opgave 1Weer en klimaat

Vanavond lang warm Amsterdam, 22 juli 2013 De hitte bereikt de komende twee dagen haar hoogtepunt. Vandaag en morgen wordt het tropisch warm met maxima die plaatselijk kunnen oplopen tot 34 graden Celsius. Woensdag worden regen- en onweersbuien verwacht. Daarna blijft het broeierig warm. Vanavond blijft het nog lang warm en valt lokaal een (onweers)bui. Om 21.00 uur is het 25 tot lokaal nog 30 graden Celsius. In de nacht daalt de temperatuur uiteindelijk tot rond de 17 graden Celsius.

Bij welk cijfer op de kaart van bron 2 is de kans het grootst dat het
Geef een argument voor je keuze.
Noem twee andere weerelementen.
Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad


999999666 111000000444 111000000000 111000222444 111000111666 111000000000 999999222 111000000444 111000111333 999888888 111000000888 111000111666 Q 111000222000 999666888 111000111333 999777222 111000222444 111000222888 111000111222 111000000888 111000000444 111000000888 111000333222 999999666 P 111000000000 R 111000000888 111000000444 111000111333 111000000888 111000222888 111000111666 111000111222 111000111333 111000111222 111000000888 111000222444 S 111000111222 111000111333 111000111333 111000222000

Weerbericht, zondag 15 september 2013 Vandaag schijnt de zon volop, de middagtemperaturen kunnen gemakkelijk oplopen tot 32 graden Celsius. Vannacht koelt het af naar 22 graden Celsius. Het blijft de komende dagen warm en droog.
Bij welk land past het weerbericht uit bron 6, bij Spanje of Nederland?
Neem de cijfers 1, 2, 3 en 4 van de uitspraken over op het
Geef de verklaring voor de hoge temperatuur in Seattle ten opzichte

SSSeeeaaattttttllleee WWWiiillllllaaammmeeetttttteeedddaaalll TTThhhuuunnndddeeerrr BBBaaayyy CCCooollluuummmbbbiiiaaa 2 DDDuuullluuuttthhh ZZZuuuiiivvveeelll SSS aaacccrrraaammmeeennntttooo MMMiiissssssooouuurrriii DDDeeetttrrroooiiittt ZZZuuuiiivvveeelll BBBooossstttooonnn CCCeeennntttrrraaalll 1 NNNeeewww YYYooorrrkkk VVVaaalllllleeeyyy 3 CCCllleeevvveeelllaaannnddd San Francisco CCCooolllooorrraaadddooo DDDeeennnvvveeerrr 2 OOOhhhiiiooo LLooss AAnnggeelleess PPPhhhoooeeennniiixxx 4 ZZuuiidd--CCaalliiffoorrnniiaa DDDaaallllllaaasss SSaavvaannnnaahh MMM RRRiiiooo GGG iiissssssiiissssssiiippppppiii NNNeeewww OOOrrrllleeeaaannnsss rrraaannndddeee MMiiaammii Legenda: 0 300 600 km Improductief Tabak Bos Citrusvruchten Intensieve veeteelt Aardnoten 1 4 2 3 Overige akkerbouw Groenten, fruit, wijnbouw


Geef met behulp van bron 10 een maatregel die dat land dan nog zou
Welk broeikasgas komt vooral vrij bij veeteelt?
Zet de cijfers 1, 2, 3 en 4 van de begrippen in chronologische volgordeopgave 2Water


Bekijk bron 12. Nederland maakt onder andere deel uit van de stroomgebieden van de Rijn en de Maas. Wat is juist? A P is de Maas en de Maas is een gemengde rivier. B P is de Rijn en de Rijn is een regenrivier. C Q is de Rijn en de Rijn is een gemengde rivier. D Q is de waterscheiding van de Rijn en de Maas. E R is de Maas en de Maas is een regenrivier. F R is de Rijn en de Rijn is een gletsjerrivier.




Drie leerlingen doen ieder een uitspraak over bron 14. Erwin zegt: “Over het Amsterdam-Rijnkanaal werd in 2007 tussen de 25 en 50 miljoen ton vervoerd.” Isa zegt: “Vanuit Rotterdam wordt per binnenvaartschip meer over de Waal naar Duitsland vervoerd dan over de Maas naar Frankrijk.” Luca zegt: “Binnenvaartschepen hoeven vanuit Rotterdam niet via de Noordzee om naar de haven van Antwerpen te varen.” • Neem de namen Erwin, Isa en Luca over op het antwoordblad en geef van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is.

