bronnen

Eindexamen maatschappijkunde vmbo kb 2013, tijdvak 1 (maatschappijleer 2)

bij dit examen

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 1Politiek en beleid

afbeelding 1 bron: website van een politieke partij
Afbeelding 1 komt van de website van een politieke partij. Bij welke stroming is deze partij in te delen, als je af gaat op afbeelding 1? A de ecologische stroming B de liberale stroming C de rechtsextremistische stroming tekst 1 naar: de websites van drie politieke partijen van 14 december 2011
Tekst 1 is afkomstig van de websites van drie verschillende politieke partijen. • Welke politieke partij heeft welke uitspraak gedaan? Kies uit CDA, PvdA en VVD. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Partij A: … Partij B: … Partij C: …
tekst 2 bron: www.hardinxveld-giessendam.nl van 20 januari 2012 Lees tekst 2.
Wie heeft of hebben deze verkiezingslijst vastgesteld? A de burgemeester van Hardinxveld-Giessendam B de lokale afdeling van de VVD C de Tweede Kamerleden van de VVD D het college van B en W van Hardinxveld-Giessendam
tabel 1 Uitslag … verkiezingen 2011 Drenthe partij zetels 2007 zetels 2011 verschil VVD 8 9 1 PvdA 13 12 -1 PVV 0 4 4 CDA 10 6 -4 SP 5 4 -1 D66 0 2 2 GroenLinks 2 2 0 ChristenUnie 3 2 -1 SGP 0 0 0 PvdD 0 0 0 50Plus 0 0 0 overigen 0 0 0 bron: www.sargasso.nl van 3 maart 2011
In Nederland worden er verkiezingen gehouden voor verschillende politieke organen, bijvoorbeeld voor de Tweede Kamer. In tabel 1 staat een uitslag van de verkiezingen voor een politiek orgaan in Nederland. Voor welk politiek orgaan waren deze verkiezingen? voor A de Gedeputeerde Staten B de…

In Nederland worden er verkiezingen gehouden voor verschillende politieke organen, bijvoorbeeld voor de Tweede Kamer. In tabel 1 staat een uitslag van de verkiezingen voor een politiek orgaan in Nederland. Voor welk politiek orgaan waren deze verkiezingen? voor A de Gedeputeerde Staten B de gemeenteraad C de Provinciale Staten D het college van B en W Zie tabel 1.

Welke politieke stroming heeft de meeste zetels gewonnen en welke politieke stroming heeft de meeste zetels verloren? meeste gewonnen A christendemocratische stroming liberale stroming B christendemocratische stroming sociaaldemocratische stroming C liberale stroming D liberale stroming E…

Welke politieke stroming heeft de meeste zetels gewonnen en welke politieke stroming heeft de meeste zetels verloren? meeste gewonnen A christendemocratische stroming liberale stroming B christendemocratische stroming sociaaldemocratische stroming C liberale stroming D liberale stroming E sociaaldemocratische stroming christendemocratische stroming F sociaaldemocratische stroming liberale stroming

tekst 3 naar: de website van een politieke partij van 6 december 2011
Van de website van welke politieke partij is tekst 3 afkomstig? A CDA B D66 C SGP
In tekst 3 staat dat op alle niveaus een referendum ingevoerd moet worden. Met niveaus worden politieke bestuurslagen bedoeld. Eén van deze bestuurslagen is op Europees niveau: het bestuur van de Europese Unie. • Welke drie bestuurslagen worden in tekst 3 nog meer bedoeld?
Eén van de voorstellen in tekst 3 is het invoeren van een referendum. Tegenstanders wijzen er soms op dat het organiseren van een referendum veel geld kost. Een argument van voorstanders kan zijn dat een referendum zorgt voor meer steun van de bevolking voor een politiek besluit. • Geef een ander…

