bronnen

Eindexamen aardrijkskunde vmbo bb 2005, tijdvak 1

bij dit examen

Meerkeuzevragen
- Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).
- Geef verbeteringen aan volgens de voorbeelden 2 of 3.
A
A
A
√((1)) BC (2) X^B_C (3) ^B XX^B^C
D
D
D

opgave 1MIGRATIE EN DE MULTICULTURELE SAMENLEVING

Bij dit onderwerp worden tot de etnische groepen (allochtonen) personen gerekend die
niet in Nederland geboren zijn of personen waarvan één van beide ouders in het
buitenland is geboren.
Gebruik voor diagram 1 de bijlage.
11p
In Nederland wonen verschillende etnische groepen (allochtonen).
Deze verschillende groepen kun je terugvinden in diagram 1.
Welke groep is het grootst?
A de groep mensen uit Duitsland
B de groep mensen uit overig Europa
C de groep mensen uit Marokko
D de groep mensen uit Turkije
21p
De etnische groepen (allochtonen) zijn een onderdeel van de totale bevolking in
Nederland.
Het aandeel van de etnische groepen zal de komende tien tot vijftien jaar waarschijnlijk
A dalen.
B gelijk blijven.
C stijgen.
foto 1
Marokkaanse gastarbeiders krijgen van een Zeeuwse vrouw in haar pension
een maaltijd
foto 1 Marokkaanse gastarbeiders krijgen van een Zeeuwse vrouw in haar pension een maaltijd
31p
Op deze foto zie je een groep Marokkaanse ‘gastarbeiders’ in een pension in Zeeland.
Deze foto werd in 1970 genomen.
We spraken in Nederland in die tijd over ‘gastarbeiders’.
Dit woord wordt nu niet meer gebruikt.
Waarom werd er in de jaren 70 gesproken over ‘gastarbeiders’?
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
grafiek 1
De immigratie in de Verenigde Staten van 1995 – 2000 in miljoenen mensen
x1.000.000 1,8 1,6 1,4 1,2 1,0 0,8 0,6 0,4 0,2 0
42p
In grafiek 1 zie je de immigratie in de Verenigde Staten van 1995 tot en met 2000 in
miljoenen mensen.
Hieronder staan twee uitspraken over grafiek 1.
1 In 1996 kwamen er minder immigranten dan in 2000.
2 Van 1995 tot en met 2000 kwamen er elk jaar meer dan één miljoen immigranten.
Omcirkel hieronder achter de cijfers 1 en 2 juist of onjuist.
1 juist / onjuist
2 juist / onjuist
52p
De gezinsmigratie is de laatste tien tot vijftien jaar een belangrijke reden voor migratie
naar Nederland.
Hieronder staan twee uitspraken over deze migratie naar Nederland.
1 De gezinshereniging van Turkse vrouwen en kinderen die uit Turkije overkomen, is de
laatste tien tot vijftien jaar flink afgenomen.
2 Veel Turkse mannen trouwen met een vrouw uit Turkije en vormen zo in ons land een
gezin.
Omcirkel hieronder achter de cijfers 1 en 2 juist of onjuist.
1 juist / onjuist
2 juist / onjuist
Gebruik voor kaart 1 de bijlage.
61p
Kaart 1 laat de woonwijken van Den Haag zien.
Op kaart 1 staat de spreiding van de Marokkanen over de woonwijken van Den Haag.
Wat is juist?
A De meeste Marokkanen wonen in de wijken die vlak aan zee liggen.
B De meeste Marokkanen wonen in de wijken die grenzen aan het centrum.
C In elke wijk wonen in verhouding ongeveer evenveel Marokkanen.
grafiek 2
Migratiesaldo* van Nederland van 1960 tot en met 2002
immigratie- 80 overschot 70 x1.000 60 50 40 30 20 10 0 -10 -20
*Migratiesaldo is het verschil tussen het aantal mensen dat in Nederland komt wonen
(immigratie) en het aantal mensen dat uit Nederland vertrekt (emigratie).
71p
In grafiek 2 is het migratiesaldo van Nederland te zien van 1960 tot en met 2002.
In 1975 kwam er een groot aantal immigranten naar Nederland: 72.000.
De reden van deze grote hoeveelheid immigranten in 1975 was het onafhankelijk worden
van
A de Nederlandse Antillen.
B Indonesië.
C Suriname.
D Zuid-Afrika.
81p
