bronnen

Eindexamen muziek vwo 2010, tijdvak 1

opgave 1fragment niet op de siteF. Schubert - Wohin?

cd 1 track 2
Dit vragenblok gaat over het lied Wohin? uit de liederencyclus Die schöne Müllerin van Franz Schubert (1797 - 1827). Deze cyclus, op gedichten van de Duitse dichter Wilhelm Müller, is geschreven voor zangstem met…

Dit vragenblok gaat over het lied Wohin? uit de liederencyclus Die schöne Müllerin van Franz Schubert (1797 - 1827). Deze cyclus, op gedichten van de Duitse dichter Wilhelm Müller, is geschreven voor zangstem met pianobegeleiding.

Van het eerste deel van dit lied is de tekst afgedrukt.
a Ich hört’ ein Bächlein rauschen wohl aus dem Felsenquell,
… hinab zum Tale rauschen so frisch und wunderhell.
… Ich weiß nicht, wie mir wurde, nicht, wer den Rat mir gab,
… ich musste auch hinunter mit meinem Wanderstab,
… ich musste auch hinunter mit meinem Wanderstab.
11p
Noteer de vorm van dit deel, door voor elke regel de juiste letter te zetten.
Je hoeft geen accenten te gebruiken. De eerste letter is gegeven.
Je hoort het fragment twee keer.
cd 1 track 3
In het lied volgt de ik-persoon een beekje (ein Bächlein).
22p
Noem twee manieren waarop het beekje in de pianopartij muzikaal tot klinken
wordt gebracht.
Je hoort het fragment twee keer.
1..........................................................................................................................
2..........................................................................................................................
cd 1 track 4
De melodie van het begin van het lied is onvolledig afgedrukt.
figuur bij de opgave
32p
Noteer de ontbrekende noten (toonhoogte en ritme).
Je hoort het fragment vier keer.
cd 1 track 5
Van het fragment is de tekst afgedrukt.
1 Ich musste auch hinunter mit meinem Wanderstab,
2 ich musste auch hinunter mit meinem Wanderstab.
3 Hinunter und immer weiter, und immer dem Bache nach.
In de derde tekstregel krijgt de onderste partij (de lage tonen) een andere rol.
41p
Beschrijf die veranderde rol.
Je hoort het fragment twee keer.
............................................................................................................................
cd 1 track 6
In dit fragment wordt de tekst und immer frischer rauschte und immer heller der
Bach twee keer gezongen, de tweede keer met enkele veranderingen aan het
eind.
52p
Noem twee van die veranderingen in de zangpartij.
Laat de dynamiek buiten beschouwing.
Een antwoord als ‘de melodie is anders’, is niet voldoende.
Je hoort het fragment drie keer.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
cd 1 track 7
Van dit fragment is de tekst afgedrukt.
1 Ist das denn meine Straße?
2 O Bächlein, sprich, wohin?
Bij de tweede zin verandert de muziek van karakter en klinkt het lied enigszins
angstig.
62p
Noem twee manieren waarop deze angst in de zangpartij tot klinken wordt
gebracht.
Je hoort het fragment drie keer. Daarna heb je nog tien minuten om deze vraag,
en ook vraag 7 t/m 9 te beantwoorden.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
Hieronder is een partituurfragment afgedrukt. Beantwoord vraag 7 t/m 9 met
behulp van dit partituurfragment.
figuur bij de opgave
Maat 1 van de zangpartij is gebaseerd op één drieklank.
71p
Geef de volledige naam van deze drieklank.
............................................................................................................................
De hoofdtoonsoort van het lied is G majeur.
81p
Wat is de relatie tussen de toonsoort in het partituurfragment en de
hoofdtoonsoort G majeur?
............................................................................................................................
Door de combinatie van de zangpartij en de bovenstem van de pianopartij komt
een bijzonder ritmisch verschijnsel voor.
91p
Geef de technische term van dit ritmische verschijnsel.
............................................................................................................................
cd 1 track 8
In dit fragment van acht maten worden vier motieven gezongen. Deze vier
motieven zijn hieronder, in willekeurige volgorde, afgedrukt.
figuur bij de opgave
102p
In welke volgorde worden deze vier motieven gezongen?
Noteer de cijfers hieronder in de juiste volgorde.
Na een korte leestijd hoor je het fragment drie keer.
…… - …… - …… - ……
cd 1 track 9
Je hoort het slot van het lied twee keer.
De laatste toon van de zangpartij is één van de tonen van het slotakkoord.
111p
Is dit de grondtoon, de terts of de kwint?
A grondtoon
B terts
C kwint
cd 1 track 10
Je hoort één keer het einde van het lied. Daarna wordt de cd vijf minuten
stilgezet.
Schubert is een componist uit de romantiek. Toch heeft dit lied, naast
kenmerken uit de romantiek, ook enkele kenmerken van het classicisme.
122p
Geef twee kenmerken van het classicisme die in dit gedeelte van het lied te
horen zijn.
1..........................................................................................................................
2..........................................................................................................................

