opgave 1Deel 1 Dierenrechten als oplossing voor dierenleed?
De laatste jaren wordt er gesproken over het toekennen van grondrechten
aan dieren, onder meer om dierenleed en het uitsterven van diersoorten
te voorkomen.
Stel, bij het vak Nederlands ga je deelnemen aan een meningvormende
discussie over de volgende vraagstelling: ‘In hoeverre zijn grondrechten
voor dieren dé oplossing voor het dierenleed?’
Je moet je ter voorbereiding in eerste instantie baseren op bron 1, waarin
een voorstel voor dierenrechten van de filosoof Martha Nussbaum wordt
besproken. Je neemt allereerst de gedachtegang van bron 1 stapsgewijs
door en controleert of je de inhoud ervan begrijpt.
Lees bron 1.
Volgens bron 1 ligt er een duidelijke basisaanname achter het toekennen
van grondrechten aan dieren om dierenleed te stoppen.
11p
Citeer uit alinea 1 tot en met 3 de zin die deze basisaanname het best
weergeeft.
In alinea 5 en 6 wordt een “krachtige theoretische strategie”
(regels 55-56) besproken om rechten toe te kennen aan dieren.
24p
Vat deze strategie in vier kernpunten samen. Baseer je antwoord op
alinea 5 en 6.
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen en gebruik voor je
antwoord in totaal niet meer dan 55 woorden.
Volgens alinea 7 zit er een tegenstrijdigheid in Nussbaums uitspraken
over de superioriteit van mensen.
32p
Leg deze tegenstrijdigheid uit.
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen en gebruik voor je
antwoord in totaal niet meer dan 30 woorden.
In alinea 9 tot en met 11 staan drie kritiekpunten centraal bij de
“praktische uitwerking” (regel 134) van dierenrechten door Nussbaum.
43p
Vat per alinea het kritiekpunt op de praktische uitwerking samen.
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen en gebruik voor je
antwoord in totaal niet meer dan 40 woorden.
Je signaleert dat de auteur van bron 1 de theoretische en praktische
uitwerking van Nussbaums ideeën herhaaldelijk negatief typeert, met
name in alinea 8 en alinea 9.
52p
Citeer uit elk van deze twee alinea’s een zinsgedeelte van maximaal
zeven woorden waaruit dit duidelijk blijkt.
In alinea 8 en alinea 12 plaatst de auteur een principiële kanttekening bij
de acceptatie van dierenrechten door mensen.
61p
Mensen zijn deels innerlijk tegenstrijdige en kwaadaardige wezens.
Mensen zijn in feite niets meer dan roofdieren met een bewustzijn.
Mensen zijn niet consequent in staat tot het doen van het goede.
Mensen zullen zich uiteindelijk steeds superieur wanen aan dieren.
Welke bewering geeft deze kanttekening het best weer?
Mensen zijn deels innerlijk tegenstrijdige en kwaadaardige wezens. Mensen zijn in feite niets meer dan roofdieren met een bewustzijn. Mensen zijn niet consequent in staat tot het doen van het goede. Mensen zullen zich uiteindelijk steeds superieur wanen aan dieren.72p
hieraan moeten mensen dan geen plichten voor dieren koppelen.
hierbij moet dan Nussbaums capabiliteitsbenadering steeds leidend
hierbij moet dan worden recht gedaan aan de verschillen tussen
hierbij moeten dan realiteitszin en praktische uitvoerbaarheid
Welke bewering geeft de hoofdgedachte van bron 1 het best weer?
Het toekennen van dierenrechten is volgens de auteur van bron 1
weliswaar een zeer zinnig idee, maar
hieraan moeten mensen dan geen plichten voor dieren koppelen. hierbij moet dan Nussbaums capabiliteitsbenadering steeds leidendzijn.
hierbij moet dan worden recht gedaan aan de verschillen tussenmensen en dieren.
hierbij moeten dan realiteitszin en praktische uitvoerbaarheidvooropstaan.