In grafiek 2 is het migratiesaldo van Nederland te zien van 1960 tot en met 2002.
In welke twee jaren was er een emigratie-overschot?
A 1960 en 1967
B 1970 en 1971
C 1982 en 1983
D 1995 en 1996
foto 2
tekst 1
Meneer Koopal
Meneer Koopal
figuur bij de opgave
Breda,
Het leven begint bij honderd, moet
meneer Koopal uit Breda hebben
gedacht, toen hij besloot naar Zuid-
Afrika te...(1)…
Daar woont ook zijn zoon Gerard met
vrouw, kinderen en kleinkinderen.
En dan kan een overgrootvader er nog
wel bij. Dit is een …(2)…reden.
92p
In tekst 1 zijn op twee plaatsen woorden weggelaten.
Wat moet er op de plaatsen 1 en 2 worden ingevuld?
Kies hierbij uit:
bij 1: immigreren of emigreren
bij 2: politieke (reden) of sociale (reden)
1.......................................................................................................................................
2.......................................................................................................................................
tekst 2
In Nederland wordt de bevolking niet
alleen grijzer, maar ook kleurrijker.
102p
Dit is de kop van een krantenartikel.
Maak duidelijk wat er met deze kop uit de krant wordt bedoeld.
Grijzer:..............................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Kleurrijker:........................................................................................................................
..........................................................................................................................................
111p
Tijdens de aardrijkskundeles verschillen Anja, Karima en Marc van mening over de zwarte
scholen in Nederland.
Anja zegt: “De meeste zwarte scholen zijn in de grotere steden.”
Karima zegt: “Veel kleine dorpen hebben ook zwarte scholen.”
Marc zegt: “In de kleine dorpen zijn evenveel zwarte scholen als in de grotere steden.”
Welke leerling heeft gelijk?
A Anja
B Karima
C Marc
foto 3
Een winkel
foto 3 Een winkel
122p
Steeds meer allochtonen beginnen een eigen winkel. Zo is er de islamitische slager, de
Turkse groentenman, de Marokkaanse bakker, het Surinaamse reisbureau, enzovoort.
Ook Nederlanders doen boodschappen in deze winkels.
Hieronder staan twee uitspraken over deze winkels.
1 Deze winkels zijn goed voor de integratie want de buitenlanders komen zo
gemakkelijker in contact met de Nederlanders.
2 Deze winkels vind je vooral in de nieuwe wijken aan de rand van de stad.
Omcirkel hieronder achter de cijfers 1 en 2 juist of onjuist.
1 juist / onjuist
2 juist / onjuist
foto 4
Een woonwijk in een Nederlandse plaats
foto 4 Een woonwijk in een Nederlandse plaats
131p
Op foto 4 zie je een woonwijk in een Nederlandse plaats.
Mariska zegt: “De bewoners van huizen zoals op foto 4 zijn meestal autochtonen.”
Fatima zegt: “De bewoners van huizen zoals op foto 4 zijn meestal allochtonen.”
Femke zegt: “Allochtonen en autochtonen wonen gelijkmatig verspreid over alle wijken.”
Welk meisje heeft gelijk?
A Mariska
B Fatima
C Femke
diagram 2
Besteedbaar inkomen van etnische groepen (allochtonen) en autochtonen
x1000€ 20 15 10 5 0 A mst er d a m R ott er d a m D e n H a a g Utr ec ht Legenda: etnische groepen (allochtonen) autochtonen
141p
Welke groep heeft in Den Haag het hoogst besteedbare inkomen (zie diagram 2)?
A de etnische groepen (allochtonen)
B de autochtonen
151p
De hoogte van het besteedbare inkomen in een stad is een aanwijzing voor de hoogte
van de werkloosheid van bepaalde groepen.
In welke stad zal de werkloosheid onder de etnische groepen (allochtonen) het hoogst zijn
(zie diagram 2)?
A Amsterdam
B Rotterdam
C Den Haag
D Utrecht

