opgave 1Tekst 1
Regel 3-4 nam t/m propositam
11pBeschrijf in eigen woorden het impliciete compliment aan Tacitus dat
Plinius met deze woorden geeft.
Regel 4-7 Quamvis enim t/m addet
In dit tekstgedeelte noemt Plinius drie manieren waarop zijn oom als het ware
onsterfelijk zal worden.
22pBeschrijf in eigen woorden deze drie manieren.
Regel 10-11 Quo t/m iniungis
Plinius maakt in dit tekstgedeelte zijn enthousiasme onder meer duidelijk
door het woord libentius te gebruiken.
31pBeschrijf in eigen woorden de andere manier waarop Plinius in dit
tekstgedeelte (regel 10-11 Quo t/m iniungis) zijn enthousiasme duidelijk
maakt.
Regel 12 regebat en regel 15 poscit
42pNoteer van deze vormen de werkwoordstijd en verklaar voor elk van beide
vormen het gebruik van de werkwoordstijd.
Regel 14-16 Usus t/m poterat
51pNoteer de naam van het stilistisch middel waarmee in dit tekstgedeelte de
snelheid van handelen wordt benadrukt.
Regel 16-21 Nubes t/m vanescebat
61pWelke boom geeft volgens Plinius de vorm van de wolk het best weer?
Regel 19-23 Nam t/m sustulerat
72pa Citeer uit dit tekstgedeelte het Latijnse woord dat een tegenstelling
vormt met recenti (regel 20).
b Citeer uit dit tekstgedeelte het Latijnse tekstelement waarmee Plinius
hetzelfde aspect van de wolk beschrijft als met de woorden
in latitudinem vanescebat (regel 21).
Regel 29-30 aliud est t/m scribere
81pZijn de woorden epistulam, historiam, amico en omnibus onderling
gerangschikt als een chiasme of als een parallellisme? Licht je antwoord
toe.
Plinius Minor karakteriseert zijn oom in deze brief als intellectueel.
92pa Citeer uit de regels 12-18 (Erat t/m expresserit) het Latijnse woord
waarmee Plinius Minor zijn oom als intellectueel karakteriseert.
b Citeer uit de regels 19-25 (Nam t/m dederat) het Latijnse woord
waarmee Plinius Minor zijn oom als intellectueel karakteriseert.
opgave 2Tekst 2 en Tekst 1
Regel 4 afgebroken
101pWat was de reden die Plinius gegeven had voor deze afbreking? Baseer
je antwoord op de regels 26-30 van tekst 1 (Interim t/m Vale).
Regel 7 het vertrek van mijn oom
Plinius’ oom had twee redenen om in de richting van de
vulkaanuitbarsting te willen reizen.
112pa Noteer in eigen woorden de reden die opgemaakt kan worden uit het
tekstgedeelte Nonum t/m dederat van tekst 1 (regel 12-25).
b Noteer de reden die genoemd wordt in het gedeelte van de brief dat in
dit examen is weggelaten tussen de regels 25 en 26 van tekst 1.
Regel 7-8 Na t/m thuisgebleven
Uit dit tekstgedeelte kan afgeleid worden dat Plinius Minor theoretische
studie belangrijker vond dan praktische studie.
121pLeg uit dat dit ook afgeleid kan worden uit de regels 19-25 van tekst 1
(Nam t/m dederat). Betrek in je antwoord zowel de theoretische als de
praktische studie die aan de orde is in de regels 19-25 van tekst 1 (Nam
t/m dederat).
opgave 3Tekst 3
Regel 3 dicitur ‘Hic est’
131pBeschrijf in eigen woorden een concrete situatie waarin dit voor kon
komen. Betrek in je antwoord de betekenis van Hic est.
Regel 4 hoc
141pNoteer in één Nederlands woord wat concreet bedoeld wordt met hoc.
Regel 5-8 At t/m greges
152pa Citeer uit dit tekstgedeelte het Latijnse woord dat opgevat kan worden
als tegenhanger van eques (regel 2).
De regels 5-8 (At t/m greges) vormen als geheel een tegenstelling met
een gegeven uit het voorafgaande (vanaf regel 1 Sum).
b Noteer in eigen woorden dit gegeven.
