bronnen

Eindexamen maatschappijkunde vmbo kb 2013, tijdvak 2 (maatschappijleer 2)

bij dit examen

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 1Politiek en beleid

tekst 1
Kort geding tegen staat om wietpas Vier advocaten slepen de staat voor de rechter om invoering van de wietpas te voorkomen. Door de wietpas mogen buitenlanders straks niet langer coffeeshops binnen en volgens de vier…

Kort geding tegen staat om wietpas Vier advocaten slepen de staat voor de rechter om invoering van de wietpas te voorkomen. Door de wietpas mogen buitenlanders straks niet langer coffeeshops binnen en volgens de vier advocaten is dat in strijd met … .

naar: Dagblad de Pers van 24 februari 2012
11p
Wat moet er op de puntjes in tekst 1 worden ingevuld?
A artikel 1 van de Grondwet
B de vrijheid van meningsuiting
C de vrijheid van vergadering
D het recht op onaantastbaarheid van het lichaam
21p
Politieke partijen kun je indelen in links, midden of rechts.
Waarbij is de SP in te delen en waarbij de VVD? Kies uit: links,
midden of rechts.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
SP bij …
VVD bij …
tekst 2
De Eerste Kamer behandelt binnenkort de initiatiefwet van Stef Blok (VVD) en Fatma Koşer Kaya (D66), die moet regelen dat gepensioneerden meer invloed krijgen op hun pensioen.
bron: www.vvd.nl van 23 januari 2012
Lees tekst 2.
31p
Zitten Stef Blok en Fatma Koşer Kaya in de Eerste Kamer of in de
Tweede Kamer?
A in de Eerste Kamer, want alleen Eerste Kamerleden hebben het recht
van initiatief
B in de Eerste Kamer, want de wet wordt in de Eerste Kamer behandeld
C in de Tweede Kamer, want alleen Tweede Kamerleden kunnen een
initiatiefwet indienen
D in de Tweede Kamer, want in de Eerste Kamer werken partijen niet
samen
tekst 3
Schietpartij in Florence In de straten van Florence (Italië) klonken gisteren schoten. De rechts- extremist Gianluca C. schoot op vijf Afrikaanse straatverkopers. Twee van hen overleefden de schietpartij niet. De…

Schietpartij in Florence In de straten van Florence (Italië) klonken gisteren schoten. De rechts- extremist Gianluca C. schoot op vijf Afrikaanse straatverkopers. Twee van hen overleefden de schietpartij niet. De derde raakte zwaargewond. Daarna reed de schutter naar het centrum van de stad, waar hij opnieuw het vuur opende op Afrikaanse straatverkopers. Maar die wisten te ontkomen. Nog voordat de politie de schutter kon oppakken, maakte hij zelf een einde aan zijn leven.

naar: www.sevendays.nl van december 2011
41p
In tekst 3 staat dat de dader rechts-extremistisch was.
Welk gegeven uit de tekst past hierbij?
A De schutter koos arme mensen als slachtoffer.
B De schutter koos buitenlanders als slachtoffer.
C De schutter kwam uit Italië.
D De schutter pleegde na de daad zelfmoord.
tekst 4
Alle bonnetjes onkosten kabinet openbaar RTL Nieuws heeft alle onkosten van de ministers en staatssecretarissen opgevraagd. Vanaf nu zijn deze allemaal online te vinden in een overzicht op onze website. De onkosten…

Alle bonnetjes onkosten kabinet openbaar RTL Nieuws heeft alle onkosten van de ministers en staatssecretarissen opgevraagd. Vanaf nu zijn deze allemaal online te vinden in een overzicht op onze website. De onkosten betreffen onder andere hotels, reizen, drank en eten, kranten, opleidingen en verbouwingen aan de werkkamer. In totaal bedragen de bonnetjes meer dan 1,5 miljoen euro. De meeste onkosten zijn gemaakt voor buitenlandse reizen.

naar: www.rtl.nl van 29 februari 2012
Lees tekst 4.
51p
De massamedia hebben verschillende functies voor de democratie.
Welke functie vervult RTL Nieuws met de publicatie van alle onkosten van
de ministers en staatssecretarissen?
A een bijdrage leveren aan de meningsvorming van burgers over een
politiek onderwerp
B burgers informeren over het overheidsbeleid
C het controleren van politici
tekst 5
Commissaris van de Koningin verzoekt PVV’ers niet zelf te rijden Het dienstautoverbod1) blijft twee Limburgse PVV- … achtervolgen. Eerder hadden de twee tevergeefs bij hun partij geklaagd dat het soms wel erg zwaar…