opgave 2TRANSPORT EN INFRASTRUCTUUR

opgave als beeld van het examen
Op dit moment is de overheid bezig met de aanleg van twee belangrijke, nieuwe spoorlijnen. Eén van deze nieuwe spoorlijnen is bedoeld voor personenvervoer, de andere spoorlijn is bedoeld voor het goederenvervoer. Wat is de naam van de spoorlijn die voor personenvervoer bedoeld is? A Betuwespoorlijn…

Op dit moment is de overheid bezig met de aanleg van twee belangrijke, nieuwe spoorlijnen. Eén van deze nieuwe spoorlijnen is bedoeld voor personenvervoer, de andere spoorlijn is bedoeld voor het goederenvervoer. Wat is de naam van de spoorlijn die voor personenvervoer bedoeld is? A Betuwespoorlijn B HogeSnelheidsLijn (HSL) C IJzeren Rijn Gebruik voor kaart 2 de bijlage.

Op kaart 2 staat met kleuren het aantal files weergegeven in 2001. In de legenda staan zes groepen files. Bij welke letter komen de meeste files voor? A K B L C M foto 5 Amsterdams eerste motortaxi Deze motor ziet er avontuurlijk uit. En je moet avontuurlijk aangelegd zijn, wil je de overstap van…

Op kaart 2 staat met kleuren het aantal files weergegeven in 2001. In de legenda staan zes groepen files. Bij welke letter komen de meeste files voor? A K B L C M foto 5 Amsterdams eerste motortaxi Deze motor ziet er avontuurlijk uit. En je moet avontuurlijk aangelegd zijn, wil je de overstap van een gewone autotaxi naar een motortaxi maken, erkent Ruud Kalenbach, bestuurder van Amsterdams eerste motortaxi. In de door verkeersopstoppingen en parkeerproblemen geplaagde stad moet de motortaxi uitkomst bieden. “De grote voordelen van een motortaxi zijn ... X … en prijs,” zegt Kallenbach.

In de tekst is bij de letter X een woord weggelaten. Welk woord moet er bij de lettter X worden ingevuld? A comfort B snelheid C veiligheid
Gebruik voor grafiek 3 de bijlage.
Grafiek 3 gaat over de samenstelling van het motorvoertuigenverkeer op werkdagen. Hieronder staan twee uitspraken over grafiek 3. 1 In verhouding maakt het aantal personenauto’s nog steeds het grootste deel uit van het motorvoertuigenverkeer. 2 In verhouding is het aantal vrachtauto’s tussen 1980…

Grafiek 3 gaat over de samenstelling van het motorvoertuigenverkeer op werkdagen. Hieronder staan twee uitspraken over grafiek 3. 1 In verhouding maakt het aantal personenauto’s nog steeds het grootste deel uit van het motorvoertuigenverkeer. 2 In verhouding is het aantal vrachtauto’s tussen 1980 en 2001 ongeveer gelijk gebleven. → Omcirkel hieronder achter de cijfers 1 en 2 juist of onjuist. 1 juist / onjuist 2 juist / onjuist Gebruik voor kaart 3 de bijlage.

Op kaart 3 staat de verkeersdrukte op een groot aantal wegen in Nederland aangegeven. Hillegonda moet van Groningen naar Utrecht. Zij vertrekt om 6 uur ’s morgens. Bij welke plaats is de kans op een file het kleinst? A bij Assen B bij Zwolle C bij Amersfoort D bij Utrecht
→ Waarom wordt de reistijd korter als Hillegonda een uur eerder vertrekt? ..........................................................................................................................................…

→ Waarom wordt de reistijd korter als Hillegonda een uur eerder vertrekt? .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... Gebruik voor grafiek 4 de bijlage.

Grafiek 4 geeft per maand een overzicht van het aantal filemeldingen naar oorzaak. Wat is de belangrijkste oorzaak voor het ontstaan van files? A wegwerkzaamheden overdag B kijkfiles C het woon-werkverkeer
Uit grafiek 4 blijkt dat er in de maanden juli en augustus veel minder files zijn. Wat is daarvan de oorzaak? A Dan zijn er veel minder wegwerkzaamheden overdag. B Dan zijn er veel minder ongelukken. C Dan hebben veel mensen vakantie.
kaart 4 Het Rijnmondgebied
Wout maakt met zijn klas een busexcursie door het Rotterdamse havengebied. Op school moeten ze een verslag maken van deze excursie. In zijn verslag heeft hij kaart 4 geplakt. Helaas heeft hij vergeten in de legenda op te schrijven welke goederen daar worden aangevoerd. Wat wordt er bij P…

Wout maakt met zijn klas een busexcursie door het Rotterdamse havengebied. Op school moeten ze een verslag maken van deze excursie. In zijn verslag heeft hij kaart 4 geplakt. Helaas heeft hij vergeten in de legenda op te schrijven welke goederen daar worden aangevoerd. Wat wordt er bij P aangevoerd? A aardolie B fruit C hout

grafiek 5 Aantal binnengekomen schepen en aangevoerde goederen in Rotterdam van 1998 tot en met 2001 Legenda: aangevoerde goederen aantal binnengekomen x miljoen schepen x1000
Een meisje uit 4VMBO-verzorging bekijkt grafiek 5. Ze zegt: “Als je 1999 met 2000 vergelijkt, valt op dat er in 2000 meer goederen zijn aangevoerd dan in 1999, terwijl het aantal schepen gelijk is gebleven.” Wat is daarvan de oorzaak? A Steeds meer goederen worden nu in containers aangevoerd. B Er…

