opgave 1Tekst 1 De toekomst begint later
11pMet welke twee functiewoorden kan de inhoud van de alinea’s 1 tot en
met 4 binnen het geheel van de tekst ‘De toekomst begint later’ het beste
getypeerd worden?
Kies uit: aanleiding, constatering, gevolg, oorzaak, opsomming, stelling,
tegenstelling, voorbeeld.
“Flexibel, inderdaad, maar dan wel een gemankeerde flexibiliteit.” (regels
42-43)
21pCiteer de zin uit de alinea’s 3 en 4 waarin deze gemankeerdheid het beste
naar voren komt.
De tekst ‘De toekomst begint later’ kan onderverdeeld worden in zes
delen. Deze achtereenvolgende delen kunnen voorzien worden van de
volgende kopjes:
1 De ‘generatie later’
2 De nieuwe mens
3 Scepsis over flexibilisering
4 Verschillende vormen van flexibilisering
5 Gevolgen van flexibilisering voor de mens
6 De toekomst van de flexmens?
31pBij welke alinea begint deel 3?
41pBij welke alinea begint deel 4?
51pBij welke alinea begint deel 5?
61pHoe kan het tekstverband tussen alinea 7 en alinea 8 het beste getypeerd
worden?

Alinea 7 beschrijft een gevolg van het genoemde in alinea 8.

Alinea 7 beschrijft een oorzaak van het genoemde in alinea 8.

Alinea 8 geeft een uitwerking van het genoemde in alinea 7.

Alinea 8 geeft een voorbeeld van het genoemde in alinea 7.
“Sennett is in zijn boek The Corrosion of Character sceptisch over het
politieke verlangen naar oneindig buigzame burgers.” (regels 106-109)
71pWaarom zou Sennett sceptisch zijn over dat politieke verlangen?
Kies de meest juiste van onderstaande formuleringen.
Sennett is sceptisch over het politieke ideaal van de steeds buigzamere
burger, omdat

extreem flexibele werknemers uiteindelijk geen winst opleveren.

van werknemers niet het onmogelijke kan worden verlangd.

werknemers hun flexibiliteit niet zonder risico kunnen vergroten.

werknemers uiteindelijk behoefte hebben aan enige continuïteit.
“Wat als er zoveel flexibiliteit van een tak wordt verwacht dat hij breekt?”
(regels 110-111)
81pWat wordt met deze uitspraak bedoeld in het licht van de tekst?

De mate waarin werknemers flexibel zijn, heeft zijn grenzen.

De positieve kanten van flexwerken worden sterk overschat.

Mensen zijn toch minder flexibel dan altijd gedacht werd.

Werknemers zijn over het algemeen niet in staat tot flexwerken.
“Maar Sennett beschrijft wel degelijk een geloofwaardig risico van
flexibilisering.” (regels 130-133)
92pWelk risico wordt hiermee bedoeld?
Gebruik voor je antwoord maximaal 10 woorden.
101pMet welk begrip kan de functie van alinea 10 ten opzichte van alinea 9 het
beste aangeduid worden?

nuancering

opsomming

stelling

vergelijking
111pWat is het kenmerkende van de voorbeelden van flexibilisering op het
werk die worden genoemd in alinea 11?
122pLeg uit wat volgens de tekst wordt bedoeld met ‘functionele flexibiliteit’
(regel 152).
Gebruik voor je antwoord maximaal 10 woorden.
In alinea 12 wordt het begrip ‘externe numerieke flexibiliteit’
geïntroduceerd.
132pLeg uit wat met dit begrip volgens de tekst wordt bedoeld.
Gebruik voor je antwoord maximaal 15 woorden.
143pNoem de twee andersoortige argumenten die een tegenstander van
externe numerieke flexibiliteit kan aanvoeren op basis van informatie uit
de alinea’s 13 en 14.
Nummer je antwoorden.
Gebruik voor je totale antwoord maximaal 30 woorden.
“Zekerheid blijkt daar een prominent onderdeel van te zijn en die
zekerheid kan door flexibilisering worden ondergraven.” (regels 201-204)
151pWelke soorten zekerheden ondergraaft flexibilisering in ieder geval?
161pWelke van onderstaande beweringen geeft de inhoud van alinea 16 het
beste weer?
In alinea 16

worden de nadelen genoemd van flexibilisering voor met name de
inzet van werknemers.

worden verschillen gepresenteerd tussen flexibele en inflexibele
werknemers.