Commissaris van de Koningin verzoekt PVV’ers niet zelf te rijden Het dienstautoverbod1) blijft twee Limburgse PVV- … achtervolgen. Eerder hadden de twee tevergeefs bij hun partij geklaagd dat het soms wel erg zwaar is om na een lange dag in je eigen auto terug te rijden. Nu heeft ook de Limburgse commissaris van de Koningin beide … gevraagd om na lange werkdagen niet meer zelf achter het stuur te kruipen. Dit vanwege de verkeersveiligheid. De commissaris van de Koningin is de voorzitter van het orgaan waarin de twee PVV-ers zitten.

naar: de Volkskrant van 18 november 2011
noot 1 De PVV wilde niet dat haar politici gebruikmaakten van een dienstauto, omdat het
volgens de partij geldverspilling is.
61p
Welke politieke functie moet twee keer worden ingevuld op de puntjes in
tekst 5?
A Eerste Kamerleden
B gedeputeerden
C gemeenteraadsleden
D wethouders
afbeelding 1
figuur bij de opgave
bron: de Volkskrant van 8 november 2011
71p
Op afbeelding 1 zie je drie belangrijke personen van de VVD. Zij hebben
een boek in hun handen, dat net is uitgekomen en dat gaat over de
geschiedenis van hun partij. De titel van het boek past bij de
uitgangspunten van de partij.
Wat is de titel van het boek?
A De Socialistische Ideeën
B God in de politiek
C Het Liberalen boek
D Internationale solidariteit
tekst 6
Links geluid op Leidse verkiezingsmarkt Vanmiddag hebben ruim 20 activisten en sympathisanten van de linkse organisatie Doorbraak zo’n tweeduizend flyers uitgedeeld in het centrum van Leiden. Daarin werd kritiek…

Links geluid op Leidse verkiezingsmarkt Vanmiddag hebben ruim 20 activisten en sympathisanten van de linkse organisatie Doorbraak zo’n tweeduizend flyers uitgedeeld in het centrum van Leiden. Daarin werd kritiek geleverd op de verrechtsing van de politiek.

naar: www.doorbraak.eu van 5 juni 2011
81p
Tekst 6 is verschenen op de website van de linkse organisatie Doorbraak.
Er zijn verschillende manieren waarop burgers of pressiegroepen de
politieke besluitvorming kunnen proberen te beïnvloeden.
Van welke manier is sprake in tekst 6?
Er is sprake van
A een buitenparlementaire actie.
B een handtekeningenactie.
C een referendum.
D werving van leden voor een politieke partij.
tekst 7
Zware misdrijven verjaren niet meer Misdrijven waar twaalf jaar cel of meer op staat, zoals doodslag, kunnen niet meer verjaren. Hetzelfde geldt voor ernstige zedenmisdrijven waarvan kinderen het slachtoffer zijn.…

Zware misdrijven verjaren niet meer Misdrijven waar twaalf jaar cel of meer op staat, zoals doodslag, kunnen niet meer verjaren. Hetzelfde geldt voor ernstige zedenmisdrijven waarvan kinderen het slachtoffer zijn. Dat heeft het kabinet vrijdag besloten.

naar: www.nu.nl van 27 mei 2011
91p
Waarom is de kop van tekst 7 eigenlijk niet juist?
A omdat de minister van justitie zijn goedkeuring nog moet geven
B omdat eerst de rechters hier nog mee moeten instemmen
C omdat het kabinet over dit soort zaken geen besluiten mag nemen
D omdat het parlement zich hierover nog moet uitspreken
tekst 8
Job Cohen treedt af Job Cohen treedt af als voorzitter van de fractie en als politiek leider van de PvdA. Dat heeft de PvdA vanmiddag bekendgemaakt. Al sinds Cohen was aangetreden als politiek leider van de PvdA,…

