opgave 1Tekst 1 Juist door ver te reizen help je de wereld
“‘Natuurlijk, gewoon thuisblijven is het beste voor de planeet.’” (regels 4-6)
11p
als een nuancering bij een reclame voor vliegreizen
als een relativering van het vervuilen door vliegreizen
als een tegenwerping tegen de milieuoverlast van vliegreizen
als een toegeving van de schadelijke effecten van vliegreizen
als een voorbehoud bij het onophoudelijk maken van vliegreizen
De geciteerde zin kan worden opgevat als een verontschuldiging. Op welke
manier kan dit begin van deze reclame-uiting nog meer opgevat worden?
als een nuancering bij een reclame voor vliegreizen als een relativering van het vervuilen door vliegreizen als een tegenwerping tegen de milieuoverlast van vliegreizen als een toegeving van de schadelijke effecten van vliegreizen als een voorbehoud bij het onophoudelijk maken van vliegreizenIn alinea 4 worden drie oorzaken genoemd voor de ‘lange vrede’:
geletterdheid, globalisering en reizen. In de tabel hieronder wordt bij elk van
deze drie oorzaken een keten van gevolgen genoemd die volgens alinea 4
tot en met 6 uiteindelijk de lange vrede tot gevolg heeft.
25p
Geef de drie causale ketens weer. Neem hiervoor nummer 1a tot en met 3b
uit onderstaande tabel over op je antwoordblad en vul de betreffende zinnen
aan.
oorzaken voor de lange vrede direct gevolg indirect gevolg uiteindelijk gevolg 1 geletterdheid 1a Geletterdheid leidt tot bewustzijn over mensen in andere landen en hun problemen. 1b Dit bewust- zijn leidt tot … 2 globalisering 2a Globalisering leidt ertoe dat … 2b En dat (zie 2a) leidt ertoe dat … En deze drie factoren bevorderen de ‘lange vrede’. 3 reizen / in aanraking komen met andere culturen 3a Reizen leidt ertoe dat … 3b En dat (zie 3a) leidt ertoe dat …
31p
constateringen van Adam Galinsky
groepen mensen die profiteren van reizen
socio-economische omstandigheden
voorbeelden van hoe reizen het onderlinge vertrouwen versterkt
Welke omschrijving geeft het best aan wat er opgesomd wordt in alinea 8?
constateringen van Adam Galinsky groepen mensen die profiteren van reizen socio-economische omstandigheden voorbeelden van hoe reizen het onderlinge vertrouwen versterkt“(…) net nu ook ‘het volk’ massaal het vliegtuig pakt (…)” (regels 154-155).
41p
In alinea 2 tot en met 4 wordt gesuggereerd dat vliegen populair zou gaan
worden bij anderen dan de elite.
Citeer uit alinea 2 tot en met 4 de twee opeenvolgende zinnen die samen
voor deze suggestie zorgen.
In alinea 12 en 13 wordt vliegen vergeleken met plastic spullen.
52p
Welke twee overeenkomsten tussen vliegen en plastic spullen worden
genoemd?
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen.
In alinea 13 tot en met 16 wordt de houding van de elite ten opzichte van
plastic besproken.
62p
Welke twee punten van kritiek op de houding van de elite blijken uit alinea 13
tot en met 16?
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen.
In alinea 14 tot en met 16 wordt onder andere de praktische invulling van
duurzaamheid besproken.
71p
Het is verstandig om wereldwijd in te zetten op de recycling van
In Europa en de VS zou veel meer plastic kunnen worden geconsumeerd.
Landen als China, Indonesië en Egypte moeten minder plastic
Zonder een verbetering van afvalverwerking dient het gebruik van plastic
Welke uitspraak geeft de beoogde praktische invulling van duurzaamheid het
best weer?
Het is verstandig om wereldwijd in te zetten op de recycling vanmaterialen.
In Europa en de VS zou veel meer plastic kunnen worden geconsumeerd. Landen als China, Indonesië en Egypte moeten minder plasticconsumeren.
Zonder een verbetering van afvalverwerking dient het gebruik van plasticverboden te worden.
Een kritisch lezer kan opmerken dat in alinea 18 twee keer een vals dilemma
aanwijsbaar is.
82p
Geef beide valse dilemma’s inhoudelijk weer.
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen.
“Het derde argument tegen vliegschaamte is (…)” (regels 237-238)
93p
Welke drie hoofdargumenten tegen vliegschaamte geeft tekst 1?