Eén van de voorstellen in tekst 3 is het invoeren van een referendum. Tegenstanders wijzen er soms op dat het organiseren van een referendum veel geld kost. Een argument van voorstanders kan zijn dat een referendum zorgt voor meer steun van de bevolking voor een politiek besluit. • Geef een ander argument tegen en een ander argument voor een referendum. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. ander argument tegen: … ander argument voor: …

tekst 4 naar: www.ad.nl van 19 oktober 2011
Welk grondrecht moet op de puntjes in tekst 4 worden ingevuld? A de vrijheid van godsdienst B de vrijheid van meningsuiting C de vrijheid van vereniging D het recht op onaantastbaarheid van het lichaam
Over welke fase van het politieke besluitvormingsproces gaat het in tekst 4? A fase 1: noemen van wensen/het (h)erkennen van het probleem als politiek probleem B fase 2: vergelijken of afwegen van politieke problemen C fase 3: beslissen over problemen D fase 4: uitvoeren van besluiten Zie tekst 4.
Hoeveel Eerste Kamerleden moeten er minimaal met het wetsvoorstel instemmen, om te zorgen dat het wetsvoorstel aangenomen wordt? Ga er vanuit dat alle Kamerleden aanwezig zijn. A 26 B 38 C 51 D 76
opgave als beeld van het examen
Het parlement heeft een aantal rechten waarmee zij de wetgevende taak en de controlerende taak kan uitvoeren. Hieronder staan zes rechten van het parlement. • Welke twee rechten vallen onder de wetgevende taak? Kies twee nummers uit onderstaand rijtje. 1 recht om een motie in te dienen 2 recht om…

Het parlement heeft een aantal rechten waarmee zij de wetgevende taak en de controlerende taak kan uitvoeren. Hieronder staan zes rechten van het parlement. • Welke twee rechten vallen onder de wetgevende taak? Kies twee nummers uit onderstaand rijtje. 1 recht om een motie in te dienen 2 recht om vragen te stellen 3 recht van amendement 4 recht van enquête 5 recht van initiatief 6 recht van interpellatie tekst 5 naar: www.parool.nl van 3 februari 2012 Lees tekst 5.

De ontregeling van het treinverkeer door het winterweer is een politiek probleem. Waarom is er sprake van een politiek probleem? A omdat de media er aandacht aan besteden B omdat een belangenorganisatie zich ermee bemoeit C omdat veel andere landen geen problemen hebben D omdat veel mensen een…

De ontregeling van het treinverkeer door het winterweer is een politiek probleem. Waarom is er sprake van een politiek probleem? A omdat de media er aandacht aan besteden B omdat een belangenorganisatie zich ermee bemoeit C omdat veel andere landen geen problemen hebben D omdat veel mensen een oplossing wensen van de overheid

afbeelding 2 Onderaan de afbeelding staat: Geachte Kamerleden, dieren horen in de wei! Vandaag besluit u over de toekomst van megastallen in Nederland. De afgelopen maand tekenden ruim 10.000 Nederlanders, waaronder verschillende bekende Nederlanders, vol overtuiging tegen megastallen. Het…

afbeelding 2 Onderaan de afbeelding staat: Geachte Kamerleden, dieren horen in de wei! Vandaag besluit u over de toekomst van megastallen in Nederland. De afgelopen maand tekenden ruim 10.000 Nederlanders, waaronder verschillende bekende Nederlanders, vol overtuiging tegen megastallen. Het resultaat ziet u hier. Tweede Kamer, neem een wijs besluit: kies niet voor megastallen, maar voor een duurzame veehouderij die goed is voor mens, dier en milieu. Kijk voor de tekeningen mét de motivaties van de tekenaars op www.dierenindewei.nl. naar: de Volkskrant van 1 december 2011

Afbeelding 2 is afkomstig van Milieudefensie, een pressiegroep. Een kenmerk van pressiegroepen is dat die groepen bepaalde belangen nastreven. • Noem een ander kenmerk van pressiegroepen en geef een verklaring waarom Milieudefensie daaraan voldoet. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het…

Afbeelding 2 is afkomstig van Milieudefensie, een pressiegroep. Een kenmerk van pressiegroepen is dat die groepen bepaalde belangen nastreven. • Noem een ander kenmerk van pressiegroepen en geef een verklaring waarom Milieudefensie daaraan voldoet. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Kenmerk: … Milieudefensie voldoet daaraan, omdat …

