bronnen

Eindexamen latijn vwo 2001, tijdvak 1

opgave 1Tekst 1

Regel 1–4
Welke van de onderstaande eigenschappen van Caesar maakt hier de meeste indruk op de Helvetii? A zijn kracht B zijn plotselinge komst C zijn slimheid D zijn snelheid Regel 8 reminisceretur veteris incommodi
Leg uit dat incommodi een voorbeeld is van verhullend taalgebruik. Regel 8 veteris incommodi
Citeer drie Latijnse tekstelementen waarmee Caesar in regel 17 t/m 28 (Qui t/m facturum.) dezelfde gebeurtenis aanduidt. Regel 18–19 neque sine causa timendum putaret
Welke van de onderstaande omschrijvingen geeft de inhoud van deze zin goed weer? A en omdat men meende dat men niet bang hoefde te zijn, want daar was geen reden voor B en omdat men meende dat men niet bang was, want daar was geen reden voor C en omdat men meende dat men niet zonder reden bang was…

Welke van de onderstaande omschrijvingen geeft de inhoud van deze zin goed weer? A en omdat men meende dat men niet bang hoefde te zijn, want daar was geen reden voor B en omdat men meende dat men niet bang was, want daar was geen reden voor C en omdat men meende dat men niet zonder reden bang was D en omdat men niet meende dat men zonder reden bang was Regel 23 eodem pertinere Vergelijk de volgende twee vertalingen: Vertaling 1: het verried dezelfde geest (Doesburg) Vertaling 2: het sterkte hem in zijn voornemen (Katwijk-Knapp)

a.Waarop wordt in vertaling 1 gedoeld met “dezelfde geest”? Beantwoord de vraag in het Nederlands. b.Waarop wordt in vertaling 2 gedoeld met “zijn voornemen”? Beantwoord de vraag in het Nederlands. Regel 23–25 Consuesse t/m concedere. Caesar beweert hier dat de goden vaak een bedoeling hebben met…

a.Waarop wordt in vertaling 1 gedoeld met “dezelfde geest”? Beantwoord de vraag in het Nederlands. b.Waarop wordt in vertaling 2 gedoeld met “zijn voornemen”? Beantwoord de vraag in het Nederlands. Regel 23–25 Consuesse t/m concedere. Caesar beweert hier dat de goden vaak een bedoeling hebben met uitstel van gerechtigheid.

a. Citeer uit regel 23–25 het Latijnse tekstelement dat overeenkomt met “uitstel van gerechtigheid”. b. Citeer uit regel 23–25 het Latijnse tekstelement waarmee de bedoeling van dit uitstel wordt verwoord. Regel 25 tamen
Ondanks welk feit? Beantwoord de vraag in het Nederlands. Regel 26 ea, quae polliceantur
Citeer uit het voorafgaande (regel 1–14) het Latijnse tekstelement waarnaar deze woorden verwijzen. Caesar presenteert in tekst 1 de informatie zó dat er bij de lezer een bepaald beeld van Divico ontstaat.
Omschrijf in eigen woorden twee verschillende aspecten van dat beeld.

opgave 2Tekst 2

Regel 1 consilio Romanorum Volgens een commentator heeft Caesar hier bewust gekozen voor de formulering consilio Romanorum en niet voor consilio Caesaris .
Welke reden kan Caesar hiervoor gehad hebben? Regel 1–10 De situatie van de Romeinen wordt in deze regels in een aantal opzichten gecontrasteerd met die van de Britanni.
Noteer drie tegenstellingen. Beantwoord de vraag in het Nederlands. Caesars beschrijving van de landing in Britannia zou goed als filmscenario kunnen worden gebruikt.
Beschrijf de inhoud van regel 11–22 in termen van cameravoering; denk daarbij aan termen als inzoomen en uitzoomen. Onderscheid in je antwoord vier scènes. Regel 31 suis omnibus consecutis
Kies de juiste vertaling van deze woordgroep: A nadat zij hen allen hadden bereikt B nadat zij allen hen hadden bereikt C nadat al de hunnen hen hadden bereikt D nadat zij al de hunnen hadden bereikt Regel 41–42 bellum sine causa intulissent
a.Verdedig de stelling dat deze beschuldiging vanuit Caesars perspectief terecht is. b.Verdedig de stelling dat deze beschuldiging vanuit het perspectief van de Britanni niet terecht is. Regel 40–42 Caesar questus t/m imperavit.
a. Met welk Latijns woord wordt in deze regels door Caesar het eerdere optreden van de Britanni gekwalificeerd? b. Met welk begrip – dat niet in de tekst wordt genoemd – kan de houding van Caesar ten opzichte van de Britanni gekarakteriseerd worden? Beantwoord de vraag door het noemen van de…

