opgave 1Opgave 1 De nieuwe euthanasiewetgeving van 2001
Bij deze opgave horen de teksten 1 tot en met 6. Vaak wordt bij een vraag verwezen naar
een specifieke tekst. Soms wordt een beroep gedaan op de vaardigheid om zelf de
noodzakelijke informatie in het bronnenboekje te vinden.
Op 28 november 2000 werd een nieuwe euthanasiewet door de Tweede Kamer aangenomen.
De wet verbindt aan het toepassen van euthanasie een aantal voorwaarden. Als daaraan
voldaan is, wordt een arts niet vervolgd. Nederland is het eerste land ter wereld met een
dergelijke wetgeving. De reacties uit het buitenland waren vaak heftig. In eigen land
verzetten met name CDA, SGP, GPV en RPF (GPV en RPF zijn inmiddels ChristenUnie
geworden) zich er tegen. Zij probeerden tevergeefs tussen november 2000 en maart 2001
via Europese instellingen een halt toe te roepen aan de invoering van de wet. Op 11 april
2001 werd het wetsvoorstel ook door de Eerste Kamer aangenomen.
Zie tekst 1.
12p
Is de NVVE (Nederlandse Vereniging voor Vrijwillige Euthanasie) te kenmerken als een
Is de NVVE (Nederlandse Vereniging voor Vrijwillige Euthanasie) te kenmerken als eenactiegroep of als een belangenorganisatie?
Licht je antwoord toe met behulp van twee kenmerken van een actiegroep of van een
belangenorganisatie en noem welke gegevens uit de tekst je daarbij gebruikt.
Zie tekst 2.
De politieke besluitvorming over euthanasie is een cyclisch proces dat meer dan twintig jaar
duurde.
26p
Beschrijf aan de hand van de gegevens uit tekst 2 het politieke besluitvormingsproces over
Beschrijf aan de hand van de gegevens uit tekst 2 het politieke besluitvormingsproces overde euthanasiekwestie vanaf de jaren tachtig volgens de benadering van het systeemmodel.
Ga in je beschrijving uit van de volgende tijdvakken:
. de jaren tachtig, regels 9-34;
. de wet van 1992, regels 34-54;
. aanvaarding van het nieuwe wetsvoorstel door de Tweede Kamer in november 2000,
regels 51-81.
Verwerk per tijdvak twee begrippen van het systeemmodel.
Je kunt het politieke besluitvormingsproces ook beschrijven volgens de benadering van het
barrièremodel. Het systeemmodel en barrièremodel leggen elk de nadruk op bepaalde
aspecten van het besluitvormingsproces.
32p
A Geef een aspect dat in het barrièremodel meer centraal staat dan in het systeemmodel.
A Geef een aspect dat in het barrièremodel meer centraal staat dan in het systeemmodel.B Licht dit aspect toe met behulp van gegevens over de totstandkoming van de
euthanasiewet van 2000/2001.
Na afloop van de ministerraad van 1 december 2000 heeft premier Kok gezegd dat het
buitenland “de euthanasiewetgeving kennelijk niet altijd begrijpt.” “Het lijkt dan soms wel
of Nederland geen enkele norm kent”, aldus Kok. “Maar deze wet biedt geen vrijheid voor
normloos handelen.” De premier sloot niet uit dat Nederland via diplomatieke kanalen meer
uitleg over de euthanasiewet gaat verschaffen. (bron: NRC Handelsblad van 2 december
2000)
42p
Noem twee gegevens uit tekst 2 die de uitspraak “Maar deze wet biedt geen vrijheid voor
Noem twee gegevens uit tekst 2 die de uitspraak “Maar deze wet biedt geen vrijheid voornormloos handelen” ondersteunen.
Zie tekst 3.
52p
Leg uit waarom enkele volksvertegenwoordigers in de Raad van Europa deze instelling
Leg uit waarom enkele volksvertegenwoordigers in de Raad van Europa deze instellingbetrokken hebben bij het Nederlandse euthanasiewetsvoorstel.
Betrek in je uitleg een doelstelling van deze raad.
In tekst 4 wordt ingegaan op de betekenis van het Europees Verdrag inzake de Rechten van
de Mens (EVRM).
62p
Leg aan de hand van een citaat uit tekst 4 uit dat dit verdrag goed past binnen de
Leg aan de hand van een citaat uit tekst 4 uit dat dit verdrag goed past binnen derechtsstaat.
Zie tekst 4.
Het CDA en de EVP-fractie stelden dat het Nederlandse wetsvoorstel over euthanasie in
strijd is met het Europese Verdrag inzake de rechten van de mens (EVRM) (regels 1-2 en
regels 5-10).