opgave 2fragment niet op de siteJ.S. Bach - Brandenburgs Concert nr. 4

cd 1 track 11
Dit vragenblok gaat over het vierde Brandenburgs Concert van Johann Sebastian Bach (1685 - 1750). Dit concert heeft drie delen: Allegro - Andante - Presto. De bezetting is: soloviool, twee altblokfluiten, strijkers…

Dit vragenblok gaat over het vierde Brandenburgs Concert van Johann Sebastian Bach (1685 - 1750). Dit concert heeft drie delen: Allegro - Andante - Presto. De bezetting is: soloviool, twee altblokfluiten, strijkers en continuo. De klank is een halve toon lager dan de notatie.

Vraag 13 t/m 16 gaan over het eerste deel, Allegro.
Van het begin zijn de partijen van de blokfluiten afgedrukt.
figuur bij de opgave
131p
Op welke twee harmonische functies is dit gedeelte gebaseerd?
................................... en...................................
141p
In welke maten spelen de blokfluiten in parallelle sexten?
............................................................................................................................
In het fragment treedt er vanaf maat 7 een verandering op in de rolverdeling van
de beide blokfluiten.
151p
Beschrijf die verandering.
............................................................................................................................
Na een korte leestijd hoor je het fragment drie keer.
cd 1 track 12
Je hoort de tweede helft van het vorige fragment en het vervolg, drie keer.
162p
Noem één verandering in het vervolg ten opzichte van het voorafgaande gelet
op de gebruikte akkoorden, en één verandering gelet op het ritme van de
baspartij.
gebruikte akkoorden............................................................................................
............................................................................................................................
ritme van de baspartij..........................................................................................
............................................................................................................................
cd 1 track 13 Vraag 17 t/m 21 gaan over het tweede deel, Andante.
Van het begin is de partituur afgedrukt.
Na een korte leestijd hoor je dit begin vier keer. Daarna heb je nog vijf minuten
om vraag 17 t/m 20 te beantwoorden.
figuur bij de opgave
173p
Welke instrumenten spelen de partijen 1 t/m 6?
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
3.........................................................................................................................
4.........................................................................................................................
5.........................................................................................................................
6.........................................................................................................................
Welke twee instrumenten spelen partij 7?
partij 7............................................ en............................................
181p
Waarvoor dienen de cijfers onder partij 7?
............................................................................................................................
191p
In welke toonsoort staat dit fragment?
............................................................................................................................
In het fragment wordt terrassendynamiek toegepast.
201p
Leg uit hoe dit wordt gerealiseerd.
............................................................................................................................
cd 1 track 14
Van het vervolg zijn de partijen van de beide blokfluiten afgedrukt.
figuur bij de opgave
In de bovenste partij komt een dalende chromatische reeks voor.
211p
Noem de eerste en de laatste noot van die reeks.
Je hoort het fragment één keer.
eerste noot..........................................................................................................
laatste noot.........................................................................................................
cd 1 track 15 Vraag 22 t/m 26 gaan over het derde deel, Presto.
Dit derde deel heeft een fugatisch karakter.
Het thema, ingezet door de altviool, is afgedrukt.
figuur bij de opgave
221p
Welk alternatief geeft de volgorde van de vijf inzetten juist weer?
Je hoort het fragment drie keer.
A altviool - viool - bas - viool - blokfluit
B altviool - viool - bas - viool - blokfluit + viool
C altviool - viool - viool - bas - blokfluit
D altviool - viool - viool - bas - blokfluit + viool
cd 1 track 16
De melodie van de altvioolpartij is nogmaals afgedrukt.
figuur bij de opgave
232p
Noteer de eerste twee maten in de g-sleutel. (Denk om het goede octaaf.)
Beantwoord deze vraag meteen.
figuur bij de opgave
cd 1 track 17
Van het volgende gedeelte zijn de drie bovenstemmen afgedrukt.
Partij 2 is onvolledig afgedrukt.
figuur bij de opgave
Er komt twee keer een overlapping van het thema voor.
241p
Geef de technische term voor een dergelijke overlapping.
Je hoort het fragment twee keer.
............................................................................................................................
cd 1 track 18
Je hoort het zojuist beluisterde fragment nog drie keer.
De drie bovenstemmen zijn nogmaals afgedrukt.
figuur bij de opgave
252p
Vul de ontbrekende noten (toonhoogte en ritme) in partij 2 in.
(Vergeet de verbindingsbogen niet.)
cd 1 track 19
Je hoort het slot twee keer. Daarna wordt de cd tien minuten stilgezet.
Deze compositie komt uit de barok.
263p
Geef daarvoor drie argumenten.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
3.........................................................................................................................

