bronnen

Eindexamen fries havo 2012, tijdvak 1

opgave 1Tekst 1 It klimaat fan Fryslân yn it jier 2030

Yn alinea 1 wurdt praat fan “blauwe enerzjy” (r. 4-5)
11p
Hoe wurdt dy enerzjy produseard?
21p
Watfoar konklúzje kinst lûke út alinea 2?
31p
Oan watfoar alternativen (r. 13) wurdt yn Ljouwert hurd wurke?
“It giet … mei Fryslân.” (r. 16-17)
42p
Neam fjouwer sektoaren dêr’t it ekonomysk goed mei giet.
51p
Wat is it ferbân tusken “It giet … fan biogrûnstoffen.” (r. 27-28) en
“Dêrby wurdt … foar enerzjy.” (r. 28-32)?
A foarweardlik
B konkludearjend
C opsomjend
D útlizzend
61p
Wat is it ferbân tusken alinea 3 en alinea 4?
A ferlykjend
B redenjouwend
C tsjinstellend
D útlizzend
“Fan de … hispel kommen” (r. 43-46)
71p
Sitearje út alinea 4 it tekstpart dêr’t de gefolgen fan it net trochgean fan dy
plannen yn beskreaun wurde.
“trochdat der … te keapjen.” (r. 47-48)
81p
Sitearje út alinea 4 it sinpart dat dúdlik makket wêrom’t der te min jild wie.
91p
Wat binne de foardielen fan brede feilichheidssônen by de seediken lâns?
Brûk net mear as 5 wurden.
101p
Wat is it ferbân tusken “De hegesnelheidstrein … mar goed.” (r. 78-81) en
“Nije ferfierstechniken … ûnrendabel makke.” (r. 81-83)?
A ferlykjend
B konkludearjend
C opsomjend
D redenjouwend
111p
Wat is it foardiel fan in elektryske auto yn ferliking mei in trein?
Brûk net mear as 5 wurden.
121p
Wêr slacht “in automatisearre ferbining” (r. 96-97) op?
132p
Neam twa gefolgen fan de nije enerzjysintrales fan 2030.
De tekst bestiet út alve alinea’s.
142p
Fan hokker fjouwer oanslutende alinea’s soest twa meitsje kinne om it tal
alinea’s werom te bringen ta njoggen? Motivearje dyn antwurd.
151p
Watfoar takomstbyld jout de tekst?
A in negatyf takomstbyld
B in negatyf takomstbyld mei in pear pluspunten
C in posityf takomstbyld
D in posityf takomstbyld mei in pear minpunten

