opgave 1Tekst 1 Hij is jong en hij leest (niet)
“Waarom leest de Jonge Lezer niet meer?” (regels 48-49)
11pWelke van onderstaande antwoorden op deze vraag tref je aan in de tekst ‘Hij is
jong en hij leest (niet)’?
1 De Jonge Lezer is niet ontvankelijk voor de kritische toon in kranten en
tijdschriften.
2 De Jonge Lezer heeft niet de rust en de tijd om te lezen.
3 De Jonge Lezer is door de overdaad aan informatie en opinie leesmoe
geworden.
A antwoord 1 en 2
B antwoord 2 en 3
C antwoord 1 en 3
D alle antwoorden
23pLeg uit waarom sinds de invoering van het studiehuis het op school niet de
“ideale tijd voor de Jonge Lezer” was. (zie regels 85-86)
Gebruik maximaal 25 woorden.
“Bij de Jonge Lezer is lezen nooit vanzelfsprekend geworden vanuit school.”
(regels 104-106)
31pOp welk type redenering is, gelet op alinea 6, deze conclusie gebaseerd?
Er wordt geredeneerd op basis van
A middel en doel.
B oorzaak en gevolg.
C vergelijking.
D voorbeelden.
tekstfragment 1
Jongeren zijn zeker geïnteresseerd in achtergrond en opinie. Maar ze zijn vaak niet opgegroeid met onafhankelijke en kwalitatieve journalistiek. Hun informatie- bronnen zijn nieuwssites als ‘Nu.nl’, rommelsites als ‘GeenStijl’, bloggers en dergelijke. Ze zouden veel van de zo verkregen informatie in principe moeten wantrouwen, vooral als er geen wederhoor is geweest en als niet duidelijk is wie of wat de bron is. Maar dat is lastig. De echtheid van nieuws wordt steeds moeilijker te bepalen. We leven in een wereld waarin mensen als gevolg van beeld- manipulatie en ‘buzz’ niet alleen een beter of een slechter beeld van de werkelijkheid krijgen, maar waarin ook opzettelijk verdraaide beelden en teksten zelfs politici en bedrijven in het stof doen bijten.
naar: Willem van der Oest en Roland Pelle, Alleen media die jongeren kwaliteit
bieden, hebben toekomst
uit: de Volkskrant, 10 januari 2009
In tekstfragment 1 wordt de houding van jongeren ten opzichte van
achtergrondnieuws en opinie weergegeven.
41pCiteer uit het tekstgedeelte van de alinea’s 7 en 8 van de tekst ‘Hij is jong en hij
leest (niet)’ een zin die in tegenspraak is met deze houding.
“De echtheid van nieuws wordt steeds moeilijker te bepalen.” (alinea 2 van
tekstfragment 1)
51pCiteer de zin uit alinea 9 van de tekst ‘Hij is jong en hij leest (niet)’ die
inhoudelijk overeenkomt met bovenstaande uitspraak.
“Dit is de generatie van Joris Luijendijk-lezers; ze hebben de media heel goed
door.” (regels 249-251 van de tekst ‘Hij is jong en hij leest (niet)’).
62pFormuleer op basis van gegevens uit tekstfragment 1 een argument dat deze
uitspraak weerlegt.
Gebruik voor je antwoord maximaal 15 woorden.
“Waarom leest de Jonge Lezer niet meer?” (regels 48-49)
71pIn welke alinea’s wordt deze vraag beantwoord?
A in alinea 4 en 5
B in alinea 4, 5 en 6
C in alinea 4, 5, 6 en 7
D in alinea 4, 5, 6, 7, en 8
In alinea 8 gaat Wijnberg in op de door hem veronderstelde apathie van de
Jonge Lezer.
81pOp welk type argumentatie zijn zijn beweringen gebaseerd?
argumentatie op basis van
A feiten
B gezag
C wetenschap
Volgens Wijnberg is de jongere van tegenwoordig afkerig van het nieuws, omdat
hij de deskundigheid van de journalistiek wantrouwt.
91pOndersteunt Wijnberg deze uitspraak met argumenten?
A Ja, in alinea 8
B Ja, in alinea 9
C Nee, er is geen ondersteuning voor die uitspraak.
101pWelk bezwaar zou je, gelet op de inhoud van alinea 9, kunnen maken tegen de
redenering omtrent het leesgedrag van jongeren in alinea 5?
A Er wordt een voorbarige conclusie getrokken.
B Er is sprake van een persoonlijke aanval.
C Er is sprake van een onjuiste vergelijking.
D Oorzaak en gevolg worden door elkaar gehaald.
“Zorg ervoor dat je iets maakt wat niet aanvoelt als huiswerk, maar iets wat de
Jonge Lezer helpt.” (regels 235-237)
111pWat zouden de kranten moeten doen om de Jonge Lezer te helpen gelet op
alinea 11?
A Kranten zouden beter moeten beseffen dat jongeren steeds slimmer worden
in het doorzien van journalistieke trucs.
B Kranten zouden de gunst van de jongeren moeten herwinnen door de
concurrentie met andere media aan te gaan.
C Kranten zouden meer moeten werken aan hun identiteit, die voor jongeren
belangrijker is dan ideologie.
D Kranten zouden voor jongeren een hulpmiddel moeten zijn om de grote
hoeveelheid informatie te kunnen hanteren.
121pWelke opvattingen krijgen de meeste bijval in de tekst?