Op basis van bron 1 besluit je de hoofdvraag voor je voorbereiding uit te
werken in drie deelvragen:
1) In hoeverre zijn dierenrechten wenselijk?
2) In hoeverre zijn dierenrechten haalbaar?
3) In hoeverre zijn er aanvullingen op het dierenrechtenvoorstel van
Nussbaum of alternatieve voorstellen die beter werken?
Je stelt vast dat je deelvraag 1 kunt beantwoorden met bron 1. Voor de
beantwoording van deelvraag 2 selecteer je twee aanvullende bronnen:
bron 2 en bron 3. Je neemt deze bronnen eerst afzonderlijk door en
vergelijkt de gedachtegang ervan met die van bron 1.
Lees bron 2.
In alinea 10 van bron 1 staat een standpunt bij de vraag wat er moet
gebeuren met de bio-industrie, “het grootste pijnpunt” bij de haalbaarheid
van dierenrechten. Uit bron 2 kan een tegengesteld standpunt worden
afgeleid.
83p
Geef per bron het standpunt weer, met het bijbehorende hoofdargument,
via onderstaande tabel.
Neem de nummers uit de tabel over en zet daarachter je antwoord.
“De gedachte, zo concludeert Leroy, dat die hoogwaardige rol zomaar
overgenomen zou kunnen worden door groenten, fruit en supplementen,
is louter speculatief en zelfs onverantwoord als risico’s daarvan
(ideologisch) worden genegeerd.” (regels 9-12, bron 2)
91p
Welke oplossing noemt bron 1 voor het probleem dat in dit citaat wordt
besproken? Citeer één woord uit alinea 9 tot en met 12 van bron 1.
Je twijfelt eraan of bron 2 wel een betrouwbare informatiebron is.
101p
Typeer de betrouwbaarheid van bron 2 door onderstaande zinnen telkens
aan te vullen met één woord.
Bron 2 is enerzijds betrouwbaar, omdat het standpunt wordt
onderbouwd met …(1)….. Anderzijds is bron 2 minder betrouwbaar,
omdat bron 2 mogelijk …(2)… is.
Lees bron 3.
In bron 3 wordt Scruton gepresenteerd als een tegenstander van
dierenrechten.
112p
Welke twee argumenten voert Scruton aan tegen dierenrechten, volgens
bron 3?
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen en gebruik voor je
antwoord in totaal niet meer dan 20 woorden.
Volgens bron 3 ziet Scruton een oplossing voor dierenleed die afwijkt van
de oplossing uit bron 1.
122p
Noem de oorzaak die volgens Scruton tot dierenleed leidt en de oplossing
die hij hieraan verbindt, gelet op bron 3.
Voor de beantwoording van deelvraag 3 (‘In hoeverre zijn er aanvullingen
op het dierenrechtenvoorstel van Nussbaum of alternatieve voorstellen
die beter werken?’) selecteer je nog een laatste aanvullende bron: bron 4.
Je neemt deze bron eerst afzonderlijk door en vergelijkt vervolgens de
gedachtegang ervan met die van bron 1 en bron 3.
Lees bron 4.
In alinea 2 van bron 4 staat een constatering over ‘gedomesticeerde
dieren’ centraal. Daaraan wordt in alinea 3 tot en met 5 een voorstel over
dierenrechten verbonden, met een hoofdargument daarbij.
133p
Vat deze redenering samen via onderstaande tabel.
Neem de nummers uit de tabel over en zet daarachter je antwoord.
Geef antwoord in volledige zinnen en gebruik voor je antwoord in totaal
niet meer dan 40 woorden.
Het voorstel voor dierenrechten uit bron 4 kan het predatieprobleem uit
bron 1 gedeeltelijk oplossen.
142p
Leg dit uit door onderstaande zinnen aan te vullen.
Neem de nummers uit de zinnen over en zet daarachter je antwoord.
Gebruik voor je aanvullingen in totaal niet meer dan 20 woorden.