Job Cohen treedt af Job Cohen treedt af als voorzitter van de fractie en als politiek leider van de PvdA. Dat heeft de PvdA vanmiddag bekendgemaakt. Al sinds Cohen was aangetreden als politiek leider van de PvdA, kreeg hij veel kritiek. Toch werd de partij tijdens de verkiezingen van 2010 met dertig zetels bijna de grootste. Voordat Cohen leider van de PvdA werd, was hij burgemeester van Amsterdam. Het is nog niet bekend wat hij nu gaat doen.

naar: www.sevendays.nl van februari 2012
101p
In welke twee politieke organen heeft Job Cohen volgens tekst 8 gezeten?
A kabinet en college van B en W
B kabinet en gemeenteraad
C Tweede Kamer en college van B en W
D Tweede Kamer en gemeenteraad
tekst 9
Marktlui willen einde markt Arnhem op vrijdag om 14.00 uur De markt op vrijdag in Arnhem moet voortaan om 14.00 uur eindigen in plaats van om 13.00 uur. Dit voorstel gaan marktkooplieden doen aan het college van…

Marktlui willen einde markt Arnhem op vrijdag om 14.00 uur De markt op vrijdag in Arnhem moet voortaan om 14.00 uur eindigen in plaats van om 13.00 uur. Dit voorstel gaan marktkooplieden doen aan het college van burgemeester en wethouders van Arnhem. De eindtijd van 13.00 uur past volgens de ondernemers niet meer in deze tijd. In de praktijk bleef de vrijdagmarkt de voorbije jaren toch al langer open, maar de gemeente ging de laatste tijd strenger op de eindtijd controleren.

naar: www.gelderlander.nl van 1 december 2011
111p
Verklaar hoe de kwestie in tekst 9 opgelost zou kunnen worden door
middel van een compromis.
tekst 10
Staatshoofd speelt voortaan geen rol meer bij formatie De koning(in) speelt in de toekomst geen rol meer bij de kabinetsformatie na nieuwe landelijke verkiezingen. Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer is het eens…

Staatshoofd speelt voortaan geen rol meer bij formatie De koning(in) speelt in de toekomst geen rol meer bij de kabinetsformatie na nieuwe landelijke verkiezingen. Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer is het eens geworden over een wijziging van het eigen reglement van orde waarin de Kamer zelf volledig het heft in handen neemt. PvdA, PVV, SP, GroenLinks, D66 en de Partij voor de Dieren – samen goed voor 91 zetels – steunen de wijziging.

naar: www.trouw.nl van 19 maart 2012
Lees tekst 10.
121p
Veel, maar niet alle, partijen hebben voor de wijziging van het reglement
van orde gestemd.
Van welke politieke stroming heeft geen enkele partij voor de wijziging
van het reglement gestemd?
van de
A christendemocratische stroming
B liberale stroming
C sociaaldemocratische stroming
131p
In de Nederlandse parlementaire democratie zijn drie machten te
onderscheiden.
Tot welke macht behoort de Tweede Kamer?
A de rechterlijke macht
B de uitvoerende macht
C de wetgevende macht
141p
Hoe wordt een kabinet genoemd dat uit meerdere partijen bestaat?
A een coalitie
B een meerderheidskabinet
C een regeerakkoord
D een regering
tekst 11
Op 12 september 2012 zijn er Tweede Kamerverkiezingen. Vandaag – vrijdag 1 juni 2012 – presenteert het CDA het verkiezingsprogramma 2012-2017.
naar: de CDA Nieuwsbrief van 1 juni 2012
Lees tekst 11.
153p
Wat doen de meeste politieke partijen nog meer in de voorbereiding op de
verkiezingen van de Tweede Kamer?
Kies drie nummers uit onderstaand rijtje.
1 advies geven aan de koningin
2 een lijsttrekker kiezen
3 campagne voeren
4 onderhandelen met andere partijen
5 onderhandelen over een regeerakkoord
6 opstellen van een kandidatenlijst
tekst 12
Koningin ontvangt medaillewinnaars Op 18 december 2012 worden de Nederlandse Olympische medaillewinnaars ontvangen door koningin Beatrix. Deze ontvangst vindt plaats ter gelegenheid van de viering van het 100-jarig…