wordt de aanleiding genoemd voor veranderingen in de relaties tussen
werknemers op de werkvloer.

wordt een afweging gemaakt van voor- en nadelen van flexibilisering
voor werknemers.
“Ze zijn met andere woorden minder bereid om een tandje bij te zetten als
de werkgever daarom vraagt.” (regels 239-242)
172pWat zijn volgens de tekst drie mogelijke redenen hiervoor?
181pVan welk type mens is Ryan Bingham uit alinea 18 uiteindelijk een
voorbeeld?
het type dat

behoefte heeft aan zekerheid

geen kennis maakt met de buren

probleemloos van baan wisselt

zich gokkend door het leven bluft
191pHoe kan de tekst ‘De toekomst begint later’ als tekstsoort het beste
getypeerd worden?
Deze tekst is vooral

een beschouwende tekst met activerende elementen.

een beschouwende tekst met betogende elementen.

een betogende tekst met activerende elementen.

een betogende tekst met beschouwende elementen.
tekstfragment 1

Tijdelijke contracten of uitzendwerk kunnen voor jongeren een aantrekkelijke manier zijn om hun mogelijkheden op de arbeidsmarkt te verkennen. Bovendien kunnen flexibele contracten mensen die geen vast contract kunnen krijgen enig perspectief bieden. Flexwerkers lopen door de aard van hun contract echter flinke risico's en kunnen er bepaald niet van uitgaan dat ze hun gehele arbeidsloopbaan aan het werk kunnen blijven. Dit risico wordt versterkt door de snelle ontwikkelingen in de kennis en vaardigheden die in veel functies vereist zijn. Daarom is het zorgelijk dat flexwerkers veel minder trainingen volgen die erop gericht zijn om bij te blijven op het werk dan mensen met een vaste aanstelling. Voor een deel compenseren flexwerkers dit door zelf het initiatief te nemen om bepaalde trainingen te volgen. Maar deze zijn vaak onvoldoende gericht op de specifieke werkzaamheden, zodat de kans om aan het werk te blijven niet wordt vergroot. Hierdoor staat de inzetbaarheid van flexwerkers op het spel. Ook voor werkgevers is dit een groot probleem. Het risico dreigt immers dat de flexibele schil in hun sector niet meer goed kan worden ingezet als ze daar bij een aantrekkende afzet weer gebr
naar: Andries de Grip, Trouw, 29 augustus 2012
Zowel in de tekst ‘De toekomst begint later’ als in tekstfragment 1 worden
effecten van flexibilisering genoemd.
202pWelk effect van flexibilisering dat in de hoofdtekst nauwelijks aan bod
komt, wordt in tekstfragment 1 uitgewerkt?
Gebruik voor je antwoord maximaal 10 woorden.
“Flexibel, inderdaad, maar dan wel een gemankeerde flexibiliteit.” (regels
42-43)
211pCiteer een zin uit tekstfragment 1 die het tegendeel beweert.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende
pagina.
221pWelke van de onderstaande beweringen drukt de hoofdgedachte van de
tekst ‘De toekomst begint later’ het beste uit?

De maatschappij verlangt een flexmens, maar uit angst voor de
doorgeschoten flexibilisering komt die in Nederland weinig voor.

Flexibele arbeid is goed voor de maatschappij, maar Nederlandse
werknemers kunnen slecht omgaan met de daarbij horende
onzekerheden.

In werk en relaties is de Nederlander steeds flexibeler geworden, maar
een bepaalde mate van zekerheid zal wenselijk blijven.

Ondanks behoefte aan zekerheid zijn Nederlanders in werk en relaties
steeds plooibaarder geworden, maar het kan altijd nog flexibeler.
opgave 2Tekst 2 Altijd een excuus
2318pMaak een goedlopende samenvatting in correct Nederlands van maximaal
180 woorden van de tekst ‘Altijd een excuus’.
Zorg ervoor dat deze samenvatting begrijpelijk is voor iemand die de
oorspronkelijke tekst niet kent.
Uit je samenvatting moet duidelijk worden:
− van welk maatschappelijk probleem sprake is en welke verklaring
hiervoor wordt gegeven;
− welke negatieve maatschappelijke verschijnselen zich voordoen met
betrekking tot dit probleem;
− welke positieve ontwikkelingen met betrekking tot dit probleem worden
gesignaleerd;
− wat de toekomstverwachtingen zijn met betrekking tot dit probleem en
welke voorwaarden daarbij gelden.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.