a. Met welk Latijns woord wordt in deze regels door Caesar het eerdere optreden van de Britanni gekwalificeerd? b. Met welk begrip – dat niet in de tekst wordt genoemd – kan de houding van Caesar ten opzichte van de Britanni gekarakteriseerd worden? Beantwoord de vraag door het noemen van de desbetreffende Latijnse term.

opgave 3Tekst 3

Regel 5 ea
Waarnaar verwijst ea ? Beantwoord de vraag in het Nederlands. Regel 6 Id
Id verwijst naar: A ea litteris mandare (regel 5) B fas esse ea litteris mandare (regel 5) C Graecis utantur litteris (regel 6) D neque ea litteris mandare (regel 5) Regel 7 quod t/m velint Vergelijk de volgende twee vertalingen: Vertaling 1: omdat ze niet willen dat de leer wordt verspreid onder…

Id verwijst naar: A ea litteris mandare (regel 5) B fas esse ea litteris mandare (regel 5) C Graecis utantur litteris (regel 6) D neque ea litteris mandare (regel 5) Regel 7 quod t/m velint Vergelijk de volgende twee vertalingen: Vertaling 1: omdat ze niet willen dat de leer wordt verspreid onder het volk Vertaling 2: omdat ze volgens mij niet willen dat de leer wordt verspreid onder het volk

Welke van beide vertalingen is de juiste? Licht je antwoord toe. Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
opgave als beeld van het examen
Welk verband wordt in deze tekst gelegd tussen de leer van de druïden en de krijgshaftigheid van de Galliërs?

opgave 4Tekst 4 Over de landing van de geallieerden in Normandië op 6 juni 1944 verscheen in 1959 het

Tekst 4 en tekst 2
Zowel door Caesar als door Ryan wordt een moeizame landing beschreven. Maar de tekst
van Ryan geeft een heel andere indruk dan de tekst van Caesar.
202p
a. Omschrijf in eigen woorden het aspect dat door Ryan wordt benadrukt, maar bij Caesar
vrijwel wordt genegeerd.
b. Geef een verklaring waarom dit aspect bij Caesar ontbreekt.
Bij Ryan valt op dat de betrokkenen bij naam genoemd worden; bij Caesar blijven de
betrokkenen anoniem, zelfs de vaandeldrager, die hij toch zeker moet hebben gekend.
211p
Welke reden kan Caesar gehad hebben om zijn relaas zo in te kleden?

opgave 5Tekst 5 Tacitus geeft in zijn “Agricola”een korte schets van de geschiedenis van Britannia

Dat Caesar niet meer aan de verovering van Britannia is toegekomen verklaart Tacitus
door de politieke omstandigheden.
223p
Beschrijf de periode 49–44 voor Chr. en de rol van Caesar daarin. Verwerk in je antwoord
naast de naam Caesar nog vier relevante namen / begrippen / gebeurtenissen. Gebruik bij
voorkeur niet meer dan 75 woorden.

opgave 6Tekst 6 In zijn boek “Caesar in Gallië,God in Frankrijk”schrijft M.Wes in het hoofdstuk

231p
Geef een verklaring voor het feit dat er tijdens de Gallo-Romeinse periode (ca. 50 voor
tot 400 na Chr.) geen enkel Vercingetorix-monument is opgericht.
241p
Welke symboolfunctie had Vercingetorix blijkbaar in de periode 1850–1914, gezien de
vele Vercingetorix-monumenten uit die periode?

opgave 7Tekst 7 De Galliërs hebben een Romeins legerkamp omsingeld en dreigen het te veroveren

Bestudeer tekst 7 met de inleiding en de aantekeningen.
2543p
43p Vertaal regel 1–8 en 9–13.
Einde