Koningin ontvangt medaillewinnaars Op 18 december 2012 worden de Nederlandse Olympische medaillewinnaars ontvangen door koningin Beatrix. Deze ontvangst vindt plaats ter gelegenheid van de viering van het 100-jarig bestaan van het NOC*NSF, aldus de Rijksvoorlichtingsdienst.

naar: www.ad.nl van 8 augustus 2012
Lees tekst 12.
161p
De koning(in) heeft in Nederland verschillende functies.
Welke functie oefent de koningin uit als ze de medaillewinnaars ontvangt?
A ceremoniële functie
B controlerende functie
C politieke functie
D uitvoerende functie
tekst 13
Rover start petitie voor reiskostenvergoeding Reizigersvereniging Rover is een online petitie begonnen om afschaffing van de onbelaste reiskostenvergoeding te voorkomen. Ook roept Rover mensen die de auto willen…

Rover start petitie voor reiskostenvergoeding Reizigersvereniging Rover is een online petitie begonnen om afschaffing van de onbelaste reiskostenvergoeding te voorkomen. Ook roept Rover mensen die de auto willen pakken in plaats van het openbaar vervoer op om zich te melden op een speciaal meldpunt. De petitie zal worden aangeboden aan zowel de Tweede Kamer als de Nederlandse Spoorwegen (NS).

naar: www.ad.nl van 30 mei 2012
Lees tekst 13.
172p
Rover is een belangengroep van en voor reizigers die gebruikmaken van
het openbaar vervoer. Een kenmerk van belangengroepen is dat zij
bepaalde belangen nastreven.
Noem een ander kenmerk van een belangengroep en verklaar met
behulp van tekst 13 waarom Rover daaraan voldoet.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Kenmerk: …
Rover voldoet daaraan, want …
tekst 14
Pomphouders gaan tegen hogere tabakaccijns1) lobbyen Pomphouders in de grensstreek gaan vanaf maandag lobbyen om de accijnsverhoging voor tabak van tafel te krijgen. “De brandstoffen zijn in het buitenland ook al…

Pomphouders gaan tegen hogere tabakaccijns1) lobbyen Pomphouders in de grensstreek gaan vanaf maandag lobbyen om de accijnsverhoging voor tabak van tafel te krijgen. “De brandstoffen zijn in het buitenland ook al goedkoper. Als de tabaksprijzen ook stijgen kunnen pomphouders in de grensstreek in de problemen komen.” Dit zei een bestuurslid van de Belangenvereniging Tankstations (BETA) in het NOS Journaal. Vorige maand klaagde de belangenvereniging al over de plannen in het nieuwe begrotingsakkoord om de tabaksaccijnzen te verhogen. Het grootste deel van de winkelomzet van pompstations zou uit de tabakshandel komen.

naar: www.metronieuws.nl van 10 juni 2012
noot 1 accijns = belasting
Lees tekst 14.
181p
Bij wie gaan de pomphouders lobbyen?
191p
In welke politieke stroming is ‘rentmeesterschap’ een belangrijk
uitgangspunt?
tekst 15
Een meerderheid in de Tweede kamer heeft zich donderdag uitgesproken voor een verbod op de pelsdierhouderij. De bedrijven krijgen tot 2024 de tijd om af te bouwen.
naar: www.rtl.nl van 5 juli 2012
Lees tekst 15.
201p
Stel dat alle Tweede Kamerleden aanwezig waren bij de stemming.
Hoeveel leden moeten dan minimaal voor het verbod op de
pelsdierhouderij hebben gestemd?
212p
Hieronder staan vier beweringen over de (geringe) invloed van burgers op
de politieke besluitvorming.
Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is.
1 Burgers hebben geen directe invloed op de vorming van de
gemeenteraad.
2 Burgers hebben geen directe invloed op de vorming van de
Provinciale Staten.
3 Burgers hebben geen directe invloed op de vorming van een kabinet.
4 Burgers hebben geen directe invloed op de vorming van het Europees
Parlement.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 …
2 …
3 …
4 …
221p
De Europese Unie en haar voorlopers hadden oorspronkelijk twee doelen.
Wat was een van deze oorspronkelijke doelen?
A een gezamenlijk immigratiebeleid
B het invoeren van de euro
C het verbeteren van het milieu
D het verhogen van de welvaart
231p
Een Europese wet moet worden goedgekeurd door het Europees
Parlement.
Wie moet of moeten een Europese wet nog meer goedkeuren?
A de Europese Commissie
B de ministers van de EU-landen die over het onderwerp van de wet
gaan
C de parlementen van de landen die lid zijn van de EU
D het Europees Hof van Justitie
tekst 16
Fijn dat u belangstelling hebt voor rd.nl, de nieuwssite van het Reformatorisch Dagblad. Vandaag is het zondag. We wijden deze dag in het bijzonder aan de dienst van God. Wij beschouwen de zondag als een rustdag, een…