Regel 5-8 At t/m greges
Martialis maakt in dit tekstgedeelte enkele malen gebruik van het
stilistisch middel personificatie.
162pa Noteer in eigen woorden een geval van personificatie uit dit
tekstgedeelte.
Een ander stilistisch middel dan personificatie is in elke van deze vier
regels telkens eenmaal gebruikt.
b Noteer de naam van dit stilistisch middel.
Martialis heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van
de ‘pointe’ in het epigram.
171pNoteer in eigen woorden de ‘pointe’ van tekst 3.
181pVind je de ik-persoon in tekst 3 sympathiek of niet? Beargumenteer je
antwoord met een gegeven uit tekst 3.
opgave 4Tekst 4 Een nieuw politiek klimaat
Regel 1 Blanditiae
192pa Citeer uit de regels 8-13 (Non t/m loquaris) het Latijnse tekstelement
dat in deze context inhoudelijk vergelijkbaar is met Blanditiae.
b Citeer uit de regels 8-13 (Non t/m loquaris) het Latijnse tekstelement
dat in deze context een tegenstelling vormt met Blanditiae.
Regel 3 dicturus t/m sum
202pCiteer uit het vervolg (t/m regel 11 capillis) de twee verschillende Latijnse
tekstelementen die Martialis wél geschikt vindt om de keizer mee aan te
duiden.
opgave 5Tekst 5 Slotwoorden van de Panegyricus
Regel 1-2 Tu t/m elegisti
Dit tekstgedeelte wordt door F. Meijer en D. den Hengst als volgt vertaald:
Door de mond van de keizer hebt u uw wil kenbaar gemaakt en
hem een zoon, ons een vader en uzelf een opperpriester
geschonken.
212pa Citeer het Latijnse tekstelement dat in de vertaling is weergegeven
met ‘uw wil’.
b Noteer de naam van een stilistisch middel dat in het Latijn is gebruikt
maar dat niet in de vertaling is overgenomen. Laat alliteratie buiten
beschouwing.
Regel 9-11 Vos mihi t/m perhibuistis
In dit tekstgedeelte herinnert Plinius de senatoren aan zijn eigen
activiteiten in het verleden.
222pa Leg uit dat de senatoren door de herinnering aan deze activiteiten
kritiek op Plinius zouden kunnen hebben. Baseer je antwoord op
een gegeven uit het tekstgedeelte Vos modo t/m numeror (regel
15-20).
b Leg uit dat Plinius eventuele kritiek probeert te voorkomen door de
manier waarop hij de senatoren aan zijn eigen activiteiten herinnert in
de regels 9-11 (Vos mihi t/m perhibuistis).
Regel 18 compendia
232pa Citeer uit het vervolg (t/m regel 20 numeror) het Latijnse
tekstelement dat een tegenstelling vormt met compendia.
Plinius geeft geen concrete voorbeelden van compendia.
b Beschrijf een zelfbedacht concreet voorbeeld van wat Plinius hier
bedoelt met compendia.
Regel 15-21 Vos modo t/m fui
Aan het begin van de Panegyricus schrijft Plinius:
Ik bid dat uit mijn woorden vrijmoedigheid, loyaliteit en oprechtheid
spreken en dat de schijn van vleierij evenzeer mag ontbreken als
elke dwang ontbroken heeft.
242pa Verdedig de stelling dat het laten ontbreken van de schijn van vleierij
niet gelukt is. Baseer je antwoord op het tekstgedeelte Vos modo t/m
fui (regel 15-21).
b Leg uit dat het begrijpelijk is als in tekst 5 de schijn van vleierij
aanwezig is. Ga in je antwoord in op de soort tekst waarvan tekst 5
een onderdeel is.
Regel 21-23 ego t/m putem
In dit tekstgedeelte noemt Plinius drie stadia in zijn carrière. De drie
woorden voor deze stadia staan niet in de volgorde waarin deze stadia
doorlopen worden.
251pCiteer deze drie Latijnse woorden in de volgorde waarin de stadia
doorlopen worden. Begin met het vroegste stadium.
Vertaal de regels 1 t/m 13 in het Nederlands.