Zie afbeelding 2.
Milieudefensie wil dat de Tweede Kamer kiest voor een verbod op megastallen. Daarom hebben ze mensen opgeroepen om te tekenen tegen megastallen. • Wat kan Milieudefensie nog meer doen om te proberen om een verbod op megastallen te krijgen? Noem twee andere mogelijkheden dan een…

Milieudefensie wil dat de Tweede Kamer kiest voor een verbod op megastallen. Daarom hebben ze mensen opgeroepen om te tekenen tegen megastallen. • Wat kan Milieudefensie nog meer doen om te proberen om een verbod op megastallen te krijgen? Noem twee andere mogelijkheden dan een (hand)tekeningenactie. tekst 6 naar: www.fnvbouw.nl van 4 juli 2011 Lees tekst 6.

Hieronder staan enkele uitgangspunten van verschillende politieke stromingen: 1 economische vrijheid 2 gelijke kansen 3 gespreide verantwoordelijkheid 4 grote rol van de overheid 5 internationale solidariteit 6 rentmeesterschap Vaak hebben belangenorganisaties, zoals de FNV, en politieke partijen…

Hieronder staan enkele uitgangspunten van verschillende politieke stromingen: 1 economische vrijheid 2 gelijke kansen 3 gespreide verantwoordelijkheid 4 grote rol van de overheid 5 internationale solidariteit 6 rentmeesterschap Vaak hebben belangenorganisaties, zoals de FNV, en politieke partijen standpunten of ideeën die overeenkomen. • Welk uitgangspunt van de PvdA past bij de eerste zin van tekst 6? Kies een nummer uit bovenstaand rijtje. • Welk uitgangspunt van de PvdA sluit aan bij het doel van de FNV om de positie van vrouwen te versterken? Kies een nummer uit bovenstaand rijtje. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met het juiste nummer. Bij de eerste zin van tekst 6: … Bij het versterken van de positie van vrouwen: …

tekst 7 naar: www.telegraaf.nl van 4 januari 2012
Wat moet er op de puntjes in tekst 7 worden ingevuld? A de Europese Commissie B de Raad van de Europese Unie C het Europees Parlement
Met de invoering van het Europees burgerschap hebben EU-burgers een aantal rechten gekregen. Eén van deze rechten is stemrecht bij bepaalde verkiezingen in een EU-lidstaat. Bij welke Nederlandse verkiezingen mag iemand met de Duitse nationaliteit, die in Nederland woont, stemmen? Bij de…

Met de invoering van het Europees burgerschap hebben EU-burgers een aantal rechten gekregen. Eén van deze rechten is stemrecht bij bepaalde verkiezingen in een EU-lidstaat. Bij welke Nederlandse verkiezingen mag iemand met de Duitse nationaliteit, die in Nederland woont, stemmen? Bij de verkiezingen voor A de Gedeputeerde Staten B de gemeenteraad C de Provinciale Staten D de Tweede Kamer E het college van B en W

Tussen het idee voor een nieuwe wet en het in werking treden van een wet zit een aantal stappen. Hieronder volgt een aantal van deze stappen: 1 De Eerste Kamer behandelt het wetsvoorstel. 2 De koningin en verantwoordelijke ministers ondertekenen de wet. 3 De minister geeft ambtenaren opdracht om…

Tussen het idee voor een nieuwe wet en het in werking treden van een wet zit een aantal stappen. Hieronder volgt een aantal van deze stappen: 1 De Eerste Kamer behandelt het wetsvoorstel. 2 De koningin en verantwoordelijke ministers ondertekenen de wet. 3 De minister geeft ambtenaren opdracht om een wetsvoorstel te maken. 4 De minister houdt een debat met de Tweede Kamer. 5 De publicatie van de wet in het Staatsblad. 6 De Tweede Kamer stemt voor het wetsvoorstel. Wat is een juiste volgorde bij het tot stand komen van een wet? A 3-1-4-6-5-2 B 3-4-6-1-2-5 C 4-1-3-6-5-2 D 4-3-1-6-2-5

tekst 8 naar: www.trouw.nl van 18 december 2011 Lees tekst 8.
Welke functie van de massamedia vervult het tv-programma Buitenhof met het uitzenden van het debat tussen Emile Roemer en Stef Blok? A aandragen van onderwerpen voor de politieke agenda B burgers informeren over overheidsbeleid C controleren van politici D meningsvorming
Er zijn vele monarchieën in de wereld. Niet elke monarchie is een constitutionele monarchie, zoals Nederland. Wat houdt een constitutionele monarchie in? A De koning(in) heeft uiteindelijk de absolute macht. B De koning(in) staat boven de grondwet. C De macht van de koning(in) is beperkt door de…