Fijn dat u belangstelling hebt voor rd.nl, de nieuwssite van het Reformatorisch Dagblad. Vandaag is het zondag. We wijden deze dag in het bijzonder aan de dienst van God. Wij beschouwen de zondag als een rustdag, een opdracht van God en een geschenk, waar we dankbaar voor mogen zijn. Om die reden actualiseren we onze site vandaag niet.

naar: www.rd.nl van mei 2012
Lees tekst 16.
241p
Met welke politieke partij voelen de makers van deze krant zich vanuit hun
levensovertuiging over het algemeen het meest verwant?
A D66
B SGP
C SP
D VVD

opgave 2Criminaliteit en rechtsstaat

tekst 17
Rechtszaak tegen helpers Samir A. moet opnieuw De rechtszaak tegen het echtpaar B. en S. moet worden overgedaan. Zij werden in 2009 tot drie jaar gevangenisstraf veroordeeld vanwege betrokkenheid bij de terreurgroep…

Rechtszaak tegen helpers Samir A. moet opnieuw De rechtszaak tegen het echtpaar B. en S. moet worden overgedaan. Zij werden in 2009 tot drie jaar gevangenisstraf veroordeeld vanwege betrokkenheid bij de terreurgroep van Samir A. … (1) … oordeelde gisteren dat … (2) … het bewijs niet goed heeft beoordeeld. Het echtpaar verleende hand- en spandiensten aan Samir A., zo stelde … (2) … . Ze zouden ook met vuurwapens hebben geoefend. Volgens … (1) … bewijst dit niet dat B. en S. wisten dat de groep aanslagen op politici wilde plegen.

naar: de Volkskrant van 7 december 2011
251p
Wat moet er op de puntjes in tekst 17 worden ingevuld?
A (1) de Hoge Raad en (2) het gerechtshof
B (1) de Hoge Raad en (2) de rechtbank
C (1) het gerechtshof en (2) de Hoge Raad
D (1) het gerechtshof en (2) de rechtbank
tekst 18
Twaalf jaar cel voor berouwvolle man De Utrechtse rechtbank heeft een man twaalf jaar onvoorwaardelijk opgelegd voor het vermoorden van zijn vriendin. De rechters twijfelden niet aan de oprechte spijt van de man over…

Twaalf jaar cel voor berouwvolle man De Utrechtse rechtbank heeft een man twaalf jaar onvoorwaardelijk opgelegd voor het vermoorden van zijn vriendin. De rechters twijfelden niet aan de oprechte spijt van de man over zijn daad. Op de zitting, twee weken geleden, en eerder al tijdens de politieverhoren, had de man overtuigend laten zien hoe verschrikkelijk hij zijn daad voor de familie van zijn vriendin vindt.

naar: de Volkskrant van 8 november 2011
261p
Op welk doel van straffen ligt de nadruk bij de straf in tekst 18?
op
A heropvoeding
B vergelding
C voorkomen van eigenrichting
D voorkomen van herhaling
272p
Hieronder staan vier beweringen over klassenjustitie.
Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is.
1 Als een directeur, omdat hij directeur is, voor eenzelfde delict minder
streng gestraft wordt dan een vuilnisman, is er sprake van
klassenjustitie.
2 Bij mensen van buitenlandse afkomst is er altijd sprake van
klassenjustitie.
3 Klassenjustitie kan plaatsvinden bij aanhouding, bij vervolging en bij
berechting.
4 Verschillen in inkomen en opleiding kunnen klassenjustitie
bevorderen.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 …
2 …
3 …
4 …
tekst 19
Sportclubs letten op goed gedrag van jeugdtrainers Wat doen sportclubs om seksuele delicten door jeugdtrainers te voorkomen? Bij AFC bijvoorbeeld douchen jeugdteams nooit gelijktijdig met senioren. Ook hangen daar…

