bronnen

Eindexamen natuur- en scheikunde 1 vmbo bb 2010, tijdvak 1

bij dit examen

Meerkeuzevragen
− Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).
− Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3.
A
A
A

naslag(1) B (2) XB (3) B XB

D D Open vragen − Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. − Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de…

D D Open vragen − Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. − Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren. Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op. − Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.

opgave 2Terpentine

11p
Met terpentine moet je voorzichtig zijn.
Daarom staan er pictogrammen op de verpakking.
figuur bij de opgave
Welk pictogram moet op de plaats van “ontvlambaar” staan?
C
A
D
B

opgave 3Boorhamer

22p
Een boorhamer wordt gebruikt voor sloopwerkzaamheden op een bouwplaats.
Boorhamers maken veel lawaai.
figuur bij de opgave
Vanaf welk geluidsniveau is er toenemende kans op gehoorbeschadigingen?
............................................................................................................................
31p
Werknemers zijn verplicht op de bouwplaats gehoorbescherming te dragen.
Dit staat op een bord bij de bouwplaats aangegeven met een pictogram.
Welk pictogram wordt hier bedoeld?
A
B
C
D

opgave 4Vuurwerk

41p
Nadat in de oudejaarsnacht het vuurwerk is afgelopen, laat Loek de hond uit.
Toch wordt er nog een vuurpijl afgestoken die hoog in de lucht ontploft.
Wat is juist?
A Loek hoort eerst de knal en ziet daarna het licht.
B Loek ziet eerst het licht en hoort daarna de knal.
C Loek ziet het licht en hoort de knal gelijktijdig.

opgave 5Snelheidsmeting

Patrick wil een
fietscomputer op zijn fiets
monteren.
Hij gaat een sensor op de
voorvork en een
magneetje op een spaak
van het voorwiel zetten.
figuur bij de opgave
51p
De sensor geeft een signaal als het magneetje langs komt.
Om welke sensor gaat het?
A LDR
B NTC
C reedcontact
D relais
Patrick wil natuurlijk dat de fietscomputer de juiste snelheid gaat aangeven. Hij
vraagt zich af waar hij de sensor moet plaatsen. Bij zijn buurjongen zit de sensor
op plaats 2 van de voorvork.
61p
figuur bij de opgave
Waar moet Patrick de sensor en het
magneetje monteren om de juiste
snelheid te meten?
A De sensor en het magneetje moeten
op plaats 1 zitten.
B De sensor en het magneetje moeten
op plaats 2 zitten.
C Het maakt niet uit waar de sensor en
het magneetje zitten.
71p
De fietscomputer wordt, zonder de instelling te veranderen, overgezet op een
fiets met grotere wielen.
Wat geeft de fietcomputer in dat geval aan?
A De computer geeft een te grote snelheid aan.
B De computer geeft de juiste snelheid aan.
C De computer geeft een te kleine snelheid aan.

opgave 6Schietlood

Met een schietlood kan Bart zien of een muurtje goed verticaal staat.
Bart wil weten van welk materiaal het schietlood gemaakt is.
Hij gaat het volume bepalen en de
massa meten om de dichtheid te
kunnen berekenen.
figuur bij de opgave
83p
Bart bepaalt het volume van het schietlood met een
maatglas.
Wat moet Bart doen om het volume van het schietlood te
bepalen?
...........................................................................................
...........................................................................................
...........................................................................................
figuur bij de opgave
93p
Bart heeft het volume gemeten en vindt 30,5 cm3.
Hij weegt het schietlood op een keukenweegschaal.
figuur bij de opgave
Bepaal van welk materiaal het schietlood is gemaakt door eerst de dichtheid
te berekenen.
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................

opgave 7Vrieskou

opgave als beeld van het examen
Het Vostokstation is een Russisch poolstation in het Zuidpoolgebied. Hier werd in 1983 de laagste temperatuur op aarde waargenomen: -89,2 °C (183,8 K). → Welke vloeistof is bij deze temperatuur vast en welke vloeibaar? Zet kruisjes op de juiste plaats. alcohol vloeistof vast vloeibaar benzine ether…

Het Vostokstation is een Russisch poolstation in het Zuidpoolgebied. Hier werd in 1983 de laagste temperatuur op aarde waargenomen: -89,2 °C (183,8 K). → Welke vloeistof is bij deze temperatuur vast en welke vloeibaar? Zet kruisjes op de juiste plaats. alcohol vloeistof vast vloeibaar benzine ether kwik petroleum

