bronnen

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2017, tijdvak 1

bij dit examen

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 1Verbouw bewust!

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebronnen 1, 2 en 3 in de bijlage.
Erben en Fabia wonen al weer tien jaar in hun eengezinswoning in
Utrecht. Ze hebben plannen om een ander huis te kopen, maar ze zijn
bang dat ze hun oude huis niet kunnen verkopen. Ze zitten dan met twee
huizen, waardoor ze dubbele woonlasten hebben. Misschien is het beter
om het huidige huis te verbouwen, maar dan wel milieubewust!
11p
Als je je eigen huis niet kunt verkopen en je hebt al een ander huis
gekocht, kun je dubbele woonlasten hebben.
Noem twee voorbeelden van woonlasten, die je dan dubbel kunt
hebben.
Elke keuze heeft financiële voor- en nadelen. Erben en Fabia overwegen
om niet te verhuizen, maar hun huidige huis te verbouwen.
22p
Geef één voordeel en één nadeel van het verbouwen van je huis in plaats
van een ander huis kopen.
Ze besluiten hun huis te verbouwen. Het doel is ook minder energie te
verbruiken, wat goed is voor het milieu en hun portemonnee. Op
www.milieucentraal.nl lezen ze hierover duidelijke informatie.
Gebruik informatiebron 1.
31p
Als je wilt investeren, is de terugverdientijd van belang. Dit is de tijd die
het duurt voordat je zo veel bespaard hebt, dat je daarmee de investering
hebt terugverdiend.
Welke investering in je huis geeft de kortste terugverdientijd?
A aanschaffen zonneboiler
B aanschaffen zonnepanelen
C isoleren schuin dak verwarmde zolder
D isoleren spouwmuur
E vervangen enkelglas door HR++ glas
Erben en Fabia hebben een energieadviseur ingeschakeld, die een aantal
energiebesparende investeringen heeft voorgesteld. De adviseur heeft
berekend hoeveel het verbruik kan dalen, nadat ze hun investeringen in
hun huis hebben gedaan. Door deze maatregelen wordt ook het milieu
minder belast. De uitstoot van CO2 wordt gezien als grote veroorzaker van
de opwarming van de aarde.
Gebruik informatiebron 2.
42p
Bereken in hele kilogrammen hoeveel minder CO2 door
elektriciteitsverbruik en ook hoeveel minder CO2 door gasverbruik Erben
en Fabia uitstoten per jaar na de investeringen in hun huis. Schrijf je
berekeningen op.
Erben en Fabia moeten het geld voor de investeringen lenen. De
energieadviseur legt uit, dat je voor dit soort investeringen geld kunt lenen
via de gemeente, de zogenaamde duurzaamheidslening, óf geld kunt
lenen van een bank.
51p
Er zijn in Nederland maar weinig banken, waar zij het geld kunnen lenen.
Van welke marktvorm is hier sprake?
A monopolistische concurrentie, want er zijn veel aanbieders van geld
B monopolistische concurrentie, want er zijn weinig aanbieders van geld
C oligopolie, want er zijn veel aanbieders van geld
D oligopolie, want er zijn weinig aanbieders van geld
Gebruik informatiebron 3.
62p
Bereken het totale voordeel in euro’s voor Erben en Fabia, als zij via de
gemeente € 10.000 kunnen lenen voor de investeringen in plaats van
lenen bij de Ortusbank. Schrijf je berekening op.