Er zijn vele monarchieën in de wereld. Niet elke monarchie is een constitutionele monarchie, zoals Nederland. Wat houdt een constitutionele monarchie in? A De koning(in) heeft uiteindelijk de absolute macht. B De koning(in) staat boven de grondwet. C De macht van de koning(in) is beperkt door de grondwet. D Het koningshuis is gebaseerd op erfopvolging.

tekst 9 naar: www.at5.nl van 16 september 2011
Wie of wat moet op de puntjes in tekst 9 worden ingevuld? A burgemeester B commissaris van de Koningin C gemeenteraad D politie tekst 10 naar: de website van een instantie
Welke instantie moet (tweemaal) op de puntjes in tekst 10 worden ingevuld? A de Hoge Raad B de Nationale Ombudsman C het gerechtshof D het parlement

opgave 2Criminaliteit en rechtsstaat

tekst 11
Softdrugs op Urk: verboden Het gebruik en bezit van softdrugs in de openbare ruimte op Urk is binnenkort verboden. Dat heeft een woordvoerder van de gemeente vandaag gezegd. Heb je een jointje of een paar gram wiet…

Softdrugs op Urk: verboden Het gebruik en bezit van softdrugs in de openbare ruimte op Urk is binnenkort verboden. Dat heeft een woordvoerder van de gemeente vandaag gezegd. Heb je een jointje of een paar gram wiet bij je en word je aangehouden, dan kun je meteen een boete krijgen. Landelijk is er een ... op het gebied van softdrugs, maar met deze regel lapt Urk dat beleid aan zijn laars. Volgens het … is het bezit van maximaal vijf gram hasj of wiet toegestaan.

naar: www.spitsnieuws.nl van 16 februari 2011
241p
Welke vorm van beleid moet er (tweemaal) op de puntjes in tekst 11
worden ingevuld?
A gedoogbeleid
B opsporingsbeleid
C preventief beleid
D repressief beleid
tekst 12
Nederlanders voelen zich minder onveilig Gevoelens van onveiligheid onder de Nederlandse bevolking (ouder dan 15) zijn in 2011 iets afgenomen. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) voelde…

Nederlanders voelen zich minder onveilig Gevoelens van onveiligheid onder de Nederlandse bevolking (ouder dan 15) zijn in 2011 iets afgenomen. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) voelde een kwart van de Nederlanders zich in 2011 wel eens onveilig. Dat was het jaar daarvoor 26 procent. In 2005 gold dat nog voor één op de drie Nederlanders.

naar: www.telegraaf.nl van 1 maart 2012
251p
Op welk soort onderzoek of statistiek zijn de gegevens in tekst 12
gebaseerd?
op
A politiestatistieken
B rechtbankstatistieken
C slachtofferonderzoek
tekst 13
Meerderheid Liechtenstein tegen legaliseren abortus Kiezers in Liechtenstein hebben zondag in een referendum een voorstel verworpen om abortus in bepaalde gevallen toe te staan. Het nee-kamp kreeg 52,3 procent. De…

Meerderheid Liechtenstein tegen legaliseren abortus Kiezers in Liechtenstein hebben zondag in een referendum een voorstel verworpen om abortus in bepaalde gevallen toe te staan. Het nee-kamp kreeg 52,3 procent. De vorst van het katholieke land, prins Alois, had gedreigd de nieuwe wet tegen te houden.

naar: de Volkskrant van 19 november 2011
261p
Criminaliteit is een tijdsgebonden en plaatsgebonden begrip.
Geef een verklaring waarom uit tekst 13 blijkt dat criminaliteit een
plaatsgebonden begrip is.
tekst 14
Aanpak helpt Amsterdam begon in mei met het op de huid zitten van 600, vaak jonge, criminelen. Een lik-op-stukbeleid, intensieve begeleiding en ingrijpen in gezinnen moet ervoor zorgen dat deze groep uit het…

