bronnen

Eindexamen spaans havo 2023, tijdvak 2

bij dit examen

Let op: beantwoord een open vraag altijd in het Nederlands, behalve als het
anders is aangegeven. Als je in het Spaans antwoordt, levert dat 0 punten op.

opgave 1Tekst 1 Joven argentino, líder del futuro

Lee el texto.
11p
¿Qué frase sobre Jerónimo Batista Bucher es verdad?
A Acaba de vender su invención y su empresa a los Estados Unidos.
B Es el primer argentino que trabaja en el Massachusetts Institute of
Technology.
C Ha contribuido a la recogida de plásticos en los mares de Argentina.
D Ha inventado un producto para disminuir la contaminación del medio
ambiente.

opgave 2Tekst 2 Enviar cartas a los Reyes Magos

Lees de alinea’s 1 en 2.
Alle brieven voor de Reyes Magos worden via het Spaanse postbedrijf
Correos verstuurd.
22p
Op welke twee manieren kun je je brief naar de Reyes Magos sturen?
Noteer beide manieren op het antwoordblad.
31p
Lee el tercer párrafo.
¿Cuál de las siguientes acciones NO se menciona en el párrafo 3?
A comprar tus juegos favoritos
B escribir tu carta
C personalizar tu carta

opgave 3Tekst 3 Biblioburro

Lee la introducción.
41p
¿De qué habla la introducción?
A de la falta de maestros en los pueblos pobres
B de la iniciativa de prestar libros a niños en zonas alejadas
C de las ventajas de vender libros de segunda mano
Lee el párrafo 1.
51p
¿Qué describe el primer párrafo?
A cómo Luis encontró los burros Alfa y Beta
B cómo Luis hizo realidad la biblioteca móvil
C la necesidad de nuevas formas de transporte
D lo difícil que es para Luis caminar las largas distancias
Lees alinea 2.
Er werd op de radio aandacht besteed aan Biblioburro.
61p
Wat was het gevolg?
71p
¿Qué palabra(s) falta(n) en el párrafo 3?
A aprovechándonos de
B contribuyendo a
C luchando contra
D protegiendo
Lee el párrafo 4.
81p
¿Qué se dice sobre Biblioburro?
A Biblioburro se enfrenta al analfabetismo en toda Latinoamérica.
B Luis hace una gira mundial para promocionar Biblioburro.
C Luis va a escribir un libro sobre Biblioburro.
D Otros países siguen el ejemplo de Biblioburro.

opgave 4Tekst 4 El pescador senegalés que ahora es nadador

Lee el título y la introducción.
91p
¿Qué información sobre Ismael NO se da?
información sobre
A su deporte
B su nacionalidad
C su trabajo de antes
D sus estudios
101p
¿Qué se sabe sobre Ismael por el párrafo 1?
A que desde joven su vida estaba relacionada con el mar
B que desde joven quería ser nadador por motivos económicos
C que enseñaba a niños a ser también socorrista
D que sus hermanos lo animaron a aprender a nadar
Lees alinea 2.
112p
Geef van elk van de volgende beweringen aan of deze wel of niet
overeenkomt met alinea 2.
1 Vanwege gebrek aan werk heeft Ismael zijn moederland verlaten.
2 Ismael werkt alle dagen als badmeester op het strand van Tenerife.
3 Ismael vindt het fijn dat zijn familie dichtbij woont.
4 Ismael leert toeristen op Tenerife zwemmen.
Noteer ‘wel’ of ‘niet’ achter de nummers op het antwoordblad.
121p
¿Qué palabra(s) falta(n) en la línea 15?
A Al contrario
B Desafortunadamente
C Sin duda
Lee el párrafo 3.
131p
¿Por qué Ismael está “aún perplejo” (líneas 28-29)?
A por el hecho de que un sponsor estuviera interesado en él
B por haber ganado su primer premio como nadador profesional
C por la buena calidad del equipo de natación del que forma parte
Lees alinea 4.
In de regels 33-37 (“En … estilo.“) worden factoren genoemd die van
invloed waren tijdens de debuutwedstrijd van Ismael.
142p
Welke factoren zijn dat?
Noteer twee factoren op het antwoordblad.
Lee las líneas 37-42 (“Y es … nadar.”).
151p
¿Qué frase describe las ambiciones de Ismael para el futuro?
A convertirse en campeón de natación en aguas abiertas
B ser instructor de natación para los menores en su lugar de origen
C tener suficiente dinero para mantener a todos los niños de su familia

