opgave 1Tekst 1 De multitasker als informatiejager
Een schrijver kan zijn tekstonderwerp op verschillende manieren introduceren.
11p
Op welke wijze introduceert de schrijver van de tekst ‘De multitasker als
informatiejager’ het onderwerp?
A een aanname formuleren en deze vanuit eigen ervaring beoordelen
B een anekdote vertellen en hier een standpunt aan verbinden
C een kritische vraag over het onderwerp stellen en deze beantwoorden
D een onderzoeksresultaat aanhalen en toelichten met voorbeelden
21p
Met welk begrip kan de functie van alinea 3 ten opzichte van alinea 2 het beste
benoemd worden?
A gevolg
B uitwerking
C vergelijking
D voorwaarde
31p
Noem vier verschillende strategieën die volgens de tekst gehanteerd worden om
de informatiestromen waaraan we dagelijks blootgesteld worden, te lijf te gaan.
“Veel opvoeders klagen over de nadelige invloed van het multitasken: de jeugd
van vandaag leest niet meer aandachtig en kan zich niet meer langdurig
concentreren op een specifieke taak, wat onder meer ten koste gaat van het
leren.” (regels 33-39)
43p
Formuleer op basis van tekstgegevens uit alinea 8 een uitspraak die de nadelige
invloed van multitasken nuanceert.
Geef geen voorbeelden.
Gebruik maximaal 25 woorden.
“Informatieoverlast is overigens niet typerend voor onze tijd; het is een probleem
van alle tijden.” (regels 105-107)
53p
Leg uit dat schrijven en multitasken ieder in hun tijd een oplossing bieden voor
de aanpak van informatieoverlast.
Betrek beide vaardigheden in de formulering van je antwoord.
Baseer je antwoord op gegevens uit de alinea’s 6 tot en met 8.
Gebruik maximaal 35 woorden.
“Het is echter verkeerd om multitasken alleen als een probleem te zien.”
(regels 207-208)
In de tekst is al eerder sprake van voordelen van multitasken.
62p
In welke twee alinea’s uit het tekstgedeelte van de alinea’s 3 tot en met 10 is
deze kant van multitasken al eerder aan bod geweest?
71p
Met welk begrip kan de functie van alinea 11 ten opzichte van de voorafgaande
alinea’s het beste benoemd worden?
A nuancering
B verklaring
C voorbeeld
D voorwaarde
De tekst ‘De multitasker als informatiejager’ kan onderverdeeld worden in vier
delen. Deze delen kunnen van de volgende kopjes worden voorzien:
1 Gevolgen van multitasken
2 Goed omgaan met informatiestromen
3 Informatiestoornis en multitasken
4 Verandering van mensentype
81p
Bij welke alinea begint deel 2?
91p
Bij welke alinea begint deel 3?
101p
Bij welke alinea begint deel 4?
111p
Wat is de belangrijkste vraag waarop de tekst een antwoord geeft?
A Blijkt uit onderzoek of multitasken een veroorzaker is van informatie-
overlast?
B Is multitasken alleen voor jongeren een antwoord op het kanaliseren van de
informatiestroom?
C Is multitasken de oorzaak van moderne informatiestoornissen als ADHD en
ADD?
D Is multitasken vooral als een probleem of ook als een voordelige
ontwikkeling te zien?
Lees de onderstaande beweringen.
1 In onze huidige informatiemaatschappij kan multitasken een doeltreffende
manier zijn om met informatieoverlast om te gaan.
2 In onze huidige maatschappij is het aantal psychische stoornissen door de
digitale informatiestroom fors toegenomen.
121p
Welke van de beweringen is/zijn juist tegen de achtergrond van de inhoud van
de tekst?
A alleen 1
B alleen 2
C 1 en 2
Lees de twee beweringen over de titelkeuze ‘De multitasker als informatiejager’.
1 De titel is goed gekozen omdat deze het hoofdonderwerp van de tekst
weergeeft.
2 De titel is goed gekozen omdat deze treffend inspeelt op de vergelijking van
de evolutie van de mens (van jager tot boer).
131p
Welke van de beweringen over de titelkeuze is/zijn op deze tekst van
toepassing?
A alleen 1
B alleen 2
C 1 en 2
D geen van beide
141p
Welke zin geeft het beste de hoofdgedachte van de tekst ‘De multitasker als
informatiejager’ weer?
A Multitasken is een modern verschijnsel dat wordt beschouwd als een
mogelijke veroorzaker van diverse stoornissen bij het verwerken van
informatie.
B Multitasken is een van de werkwijzen die kunnen worden ingezet voor de
verwerking van de informatiestromen van de moderne informatie-
maatschappij.
C Multitasken levert volgens velen stoornissen op in de informatieverwerking,
maar kan een doeltreffende strategie zijn om moderne informatiestromen te
hanteren.
D Multitasken wordt door ouderen als nadelig voor de concentratie afgewezen,
maar lijkt met name bij jongeren de creativiteit te bevorderen.
“En is het werkelijk zo erg?” (regel 52)
151p
Wordt deze vraag in de tekst beantwoord?
A Ja, want uit de tekst blijkt dat veel nadelen van multitasken te verwaarlozen
zijn en dat er voornamelijk voordelen aan zitten.