Aanpak helpt Amsterdam begon in mei met het op de huid zitten van 600, vaak jonge, criminelen. Een lik-op-stukbeleid, intensieve begeleiding en ingrijpen in gezinnen moet ervoor zorgen dat deze groep uit het criminele circuit komt. De 600 criminelen zijn de afgelopen jaren in totaal 15.000 keer in contact gekomen met de politie.

naar: Spits van 10 november 2011
271p
Uit tekst 14 kun je de conclusie trekken dat er sprake is van een bepaald
verschijnsel.
Van welk verschijnsel is er sprake?
A klassenjustitie
B recidive
C vandalisme
D zware criminaliteit
281p
Maatregelen om criminaliteit te bestrijden kunnen een preventieve en/of
een repressieve werking hebben.
Welke werking kan een lik-op-stukbeleid hebben?
A een preventieve en een repressieve werking
B een preventieve werking
C een repressieve werking
tekst 15
Belg moet voor straf het boek ‘Tonio’ lezen Een 30-jarige automobilist moet van een Belgische rechter het boek ‘Tonio’ van de Nederlandse schrijver A.F.Th. van der Heijden lezen. Het boek gaat over het verlies van…

Belg moet voor straf het boek ‘Tonio’ lezen Een 30-jarige automobilist moet van een Belgische rechter het boek ‘Tonio’ van de Nederlandse schrijver A.F.Th. van der Heijden lezen. Het boek gaat over het verlies van zijn zoon door een verkeersongeluk. De Belg werd in juli door de politie betrapt toen hij onophoudelijk met zijn auto aan het slippen was op een rotonde. Een commissie zal controleren of hij het boek heeft gelezen.

naar: www.refdag.nl van 30 januari 2012
Lees tekst 15.
291p
Welk doel van straffen wil de Belgische rechter bereiken met het opleggen
van deze straf?
A afschrikking
B genoegdoening aan het slachtoffer
C heropvoeding
D voorkomen van eigenrichting
tekst 16
Twee Kamerleden over de vraag: Straffen we wel hard (genoeg)? In de politiek in Den Haag klinkt de roep om strengere straffen. Is dat terecht? Ja, vindt Kamerlid Ard van der Steur. Nee, vindt zijn collega Jeroen Recourt.
naar: www.trouw.nl van 5 juli 2011
301p
In tekst 16 lees je de mening over strenger straffen van twee Kamerleden
van verschillende politieke partijen. De mening van de Kamerleden past
bij de visie van de politieke partij en stroming waartoe ze behoren.
Van welke partij is Ard van der Steur lid en van welke partij is Jeroen
Recourt lid?
A Van der Steur van de PvdA en Recourt van de VVD
B Van der Steur van de VVD en Recourt van de PVV
C Van der Steur van de VVD en Recourt van de PvdA
D Van der Steur van het CDA en Recourt van de PVV
311p
Voor overtredingen en misdrijven gelden verschillende maximumstraffen.
Wat is de maximale vrijheidsstraf die een rechter kan opleggen voor
een overtreding?
tekst 17
Geen boete voor orthodox1)-joodse man zonder ID-kaart Een orthodox-joodse man die vorig jaar in Rijswijk een boete kreeg voor het niet bij zich dragen van identiteitspapieren, hoeft de boete niet te betalen. Dat…

Geen boete voor orthodox1)-joodse man zonder ID-kaart Een orthodox-joodse man die vorig jaar in Rijswijk een boete kreeg voor het niet bij zich dragen van identiteitspapieren, hoeft de boete niet te betalen. Dat heeft … besloten, meldt een woordvoerder zaterdag. De man mag van zijn geloof op sabbat (de rustdag in het jodendom) buiten de deur niets bij zich dragen. … vindt dat de religieuze plicht zwaarder weegt dan de plicht om te voldoen aan de wettelijke voorschriften in Nederland. De man had voor het niet bij zich hebben van een identiteitsbewijs een boete van 150 euro gekregen.

