bronnen

Eindexamen grieks vwo 2009, tijdvak 1

opgave 1Tekst 1 Illustratie

Regel 311-313
In boek 3 vinden we een vergelijkbaar optreden van Aphrodite als ze Paris te
hulp komt.
11p
Leg uit dat Aphrodite in Tekst 1 een ander motief heeft voor haar hulp dan in
boek 3.
Regel 315
De genitivus πέπλοιο is een vorm uit het Myceens, de genitivus φαεινοῦ een
vorm uit het Ionische dialect.
22p
Leg uit hoe het komt dat deze vormen naast elkaar in Homerus’ werk
voorkomen. Ga bij je antwoord in op de ontstaansgeschiedenis van het epos.
Regel 325 Δηϊπύλῳ
31p
Welke opdracht krijgt hij precies? Beantwoord de vraag in het Nederlands en
baseer je antwoord op het vervolg.
Regel 333 πτολίπορθος
41p
Citeer uit het voorafgaande (vanaf regel 330 ὁ δὲ Κύπριν) het Griekse woord
waarmee dit een tegenstelling vormt.
Regel 339-342 ῥέε t/m καλεόνται
In de beschrijving van de gebruiken van de goden komt een chiasme voor.
51p
Noteer het chiasme door de desbetreffende Griekse tekstelementen te citeren.
Als Aphrodite terug is op de Olympus en haar wond wordt verzorgd, krijgt ze van
Zeus een advies dat lijkt op hetgeen Diomedes haar toeroept in Tekst 1, regel
348-351.
Zeus zegt tegen haar:
“Daden van oorlog te plegen, mijn kindje, is jou niet gegeven;
nee houd jij je maar bij de verruklijke daad van de liefde.
Vechten en zo zal de stormende Ares wel doen en Athene.”
62p
Leg uit dat Diomedes op twee punten zich een stuk onvriendelijker uitlaat dan
Zeus. Ga bij je antwoord in op zowel de regels 348-351 als op het bovenstaande
citaat.
72p
a. Schrijf regel 353 over en scandeer deze regel.
b. Verdedig de stelling dat de metriek de inhoud van deze regel onderstreept.
Regel 355 θοῦρον
In de hier beschreven situatie is dit epitheton niet functioneel.
81p
Leg dit uit en baseer je antwoord op de regels 352-358.
Illustratie
Op de illustratie zijn de hoofdpersonen uit Tekst 1 afgebeeld.
92p
Noteer de namen van de figuren die op de illustratie met de letters A, B en C zijn
aangeduid. Beantwoord de vraag als volgt A = …, B = …, C = ….

opgave 2Tekst 2 Briseïs spreekt:

Regel 288 toen ik de kamphut verliet
101p
Leg uit hoe het kwam dat Briseïs de kamphut verliet. Baseer je antwoord op je
kennis van de inhoud van de Ilias.
Regel 306 μή πρὶν
111p
Citeer het Griekse tekstelement uit het vervolg (t/m regel 313) waarmee het
tijdstip dat door μή πρὶν wordt aangekondigd, expliciet wordt gemaakt.
Homerus beeldt in regel 313 de meedogenloosheid van de oorlog uit met behulp
van twee stilistische middelen. Een hiervan is het epitheton ornans.
122p
Noteer de naam van het andere stilistisch middel en licht je antwoord toe.
In de regels 303-314 is sprake van verschillende emoties bij Achilles.
132p
a. Welke emotie is het duidelijkst aanwezig in de regels 303-308? Maak je keuze
uit: verdriet, wanhoop, wraakzucht of wrok. Ondersteun je antwoord door een
Grieks woord te citeren.
In de regels 309-314 is de emotie wraakzucht duidelijk aanwezig.
b. Citeer het Griekse tekstelement waaruit dat blijkt.
Regel 319 Νῦν δὲ σὺ μὲν
142p
a. Citeer het Griekse woord uit het voorafgaande (vanaf regel 315)
waarmee Νῦν een tegenstelling vormt.
b. Citeer het Griekse tekstelement uit het vervolg (t/m regel 321 σῇ ποθῇ)
waarmee σὺ een tegenstelling vormt.
Regel 323-324 t/m υἷος
Deze regels worden door H.J. de Roy van Zuydewijn als volgt vertaald:
“die nu in Fthia misschien, omfloerst door een nevel van tranen,
bitter zijn zoon mist”
De grammaticale structuur van deze vertaling verschilt van die van het Griekse
origineel.
152p
Noteer twee verschillen in grammaticale structuur tussen het Griekse origineel
en de vertaling. Ga bij je antwoord in op zowel het Grieks als de vertaling.
Regel 324-325 ὁ δ' t/m πολεμίζω
De 3e persoon enkelvoud ὁ δ' wordt gevolgd door de 1e persoon enkelvoud
πολεμίζω. Het gebruik van de 3e persoon is in het voorafgaande voorbereid.
161p
Leg dit uit en ondersteun je antwoord door een Grieks tekstelement uit het
voorafgaande te citeren.
Regel 325 ῥιγεδανῆς
Dit is de enige keer in de Ilias dat een Griek zich op deze manier uitlaat over
Helena.
171p
Leg uit dat het verklaarbaar is dat dit in de hier beschreven situatie gebeurt.
Regel 326 ἠὲ τὸν
Bij dit Griekse tekstelement is sprake van een ellips.
181p
Vul de verzwegen gedachte in het Nederlands aan.
Achilles laat zich in zijn verdriet meeslepen door zijn eigen emoties.
In de regels 328-333 is er naast het verdriet om Patroclus sprake van een
andere emotie die op een andere persoon gericht is.
192p
Noteer in het Nederlands welke emotie dit betreft en op welke persoon de
emotie gericht is.
Volgens een commentator is de inhoud van de regels 334-335 strijdig met die
van de regels 323-324 (t/m υἷος).
202p
a. Noteer in eigen woorden een argument voor de opvatting van de
commentator.
b. Beargumenteer dat het in de in deze tekst geschetste situatie begrijpelijk is
dat Achilles tegenstrijdige uitlatingen doet.
Zowel in regel 333 als in regel 336 staat het woord ἐμὴν. Dit woord is in regel
333 echter anders gebruikt dan in regel 336.
211p
Leg dit uit. Ga in op beide gevallen.
Vergelijk de jammerklacht van Briseïs in de regels 287-300 met die van Achilles
in de regels 315-337.
Briseïs en Achilles noemen ieder, naast de dood van Patroclus, andere
oorzaken van verdriet.
222p
a. Leg uit wat de overeenkomst is tussen de andere oorzaken van verdriet die
Briseïs noemt en die Achilles noemt.
b. Leg uit wat het fundamentele verschil is tussen de andere oorzaken van
verdriet die Briseïs noemt en die Achilles noemt.
Vergelijk de jammerklacht van Briseïs in de regels 287-300 met die van Achilles
in de regels 315-337.
Briseïs en Achilles vermelden ieder een verwachting over activiteiten van
Patroclus na de Trojaanse oorlog.
232p
Beschrijf beide verwachtingen.
De jammerklacht van Briseïs in de regels 287-300 en die van Achilles in de
regels 315-337 worden in de regels 301-302 en 338-339 vergelijkbaar
afgesloten.
241p
Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 338-339 dat inhoudelijk
vergelijkbaar is met “elk om haar eigen ellende” (regel 302).

opgave 3Tekst 3 Hector komt aan bij het huis van Paris en Helena. Hij verwijt Paris dat hij rustig

2536p
Bestudeer Tekst 3 met de inleiding en de aantekeningen.
36p Vertaal de regels 359 t/m 375.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.