opgave 5Tekst 5 Santos Tuz Romero, el joven mexicano que enseña

161p
¿Qué se dice en el párrafo 1?
A El plan de Santos era aprender inglés con TikTok, pero al final terminó
enseñando maya.
B El sueño de Santos siempre ha sido enseñar maya en redes sociales
como TikTok.
C La inspiración de Santos para enseñar maya en TikTok vino de los
vídeos que encontró en esta red social.
171p
¿Qué palabras faltan en la línea 10?
A Aprender muchas lenguas
B Dar clase a niños
C Ser influenciador en TikTok
Lee el párrafo 2.
181p
¿Cuál es el contenido de las “críticas” (línea 20) que recibió Santos?
que el maya
A es demasiado difícil de aprender con TikTok
B es un idioma extinguido que ya no se habla en Yucatán
C no tiene importancia en comparación con otros idiomas
191p
¿Qué destaca el párrafo 3 sobre los jóvenes que quieren comunicarse en
maya?
A el sentirse incómodos al usarlo fuera de casa
B la dificultad de pronunciarlo bien
C la falta de maestros con quienes practicarlo
D la imposibilidad de hablarlo en casa

opgave 6Tekst 6 La selva amazónica

Lees de alinea 1 en 2.
202p
Geef van elk van de volgende beweringen over de krater in het oosten
van Colombia aan of deze wel of niet overeenkomt met de inhoud van
deze alinea’s.
1 De krater ligt in een gebied waar ook een inheemse stam woont.
2 In de krater kunnen planten en dieren niet overleven.
3 De onderzoekers verbaasden zich over de omvang van de krater.
Noteer ‘wel’ of ‘niet’ achter de nummers op het antwoordblad.
211p
Según el párrafo 2, ¿por qué el cráter es difícil de ver?
porque
A alrededor hay piedras muy grandes
B está en una zona muy lejana de la selva
C está tapado por materiales naturales
Lees alinea 3.
Het onderzoeksteam van Sergio Andrés Torrado Pérez heeft op
verschillende manieren informatie verzameld in het kratergebied.
221p
Vul de volgende zin aan:
De onderzoekers hebben informatie verzameld door het gebied te
verkennen en door …

opgave 7Tekst 7 Úrsula Corberó: “Desde los seis años quería ser

Lee la introducción.
231p
¿De qué aspecto de Úrsula Corberó NO se habla?
A de su lugar de origen
B de su profesión
C de su vida amorosa
Lee el primer párrafo.
241p
¿Qué destaca Úrsula de su infancia?
A que creció en una familia grande
B que tenía demasiado tiempo libre
C que viajaba mucho con sus amigos
D que vivía en un entorno verde
Lees de alinea’s 2 en 3.
252p
Geef van elk van de volgende beweringen aan of deze wel of niet
overeenkomt met de inhoud van deze alinea’s.
1 Úrsula gaf als kind allerlei soorten optredens thuis.
2 Haar moeder vond het maar niets dat Úrsula in reclames speelde.
3 In de eerste reclame waarin Úrsula speelde, was zij heel kort in beeld.
4 De eerste auditie van Úrsula voor een serie liep uit op een mislukking.
Noteer ‘wel’ of ‘niet’ achter de nummers op het antwoordblad.
261p
¿Qué palabra(s) falta(n) en la línea 33?
A cerrado
B interminable
C peligroso
D poco interesante
Lee el párrafo 5.
271p
¿Cuál es la opinión de Úrsula sobre Instagram?
A Le gusta porque estimula la positividad en la vida diaria.
B Le parece alarmante que haya muchos mensajes negativos.
C Le preocupa porque solo se muestran los momentos buenos.
Lee el párrafo 6.
281p
¿Qué caracteriza la vida diaria de Úrsula?
que
A está conectada a internet día y noche
B gana mucho dinero con las redes sociales
C hace mucho deporte
D varía sus actividades diarias