naar: www.depers.nl van 18 februari 2012
noot 1 iemand die orthodox is, is heel streng in zijn geloof
321p
De in tekst 17 beschreven zaak kwam voor de eerste keer voor de
rechter.
Wat moet er (tweemaal) op de puntjes in tekst 17 worden ingevuld?
A de Hoge Raad
B de kantonrechter
C de strafrechter
D het gerechtshof
Zie tekst 17.
332p
Het OM is in beroep gegaan tegen de uitspraak. In deze rechtszaak
botsen twee grondrechten met elkaar.
De meningen over deze zaak verschillen.
Vind jij dat de man de boete wel moet betalen, of vind jij dat hij de
boete niet hoeft te betalen?
Geef een argument voor je keuze. Je moet uitgaan van een
grondrecht in de grondwet.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Boete … (kies uit: wel/niet) betalen,
want in de grondwet staat …
en daarom …
342p
Een rechter kan de volgende soorten sancties opleggen:
1 hoofdstraffen
2 bijkomende straffen
3 maatregelen
Geef voor elk van de onderstaande beweringen aan welk soort sanctie
erbij hoort.
a Deze zijn in eerste instantie ook bedoeld om de dader tegen zichzelf
te beschermen.
b Een voorbeeld hiervan is een geldboete.
c Een voorbeeld hiervan is het intrekken van het rijbewijs als iemand
terecht staat voor rijden onder invloed van alcohol.
d Een voorbeeld hiervan is ondertoezichtstelling.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met het
juiste nummer.
a: …
b: …
c: …
d: …
tabel 2
Een aantal geregistreerde misdrijven in Nederland
misdrijf 2010 diefstal en inbraak met geweld 16 340 diefstal en inbraak zonder geweld 642 995 valsheid in geschrift 7 765 heling 5 235 witwassen 255 vernieling en beschadiging 150 585 vernieling aan auto 69 700 discriminatie 430 bedreiging 31 540 rijden onder invloed 49 125 joyriding 290 drugsmisdri

misdrijf 2010 diefstal en inbraak met geweld 16 340 diefstal en inbraak zonder geweld 642 995 valsheid in geschrift 7 765 heling 5 235 witwassen 255 vernieling en beschadiging 150 585 vernieling aan auto 69 700 discriminatie 430 bedreiging 31 540 rijden onder invloed 49 125 joyriding 290 drugsmisdrijven: harddrugs 10 290 drugsmisdrijven: softdrugs 10 890

naar: Centraal Bureau voor de Statistiek van 23 december 2011
Bekijk tabel 2.
351p
Misdrijven staan niet alleen maar in het Wetboek van Strafrecht. Ook in
bijvoorbeeld de Opiumwet en de Wegenverkeerswet staan misdrijven.
Geef uit tabel 2 een voorbeeld van een misdrijf dat in het Wetboek van
Strafrecht staat, een voorbeeld van een misdrijf dat in de Opiumwet
staat en een voorbeeld van een misdrijf dat in de Wegenverkeerswet
staat.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Wetboek van Strafrecht: …
Opiumwet: …
Wegenverkeerswet: …
tekst 18
Rotterdammer mishandelt bejaard echtpaar De politie Rotterdam heeft zondagmiddag een 19-jarige Rotterdammer aangehouden die in de metro een bejaard echtpaar had mishandeld. De Rotterdammer ging de 80-jarige man te…

Rotterdammer mishandelt bejaard echtpaar De politie Rotterdam heeft zondagmiddag een 19-jarige Rotterdammer aangehouden die in de metro een bejaard echtpaar had mishandeld. De Rotterdammer ging de 80-jarige man te lijf toen deze per ongeluk met zijn rollator tegen hem aanreed. De man kreeg een paar flinke klappen. Ook duwde de verdachte de vrouw van de bejaarde man, die tussenbeide wilde komen. De bejaarde man moest met ernstige hoofdwonden worden overgebracht naar een ziekenhuis. De politie kon de verdachte snel aanhouden. Hij wordt verdacht van zware mishandeling.