Sportclubs letten op goed gedrag van jeugdtrainers Wat doen sportclubs om seksuele delicten door jeugdtrainers te voorkomen? Bij AFC bijvoorbeeld douchen jeugdteams nooit gelijktijdig met senioren. Ook hangen daar camera’s in de gangen bij de kleedkamers. Bij Sloterdijk moeten bestuursleden, trainers, ouders en leiders altijd met minstens twee volwassenen in de kleedkamer aanwezig zijn. Is een volwassene alleen, dan dient hij of zij iemand te vragen om erbij te komen.

naar: Het Parool van 31 maart 2012
Lees tekst 19.
281p
Wat doen sportclubs als AFC en Sloterdijk om seksuele delicten te
voorkomen?
A groepsvorming voorkomen
B maatschappelijke bindingen versterken
C persoonlijkheidskenmerken aanpakken
D sociale controle vergroten
tekst 20
Gemeenteraad eist keihard optreden tegen overvallers De overvalgolf die de Rotterdamse regio momenteel overspoelt, moet zo snel mogelijk worden aangepakt. De gemeenteraad eist van de burgemeester dat hij keihard…

Gemeenteraad eist keihard optreden tegen overvallers De overvalgolf die de Rotterdamse regio momenteel overspoelt, moet zo snel mogelijk worden aangepakt. De gemeenteraad eist van de burgemeester dat hij keihard optreedt tegen de zeer gewelddadige rovers, die het leven van veel ondernemers en bewoners compleet op zijn kop 5 zetten. Rotterdam heeft al veel maatregelen met succes ingezet. Maar er is blijkbaar een nieuwe aanwas van jonge daders. Het is belangrijk helder te krijgen wat de sociale omgeving is van deze jongeren. En of zij ook nog broertjes hebben die op het verkeerde pad dreigen te raken. 10 De VVD is het daarmee eens. Fractievoorzitter Maarten van de Donk: “Het lijkt erop dat de meeste overvallers uit deze omgeving komen. De daders zijn dus onder ons. Het is dan ook goed dat de politie vijftig rechercheurs extra vrijmaakt, maar voor de lange termijn is het nodig om te kijken naar de omgeving van de overvallers.”

naar: De Telegraaf van 1 maart 2012
Lees tekst 20 regel 1 tot en met 5.
291p
Onder welk soort beleid valt het optreden dat de gemeenteraad van
Rotterdam van de burgemeester eist?
onder
A gevangenisbeleid
B Halt-beleid
C preventief beleid
D repressief beleid
Lees tekst 20.
301p
In tekst 20 staat dat het belangrijk is om naar de sociale omgeving van de
overvallers te kijken.
Welke verklaring van criminaliteit past bij deze aanpak?
A Criminaliteit is een aangeboren eigenschap.
B Crimineel gedrag wordt van elkaar geleerd.
C De gelegenheid maakt de dief.
D Iemand die eenmaal een misdaad heeft begaan, krijgt het etiket
‘crimineel’ opgeplakt.
tekst 21
Busovervallertje in cel Een 14-jarige jongen uit Middenmeer heeft gisteren wegens twee gewapende busovervallen en een scooterdiefstal een celstraf opgelegd gekregen van 210 dagen, waarvan 103 voorwaardelijk. Ook moet…

Busovervallertje in cel Een 14-jarige jongen uit Middenmeer heeft gisteren wegens twee gewapende busovervallen en een scooterdiefstal een celstraf opgelegd gekregen van 210 dagen, waarvan 103 voorwaardelijk. Ook moet hij een jaar gedragstherapie volgen.