Het predatieprobleem wordt door het voorstel deels wel opgelost want
wilde dieren …(1)….
Het predatieprobleem wordt door het voorstel deels niet opgelost want
gedomesticeerde dieren …(2)….
Nussbaum in bron 1 denkt duidelijk anders over het schadelijke gedrag
van wilde dieren dan Kymlicka en Donaldson in bron 4.
151p
destructief en onoverkomelijk.
gevaarlijk maar begrijpelijk.
gewelddadig maar aanpasbaar.
immoreel en onveranderbaar.
Welke typering maakt dit verschil in denken het best duidelijk?
Anders dan Kymlicka en Donaldson vindt Nussbaum het gedrag van wilde
dieren
destructief en onoverkomelijk. gevaarlijk maar begrijpelijk. gewelddadig maar aanpasbaar. immoreel en onveranderbaar.In alinea 1 van bron 4 bespreken Kymlicka en Donaldson de positie van
wilde dieren in hun dierenrechtenvoorstel.
161p
beheersbaar moet houden
ontoegankelijk moet maken
veiliger moet inrichten
wild moet laten blijven
Wat is de overeenkomst tussen deze visie en die van Scruton uit bron 3?
de visie dat de mens de wilde natuur vooral
beheersbaar moet houden ontoegankelijk moet maken veiliger moet inrichten wild moet laten blijvenJe hebt nu naar je idee voldoende informatie verzameld om je
voorbereiding voor de meningvormende discussie af te ronden. Met een
medeleerling die ook aan de discussie zal deelnemen, controleer je ten
slotte voor deelvraag 2 en 3 of je voorbereiding wel volledig is.
Je medeleerling legt je onderstaande vier uitspraken voor over de
haalbaarheid van dierenrechten.
173p
Geef per uitspraak aan of deze wel of niet wordt besproken in een of meer
van de bronnen 1 tot en met 4.
Neem de nummers van de uitspraken over en zet daarachter wel of niet.
1 Het breed toekennen van rechten aan dieren kan ernstige gevolgen
hebben voor de mondiale menselijke voedselvoorziening.
2 Het is juridisch erg ingewikkeld om dierenrechten vorm te geven.
3 Het toekennen van rechten aan dieren houdt geen rekening met
dieren die zeer schadelijk zijn voor de mens zoals ratten en
malariamuggen.
4 In de politiek is er momenteel nauwelijks tot geen aandacht voor het
belang van dierenrechten.
Je medeleerling legt je ook onderstaande vier uitspraken voor over de
aanvullingen op en alternatieve voorstellen voor dierenrechten.
183p
Geef per uitspraak aan of deze wel of niet wordt besproken in een of meer
van de bronnen 1 tot en met 4.
Neem de nummers van de uitspraken over en zet daarachter wel of niet.
1 Het toekennen van dierenrechten wil niet noodzakelijkerwijs zeggen
dat dieren in álle opzichten gelijkwaardig aan de mens zijn.
2 Huisdieren moeten in de discussie over dierenrechten zeker een
aparte status krijgen.
3 Naarmate dieren meer verwant zijn aan mensen, kunnen ze eerder
aanspraak maken op dierenrechten.
4 Ook zonder het invoeren van dierenrechten kun je van mensen eisen
dat ze op een goede manier met dieren omgaan.
Voor descriptivisten bepaalt taal het mens-zijn, terwijl voor
Voor descriptivisten is taalvernieuwing van cruciaal belang, terwijl voor
Voor descriptivisten kent taal geen regels en grenzen, terwijl voor
Voor descriptivisten staat taalgebruik centraal, terwijl voor
cirkelredenering
onjuist beroep op een oorzaak-gevolgschema
ontduiken van de bewijslast
persoonlijke aanval
verkeerde vergelijking
de krimp van consumeren en produceren reguleren en niet-materiële
het bewuster consumeren en produceren stimuleren en inzetten op
het eerlijker consumeren en produceren controleren en een betere
het hedendaagse consumeren en produceren faciliteren en