naar: www.nu.nl van 29 mei 2011
Lees tekst 18.
361p
De mishandeling kan immateriële gevolgen hebben voor het bejaarde
echtpaar.
Noem een mogelijk immaterieel gevolg van de mishandeling voor het
echtpaar.
372p
De positie van slachtoffers in het strafrecht is de laatste jaren verbeterd.
Stel dat de Rotterdammer in tekst 18 voor de rechter moet verschijnen.
Welke twee rechten heeft het echtpaar dan?
Kies twee nummers uit onderstaand rijtje.
1 Het echtpaar heeft het recht om samen met de officier van justitie te
beslissen wat de strafeis wordt.
2 Het echtpaar heeft recht van spreken tijdens de rechtszitting.
3 Het echtpaar kan hoger beroep aanvragen wanneer ze ontevreden is
met de veroordeling door de rechtbank.
4 Het echtpaar kan via de officier van justitie om schadevergoeding
vragen.
tekst 19
Moord en doodslag mannenzaken Moord en doodslag zijn zaken voor mannen onder elkaar. Bijna 80 procent van de slachtoffers en 90 procent van de daders is man. “Mannen gaan veel vaker over de schreef”, bevestigt Corine…

Moord en doodslag mannenzaken Moord en doodslag zijn zaken voor mannen onder elkaar. Bijna 80 procent van de slachtoffers en 90 procent van de daders is man. “Mannen gaan veel vaker over de schreef”, bevestigt Corine de Ruiter, hoogleraar forensische psychologie in Maastricht. “Dat komt door een combinatie van twee factoren: het hormoon testosteron speelt een rol, naast aangeleerd gedrag van ouders en vrienden. Jongens gaan op de vuist, meisjes spreken kwaad over elkaar. Dat gaat door tot in de volwassenheid.”

naar: de Volkskrant van 22 november 2011
Lees tekst 19.
381p
Er zijn verschillende verklaringen voor het feit dat criminaliteit vooral
wordt gepleegd door jongens en mannen.
Welke verklaring staat niet in tekst 19?
A aangeboren verschillen tussen mannen en vrouwen
B ongelijke macht tussen mannen en vrouwen
C verschillen in socialisatie bij mannen en vrouwen
tekst 20
Het Openbaar Ministerie vervolgt de directeur van een uitzendbureau in Eindhoven wegens fraude. De aanklager schat dat de directeur bijna 1,2 miljoen euro heeft verdiend met valse belastingaangiften en eist dat geld…

Het Openbaar Ministerie vervolgt de directeur van een uitzendbureau in Eindhoven wegens fraude. De aanklager schat dat de directeur bijna 1,2 miljoen euro heeft verdiend met valse belastingaangiften en eist dat geld terug.

naar: www.telegraaf.nl van 4 januari 2012
391p
Welke groep maakt zich het meeste schuldig aan de soort criminaliteit in
tekst 20?
A mannen tussen de 16 en 23 jaar
B mensen uit de lagere sociale klasse
C mensen uit de midden- en hogere sociale klasse
D vrouwen tussen de 20 en 35 jaar
tekst 21
… Flo Rida Rapper Flo Rida hoeft van de rechter niet de cel in wegens een dronkemansrit in een peperdure auto. De Amerikaanse artiest werd enkele maanden geleden door agenten staande gehouden, omdat hij nogal over de…

… Flo Rida Rapper Flo Rida hoeft van de rechter niet de cel in wegens een dronkemansrit in een peperdure auto. De Amerikaanse artiest werd enkele maanden geleden door agenten staande gehouden, omdat hij nogal over de weg slingerde. De 31-jarige Flo Rida bleek dronken achter het stuur van zijn Bugatti – waarde 1,7 miljoen dollar – te zitten. Maar, zoals vaker bij sterren gebeurt, bepaalde de rechter dat Flo Rida niet in de cel hoefde te zitten voor het feit dat hij meer dan het dubbele van de toegestane hoeveelheid alcohol in zijn bloed had.

naar: www.spitsnieuws.nl van 13 december 2011
401p
Welk begrip moet in de kop van tekst 21 worden ingevuld?
A Eigenrichting
B Klassenjustitie
C Rechtszekerheid
D Witteboordencriminaliteit
tekst 22
Minder fietsen gestolen In 2009 zijn er weer minder fietsen gestolen dan in 2008. In de strijd tegen fietsendiefstal hebben onder meer de overheid, de fietsenbranche en de politie verschillende maatregelen genomen.…