71p
Welk Europees orgaan zou bevoegd zijn om zich bindend uit te spreken over deze stelling?
Welk Europees orgaan zou bevoegd zijn om zich bindend uit te spreken over deze stelling?Zie tekst 5.
Politici van CDA en ChristenUnie willen in het Europees Parlement een debat voeren over
de Nederlandse euthanasiewet.
Het Europees Parlement heeft niet de bevoegdheid om wetten van de afzonderlijke lidstaten
van de EU goed of af te keuren. Niettemin heeft het Europees Parlement als één van de
instellingen van de EU in algemene zin indirecte invloed op de wetgeving in Nederland.
84p
Leg uit op welke wijze het Europees Parlement invloed heeft op de wetgeving in Nederland.
Leg uit op welke wijze het Europees Parlement invloed heeft op de wetgeving in Nederland.Ga in je antwoord uit van twee bevoegdheden van het Europees Parlement.
Zie tekst 6.
Ook de Eerste Kamer speelt een rol in het wetgevingstraject.
92p
Welke twee verschillen zijn er tussen Tweede Kamer en Eerste Kamer in hun wetgevende
Welke twee verschillen zijn er tussen Tweede Kamer en Eerste Kamer in hun wetgevendetaak?
De Nederlandse Vereniging voor Vrijwillige Euthanasie (NVVE) zal waarschijnlijk
tevreden zijn met de aanneming van het wetsvoorstel over euthanasie door de Eerste Kamer.
Je zou kunnen zeggen dat de beïnvloeding en het lobbyen van de NVVE resultaat hebben
gehad.
102p
Welke factoren hebben mogelijk bijgedragen tot dit resultaat?
Welke factoren hebben mogelijk bijgedragen tot dit resultaat?Ga in je antwoord uit van
. twee machtsmiddelen van de NVVE en
. de politieke omgeving of politieke verhoudingen.
De massamedia hebben bepaalde functies in het proces van politieke besluitvorming.
113p
Welke functies zijn te herkennen in de teksten 1 tot en met 6?
Welke functies zijn te herkennen in de teksten 1 tot en met 6?Noem voor drie functies het nummer van een tekst waarin één van die functies specifiek tot
uitdrukking komt en licht je keuze toe.
Om een goed beeld te krijgen van het euthanasievraagstuk, kun je bij de bestudering ervan
gebruik maken van de vier benaderingswijzen van maatschappijleer. Eén van die vier is de
vergelijkende benaderingswijze. Deze benaderingswijze kijkt naar verschillen in
overheidsbeleid en wetgeving tussen de situatie van vroeger en nu en tussen Nederland en
andere landen.
124p
Noem twee andere benaderingswijzen en formuleer bij elk een passende analysevraag.
Noem twee andere benaderingswijzen en formuleer bij elk een passende analysevraag.Vermeld in welke tekst(en) je informatie over deze vraag kunt vinden.
Licht je keuze kort toe met behulp van een bijpassend gegeven uit die tekst.
Leg uit waarom de WAO past in de idee van de verzorgingsstaat.
Leg uit of de WAO gerekend wordt tot de sociale verzekeringen of tot de sociale
Welke twee hoofdpunten in de discussie over de verzorgingsstaat zijn van toepassing op de
Welk arbeidsethos spreekt volgens tekst 7 uit het rapport van de commissie-Donner?
Noem drie functies van betaalde arbeid die mensen met een uitkering mogelijkerwijs zullen
Noem deze twee modellen en leg uit welk model tot regeling van belangentegenstellingen je
Noem de naam van bedoeld overlegorgaan en geef een verschil in taak met de SER.
A Geef een voorbeeld van een afspraak over de WAO in een CAO.
Geef voor elk van de drie bovengenoemde gebieden een voorbeeld van de wijze waarop het
Geef zowel voor CDA, PvdA als VVD een argument voor een positieve houding ten aanzien
A Formuleer een concrete hypothese om de volgende bewering (theorie) te onderzoeken:
Pleit Marres ook voor afschaffing van ontwikkelingssamenwerking?
Geef twee argumenten die deze deskundigen noemen voor het handhaven van
Welke andere belangen spelen bij deze donorlanden dan een rol?
Leg uit welke tegenstrijdigheid er is tussen het officiële EU-beleid op het gebied van
Met welke opvattingen van Marres zullen mensen met een liberale visie het eens zijn?
anuit welke politiek-ideologische uitgangspunten hebben het CDA en GroenLinks kritiek
Leg uit welke visie je herkent in een bepaald gedeelte uit tekst 10.
Ben je het eens of oneens met dit standpunt van de Volkskrant?
Leg uit hoe dit dilemma voor Nederland speelt.
Geef twee voorbeelden van deze internationale verplichtingen.