Na de dreigende overstromingen in 1995 wilde de overheid de rivieren in ons land meer ruimte geven. Eén van de maatregelen binnen dit beleid is de aanleg van overloopgebieden. Welke functie heeft een overloopgebied? A Het is een bergingsgebied voor opvang van vervuild water. B Het is een bergingsgebied voor opvang van zout water. C Het is een gebied voor tijdelijke opvang van overtollig water. D Het is een opslagplaats voor drinkwater. bron 15 Elektriciteitscentrale




Het Nederlandse rivierenlandschap is onder andere opgebouwd uit oeverwallen en komgronden, die elk hun eigen kenmerken hebben. Achter welke letter staan de juiste kenmerken bij komgrond en oeverwal? komgrond oeverwal A bestaat uit grof zand, wordt gebruikt als akkerland, is hoger gelegen en ligt niet direct naast de rivier bestaat uit zware rivierklei, wordt gebruikt als weiland, is lager gelegen en ligt dicht bij de rivier B bestaat uit grof zand, wordt gebruikt als akkerland, is lager gelegen en ligt direct langs de rivier bestaat uit zware rivierklei, wordt gebruikt als weiland, is lager gelegen en ligt verder weg van de rivier C bestaat uit zware rivierklei, wordt gebruikt als weiland, is lager gelegen en ligt direct langs de rivier bestaat uit grof zand, wordt gebruikt als akkerland, is hoger gelegen en ligt verder weg van de rivier D bestaat uit zware rivierklei, wordt gebruikt als weiland, is lager gelegen en ligt niet direct langs de rivier bestaat uit grof zand, wordt gebruikt als akkerland en voor bewoning, is hoger gelegen en ligt dicht bij de rivier






Bekijk bron 18. Veel rivieren in China ontspringen in de Himalaya en het Hoogland van Tibet. Ze lopen via het Zuid-Chinees Bergland of het Noord-Chinees Bergland naar het Chinees Laagland. Achter welke letter staan de juiste kenmerken van de rivieren bij Himalaya/Hoogland van Tibet en Chinees Laagland? C middenloop, er is evenwicht tussen benedenloop, er vindt vooral erosie sedimentatie en erosie D middenloop, er vindt vooral sedimentatie plaats







opgave 3Bevolking en ruimte







Tijdens de aardrijkskundeles hebben Esther, Lin en Michelle een discussie over de tekst van bron 26. Zij doen ieder een bewering. Esther zegt: “Oorzaak 1, 2 en 3 hebben alle drie te maken met migratie.” Lin zegt: “Oorzaak 2 en 3 hebben te maken met het begrip urbanisatie.” Michelle zegt: “Bij oorzaak 3 past het begrip braindrain.” • Neem de namen Esther, Lin en Michelle over op het antwoordblad en geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is. bron 27 Drie bevolkingsdiagrammen leeftijd




Bron 29 laat de ontwikkeling zien van stad naar stedelijke zone. Binnen deze ontwikkeling passen de begrippen suburbanisatie en urbanisatie. Achter welke letter staan de begrippen die het best passen bij agglomeratie en stedelijke zone? agglomeratie stedelijke zone A suburbanisatie suburbanisatie B suburbanisatie urbanisatie C urbanisatie suburbanisatie D urbanisatie urbanisatie



In oude industriegebieden zoals het Ruhrgebied krijgen oude gebouwen soms een nieuwe functie. Zo probeert men de ruimtelijke kwaliteit van zo’n gebied weer te verbeteren. Voordat daadwerkelijk tot herinrichting wordt overgegaan, is er veel overleg nodig tussen gemeente en bewoners. Hoe noemen we het overleg van de gemeente met de bewoners? A inspraak B integratie C leefbaarheid D sociale controle




Johnny en Andrea bekijken bron 32 en bron 33. Ze doen ieder een uitspraak over deze bronnen. Johnny zegt: “Ondanks de bevolkingsafname van China in de toekomst, blijft China tot 2050 het gebied waar de meeste mensen van de wereld wonen.” Andrea zegt: “Door de bevolkingspolitiek is in China een mannenoverschot ontstaan.” • Neem de namen Johnny en Andrea over op het antwoordblad en geef van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is.





Bekijk bron 35. Wat is een oorzaak van de bevolkingsgroei in het westen van China? A de natuurlijke bevolkingsgroei B de sociale bevolkingsgroei C het migratieoverschot Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
12p

21p

32p

41p
C
51p
C
61p
B
71p

82p

91p

101p
C
111p
A
121p

131p

142p

151p
D
162p

172p

181p
C
191p

201p

211p
D
221p

232p

241p
B
252p

262p

271p

281p

291p
C
302p

311p
B
322p

331p
C
341p

351p
C
361p
C
371p
A
382p

391p

401p
C
412p

421p
A