opgave 2Werken bij de supermarkt

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave hoef je geen gebruik
te maken van een informatiebron in de bijlage.
uit een krant:
Waar dat mogelijk is, eist vakcentrale CNV komend jaar bij cao-
onderhandelingen 3,5% loonsverhoging. Een redelijke eis, aldus de
voorzitter.
71p
Een werkgever wil meestal de lonen zo laag mogelijk houden. Op een
krappe arbeidsmarkt zullen werkgevers eerder bereid zijn hogere lonen te
betalen.
In welke situatie is er sprake van een krappe arbeidsmarkt?
A als er veel vraag naar arbeid is én er veel aanbod van arbeid is
B als er veel vraag naar arbeid is én er weinig aanbod van arbeid is
C als er weinig vraag naar arbeid is én er veel aanbod van arbeid is
D als er weinig vraag naar arbeid is én er weinig aanbod van arbeid is
81p
Boas werkt bij een exportbedrijf en Hanna bij een supermarkt. Ze wonen
sinds een jaar samen. Boas verwacht dat de lonen in zijn bedrijf gaan
stijgen. Dat kan gevolgen hebben voor de internationale
concurrentiepositie van zijn bedrijf.
Hieronder staan drie economische verschijnselen:
1 minder ruimte voor investeringen
2 veroudering van de kapitaalgoederen
3 stijging van de bedrijfskosten
In welke regel staan deze verschijnselen zo, dat een logische
gedachtegang ontstaat?
A loonstijging → 1 → 3 → 2 → verslechtering concurrentiepositie
B loonstijging → 2 → 3 → 1 → verslechtering concurrentiepositie
C loonstijging → 3 → 1 → 2 → verslechtering concurrentiepositie
“Met onze supermarkt hebben we niet veel te maken met de internationale
concurrentiepositie”, zegt Hanna. “Toch is de hoogte van de lonen ook
voor de supermarkt erg belangrijk. Mijn bedrijfsleider wil graag jonge
werknemers. Kijk maar eens naar de leeftijdsopbouw van de werknemers
van onze supermarkt.”
leeftijd aantal tot en met 20 jaar 21 van 21 tot en met 30 jaar 3 van 31 tot en met 40 jaar 2 van 41 tot en met 50 jaar 1 51 jaar en ouder 1
91p
Bereken hoeveel procent van de werknemers van de supermarkt van
Hanna jonger is dan 21 jaar. Schrijf je berekening op.
Hanna zegt dat er in Nederland een ‘supermarktoorlog’ aan de gang is.
Mede door deze prijzenoorlog worden oudere werknemers vervangen
door jongere werknemers. Hierdoor kan de arbeidsproductiviteit
veranderen.
102p
Volgens Hanna kan door het vervangen van oudere werknemers door
jongere werknemers de arbeidsproductiviteit gaan stijgen. Boas is het
daar niet mee eens: “Volgens mij zal de arbeidsproductiviteit juist gaan
dalen, als je ouderen vervangt door jongeren.”
Geef één argument voor de mening van Hanna en één argument voor
de mening van Boas.
111p
Jonger personeel en minder personeel zijn manieren voor de supermarkt
om te besparen op de loonkosten.
Noem een reden waarom de besparing op de loonkosten geen
gevolgen heeft voor de brutowinst van de supermarkt.
121p
Volgens Hanna zullen ook de leveranciers aan de supermarkten getroffen
worden door de supermarktoorlog.
Leg uit hoe de leveranciers aan de supermarkten door de
supermarktoorlog getroffen kunnen worden.

opgave 3Wie betaalt de hoogste heffing?