opgave 3fragment niet op de siteF. Schmitt - Dionysiaques

cd 2 track 1
Dit vragenblok gaat over een werk voor harmonieorkest van de Franse componist Florent Schmitt (1870 - 1958). De titel verwijst naar Dionysos, de Griekse god van de wijn en het theater. Het werk bestaat uit twee…

Dit vragenblok gaat over een werk voor harmonieorkest van de Franse componist Florent Schmitt (1870 - 1958). De titel verwijst naar Dionysos, de Griekse god van de wijn en het theater. Het werk bestaat uit twee gedeeltes die in elkaar overlopen. Het eerste gedeelte is rustig en lyrisch en staat symbool voor het sterfgezang dat tijdens een offerritueel wordt gezongen. Het tweede gedeelte is heftiger en hoort bij een uitbundig drankgezang.

Van het begin is de melodie (ritmisch niet helemaal volledig) afgedrukt.
figuur bij de opgave
271p
Welk instrument speelt deze hele melodie?
Je hoort het fragment twee keer.
............................................................................................................................
cd 2 track 2
De melodie is nogmaals afgedrukt.
figuur bij de opgave
Behalve de triool in maat 3, komen in deze melodie nog drie (dezelfde)
antimetrische figuren voor.
281p
Noteer deze drie antimetrische figuren door het juiste getal tussen de haken te
plaatsen en geef de benaming ervan.
benaming.............................................................................................................
Maat 3 bestaat uit elf verschillende tonen.
291p
Welke toon ontbreekt voor een volledige chromatische reeks?
............................................................................................................................
301p
Beschrijf de intervalstructuur van de melodie in maat 3.
Let op: Het is niet de bedoeling de intervallen te benoemen.
............................................................................................................................
............................................................................................................................
Je hoort het fragment één keer. Daarna heb je nog vijf minuten om
vraag 28 t/m 30 te beantwoorden.
cd 2 track 3
In het volgende fragment speelt voornamelijk één instrument het afgedrukte
thema.
figuur bij de opgave
Het thema bestaat uit vier motieven die grote gelijkenis met elkaar vertonen.
Het begin van de eerste twee motieven is genummerd.
312p
Geef met twee pijlen in het notenvoorbeeld aan waar respectievelijk motief 3
en 4 beginnen.
Je hoort het fragment twee keer.
cd 2 track 4
De overgang tussen het rustige eerste en het heftigere tweede gedeelte van het
werk duurt acht en een halve maat en kun je verdelen in: afbouw – opbouw.
324p
Geef aan hoe deze overgang wordt gerealiseerd, gelet op de afbouw (twee
aspecten) en de opbouw (twee aspecten).
Je hoort de overgang drie keer.
afbouw
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
opbouw
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
cd 2 track 5
Van het vervolg zijn drie partijen afgedrukt.
figuur bij de opgave
Hoewel alle partijen in een 3/4 maatsoort staan genoteerd, kun je hier toch
spreken van polymetriek.
331p
Geef bij partij 1 (maat 3 en 4) aan welke maatsoort er feitelijk klinkt.
Je hoort het fragment drie keer.
............................................................................................................................
figuur bij de opgave
De melodie wordt gespeeld door respectievelijk de es-klarinet en de hobo. Deze
melodie begint met een dalende chromatische reeks van vier tonen.
341p
Noem nog een instrument dat ook een chromatische reeks van vier tonen speelt.
............................................................................................................................
Een aantal houten blaasinstrumenten speelt in maat 1 en 2 een begeleiding in
een complementair ritme.
352p
Welke instrumenten zijn dat achtereenvolgens in deze twee maten?
1.......................................................
2.......................................................
3.......................................................
4.......................................................
5.......................................................
In de partij van de bastrombone klinkt een specifieke begeleidingswijze.
361p
Noem de technische term voor deze begeleidingswijze.
............................................................................................................................
Je hoort het fragment twee keer. Daarna heb je nog vijf minuten om vraag
34 t/m 36 te beantwoorden.
cd 2 track 7
In het slot komt het extatische karakter van het drankgezang tot een climax.
373p
Noem drie manieren waarop deze climax wordt gerealiseerd.
Laat de dynamiek buiten beschouwing.
Je hoort het slot twee keer.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
3.........................................................................................................................
cd 2 track 8
Je hoort een fragment twee keer. Daarna wordt de cd vijf minuten stilgezet.
Deze compositie van Schmitt heeft verschillende laat negentiende-eeuwse en
vroeg twintigste-eeuwse stijlkenmerken, waaronder impressionistische.
382p
Noem twee impressionistische stijlkenmerken die in dit fragment te horen zijn.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................