bron: Spits van 26 april 2012
Lees tekst 21.
311p
Hoe lang moet de 14-jarige jongen in de cel zitten?
A 210 dagen, maar als hij zich goed gedraagt, mag hij er na 103 dagen
uit
B 107 dagen, maar als hij zich binnen een bepaalde tijd opnieuw
schuldig maakt aan soortgelijke misdrijven, moet hij ook nog 103
dagen zitten
C 103 dagen, op voorwaarde dat hij zich in de gevangenis goed
gedraagt; zo niet, dan moet hij in totaal 210 dagen zitten
D 0 dagen, want hij is minderjarig en dan kun je niet werkelijk in een cel
komen te zitten
Zie tekst 21.
322p
Hieronder staan vier beweringen.
Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is.
1 De jongen heeft een bijkomende straf en een maatregel opgelegd
gekregen.
2 De jongen kan in hoger beroep gaan.
3 De rechtszaak van de jongen was niet openbaar.
4 Uit tekst 21 blijkt dat de jongen berecht is door een strafrechter voor
volwassenen.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 …
2 …
3 …
4 …
afbeelding 2
figuur bij de opgave
bron: Harry Gijsberts, cartoon.blog.nl van 6 juli 2009
331p
Een sanctie of straf wordt opgelegd met bepaalde doelen.
In afbeelding 2 zegt een van de gevangenen: “Troost je met de gedachte
dat je er uit komt als een betere crimineel.”
Welk doel is volgens hem niet behaald?
A beveiliging van de maatschappij
B genoegdoening aan het slachtoffer
C handhaving van de rechtsorde
D resocialisatie
tekst 22
Uiterlijk dader uit DNA-scan In de nabije toekomst kan het signalement van een dader al op de plaats van het misdrijf worden vastgesteld aan de hand van daar aangetroffen DNA-materiaal. “In het ideaalplaatje brengen…

Uiterlijk dader uit DNA-scan In de nabije toekomst kan het signalement van een dader al op de plaats van het misdrijf worden vastgesteld aan de hand van daar aangetroffen DNA-materiaal. “In het ideaalplaatje brengen we een draagbaar apparaat naar een plaats delict. We stoppen daar het gevonden DNA in, waarna er een compositie- tekening uitrolt.” Dat zegt de algemeen directeur van het Nederlands Forensisch Instituut.

naar: Het Parool van 12 mei 2012
Lees tekst 22.
341p
Welke taak van de politie zal met deze nieuwe techniek makkelijker
worden?
A handhaving van de openbare orde
B hulpverlening
C opsporing
D voorlichting
tekst 23
Veel Nederlanders kopen in de eindejaarsperiode vuurwerk in België. De vuurwerkwetgeving in Nederland is strenger dan bij de zuiderburen. In Nederland mag vuurwerk pas enkele dagen voor oudejaarsavond over de…

Veel Nederlanders kopen in de eindejaarsperiode vuurwerk in België. De vuurwerkwetgeving in Nederland is strenger dan bij de zuiderburen. In Nederland mag vuurwerk pas enkele dagen voor oudejaarsavond over de toonbank gaan. In België mag vuurwerk het hele jaar worden verkocht.

bron: www.nu.nl van 26 december 2011
352p
Criminaliteit is een tijd- en plaatsgebonden begrip.
Is tekst 23 een voorbeeld van criminaliteit als plaatsgebonden begrip,
of een voorbeeld van criminaliteit als tijdgebonden begrip?
Verklaar je antwoord.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Tekst 23 is een voorbeeld van criminaliteit als … (kies uit:
plaatsgebonden/tijdgebonden) begrip, want …
361p
Een rechter kan hoofdstraffen, bijkomende straffen en maatregelen
opleggen.
Wat voor een soort sanctie(s) zijn een geldboete, een taakstraf en een
gevangenisstraf?
A alle drie hoofdstraffen
B een hoofdstraf en twee bijkomende straffen
C een hoofdstraf en twee maatregelen
D een hoofdstraf, een bijkomende straf en een maatregel
371p
Er wordt veel onderzoek gedaan naar criminaliteit.
Welk soort criminaliteit wordt relatief weinig door allochtone groepen
gepleegd?
A diefstal
B drugscriminaliteit
C veelvoorkomende criminaliteit
D witteboordencriminaliteit
tekst 24
Jeugdstrafrecht Voor kinderen in de leeftijd tot … (a) … geldt het jeugdstrafrecht. Jonge kinderen tot … (b) … die iets doen wat strafbaar is, kunnen niet strafrechtelijk worden vervolgd. Ze mogen wel door de politie…

Jeugdstrafrecht Voor kinderen in de leeftijd tot … (a) … geldt het jeugdstrafrecht. Jonge kinderen tot … (b) … die iets doen wat strafbaar is, kunnen niet strafrechtelijk worden vervolgd. Ze mogen wel door de politie worden aangehouden, worden gefouilleerd (aan lichaam en kleding onderzocht) en worden meegenomen naar het politiebureau voor verhoor.