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebronnen 4 en 5 in de bijlage.
uit een krant, oktober 2014:
Door de kabinetsvoorstellen gaan hogere inkomens fors meer belasting
betalen. De komende jaren gaan mensen met een belastbaar inkomen
van meer dan € 70.000 per jaar, over elke euro die ze meer verdienen
dan € 70.000, 60%, in plaats van 52%, belasting betalen.
De loon- en inkomstenbelasting (in box 1) in Nederland is een voorbeeld
van een progressieve belastingheffing.
131p
Wat betekent een progressief belastingstelsel?
A De loon- en inkomstenbelasting berust op het profijtbeginsel.
B De loon- en inkomstenbelasting gaat ieder jaar wat omhoog.
C Mensen met veel vermogen moeten veel belasting betalen.
D Mensen met een hoger inkomen betalen procentueel meer belasting.
Hanneke en Lena, twee vriendinnen, bespreken wat de nieuwe
overheidsmaatregelen voor hen gaan betekenen. Hanneke heeft een
belastbaar inkomen van € 80.000 per jaar en Lena van € 19.000 per jaar.
Hanneke zegt dat ze 60% belasting moet betalen over het bedrag boven
de € 70.000. Dat is dus € 6.000. Lena zegt dat het gemiddelde
belastingpercentage voor Hanneke nog altijd heel wat lager ligt dan 60%.
141p
Als het voorstel doorgaat, valt Hanneke met haar belastbaar inkomen in
de 60%-schijf. Gemiddeld betaalt ze echter minder dan 60%.
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de
juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de
nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
Het 60%-tarief geldt alleen over …(1)… (€ 80.000 / het gedeelte boven de
€ 70.000).
Bij het gemiddelde percentage in box 1 doen ook de …(2)… (hogere /
lagere) percentages voor een deel van het inkomen mee.
De overheid wil voor mensen met een laag belastbaar inkomen, zoals
Lena, juist het belastingpercentage verlagen, zodat zij een hoger
besteedbaar inkomen overhouden.
Gebruik informatiebron 4.
151p
Uit de grafiek blijkt dat over de eerste euro’s van het belastbaar
jaarinkomen geen belasting afgedragen wordt.
Wat is hiervan de reden?
A de aftrekposten
B de heffingskortingen
C de inkomensvrijstelling
D de vermogensvrijstelling
Het verschil tussen mensen met hoge inkomens en mensen met lage
inkomens in Nederland is groter geworden. Zo blijkt dat:
− de laagste inkomens tussen 1990 en 2011 er reëel 10% op achteruit
zijn gegaan,
− lage inkomens meestal sociale uitkeringen zijn.
161p
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste
woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de
nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
De ontvangers van sociale uitkeringen zijn er de laatste twintig jaar reëel
op achteruit gegaan, doordat de …(1)… (lonen / prijzen) meer zijn …(2)…
(gedaald / gestegen) dan de sociale uitkeringen.
De overheid kan de inkomensverschillen verkleinen, bijvoorbeeld door de
aftrek van de hypotheekrente af te schaffen.
Gebruik informatiebron 5.
171p
Lorenzcurve B geeft de inkomensverdeling in Nederland aan in 2014. Stel
dat de overheid in 2015 de aftrek van de hypotheekrente afschaft.
Welke Lorenzcurve geeft de inkomensnivellering weer die daardoor
ontstaat?
A Lorenzcurve A
B Lorenzcurve B
C Lorenzcurve C

opgave 4Export

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave hoef je geen gebruik
te maken van een informatiebron in de bijlage.
uit een krant:
Nederland heeft een vijftien maanden durende recessie achter zich
gelaten. De economie groeide in het derde kwartaal van 2013 met
0,1% ten opzichte van het voorgaande kwartaal.
Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) van
donderdag 14 november 2013. De groei is vooral te danken aan de export
van goederen.
181p
De Nederlandse economie wordt omschreven als een open economie.
Een open economie maakt een land economisch kwetsbaar.
Geef één argument waarom een open economie een land economisch
kwetsbaar maakt.
191p
Een open economie kan ook leiden tot een hogere welvaart voor de
inwoners van een land.
Geef één argument waarom een open economie ook kan leiden tot
een hogere welvaart voor de inwoners van een land.
In Duitsland is in 2013 een brutominimumloon ingevoerd van € 8,50 per
uur.
indexcijfers brutominimumloon in Duitsland, van 2013 tot en met
2015
jaar indexcijfer 2013 100,0 2014 101,1 2015 102,0
201p
Bereken in twee decimalen het brutominimumloon per uur in Duitsland in
2015. Schrijf je berekening op.
212p
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste
woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1), (2) en (3) op je antwoordblad. Vul bij
de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
Door de invoering van het brutominimumloon in Duitsland zullen de
loonkosten in Duitsland gaan …(1)… (dalen / stijgen) ten opzichte van
Nederland.
Nederlandse producten worden, in verhouding tot Duitse producten,
…(2)… (duurder / goedkoper). Daardoor …(3)… (verbetert / verslechtert)
de internationale concurrentiepositie van Nederlandse exportbedrijven.
221p
Het Nederlandse bedrijfsleven moet blijven innoveren om voldoende
concurrentiekracht te behouden. De Nederlandse overheid wil kredieten
verlenen om bedrijven te helpen innoveren. De overheid verwacht
daardoor op wat langere termijn extra inkomsten te ontvangen.
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de
juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de
nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
Als bedrijven door innovatie nieuwe producten op de markt brengen, kan
de afzet …(1)… (afnemen / gelijkblijven / toenemen). Over de omzet moet
…(2)… (btw / exportsubsidie / premie sociale verzekeringen) betaald
worden, wat extra inkomsten oplevert voor de overheid.

opgave 5Gaat de accijns over de grens?

