen op 1 januari 2021 bij de liquide
middelen.
192p
Welk gevolg heeft de verkoop met korting voor de current ratio van Schrijf
& Zo? Motiveer het antwoord en betrek in het antwoord zowel het teller-
als het noemereffect.
Ondanks de uitverkoop van de incourante voorraden komt Schrijf & Zo in
de financiële problemen. Er wordt in de loop van 2021 surseance van
betaling aangevraagd.
201p
Wie kan deze surseance van betaling aanvragen?
A een crediteur van Schrijf & Zo
B de Belastingdienst
C Schrijf & Zo
D de curator

opgave 5Opgave 5

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 5 tot en met 8.
In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
figuur bij de opgave
Paul van Haperen is een aardappelteler uit Zeeuws-Vlaanderen.
Uit de aardappelteelt wil hij jaarlijks een resultaat van minimaal
€ 42.000 behalen. In informatiebron 5 staan gegevens over het bedrijf van
Paul en de aardappelmarkt.
213puitwerkbijlage
Bereken of Paul op basis van een gemiddelde oogst tegen de gemiddelde
prijs het minimaal gewenste resultaat kan behalen.
Vul hiertoe de uitwerkbijlage bij deze vraag volledig in.
In mei 2020 ziet Paul al dat de teelt van de aardappelen voorspoedig gaat
en hij verwacht zijn gemiddelde oogst in tonnen per hectare precies te
behalen. Vanwege de heftige prijsschommelingen van de afgelopen jaren
zoekt hij echter zijn prijszekerheid op de termijnmarkt voor aardappelen,
de EPX (European Potatoes Exchange). De EPX is een voorbeeld van
een financiële markt.
221p
Noem een instantie die in Nederland toezicht houdt op de financiële
markten.
Aankoop termijncontract
Paul koopt via de EPX een termijncontract met voor hem een
gegarandeerde minimumprijs (zie informatiebron 6).
231p
Dit termijncontract kan het beste vergeleken worden met
A een putoptie, want Paul heeft de plicht te verkopen/leveren.
B een calloptie, want Paul heeft de plicht te verkopen/leveren.
C een putoptie, want Paul heeft het recht te verkopen/leveren.
D een calloptie, want Paul heeft het recht te verkopen/leveren.
Paul vraagt zich eerst af of hij na de koop van dit termijncontract nog wel
bij elke marktprijs zijn gewenste minimale resultaat van € 42.000 kan
behalen (zie informatiebron 7 en de bijbehorende grafiek staat in de
uitwerkbijlage die hoort bij vraag 25). Hieruit blijkt dat dit niet lukt met het
gekochte termijncontract.
Verkoop termijncontract
Het door Paul gekochte termijncontract geeft wel zekerheid, maar behaalt
het gewenste resultaat dus niet. Daarom zoekt Paul naar een manier om
zijn resultaat over 2020 te verhogen en verkoopt hij via de EPX een
termijncontract dat hem verplicht om de aardappels tegen een
vastgestelde maximumprijs te leveren (zie informatiebron 8).
Pauls tweede vraag is of hij na koop van het eerste en verkoop van het
tweede termijncontract bij elke marktprijs zijn minimaal gewenste resultaat
zal behalen. Hij berekent daartoe bij verschillende marktprijzen zijn
opbrengsten en kosten.
244puitwerkbijlage
Bereken bij de verschillende marktprijzen de opbrengsten en kosten.
Vul hiertoe de uitwerkbijlage bij deze vraag in.
Paul maakt een grafiek met daarop twee lijnen:
1 zijn verwachte resultaat met alleen het eerste termijncontract (al
getekend in de uitwerkbijlage met lijn (1))
2 zijn verwachte resultaat met beide termijncontracten.
252puitwerkbijlage
Teken in de uitwerkbijlage bij deze vraag het verloop van het resultaat dat
Paul in 2020 uit de aardappelteelt verwacht te behalen bij een marktprijs
van 200 tot 250 euro, als Paul gebruikmaakt van beide termijncontracten.
Nummer de lijn (2).
262p
Voldoet de situatie met beide termijncontracten aan de eis van Paul van
een resultaat van € 42.000? Motiveer het antwoord.

opgave 6Opgave 6

Verma bv is een verzekeringsmaatschappij voor particulieren. De bedrijfseconomische doelstelling van Verma is ‘het duurzaam realiseren van een positief bedrijfsresultaat’. Verma heeft als kernwaarden ‘rechtvaardigheid’ en ‘zorgvuldigheid’. Onlangs heeft Verma het personeelsbeleid herzien. De…

Verma bv is een verzekeringsmaatschappij voor particulieren. De bedrijfseconomische doelstelling van Verma is ‘het duurzaam realiseren van een positief bedrijfsresultaat’. Verma heeft als kernwaarden ‘rechtvaardigheid’ en ‘zorgvuldigheid’. Onlangs heeft Verma het personeelsbeleid herzien. De bedrijfseconomische doelstelling, kernwaarden en personeelsbeleid zijn aan elkaar gerelateerd volgens onderstaande structuur: ... (1) … leidt tot = > ... (2) …

Hoe zijn de drie begrippen ‘bedrijfseconomische doelstelling’, ‘kernwaarden’ en ‘personeelsbeleid’ gerelateerd aan elkaar? Noteer het antwoord door achter de nummers (1), (2) en (3) het juiste begrip te zetten.Noteer het als volgt: (1) = (2) = (3) = Marit Groenendijk heeft sinds 1 maart 2019 bij…

Hoe zijn de drie begrippen ‘bedrijfseconomische doelstelling’, ‘kernwaarden’ en ‘personeelsbeleid’ gerelateerd aan elkaar? Noteer het antwoord door achter de nummers (1), (2) en (3) het juiste begrip te zetten.Noteer het als volgt: (1) = (2) = (3) = Marit Groenendijk heeft sinds 1 maart 2019 bij Verma een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Marit heeft medio 2020 een officieel gesprek met haar werkgever waarin Marit aangeeft tevreden te zijn over haar werk en werkzaamheden. Haar werkgever is ook tevreden over de kwaliteit van het werk dat Marit levert, maar heeft ook een aantal verbeterpunten. Ze maken in onderling overleg afspraken over hoe Marit voor 1 januari 2021 verbetering kan gaan laten zien in haar werkzaamheden en op welke ondersteuning ze daarbij mag rekenen.

Hoe wordt een dergelijk gesprek tussen Marit en haar werkgever formeel genoemd? Motiveer het antwoord door een kenmerk van een dergelijk gesprek te noemen.
Haar werkgever is van mening dat Marit zich niet aan de gemaakte afspraken gehouden heeft en wil haar per 31 december 2020 ontslaan. Marit denkt dat dit ontslag ongegrond is en wil zich hiertegen verzetten.
Bij welke onafhankelijk(e) instelling/orgaan kan Marit voor hulp bij dit verzet terecht, gelet op de aard van de werkzaamheden van deze/dit instelling/orgaan? A de Arbodienst B de vakbond C de Ondernemingsraad D afdeling Personeelszaken Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte…

Bij welke onafhankelijk(e) instelling/orgaan kan Marit voor hulp bij dit verzet terecht, gelet op de aard van de werkzaamheden van deze/dit instelling/orgaan? A de Arbodienst B de vakbond C de Ondernemingsraad D afdeling Personeelszaken Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.