Een meisje uit 4VMBO-verzorging bekijkt grafiek 5. Ze zegt: “Als je 1999 met 2000 vergelijkt, valt op dat er in 2000 meer goederen zijn aangevoerd dan in 1999, terwijl het aantal schepen gelijk is gebleven.” Wat is daarvan de oorzaak? A Steeds meer goederen worden nu in containers aangevoerd. B Er komen steeds grotere schepen. C Steeds meer aardolie wordt per pijpleiding aangevoerd.

figuur 1 Opening Beneluxlijn
In Rotterdam is in november 2002 een nieuwe metroverbinding in gebruik genomen: de zogenaamde Beneluxlijn. Deze Beneluxlijn is 11,8 kilometer lang. Deze metrolijn is aangelegd voor het vervoer van A containers. B stukgoederen. C massagoederen. D passagiers. foto 6 Metroviaduct in aanleg in een…

In Rotterdam is in november 2002 een nieuwe metroverbinding in gebruik genomen: de zogenaamde Beneluxlijn. Deze Beneluxlijn is 11,8 kilometer lang. Deze metrolijn is aangelegd voor het vervoer van A containers. B stukgoederen. C massagoederen. D passagiers. foto 6 Metroviaduct in aanleg in een buitenwijk

Een groot deel van deze nieuwe metrolijn bestaat uit viaducten. Op foto 6 is een viaduct te zien dat aangelegd wordt. → Noem een reden waarom een groot deel van deze metrolijn uit viaducten bestaat.…

Een groot deel van deze nieuwe metrolijn bestaat uit viaducten. Op foto 6 is een viaduct te zien dat aangelegd wordt. → Noem een reden waarom een groot deel van deze metrolijn uit viaducten bestaat. .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................

tekst 4
Volgens tekst 4 wordt er onderhoud uitgevoerd uit aan de ringweg A10 West. → Waarom wordt dit onderhoud in het weekeinde uitgevoerd? ..........................................................................................................................................…

Volgens tekst 4 wordt er onderhoud uitgevoerd uit aan de ringweg A10 West. → Waarom wordt dit onderhoud in het weekeinde uitgevoerd? .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... kaart 5 Bouwplannen Noordelijke Randstad aantal te bouwen woningen na 2010 tekst 5 Bouwplannen Noordelijke Randstad De regering wil dat er in het gebied (zie kaart 5) 150.000 nieuwe woningen worden gebouwd. Volgens een wethouder uit Almere is dat alleen mogelijk als ook de infrastructuur in het gebied wordt uitgebreid. Als de bouw van woningen en de aanleg van nieuwe infrastructuur niet goed op elkaar worden afgestemd, zal ... X … afnemen.

In tekst 5 zijn bij de letter X enkele woorden weggelaten. Wat moet er bij de letter X worden ingevuld? A de bereikbaarheid B de reisduur C het aantal files
Veel bedrijven willen zich graag in het gebied op kaart 5 vestigen. Dat komt vooral door de aanwezigheid van A de Betuweroute. B de luchthaven Schiphol. C de Rotterdamse haven.
kaart 6 Luchthavens in een deel van West-Europa aantal vervoerseenheden (x miljoen) in 2001 0 150 300 km 1 passagier = 1 vervoerseenheid 100 kg vracht = 1 vervoerseenheid vracht 0 5 20 50 100 passagiers
Op kaart 6 kun je zien hoeveel passagiers en vracht via de verschillende luchthavens in Europa worden vervoerd. Als je met deze gegevens een top 4 van grootste luchthavens moet samenstellen, op welke plaats staat Amsterdam (Schiphol) dan? A op plaats 1 B op plaats 2 C op plaats 3 D op plaats 4
opgave als beeld van het examen
Voor het vervoer van bloemen naar Amerika wordt vooral gebruik gemaakt van ...1… Voor het vervoer van tomaten naar Duitsland wordt vooral gebruik gemaakt van ...2... Op de plaatsen 1 en 2 zijn de vervoermiddelen niet ingevuld. → Welk vervoermiddel moet op de plaatsen 1 en 2 worden ingevuld? 1…

Voor het vervoer van bloemen naar Amerika wordt vooral gebruik gemaakt van ...1… Voor het vervoer van tomaten naar Duitsland wordt vooral gebruik gemaakt van ...2... Op de plaatsen 1 en 2 zijn de vervoermiddelen niet ingevuld. → Welk vervoermiddel moet op de plaatsen 1 en 2 worden ingevuld? 1 ....................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... 2 ....................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................

Schiphol vervoerde in 2003 ongeveer 40 miljoen passagiers. Wie worden bedoeld met deze passagiers? A alleen toeristen B alleen zakenlieden C zowel toeristen als zakenlieden