opgave 2Tekst 2 Fisken raze net

161p
Wat soe neffens de earste alinea in reden wêze kinne om omtinken oan it
sportfiskjen te jaan?
171p
Wat is de funksje fan de alinea’s 1 en 2?
A Dy alinea’s jouwe in foarbyld fan it ûnderwerp fan de tekst.
B Dy alinea’s jouwe in koarte gearfetting fan de tekst.
C Dy alinea’s jouwe yn ’t foar de konklúzje fan de tekst.
D Dy alinea’s neame de oanlieding ta it skriuwen fan de tekst.
181p
Wat is it ferbân tusken “Omdat sportfiskjen … sjoen wurdt.” (r. 8-12) en
“It is … dien wurdt.” (r. 13-18)?
A ferlykjend
B foarweardlik
C tsjinstellend
D útlizzend
191p
Wat is it ferbân tusken “Fansels meie … rol spylje” (r. 21-22) en
“mar se … boppetoan fiere.” (r. 22-24)?
A ferlykjend
B foarweardlik
C tsjinstellend
D útlizzend
201p
Wat is it ferbân tusken “Hjir hat … te finen.” (r. 31-33) en alinea 4?
A ferlykjend
B foarweardlik
C tsjinstellend
D útlizzend
212p
Wêr is de skriuwer it oer iens mei Gallé oangeande pine by fisken en wêr net
oer? Brûk net mear as 25 wurden.
1 Herman Gallé brûkt yn alinea 3 in autoriteitsargumint.
2 De skriuwer brûkt yn alinea 4 in autoriteitsargumint.
221p
Hokker fan de boppesteande bewearingen is of binne wier?
A Allinne bewearing 1 is wier.
B Allinne bewearing 2 is wier.
C Beide bewearingen binne wier.
D Beide bewearingen binne net wier.
232p
Hokker alinea’s rjochtsje harren benammen op in etysk/moreel argumint?
Der komme yn de alinea’s 5 en 6 noch twa oare stellingen oan bod.
242p
Mei hokker stelling is de skriuwer it iens en mei hokker stelling net?
Brûk net mear as 45 wurden.
251p
Wat hat “it iten fan fleis” (r. 63) mei sportfiskjen te meitsjen?
Brûk net mear as 15 wurden.
Meie wy as minsken fleis ite?
261p
As de skriuwer dy fraach beäntwurdzje moast, hokker twa eleminten soe er dan
yn syn argumintaasje behelje? Brûk net mear as 15 wurden.
“Dêrby is … weromfange wolle.” (r. 72-87)
272p
Wêrom is neffens boppesteand sitaat it neidiel fan sportfiskjen foar de fisk
beheind? Neam twa redenen. Brûk net mear as 15 wurden.
“In kommersjeel … duvel wurde.” (r. 90-92).
281p
Lis út wêrom’t dy fisken jaloersk wêze soene. Brûk net mear as 10 wurden.
292p
Soe it berikken fan de wetterkwaliteitsdoelen (r. 121-122) itselde gefolch foar de
fisken hân ha as de ferbettering fan de ekologyske kwaliteit fan it wetter
(r. 112)? Motivearje dyn antwurd. Brûk net mear as 15 wurden.
301p
Wat is de funksje fan alinea 13?
A Dy alinea jout de konklúzje fan de tekst.
B Dy alinea jout in foarbyld fan it ûnderwerp fan de tekst.
C Dy alinea jout in koarte gearfetting fan de tekst.
D Dy alinea neamt de oanlieding ta it skriuwen fan de tekst.
311p
Wat is de haadgedachte fan de tekst?
A De sportfiskerij is goed foar minske en fisk.
B De sportfiskerij is yn it neidiel fan de fisk en yn it foardiel fan de minske.
C It foardiel fan de sportfiskerij foar de minske is grutter as it neidiel foar de
fisk.
D It neidiel dat fisken ûnderfine fan de sportfiskerij falt wol ta.
321p
Wat is it skriuwdoel fan de tekst?
A ynformearje
B oantrune
C oertsjûgje

opgave 3Tekst 3 Cliffs of Moher

Understeande ynlieding heart by de fragen 33 en 34.
Yn alinea 1 docht de skriuwer in tal bewearingen:
1 Der bestiet net in ‘formule’ om in hit te skriuwen.
2 De kommersy hat net folle ynfloed op it súkses fan in liet.
333p
Yn hokker alinea’s wurdt bewearing 1 tsjinsprutsen? Motivearje dyn antwurd yn
in sin fan net mear as 15 wurden.
342p
Yn hokker alinea wurdt bewearing 2 tsjinsprutsen? Motivearje dyn antwurd.
Brûk net mear as 20 wurden.
351p
Wat is it ferbân tusken “Fansels wist … liet fine” (r. 11-12) en “der wurdt … om
frege” (r. 12-13)?
A foarweardlik ferbân
B opsomjend ferbân
C redenjouwend ferbân
D tsjinstellend ferbân
361p
Wat is it ferbân tusken “It is … mankelyk oandocht.” (r. 14-16) en “Mar like …
bard ferhaal.” (r. 16-17)?
A foarweardlik ferbân
B opsomjend ferbân
C redenjouwend ferbân
D tsjinstellend ferbân
Understeande ynlieding heart by de fragen 37 en 38.
De beskriuwing fan it drama yn alinea 4 komt net alhiel oerien mei dy yn it liet.
371p
Hokker elemint út alinea 4 wurdt yn it liet oars werjûn? Brûk net mear as 20
wurden.
381p
Hokker opfallend barren yn de tekst fan it liet komt yn alinea 4 net foar?
Brûk net mear as 15 wurden.
391p
Hokker fan ûndersteande bewearingen kloppet?
A De skriuwer fan Cliffs of Moher hâldt him oan de feiten.
B De skriuwer fan Cliffs of Moher hâldt him oan de feiten, op in pear rigels nei.
C De skriuwer fan Cliffs of Moher hat yn hast alle rigels de feiten ‘oanklaaid’.
D De skriuwer fan Cliffs of Moher hat yn in pear rigels fan de tekst de feiten
‘oanklaaid’.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.