Sommige vloeistof-thermometers werken niet goed meer bij deze lage temperatuur. In plaats van een vloeistof-thermometer wordt daarom vaak een elektronische thermometer gebruikt. Welk onderdeel zit in een elektronische thermometer? A LDR B LED C NTC

opgave 8Veiligheid

opgave als beeld van het examen
In het huis van de familie Bosland zijn de installatie en de apparaten beveiligd met randaarde en zekeringen. Ook een losse contactdoos heeft randaarde. Welke aansluiting in de contactdoos is de randaarde? A aansluiting 1 B aansluiting 2 C aansluiting 3
Waarvoor dient de randaarde? A Randaarde voorkomt dat de buitenkant van aangesloten apparaten onder spanning komt te staan. B Randaarde voorkomt kortsluiting tussen de aansluitdraden. C Randaarde voorkomt overbelasting van de huisinstallatie.
In de meterkast zitten zekeringen. Wat is het symbool van een zekering? A B C
Elke groep in huis is beveiligd met een zekering. Hoe is een zekering met de apparaten in een groep geschakeld? A in serie B parallel C Dat hangt af van het apparaat.

opgave 9Fiets met trapondersteuning

Trudie rijdt met constante snelheid op haar fiets met trapondersteuning over een
dijk. De fietscomputer wijst 18,0 km/h aan.
figuur bij de opgave
163p
Bereken hoeveel meter Trudie met deze snelheid in 1 minuut aflegt.
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
171p
Tijdens het fietsen met een constante snelheid van 18,0 km/h zijn de
tegenwerkende krachten in totaal 50 N. De electromotor levert een kracht van
20 N.
Welke spierkracht moet worden geleverd om de snelheid constant te houden?
A 20 N
B 30 N
C 50 N
D 70 N
182p
Trudie houdt op met trappen en de trapondersteuning schakelt uit.
Ze gaat steeds langzamer, omdat alleen de tegenwerkende krachten nog
werken.
Schrijf hieronder twee tegenwerkende krachten op.
1........................................................................................................................
2........................................................................................................................

opgave 10Slagboom

191p
Aan een slagboom is een contragewicht vastgemaakt.
figuur bij de opgave
Waarom is dat gedaan?
A De slagboom gaat anders vanzelf open.
B De slagboom kan met minder kracht worden geopend.
C De slagboom wordt daardoor steviger.
201p
Edward maakt de slagboom open.
Hieronder is de slagboom nog een keer getekend.
1 2 3
Waar moet hij de slagboom vastpakken om hem met de kleinste kracht te
openen?
A op plaats 1
B op plaats 2
C op plaats 3

opgave 11Corrosie

211p
Niet alle materialen zijn corrosiebestendig.
fietswiel nu
fietswiel vroeger
Op de foto’s zie je twee fietswielen.
Tegenwoordig zijn fietswielen gemaakt van corrosiebestendig materiaal.
Van welk materiaal werd een fietswiel vroeger gemaakt?
A aluminium
B koper
C messing
D ijzer

opgave 12Cello

221p
Een cellist maakt de lengte van een snaar kleiner
door er met een vinger op te drukken.
Hoe verandert het geluid als hij de snaar korter
maakt?
A De geluidssterkte neemt toe.
B De geluidssterkte neemt af.
C De toonhoogte neemt toe.
D De toonhoogte neemt af.
figuur bij de opgave

opgave 13Zwembad

Jasper en Sophie zijn in het zwembad. Jasper staat op de kant en Sophie zwemt onder water. Jasper roept zo hard mogelijk. Sophie hoort het geluid redelijk goed. De tabel gaat over deze proef.
Geef in de tabel de geluidsbron, de tussenstof en de ontvanger aan. Zet kruisjes op de juiste plaats. Jasper geluidsbron lucht Sophie water

opgave 14Gloeilamp of tl-buis?

241p
Frits legt verlichting aan in zijn schuur.
Hij kan kiezen tussen twee verschillende lampen.
De ene lamp is een tl-buis en de andere is een gloeilamp. Zie de foto.
figuur bij de opgave
Hoe groot is het vermogen van de tl-buis?
............................................................................................................................
251p
Volgens de winkelier geven beide lampen evenveel licht. Dit komt omdat het
rendement van de lampen verschilt. Gebruik het BINAS informatieboek, tabel
15.
Hoe groot is het rendement van een tl-buis (dik)?
............................................................................................................................

opgave 15Mijnenjager

opgave als beeld van het examen
Ruim 65 jaar na de Tweede Wereldoorlog zoekt de marine nog steeds naar oude zeemijnen. Zodra een mijn gevonden is, wordt hij tot ontploffing gebracht. Deze zeemijnen worden met geluidssignalen (sonar) opgespoord. Een uitgezonden geluidssignaal wordt na 0,06 0 seconde opgevangen. → Bereken hoe diep…

Ruim 65 jaar na de Tweede Wereldoorlog zoekt de marine nog steeds naar oude zeemijnen. Zodra een mijn gevonden is, wordt hij tot ontploffing gebracht. Deze zeemijnen worden met geluidssignalen (sonar) opgespoord. Een uitgezonden geluidssignaal wordt na 0,06 0 seconde opgevangen. → Bereken hoe diep de mijn onder water ligt. ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................

Het geluid dat wordt gebruikt voor deze metingen heeft een zeer hoge frequentie, ongeveer 50 000 Hz. In het diagram zie je het gehoorbereik van de mens en van verschillende dieren. → Wat is juist? Zet kruisjes op de juiste plaats. Een bruinvis hoort dit geluid. Een dolfijn hoort dit geluid. Een…

Het geluid dat wordt gebruikt voor deze metingen heeft een zeer hoge frequentie, ongeveer 50 000 Hz. In het diagram zie je het gehoorbereik van de mens en van verschillende dieren. → Wat is juist? Zet kruisjes op de juiste plaats. Een bruinvis hoort dit geluid. Een dolfijn hoort dit geluid. Een kikker hoort dit geluid. Een mens hoort dit geluid.

opgave 16Thalys

figuur bij de opgave
281p
De hogesnelheidstrein in Frankrijk haalt op een bepaald traject een gemiddelde
snelheid van 360 km/h.
Hoe lang doet zo’n trein met deze snelheid over een afstand van 200 km?
A meer dan een half uur
B precies een half uur
C minder dan een half uur
291p
Tussen twee stopplaatsen rijdt de trein met een gemiddelde snelheid van 180
km/h.
Wat kun je zeggen over de maximumsnelheid op dat traject?
A De maximumsnelheid van de trein op dat traject is kleiner dan 180 km/h.
B De maximumsnelheid van de trein op dat traject is gelijk aan 180 km/h.
C De maximumsnelheid van de trein op dat traject is groter dan 180 km/h.

opgave 17Weerstand van een metaaldraad

Bij een practicum meet Remco de spanning over en de stroomsterkte door een metaaldraad.
Om de spanning en de stroomsterkte te meten, gebruikt hij de schakeling van het volgende schema. In het schema zijn de plaatsen van de spanningsmeter en de stroommeter open gelaten. → Teken in het schema de spanningsmeter en de stroommeter op de juiste plaats. Gebruik de juiste symbolen.
opgave als beeld van het examen
Remco zet de metingen in een tabel. Spanning (V) Stroomsterkte (mA) 1 1,8 2 3,6 3 5,4 4 7,2 5 8,8 6 10,3 7 11,6 8 12,7 → Teken de grafiek van de metingen in het diagram. 0 stroomsterkte (mA) 14/13 10/9 0 1,0 2,0 3,0 4,0 5,0 6,0 7,0 8,0 9,0 spanning (V)
Bij een spanning van 4,0 V is de stroomsterkte 7,2 mA. → Bereken weerstand van de draad bij deze spanning. ............................................................................................................................…

Bij een spanning van 4,0 V is de stroomsterkte 7,2 mA. → Bereken weerstand van de draad bij deze spanning. ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

opgave 18Fietstakel

333p
Om een fiets op te hangen gebruikt Leo een fietstakel.
figuur bij de opgave
Om de fiets op te hijsen moet Leo met een kracht van 40 N aan het losse
uiteinde van het touw trekken.
Teken in de figuur deze kracht.
De krachtenschaal is 1 cm 10 N.
341p
Hoe groot is het gewicht van de fiets?
A 10 N
B 40 N
C 80 N
D 160 N