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen en gebruik voor je antwoord
niet meer dan 40 woorden.
De titel van tekst 1 luidt: ‘Juist door ver te reizen help je de wereld’.
101p
Juist
ver
reizen
wereld
Op welk woord zou iemand die deze titel voorleest de nadruk moeten leggen,
gelet op de strekking van de tekst?
Juist ver reizen wereldHieronder staan drie uitspraken over de aanpak van milieuvervuiling.
112p
Neem de nummers van de uitspraken over op je antwoordblad en zet achter
elk nummer of de uitspraak wel of niet in overeenstemming is met tekst 1.
1 Een beter milieu begint bij jezelf (Postbus 51)
2 Bereken een eerlijke prijs voor vliegen (website Greenpeace)
3 Geef plastic afval een nieuw leven (www.plasticheroes.nl)
Hieronder staan vier uitspraken uit tekst 1.
123p
Geef bij elk van de uitspraken aan of die feitelijk of waarderend van aard is.
Neem de nummers voor de uitspraken over op je antwoordblad en zet achter
elk nummer feitelijk of waarderend.
1 Er zit bovendien een naar, elitair luchtje aan het fenomeen
vliegschaamte. (regels 150-152)
2 (…) het duurzaamheidsargument dient (…) vooral als schaamlapje om
het dedain tegenover andere klassen te verbloemen. (regels 194-198)
3 Als mensen moralistisch worden toegesproken, keren ze zich af van de
oplossing. (regels 294-297)
4 Het is zaak dat de term uiteindelijk helemaal verdwijnt en dat iedereen
weer trots mag zijn op verre reizen: duurzaam en goed voor een
vreedzame wereld. (regels 300-304)
“‘Vliegschaamte’ won de verkiezing van woord van het jaar uiteindelijk niet.
Het is zaak dat de term uiteindelijk helemaal verdwijnt en dat iedereen weer
trots mag zijn op verre reizen: duurzaam en goed voor een vreedzame
wereld.” (regels 298-304)
133p
Welke partijen moeten er volgens tekst 1 aan bijdragen dat we weer trots
kunnen zijn op verre reizen? Noteer alleen de nummers.
1 de individuele reiziger
2 de lager opgeleiden
3 de luchtvaartindustrie
4 de ontwikkelingslanden
5 de scheepvaartsector
6 de stedelijke bovenklasse
7 de westerse overheden
Een kritisch lezer zou kunnen stellen dat tekst 1 enkele beweringen bevat die
bewust prikkelend zijn geformuleerd.
141p
Kinderen die reizen, leren andere socio-economische omstandigheden
In Azië, het Midden-Oosten en Zuid-Amerika is hetzelfde zichtbaar: de
Er zit bovendien een naar, elitair luchtje aan het fenomeen
Met goede afvalverwerking brengen katoenen boodschappentassen meer
Welk citaat is op die manier geformuleerd?
Kinderen die reizen, leren andere socio-economische omstandighedenkennen en ondervinden dat hun kijk op de wereld niet de enige is. (regels
104-108)
In Azië, het Midden-Oosten en Zuid-Amerika is hetzelfde zichtbaar: dewereld wordt langzaam maar zeker minder racistisch, minder misogyn en
minder homofoob. (regels 128-133)
Er zit bovendien een naar, elitair luchtje aan het fenomeenvliegschaamte. (regels 150-152)
Met goede afvalverwerking brengen katoenen boodschappentassen meerschade toe aan het milieu dan plastic tasjes, zo bleek vorig jaar uit
onderzoek van het Deense RIVM. (regels 219-224)
De geesteswetenschappen zijn geen harde wetenschap, maar bewijzen
De geesteswetenschappen zijn zachte wetenschappen, maar leveren
De menswetenschappen worden gecorrigeerd vanuit een discipline die
De menswetenschappen worden vergeleken met de
het gebruik van onwetenschappelijke modellen.
het negeren van relevante feiten.
ongewenste maatschappelijke gevolgen.
onjuiste ideeën bij niet-wetenschappers.
onwerkbare economische verklaringsmodellen.
In de economische wetenschap kunnen genuanceerde vormen van
In de economische wetenschap kunnen specifieke inzichten uit de
In de economische wetenschap moeten ideeën uit de
In de economische wetenschap moeten meer lessen worden geleerd uit
aandacht aan meerdere expertises schenkt
een principieel juist uitgangspunt is
helpt om denkfouten te vermijden
recht doet aan de werkelijkheid