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave hoef je géén gebruik te maken van informatiebronnen in de bijlage. uit een krant, oktober 2013: De minister van Financiën maakte vorige week bekend, dat de
In de afbeelding wordt de gemiddelde prijsopbouw van een glas bier weergegeven. • Bereken hoeveel procent van de consumentenprijs van een glas bier naar de overheid gaat. Schrijf je berekening op.
Accijnzen zijn een belangrijke bron van inkomsten voor de overheid. De overheid heeft met de heffing van accijnzen nog een ander belangrijk doel. • Noem, behalve inkomsten, nog één ander belangrijk doel van de overheid om accijns te heffen. Verschillende economen waarschuwen de overheid, dat door…

Accijnzen zijn een belangrijke bron van inkomsten voor de overheid. De overheid heeft met de heffing van accijnzen nog een ander belangrijk doel. • Noem, behalve inkomsten, nog één ander belangrijk doel van de overheid om accijns te heffen. Verschillende economen waarschuwen de overheid, dat door de voortdurende verhogingen van de accijns op alcohol de totale inkomsten van de accijnzen lager kunnen worden.

In 2012 ontving de overheid per liter bier € 0,34 aan accijnzen. In totaal leverde dat € 387.907.136 aan bieraccijnzen op. Op 1 januari 2013 werden de accijnzen op bier met 10% verhoogd en op 1 januari 2014 nog eens met 5,75%. • Hoeveel liter bier moet er in 2014 minimaal in Nederland worden…

In 2012 ontving de overheid per liter bier € 0,34 aan accijnzen. In totaal leverde dat € 387.907.136 aan bieraccijnzen op. Op 1 januari 2013 werden de accijnzen op bier met 10% verhoogd en op 1 januari 2014 nog eens met 5,75%. • Hoeveel liter bier moet er in 2014 minimaal in Nederland worden verkocht om evenveel accijnzen als in 2012 binnen te krijgen? Schrijf je berekening op.

opgave als beeld van het examen
De economen die waarschuwen voor lagere accijnsinkomsten, wijten dit aan het ‘grenseffect’. Hieronder staan drie economische verschijnselen: 1 Meer Nederlanders gaan in het buitenland alcohol kopen. 2 Prijsverschil met het buitenland wordt groter. 3 Winkels en cafés in Nederland verkopen minder…

De economen die waarschuwen voor lagere accijnsinkomsten, wijten dit aan het ‘grenseffect’. Hieronder staan drie economische verschijnselen: 1 Meer Nederlanders gaan in het buitenland alcohol kopen. 2 Prijsverschil met het buitenland wordt groter. 3 Winkels en cafés in Nederland verkopen minder alcohol. In welke regel staan deze verschijnselen zo, dat de gedachtegang van de economen ten aanzien van het ‘grenseffect’ goed wordt weergegeven? A hogere accijns → 1 → 2 → 3 → minder accijnsinkomsten B hogere accijns → 1 → 3 → 2 → minder accijnsinkomsten C hogere accijns → 2 → 1 → 3 → minder accijnsinkomsten D hogere accijns → 2 → 3 → 1 → minder accijnsinkomsten E hogere accijns → 3 → 1 → 2 → minder accijnsinkomsten F hogere accijns → 3 → 2 → 1 → minder accijnsinkomsten omzetontwikkeling drankhandelaren, slijterijen en cafés % verandering ten opzichte van een jaar eerder 8 % 6 4 2 0 -2 -4 -6 -8 I II III IV 2012

Welke correcte uitspraak kun je uit deze grafiek afleiden? A De omzet van de drankhandelaren daalde in de eerste drie kwartalen van 2012 ten opzichte van de omzet een jaar eerder. B De omzet van de drankhandelaren was in het tweede kwartaal van 2013 ongeveer 5,5% lager dan in het tweede kwartaal…

Welke correcte uitspraak kun je uit deze grafiek afleiden? A De omzet van de drankhandelaren daalde in de eerste drie kwartalen van 2012 ten opzichte van de omzet een jaar eerder. B De omzet van de drankhandelaren was in het tweede kwartaal van 2013 ongeveer 5,5% lager dan in het tweede kwartaal van 2012. C De omzet van de drankhandelaren was in het tweede kwartaal van 2013 2% lager dan in het tweede kwartaal van 2012. D De omzet van de drankhandelaren was in het eerste kwartaal van 2013 ongeveer 0,5% lager dan in het vierde kwartaal van 2012.

opgave 6Besteden maar!

