Eindexamen muziek vwo 2004, tijdvak 1

→ Welk blaasinstrument speelt mee in de basso-continuopartij? ................................................................................................................................................ cd1 track 3 Van het begin van de prélude staat het ritme van het hoogst klinkende instrument afgedrukt. De laagst klinkende instrumenten beginnen en eindigen ritmisch hetzelfde als de hoogst klinkende.

cd1 track 5 Je hoort het begin van het choeur. De tekst met vertaling is afgedrukt. 1 Bannissons les tristes alarmes! Laten wij de treurige schrik uitbannen! 2 Nos vainqueurs nous rendent la paix. Onze overwinnaars brengen ons vrede. 3 Partageons leurs plaisirs, Laten wij hun genoegens delen, 4 ne craignons plus leurs armes! hun wapens niet meer vrezen! 5 Sur nos tranquilles bords qu' Amour Aan onze stille oevers, waar alleen de seul à jamais ….. liefde voor altijd ….. De wijze waarop regel 5 in het koor is getoonzet wijkt af van het voorafgaande. In deze regel is bovendien sprake van tekstuitbeelding.

→ Op welke wijze is het ‘stille’ in de koorstemmen tot uitdrukking gebracht in vergelijking met het voorafgaande (twee aspecten)? Je hoort het fragment drie keer. 1 ............................................................................................................................................. 2 ............................................................................................................................................. cd1 track 6 Het choeur bestaat uit twee gedeeltes. Aan het begin van beide gedeeltes zingt het koor onderstaande tekst. 1 Bannissons les tristes alarmes! 2 Nos vainqueurs nous rendent la paix. De tekst van regel 1 is in het tweede gedeelte uitgebreider getoonzet dan in het eerste gedeelte.

→ Beschrijf deze uitbreiding aan de hand van twee aspecten. Ga bij je antwoord uit van het tweede gedeelte en laat regel 2 buiten beschouwing. Je hoort eerst het begin van gedeelte 1, daarna het begin van gedeelte 2, en dit twee keer. 1 ............................................................................................................................................. 2 ............................................................................................................................................. cd1 track 7 Het choeur eindigt met een instrumentaal naspel. De laatste zangregel gaat vloeiend over in het naspel.

→ Noem één manier waarop deze vloeiende overgang gerealiseerd wordt. Laat bij je antwoord buiten beschouwing dat het naspel begint op de slotnoot van de zang. Je hoort het fragment drie keer. ................................................................................................................................................ cd1 track 8 Het instrumentale naspel bestaat uit acht maten en begint, zoals gezegd, op de slotnoot van de zang.

→ Leg dit uit. Je hoort het fragment twee keer. ................................................................................................................................................ cd1 track 10 Je hoort de gehele prélude, air en choeur. Het is gebaseerd op onderstaande tekst. Bannissons les tristes alarmes! Nos vainqueurs nous rendent la paix. Partageons leurs plaisirs, ne craignons plus leurs armes! Sur nos tranquilles bords qu' Amour seul à jamais Fasse briller ses feux, vienne lancer ses traits! De vorm van het fragment is hieronder weergegeven; de lengte van de onderdelen is bij benadering. pré- air choeur- choeur- lude gedeelte 1 gedeelte 2 Het tweede choeurgedeelte begint als de tekst ‘Bannissons les tristes alarmes!’ opnieuw wordt ingezet. Hoewel beide choeurgedeeltes gebruik maken van dezelfde tekst als de air, zijn er grote verschillen tussen de twee choeurgedeeltes.

→ Beschrijf een verschil tussen choeurgedeelte 1 en choeurgedeelte 2 door deze te vergelijken met de air. choeurgedeelte 1 ...................................................................................................................... choeurgedeelte 2 ...................................................................................................................... Deze compositie komt uit de Barok.

→ Geef hiervoor drie argumenten op basis van de beluisterde muziek. Je hoort het fragment één keer. Daarna wordt de cd vijf minuten stilgezet. 1 ............................................................................................................................................. 2 ............................................................................................................................................. 3 .............................................................................................................................................

→ Geef voor iedere partij aan, door welk(e) instrument(en) of stemsoort deze wordt uitgevoerd. Je hoort het fragment drie keer. 1 ............................................................................................................................................. 2 ............................................................................................................................................. 3 ............................................................................................................................................. 4 .............................................................................................................................................

cd1 track 12 In het volgende fragment leest een monnik beschuldigingen voor: “Ketter! Heks! Afvallige! Vijand van God! Vijand van de Koning! Vijand van het volk! Weg met haar! Dood haar! Verbrand haar!”. Het volk neemt de beschuldigingen over en scheldt haar uit. Na de beschuldigingen van de monnik en tijdens die van het volk hoor je de stem van Jeanne die niet kan geloven dat men haar levend wil verbranden. In dit fragment is sprake van toenemende spanning.