opgave 8Tekst 8 Padre e hijo

Lee el párrafo 1.
291p
¿Sobre qué informa el primer párrafo?
sobre
A el contenido del documental que Andoni y Unai protagonizan
B la razón principal por la que querían colaborar Andoni y Unai
C las dificultades durante el viaje que emprendieron Andoni y Unai
D los animales que Andoni y Unai todavía no han logrado filmar
Lee el párrafo 2.
301p
¿Qué palabra falta en la línea 14?
A caótico
B espectacular
C interesante
D lento
In de regels 14-19 (“De … caimán.”) staat dat de ontmoeting met een
jaguar op vader Andoni de meeste indruk heeft gemaakt.
312p
Wat zag hij de jaguar doen?
Noteer twee dingen op het antwoordblad.
Lee el párrafo 3.
El viaje resultó en un documental sobre la naturaleza excepcional y la
relación entre padre e hijo.
321p
¿Qué otro aspecto del viaje se menciona?
A el desarrollo personal de Unai
B el tema de su próxima película
C las aventuras en sitios aislados
D los obstáculos durante el viaje

opgave 9Tekst 9 Lola, la perra callejera

Lee el párrafo 1.
331p
¿Por qué la taquería publicó una foto de Lola en Facebook?
porque la taquería quería
A encontrar otro hogar para Lola, ya que ella molesta a los clientes
B evitar que sus clientes lleven a Lola a un refugio de animales
C explicar que Lola forma parte del restaurante
D medir la popularidad de Lola como mascota
341p
¿Qué frase resume mejor el párrafo 2?
A El restaurante pierde clientes por la presencia de los perros callejeros.
B La taquería intenta solucionar la molestia causada por los perros.
C Los clientes pueden cuidar de los perros dándoles comida.
D Los empleados aceptan a los perros como miembros del equipo.
351p
¿Qué palabras faltan en el párrafo 3?
A abandonen a
B discutan sobre
C lleven a casa a
D tengan compasión con
361p
Geef van elk van de volgende beweringen aan of deze wel of niet
overeenkomt met de inhoud van alinea 3.
1 In Mexico wordt het aantal zwerfhonden nauwkeurig geregistreerd.
2 Dankzij de actie op Facebook hebben meerdere zwerfhonden een
thuis gevonden.
Noteer ‘wel’ of ‘niet’ achter de nummers op het antwoordblad.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

opgave 10Tekst 10 Club 57

Lee el texto.
371p
¿Cuál es la diferencia entre el pasado y el presente, según la actriz
protagonista de Club 57?
A el amor entre los amigos
B el tipo de contacto entre la gente
C la expresión del humor
D la forma de desplazarse

opgave 11Tekst 11 Gabriela Schloesser

381p
¿Qué se puede concluir después de leer este texto?
A Después de su matrimonio Gabriela juega en el equipo de tiro con
arco neerlandés.
B En México se cancelaron las competiciones mixtas de tiro con arco.
C Gabriela ganó una medalla para México en los Juegos Olímpicos de
2016.
D La Federación de tiro con arco mexicana lamenta mucho haber
expulsado a Gabriela.

opgave 12Tekst 12 Lees eerst de opgave(n) voordat je naar de tekst gaat

Lees eerst de opgave(n) voordat je naar de tekst gaat.
Als je vlees in de magnetron ontdooid hebt, kan soms de buitenkant al
gaar zijn, terwijl de binnenkant nog bevroren is.
391p
Staat er in deze tekst een tip om dit te voorkomen?
Zo ja, schrijf de eerste twee woorden van de zin op waarin dit staat.
Zo nee, schrijf op ‘nee’.
401p
Wordt er in de tekst een voorbeeld van een voedingsmiddel genoemd dat
niet eerst ontdooid hoeft te worden bij het bereiden?
Zo ja, noteer dat voedingsmiddel in het Nederlands op het antwoordblad.
Zo nee, noteer ‘nee’ op het antwoordblad.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift.