Eindexamen biologie vmbo bb 2017, tijdvak 1

In de afbeelding zie je voetballende robots. Op hun rug dragen ze batterijen. In de batterijen worden stoffen omgezet in elektrische energie. Deze energie wordt gebruikt voor de bewegingen. Zo’n robot beslist zelf wanneer hij op het doel schiet. Als een robotkeeper een bal waarneemt, maakt hij zich groot en breed. Hij reageert dus net als een echte keeper. Je zou kunnen zeggen dat de robots levenskenmerken vertonen: ze kunnen waarnemen, ze reageren op prikkels, ze hebben stofwisseling en ze kunnen bewegen. Andere levenskenmerken ontbreken bij deze robots.

In de afbeelding zie je enkele organen in het lichaam. De letter P geeft een stukje huid aan. De huid bevat veel zweetklieren, waarmee de temperatuur van het lichaam kan worden geregeld. Als de temperatuur van je lichaam te hoog P wordt, ga je zweten.

5 MAXIMAAL training voor topsporters 100% 4 ZWAAR training voor het verbeteren van je 90% snelheid 3 GEMIDDELD training voor het verbeteren van je 80% conditie 2 LICHT training voor vetverbranding 70% 1 ZEER LICHT training voor herstel na een blessure 60%

Op internet zijn verschillende webpagina’s te vinden met ademhalingsoefeningen. Vooral voor mensen met COPD zijn deze ademhalingsoefeningen belangrijk. Bij COPD zijn soms de bronchiën ontstoken. Een ademhalingstechniek die beschreven is op een webpagina is ‘huffen’. ‘Huffen’ gaat als volgt: 1 Adem diep in door je neus. 2 Open je mond en houd deze - tijdens de krachtige uitademing - wijd open. Adem uit door je mond alsof je een spiegel wilt bewasemen. Als tijdens het ‘huffen’ slijm voelbaar is, herhaal je de oefening en hoest je aansluitend om die slijm naar je mond te brengen. 3 Het slijm dat je ophoest, kun je uitspugen of doorslikken.