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 6 in de bijlage.
uit NPO-TV, 19 september:
De koopkrachtdaling van sommige
ouderen blijkt veel groter te zijn dan
het gemiddelde van 1,5%. Dit is de
uitkomst van de
koopkrachtberekeningen, die het
Nibud heeft uitgevoerd.
figuur bij de opgave
281p
Megan heeft de televisie-uitzending over Prinsjesdag gevolgd. Ze maakt
zich nu wel wat zorgen om haar oma. Oma heeft al niet zo heel veel geld
te besteden en nu gaat haar koopkracht er nog verder op achteruit.
Wat wordt er met koopkracht bedoeld?
A de hoeveelheid geld die iemand te besteden heeft plus de premies die
iemand betaalt
B de hoeveelheid geld plus goederen die iemand heeft minus de
premies die hij moet betalen
C de hoeveelheid goederen of diensten die gekocht kunnen worden met
het besteedbaar inkomen
D het inkomen waarmee goederen en diensten gekocht kunnen worden
Gebruik informatiebron 6.
292p
De regering wil ook de regels van de kinderbijslag veranderen. In 2014
werd Megan 16 jaar en haar broer Leo 10 jaar.
Bereken in twee decimalen hoeveel kinderbijslag de moeder van
Megan en Leo in 2014 per kwartaal ontvangt. Schrijf je berekening op.
Behalve met bezuinigingen op de kinderbijslag zal het gezin van Megan
ook nog rekening moeten houden met de inflatie. Om inflatie te meten
wordt het consumentenprijsindexcijfer (CPI) gebruikt.
tabel de bestedingen van het gezin van Megan en de prijsstijgingen
in 2014
categorie wegingsfactor prijsindexcijfer wonen 0,35 104 voeding 0,30 102 kleding 0,20 98 overige 0,15 105
Gebruik de tabel.
302p
Bereken in twee decimalen het CPI voor het gezin van Megan. Schrijf je
berekening op.
Thuis of in een bedrijf moet je soms bezuinigen. Echter, voor de economie
van een heel land hebben hogere bestedingen ook veel positieve
gevolgen.
311p
Door meer te besteden ontstaat een ‘vicieuze cirkel’: bestedingen zorgen
uiteindelijk voor meer bestedingen, heeft Megan tijdens de economieles
begrepen.
Hieronder staan drie verschijnselen:
1 Het inkomen van werknemers neemt toe.
2 De productie stijgt.
3 De werkloosheid neemt af.
In welke regel staan deze verschijnselen zo, dat een logische
gedachtegang ontstaat?
A bestedingen nemen toe → 1 → 2 → 3 → bestedingen nemen toe
B bestedingen nemen toe → 1 → 3 → 2 → bestedingen nemen toe
C bestedingen nemen toe → 2 → 1 → 3 → bestedingen nemen toe
D bestedingen nemen toe → 2 → 3 → 1 → bestedingen nemen toe
E bestedingen nemen toe → 3 → 1 → 2 → bestedingen nemen toe
F bestedingen nemen toe → 3 → 2 → 1 → bestedingen nemen toe
321p
Wanneer de overheid wil dat mensen meer gaan besteden, kan de
overheid maatregelen nemen om het besteedbaar inkomen te laten
stijgen.
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de
juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de
nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
De overheid kan het besteedbaar inkomen van mensen laten stijgen door
sociale premies te …(1)… (verhogen / verlagen) of de inkomstenbelasting
te …(2)… (verhogen / verlagen).

opgave 7Het is over met de “Liefde voor jou”!