B Ja, want in de tekst wordt het vooruitzicht geschetst dat de voordelen van
multitasken in de digitale samenleving zullen opwegen tegen de nadelen.
C Nee, want in de tekst worden voor- en nadelen van multitasken naar voren
gebracht, maar het is helemaal niet duidelijk welke het zwaarste wegen.
D Nee, want uit de tekst valt niet op te maken wat de voor- en nadelen van
multitasken op de lange termijn precies inhouden.
In een tekst kunnen verschillende argumentatietypen voorkomen.
162p
Van welke twee argumentatietypen wordt zowel in alinea 1 als alinea 2
gebruikgemaakt?
Kies uit argumentatie op basis van:
feiten, gezag, geloof, normen en waarden, vermoedens, voorbeelden.
tekstfragment 1
Nu de vakantie er weer op zit, voelt iedereen het monster van het multitasken
weer naderen. De waarheid is, zo hebben hersenonderzoekers gevonden, dat
ons brein er helemaal niet op gebouwd is om meerdere dingen tegelijk te doen.
Ja, wel: lopen en intussen je hand naar je hoofd brengen om te krabben, of
lezen en intussen gaan verzitten – natuurlijk. Maar niet: aandacht hebben voor
het één en aandacht hebben voor het ander.
Iedereen weet dat de enige manier om iets voor elkaar te krijgen is om er
aandacht aan te besteden. De volle aandacht. De dichteres Ida Gerhard had de
gewoonte om, als ze merkte dat degene die ze aan de telefoon kreeg intussen
ook iemand anders gedag zwaaide, thee inschonk of hoe dan ook aandacht had
voor iets anders dan het gesprek, op hoge toon te vragen: “Mag ik je volle
aandacht?” Het klinkt vervelend, maar er zit wat in: hoe vaak merk je zelf niet
dat dingen, waar je in een telefoongesprek afwezig-enthousiast op hebt
gereageerd, daarna volledig uit je geheugen verdwenen zijn? Als je aandacht
besteedt aan de taak die je uitvoert, sla je volgens neurologen gegevens anders
op en zijn ze gemakkelijker weer terug te halen.
De wereld probeert ons er op vindingrijke wijze steeds heviger van te overtuigen
dat het paradijs op aarde aanbreekt, als we alles tegelijk kunnen doen. Heerlijk
in een zeilboot zitten e-mailen, verrukkelijk naar muziek luisteren via je mobiele
telefoon, waarmee je tevens foto’s maakt en op internet surft terwijl je op
familiebezoek bent: we verliezen geen seconde, we leven volop, we zijn
dynamisch. En: geheugenloos, oppervlakkig, snel verveeld.
Wat een ramp van een ideologie – want dat is het. Een door producenten van
apparaatjes gestimuleerde ideologie, die wordt overgenomen alsof er een
nieuwe heilstaat is aangebroken. Wie voorzichtig over aandacht en concentratie
begint, is een zanik die nog stééds niet doorheeft dat het zo niet meer werkt.
naar: Marjoleine de Vos, Het ideaal van deze tijd is chaotisch gerommel,
NRC Handelsblad, 6 september 2008
173p
Waarin verschilt de visie van Marjoleine de Vos (tekstfragment 1) op multitasken
van de visie op multitasken in de tekst ‘De multitasker als informatiejager’?
Betrek de informatie uit beide teksten in de formulering van je antwoord.
Gebruik niet meer dan 35 woorden.
181p
Tot welke tekstsoort behoort ‘De multitasker als informatiejager’?
De tekst is een
A betogende tekst met activerende elementen.
B betogende tekst met uiteenzettende elementen.
C uiteenzettende tekst met activerende elementen.
D uiteenzettende tekst met amuserende elementen.
Teksten kunnen uit de volgende bestanddelen bestaan:
1 feiten
2 meningen van anderen
3 de mening van de schrijver
191p
Welke bestanddelen tref je aan in de tekst ‘De multitasker als informatiejager’?
A 1 en 2
B 1 en 3
C 2 en 3
D 1, 2 en 3
De auteur verzet zich in deze tekst tegen de opvatting dat multitasken alleen
maar problematische kanten heeft.
Hieronder staan vier citaten:
1 “Voor sommige mensen is het regelmatig switchen tussen taken een manier
om steeds opnieuw een beetje adrenaline aan te maken.” (regels 216-220)
2 “De huidige ADD’er lijkt met zijn korte concentratieboog eerder op de jager-
verzamelaar. Toch is er misschien wel hoop voor hem.” (regels 253-256)
3 “Het zou best zo kunnen zijn dat ADD’ers niet gekweld worden door een
stoornis, maar dat zij juist gezegend zijn met een nieuw soort intelligentie.”
(regels 265-268)
4 “Het lijkt tijd voor verandering. Laten de informatieboeren onder ons maar
uitkijken. De toekomst is aan de ‘Homo Zappens’, de multitaskende
informatiejager.” (regels 274-278)
201p
In welke van de vier citaten komt het verzet tegen die opvatting versterkt in de
woordkeuze tot uiting?
A in citaat 1 en 2
B in citaat 1 en 4
C in citaat 2 en 3
D in citaat 3 en 4