Minder fietsen gestolen In 2009 zijn er weer minder fietsen gestolen dan in 2008. In de strijd tegen fietsendiefstal hebben onder meer de overheid, de fietsenbranche en de politie verschillende maatregelen genomen. De laatste jaren zijn nieuwe fietsen voorzien van een chip in het slot of het frame als uniek kenmerk. Er is een keurmerk gekomen voor fietsenstallingen en fietssloten. Bovendien komen er steeds meer bewaakte en onbewaakte fietsenstallingen in de stad en bij stations, waar fietsen goed op slot kunnen worden gezet.

naar: www.nu.nl van 15 april 2010
411p
Er zijn verschillende oorzaken van crimineel gedrag. Uit tekst 22 kun je
opmaken dat een maatschappelijke oorzaak van criminaliteit is
aangepakt.
Welke maatschappelijke oorzaak is dit?
A De gelegenheid maakt de dief.
B De samenleving wordt steeds anoniemer.
C Er is sprake van een veranderend besef van normen en waarden.
D Slechte levensomstandigheden bevorderen crimineel gedrag.
tekst 23
Uit gesprekken met gedetineerden uit Midden- en Oost-Europa zou blijken dat deze gedetineerden de Nederlandse straffen laag vinden. Soms willen ze zelfs worden opgepakt om in de cel ‘uit te rusten, hun gezondheid te…

Uit gesprekken met gedetineerden uit Midden- en Oost-Europa zou blijken dat deze gedetineerden de Nederlandse straffen laag vinden. Soms willen ze zelfs worden opgepakt om in de cel ‘uit te rusten, hun gezondheid te verbeteren, af te kicken of om een tijdje uit de criminaliteit te zijn’.

naar: de Volkskrant van 15 december 2011
421p
Uit tekst 23 komt naar voren dat een bepaald doel van straffen niet wordt
bereikt.
Welk doel wordt niet bereikt?
A afschrikking
B beveiliging van de maatschappij
C genoegdoening aan het slachtoffer
D handhaving van de rechtsorde
tekst 24
Vragen van een VVD-raadslid aan het college van B en W over de overlast van hangjongeren in Stadshagen Geacht College, Al enige tijd bereiken ons berichten dat de wijk Stadshagen overlast ondervindt van hangjongeren.…

Vragen van een VVD-raadslid aan het college van B en W over de overlast van hangjongeren in Stadshagen Geacht College, Al enige tijd bereiken ons berichten dat de wijk Stadshagen overlast ondervindt van hangjongeren. Vooral de zaterdagavond is hun avond voor vandalisme, drankmisbruik en geluidsoverlast. Zwerfvuil, onder andere bestaand uit gebroken glas, wordt in ruime mate achtergelaten. Op meldingen bij de politie wordt gereageerd met het antwoord dat er geen mankracht of vervoer beschikbaar is. Zelf de jongelui tot de orde roepen is gestaakt na scheldpartijen en bedreigingen. De VVD stelt daarom onder andere de volgende vragen: Wat zijn de plannen met betrekking tot aanpak van deze problematiek? Is het mogelijk de verlichting ter plaatse aan te passen?

naar: www.vvdzwolle.nl van 20 april 2012
432p
Uit tekst 24 blijkt dat overlast van hangjongeren zowel een sociaal als een
politiek probleem is.
Leg dit uit.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Het is een sociaal probleem omdat …
Het is een politiek probleem omdat …
441p
Criminaliteit kan materiële en immateriële gevolgen hebben.
Welk gedrag van de hangjongeren in tekst 24 heeft materiële
gevolgen?
Geef een verklaring voor je antwoord.
451p
De aanpak van criminaliteit en overlast in een bepaalde wijk van een
gemeente kan besproken worden in een overleg tussen drie personen
(‘driehoeksoverleg’ genoemd).
Tussen welke drie personen is dit overleg?
tussen
A advocaat, burgemeester, rechter
B advocaat, officier van justitie, politiechef
C burgemeester, officier van justitie, politiechef
D burgemeester, politiechef, rechter
461p
Wie houdt in een rechtszaak het requisitoir?
A de advocaat
B de officier van justitie
C de rechter
D de verdachte
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.