A de opvattingen van Wijnberg en Costera Meijer
B de opvattingen van Nijenhuis en Wijnberg
C de opvattingen van Costera Meijer en Nijenhuis
“In plaats van dat kranten dat kader zijn, ziet de Jonge Lezer de geschreven
media nog eens als een extra prikkel.” (regels 226-229)
131pWelke van de onderstaande beweringen komt inhoudelijk het meest overeen
met dit citaat?
A De gemiddelde Jonge Lezer van nu leest minder de krant, maar haalt elders
zijn informatie vandaan.
B De Jonge Lezer van nu haalt zijn informatie uit vele bronnen, en dag- en
opiniebladen horen daar ook toe.
C De Jonge Lezer van nu leest veel meer vanuit zijn eigen identiteit allerlei
kranten en heeft een brede visie.
D De Jonge Lezer van vroeger las behoorlijk veel, terwijl de Jonge Lezer van
nu minder maar wel selectiever leest.
tekstfragment 2
Maar alle discussies richten zich op het mediumtype en niet op de weergave van het nieuws. Het is van belang om naast het leren over de gevaren en de voor- delen van het gebruik van de verschillende media, jongeren ook bij te brengen hoe je echte en betrouwbare informatie en nieuwsfeiten kunt herkennen, ongeacht het medium. Juist jongeren dienen hierbij geholpen en gesteund te worden. Zij moeten de waarden en normen van de vrije journalistiek leren. Hoe komen zij bijvoorbeeld te weten wat hoor en wederhoor is? Wat het belang is van het controleren van bronnen, en hoe je dat doet? Wat je wel en niet kunt vertrouwen? (…) Jongeren zijn niet zomaar uit zichzelf in staat om te kiezen voor onafhankelijke journalistiek, die vrij is van commercie, politiek en religie. Dat moet ze worden getoond en geleerd. Maar door wie? Is het de taak van het onderwijs, de taak van de ouders? Natuurlijk. Maar niet alleen. Het is ons aller taak en vooral de taak van de media. De media moeten het voortouw nemen en door kwaliteit te bieden de jongeren tonen wat kwaliteit is.
naar: Willem van der Oest en Roland Pelle, Alleen media die jongeren kwaliteit
bieden, hebben toekomst
uit: de Volkskrant, 10 januari 2009
Op de vraag hoe kranten zich tegenwoordig zelf kunnen ontwikkelen tot een
medium waar jongeren echt iets aan hebben, geeft tekstfragment 2 een ander
antwoord dan de hoofdtekst ‘Hij is jong en leest (niet)’, gelet op alinea 10 en 11.
143pGeef dit verschil in maximaal 40 woorden.
Betrek de beide teksten in de formulering van je antwoord.
“De media moeten het voortouw nemen en door kwaliteit te bieden de jongeren
tonen wat kwaliteit is.” (slotzin van tekstfragment 2)
152pMet welke twee problemen zouden de media geconfronteerd kunnen worden bij
het informeren van de jongeren, gelet op de visie van Rob Wijnberg?
Zie alinea 8 van de tekst ‘Hij is jong en hij leest (niet)’.
De tekst ‘Hij is jong en hij leest (niet)’ is te verdelen in 4 delen.
Deze achtereenvolgende delen kunnen van de volgende kopjes worden
voorzien:
1 De Jonge Lezer – een probleem
2 Profielschets van de Jonge Lezer
3 Vaak geopperde verklaringen voor de ontlezing
4 De ontlezing weerlegd
161pBij welke alinea begint deel 3?
171pBij welke alinea begint deel 4?
181pWat is de hoofdgedachte van de tekst ‘Hij is jong en hij leest (niet)’?
A De Jonge Lezer van tegenwoordig wantrouwt de deskundigheid van de
journalistiek, wat leidt tot minder abonnementen en afkerigheid van het
nieuws.
B Doordat jonge ouders nu vaker allebei een veeleisende baan hebben, is er
steeds minder tijd beschikbaar gekomen om kranten en opiniebladen te
lezen.
C Het is zorgwekkend dat ook uit onderzoek blijkt dat jongeren al langere tijd
steeds minder tijd besteden aan het lezen van dag- en opiniebladen.
D Jongeren lezen niet minder, maar de dag- en opiniebladen hebben in het
overaanbod van informatie een geheel andere plek en functie gekregen.
Argumenten kunnen worden onderscheiden in onder andere argumenten die
gebaseerd zijn op:
1 controleerbare feiten
2 onderzoeksbevindingen
3 vermoedens
4 persoonlijke waardeoordelen
191pWelke van deze soorten argumenten tref je aan in de tekst ‘Hij is jong en hij
leest (niet)’?
A alleen 1, 2 en 3
B alleen 1, 3 en 4
C alleen 2, 3 en 4
D 1, 2, 3 en 4
201pWat is de functie van alinea 11 gezien het voorafgaande?
Kies uit: aanbeveling, bewijs, constatering, gevolg, samenvatting, tegenwerping,
toepassing.
211pWat is het voornaamste tekstdoel van de tekst ‘Hij is jong en hij leest (niet)’?
Het doel van de tekst is vooral
A de lezer op de hoogte stellen van een maatschappelijke ontwikkeling:
jongeren lijden steeds meer onder de informatieoverload.
B de lezer laten inzien dat de Jonge Lezer van tegenwoordig verschilt van die
van vroeger.
C de lezer laten nadenken over de apathische houding van jongeren ten
opzichte van lezen.
D de lezer ervan overtuigen dat de Jonge Lezer geïnteresseerd is in kritische
journalistiek.