opgave 4fragment niet op de siteMadonna - 4 minutes

cd 2 track 9 Dit vragenblok gaat over het nummer 4 minutes van Madonna uit 2008 en een remix daarvan door de Nederlandse muzikant Junkie XL.
In de intro van acht maten wordt vier keer dezelfde zin gerapt.
Tekst en ritme van deze rapzin zijn afgedrukt.
figuur bij de opgave
Behalve deze rapzin klinkt vanaf maat 2 ook een hoge stem.
Deze hoge stem zingt steeds hetzelfde ritmisch motief.
391p
Welk notenvoorbeeld geeft dit ritmisch motief juist weer?
Je hoort de intro twee keer.
figuur bij de opgave
cd 2 track 10
Je hoort de intro nog drie keer.
Behalve de rapzin en de hoge stem klinkt vanaf maat 6 ook een lage stem.
Deze lage stem rapt twee keer op een kwartnoot de tekst four.
figuur bij de opgave
401p
Noteer in maat 6 het ritme van die lage stem (inclusief rusttekens).
cd 2 track 11
Dit nummer is grotendeels gebaseerd op een thema van vier maten.
Maat 1 en 2 van dit thema zijn afgedrukt.
figuur bij de opgave
Maat 3 en 4 verschillen van maat 1 en 2.
412p
Noem twee verschillen. Ga bij je antwoord uit van maat 3 en 4.
Je hoort het fragment drie keer.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
cd 2 track 12
Het vormschema van de eerste drie zinnen van couplet 1 is: a - a’ - b.
Tekst en melodie van de a-zin zijn afgedrukt.
figuur bij de opgave
422p
Noem twee verschillen tussen de melodie van de a- en de b-zin.
Ga bij je antwoord uit van de b-zin.
Je hoort het fragment twee keer.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
cd 2 track 13
Couplet 2 bestaat uit acht zinnen van elk één maat.
De tekst is afgedrukt.
1 op If you want it
2 voor You already got it
3............. If you thought it
4............. It better be what you want
5............. If you feel it
6............. It must be real just
7............. Say the word and
8............. Imma give you what you want
433p
Noteer vóór elke zin of de inzet van de zang op, voor of na de eerste tel van de
maat plaatsvindt. Regel 1 en 2 zijn al ingevuld.
Je hoort het fragment vier keer.
cd 2 track 14
In het refrein wordt vier keer een akkoordenschema gespeeld.
De akkoorden en de bas hiervan zijn afgedrukt.
figuur bij de opgave
442p
Geef de volledige benaming van de twee genummerde akkoorden.
Je hoort het fragment één keer.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
cd 2 track 15
Het begin van het thema is nogmaals afgedrukt.
figuur bij de opgave
Je hoort het einde van couplet 2 gevolgd door de inzet van een enigszins
gewijzigd thema, vier keer.
451p
Noteer in maat 1 de gewijzigde toonhoogte van het thema.
figuur bij de opgave
cd 2 track 16 Vraag 46 t/m 50 gaan over de remix van dit nummer door Junkie XL.
In dit fragment speelt de bassdrum een kickbeat.
461p
Leg uit wat hiermee bedoeld wordt.
Je hoort het fragment één keer.
............................................................................................................................
cd 2 track 17
Van het oorspronkelijke nummer van Madonna zijn een aantal notenvoorbeelden
afgedrukt.
1 begeleidingsmelodie van de intro:
figuur bij de opgave
2 rap uit de intro:
figuur bij de opgave
3 thema:
figuur bij de opgave
4 bas van het refrein:
figuur bij de opgave
472p
Op welke twee notenvoorbeelden, al dan niet enigszins gewijzigd, is de remix
gebaseerd? Noteer beide cijfers.
Na een korte leestijd hoor je het fragment twee keer.
............................................ en............................................
cd 2 track 18
Deze remix heeft vooral kenmerken van Dance.
482p
Noem aan de hand van dit fragment twee kenmerken van Dance.
Je hoort het fragment één keer.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
cd 2 track 19
Uit het programma `De wereld draait door´ waarin Junkie XL laat horen hoe hij
de remix in elkaar heeft gezet, hoor je drie korte muziekfragmenten.
Er klinkt steeds een metronoom.
491p
Hoe staat deze metronoom ingesteld?
A op 30 bpm
B op 60 bpm
C op 120 bpm
D op 240 bpm
In fragment 1 voegt Junkie XL aan het thema van Madonna één instrument toe,
in fragment 2 daarbij een tweede instrument en in fragment 3 een derde
instrument.
501p
Welk instrument voegt hij toe in fragment 1, in fragment 2 en in fragment 3?
Kies uit: keyboard, elektrische gitaar, basgitaar.
fragment 1...........................................................................................................
fragment 2...........................................................................................................
fragment 3...........................................................................................................
Je hoort fragment 1, 2 en 3 na elkaar, en dit twee keer.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.