→ Noem vier manieren waarop deze toenemende spanning wordt gerealiseerd. Je hoort het fragment drie keer. 1 ............................................................................................................................................. 2 ............................................................................................................................................. 3 ............................................................................................................................................. 4 ............................................................................................................................................. cd1 track 13 Jeanne d’Arc is aan de ‘dieren’ (lees: machthebbers) overgeleverd. Er wordt gevraagd wie er rechtbankpresident wil zijn. Voorgesteld worden achtereenvolgens ‘Le Tigre’ (de tijger), ‘Le Renard’ (de vos), en ‘Le Serpent’ (de slang). Het koor herhaalt de namen van de voorgestelde kandidaten. Daarna wordt steeds aangegeven waarom deze kandidaat niet beschikbaar is. Van ‘Le Tigre’ zijn de vocale partijen afgedrukt.

→ Welke blaasinstrumenten spelen direct nadat is aangegeven dat een bepaald dier niet beschikbaar is (zie onderstaande teksten)? Na ‘Le Tigre se récuse’: ........................................................................................................... Na ‘Le Renard dit qu'il est malade’: .......................................................................................... Na ‘Le Serpent s'est sifflé lui même au fond d'un trou’: .............................................................

→ Beschrijf het ritme in dit fragment. Laat de zangsolist buiten beschouwing. Je hoort het fragment drie keer. ................................................................................................................................................ cd1 track 15 De ezel (asinus) wordt griffier, wat de toehoorders in lachen doet uitbarsten. In het volgende fragment klinken vele verschillende partijen. De bassen zingen een bestaande melodie in lange notenwaarden met een latijnse tekst die begint met ‘Ecce magnis auribus’ (Zie de grote oren).

→ Van welke polyfone compositietechniek maakt de componist in dit fragment gebruik? Je hoort het fragment één keer. ................................................................................................................................................ cd1 track 16 Nadat Jeanne d'Arc de stad Orléans bevrijd had leidde zij de koning naar Reims, waar deze gekroond werd. Het begin van de tekst van Jeanne is afgedrukt. C'est fait! Het is gedaan! Je le tiens! Ik heb het volbracht! J'ai pris son cheval par la bride! Ik nam zijn paard bij de teugels! Het feestelijke karakter van de intocht wordt in de muziek met een grote variëteit aan uitdrukkingsmiddelen getoonzet.

→ Noem twee van die middelen. 1 ............................................................................................................................................. 2 ............................................................................................................................................. In dit fragment is sprake van muzikale continuïteit.

→ Geef hiervan één voorbeeld. Je hoort het fragment drie keer. ................................................................................................................................................ cd1 track 17 Je hoort van het zojuist beluisterde fragment de laatste maten en het vervolg hierop. Eerst zingen de tenoren, daarna de kinderstemmen.

→ Noteer de melodie van de zangpartij (toonhoogte en ritme). Vier noten zijn gegeven. Je hoort het fragment vijf keer. cd1 track 19 Van het volgende fragment is de melodie afgedrukt. Deze melodie is aan het Gregoriaans ontleend, maar het ritme en de uitvoering dragen niet alle kenmerken van het Gregoriaans.

→ Wat is er niet Gregoriaans aan dit fragment? Je hoort het fragment twee keer. 1 ............................................................................................................................................. 2 ............................................................................................................................................. cd1 track 20 Van het volgende fragment zijn de koorpartijen en het piano-uittreksel afgedrukt op de pagina hiernaast. Jeanne d’Arc staat in de vlammenzee. Dit fragment doet atonaal aan.

→ Noem twee manieren waarop dit sterf proces in haar partij tot uiting komt. Je hoort het fragment twee keer. Daarna wordt de cd tien minuten stilgezet. Beantwoord in die tijd ook vraag 25. 1 ............................................................................................................................................. 2 ............................................................................................................................................. Dit is muziek uit de eerste helft van de twintigste eeuw.

→ Geef voor deze bewering twee argumenten. Betrek daarbij je antwoorden uit de voorgaande vragen. 1 ............................................................................................................................................. 2 .............................................................................................................................................