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebronnen 7 en 8 in de bijlage.
Uitgeverij Books heeft drie onderdelen: tijdschriften, educatie en boeken.
Met alle onderdelen gaat het minder goed. Als reden wordt aangevoerd
dat de advertentiemarkt voor alle onderdelen is ingezakt.
331p
Naast afnemende advertentieopbrengsten zijn er nog meer oorzaken te
noemen die kunnen leiden tot verlies bij Books.
Noem één oorzaak die kan leiden tot verlies bij Books.
342p
Books is ook uitgever van tijdschrift Love4U en ook daar valt de winst
tegen.
De verkoopprijs inclusief 6% btw van Love4U is € 5,50 per exemplaar. De
uitgever wilde een brutowinstmarge van 40% van de verkoopprijs
exclusief btw, maar dat is niet gelukt. De brutowinstmarge is maar 30%
van de verkoopprijs exclusief btw.
Bereken in twee decimalen de behaalde brutowinst in euro’s van één
exemplaar Love4U. Schrijf je berekening op.
351p
De brutowinst op Love4U is volgens de uitgeverij te laag.
Uit welke twee onderdelen bestaat de brutowinst van Love4U?
A de inkoopwaarde en de bedrijfskosten
B de nettowinst en de bedrijfskosten
C de omzet en de bedrijfskosten
D de opbrengst verkopen en de nettowinst
Naast de problemen met de tijdschriften is ook de omzetontwikkeling van
boeken een probleem. De totale omzet van Books in 2012 was
€ 176 miljoen.
Gebruik informatiebronnen 7 en 8.
361p
Bereken de omzetverandering in euro’s van boeken bij Books in 2012 ten
opzichte van 2011. Schrijf je berekening op.
371p
Tegenwoordig worden er minder papieren boeken gekocht.
Technologische ontwikkelingen zijn van invloed op de afzet van Books.
Geef één voorbeeld van een technologische ontwikkeling, waardoor
de verkoop van papieren boeken af kan nemen.
381p
Books is gedwongen te reorganiseren omdat er al sinds 2010 sprake is
van een dalende omzet.
Books wil de omzet verhogen, maar haar prijzen niet veranderen.
Welke andere maatregel zou Books kunnen nemen om haar omzet te
verhogen?

opgave 8Crisis in de EMU

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 9 in de bijlage.
uit een krant:
Verschillende landen die in 2012 lid zijn van de Europese Monetaire Unie
(de EMU-landen), ondervinden financiële problemen.
Er zijn flinke verschillen tussen deze EMU-landen. Zo verschillen de
prijzen in die landen sterk en ook de omvang van de staatsschuld van
deze landen loopt sterk uiteen.
392p
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste
woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1), (2), (3) en (4) op je antwoordblad.
Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen
haakjes staan.
In EMU-landen kunnen prijzen gemakkelijk vergeleken worden, en zal er
…(1)… (meer / minder) gekocht worden in landen met lage prijzen.
Daardoor gaan de prijzen in deze landen …(2)… (dalen / stijgen). In
landen met hoge prijzen zal de vraag …(3)… (afnemen / toenemen) en
zullen de prijzen gaan …(4)… (dalen / stijgen).
Gebruik informatiebron 9.
401p
Elk EMU-land heeft te maken met een staatsschuld. Dit is een schuld die
de overheid gedurende meerdere jaren opgebouwd heeft door meer uit te
geven dan te ontvangen.
Het nationaal inkomen van Italië in 2012 was € 1.567.000.000.000.
Bereken de staatsschuld van Italië in 2012. Schrijf je berekening op.
Binnen de EMU gelden strenge financiële regels over de staatsschuld en
het begrotingstekort van de overheid. Veel landen hebben deze regels in
de afgelopen jaren regelmatig overtreden.
411p
Als een EMU-land deze regels overtreedt, kan er een boete volgen. Toch
is deze boete nog nooit opgelegd aan een EMU-land.
Geef een verklaring waarom deze boete nog nooit is opgelegd aan
een EMU-land.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
Gebruik informatiebron 9.
421p
In welk EMU-land is er in 2012 een begrotingsoverschot?
A in Duitsland
B in Estland
C in Luxemburg
D in Spanje
432p
Griekenland heeft al vele jaren flinke tekorten. De Griekse overheid wil de
staatsschuldquote flink verlagen.
In 2012 was het Griekse nationaal inkomen € 187,5 miljard. In 2013 was
er een daling van het nationaal inkomen van 4,0% ten opzichte van 2012.
De schuld in 2013 bedroeg € 288 miljard.
Bereken de staatsschuldquote van Griekenland in procenten van het
nationaal inkomen in 2013. Schrijf je berekening op.