naar: www.om.nl van juli 2012
381p
Welke twee verschillende leeftijden moeten op de puntjes in tekst 24
worden ingevuld?
bij (a) bij (b)
A 16 jaar 10 jaar
B 16 jaar 12 jaar
C 18 jaar 10 jaar
D 18 jaar 12 jaar
391p
Eén van de taken van de officier van justitie is het vervolgen van strafbare
feiten. In de rechtszitting is de officier van justitie de aanklager.
Geef een andere taak van de officier van justitie.
401p
Een officier van justitie kan ook besluiten om een verdachte van een
strafbaar feit niet te vervolgen.
Geef een reden waarom een officier van justitie kan besluiten een
verdachte niet te vervolgen.
412p
Hieronder staan vier beweringen over de Halt-afdoening.
Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is.
1 De rechter legt alleen een Halt-afdoening op voor misdrijven.
2 Een Halt-afdoening kan bestaan uit een leerstraf.
3 Een Halt-afdoening past binnen het opsporingsbeleid van de overheid.
4 Vanaf tien jaar kan een jongere verplicht worden een Halt-afdoening te
volgen.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 …
2 …
3 …
4 …
tabel 1
Aangehouden winkeldieven per leeftijdsgroep en geslacht in 2010
  man vrouw 12 - 17 jaar 10,3% 12,4% 18 - 24 jaar 10,3% 8,1% 25 - 34 jaar 13,1% 6,4% 35 - 44 jaar 12,1% 6,0% 45 - 54 jaar 7,9% 4,6% 55 jaar en ouder 5,0% 3,8% totaal 58,7% 41,3%
naar: www.dedetailhandel.nl van 14 juli 2011
421p
Op basis van welk soort onderzoek of statistieken zullen de cijfers in
tabel 1 verkregen zijn?
op basis van
A daderonderzoek
B politiestatistieken
C rechtbankstatistieken
D slachtofferonderzoek
tekst 25
Winkeldieven veroorzaken niet alleen een financiële schadepost, maar kunnen ook agressief en gewelddadig reageren. Opvallend is dat 12% van deze gewelddadige dieven minderjarig is.
naar: www.dedetailhandel.nl van 14 juli 2011
432p
Uit tekst 25 kun je opmaken dat winkeldiefstal behalve materiële gevolgen
ook immateriële gevolgen kan hebben.
Noem een materieel gevolg van winkeldiefstal en een (mogelijk)
immaterieel gevolg van winkeldiefstal.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Een materieel gevolg is …
Een immaterieel gevolg is …
442p
Strafbare feiten staan in Nederland vermeld in verschillende wetboeken of
wetten.
In welk wetboek staan geweldsmisdrijven zoals moord? En in welke
wet staan drugsmisdrijven?
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Geweldsmisdrijven staan in …
Drugsmisdrijven staan in …
tekst 26
Woonplaats verboden terrein voor overvaller De … wil dat een overvaller Enschede niet meer in komt. Bovenop een gevangenisstraf van drie jaar eiste zij dinsdag een gebiedsverbod voor de woonplaats van de overvaller.…

Woonplaats verboden terrein voor overvaller De … wil dat een overvaller Enschede niet meer in komt. Bovenop een gevangenisstraf van drie jaar eiste zij dinsdag een gebiedsverbod voor de woonplaats van de overvaller. Ze is ervan overtuigd dat hij onmiddellijk weer in de fout gaat als hij in Enschede weer in aanraking met zijn kennissen komt.

naar: www.tctubantia.nl van 26 juni 2012
451p
In een rechtszaak treden verschillende personen op.
Welke persoon moet worden ingevuld op de puntjes in tekst 26?
A advocaat
B officier van justitie
C rechter
D reclasseringsmedewerker
461p
Welk overheidsorgaan houdt of welke overheidsorganen houden zich
bezig met de opsporing van criminaliteit?
A alleen de politie
B alleen het Openbaar Ministerie
C de politie en de rechterlijke macht
D de politie en het Openbaar Ministerie
E de rechterlijke macht en het Openbaar Ministerie
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.