bronnen

Eindexamen grieks vwo 2018, tijdvak 2

opgave 1Tekst 1 Odysseus en Eurycleia

Regel 471 Τὴν
12p
a. Citeer uit het voorafgaande het Griekse woord waarmee naar dezelfde
persoon verwezen wordt als met Τὴν (regel 471).
b. Citeer uit het vervolg (t/m φωνή regel 472) het Griekse woord waarmee
naar dezelfde persoon verwezen wordt als met Τὴν (regel 471).
Regel 471 Τὴν δ᾽ ἅμα χάρμα καὶ ἄλγος ἕλε φρένα
In deze regel wordt eerst een lijdend voorwerp genoemd (Τὴν) en daarna
een toespitsing van dit lijdend voorwerp (φρένα).
21p
Citeer uit de regels 488-494 (εἴ t/m σίδηρος) de twee Griekse accusativi
die in dezelfde relatie tot elkaar staan.
Regel 471-472 τὼ t/m φωνή
Uit het vervolg blijkt dat van de in deze regels beschreven lichamelijke
verschijnselen er één slechts kort duurt.
31p
Leg dat uit. Baseer je antwoord op het vervolg (t/m ἀμφαφάασθαι
regel 475).
Regel 467-475 Τὴν t/m ἀμφαφάασθαι
Odysseus maakt zich in de Odyssee wel vaker niet onmiddellijk bekend.
42p
Noteer de namen van vier andere personages uit de Odyssee aan wie
Odysseus zijn identiteit niet onmiddellijk bekendmaakt. Baseer je
antwoord op de teksten die je voor dit examen hebt gelezen.
Regel 479 ἔτραπεν, regel 480 λάβε en regel 481 φώνησέν
Om metrische redenen eindigt de derde persoon enkelvoud in deze regels
nu eens op -εν, dan weer op -ε.
51p
Leg uit om welke metrische reden in regel 480 niet de vorm λάβεν kan
staan in plaats van λάβε.
Regel 479-486 τῇ t/m πύθηται
In deze regels staat slechts één persoonsvorm in het imperfectum.
62p
a. Citeer de desbetreffende Griekse persoonsvorm.
b. Verklaar het gebruik van het imperfectum in deze context.
Regel 482-490 Μαῖα t/m γυναῖκας
Bij Homerus kunnen goden de mensen gedachten ingeven en ingrijpen in
de gebeurtenissen.
72p
a. Beschrijf in eigen woorden een voorbeeld uit de regels 482-490 (Μαῖα
t/m γυναῖκας) van het ingeven van gedachten bij mensen door goden.
b. Beschrijf in eigen woorden een voorbeeld uit de regels 482-490 (Μαῖα
t/m γυναῖκας) van het ingrijpen in de gebeurtenissen door goden.
Regel 493-494 Οἶσθα t/m σίδηρος
81p
Noteer in het Nederlands het tertium comparationis van deze vergelijking.
Regel 474-494 Ἦ t/m σίδηρος
In een samenvatting van de Odyssee schrijft J.T. Bergman:
“De oude Euryclea, hem ten dienste staande, herkent haar
geliefde Vorst en Heer aan een litteken boven de knie. Van
vreugde bevangen en buiten zichzelf, wil zij het aan Penelope te
kennen geven, die er toevallig geen acht op slaat. Odysseus
gebiedt haar het stilzwijgen, onder heilige belofte haar te zullen
sparen bij de aanstaande zuivering van zijn huis.”
92p
Beschrijf in eigen woorden twee zaken uit bovenstaand citaat die niet
overeenkomen met de inhoud van de regels 474-494 (Ἦ t/m σίδηρος). Ga
in je antwoord in op zowel bovenstaand citaat als op het Grieks.
Regel 495 Ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δ᾽ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν
101p
Noteer uit de regels 482-490 (Μαῖα t/m γυναῖκας) het nummer van de
regel waarvan de inhoud eenzelfde functie heeft in de speech van
Odysseus als de inhoud van regel 495 in de speech van Eurycleia.
Regel 497-498 δὴ t/m εἰσι
Deze regels kunnen worden opgevat als kritiek op eerdere woorden van
Odysseus.
112p
Leg dat uit. Ga in je antwoord in op zowel de inhoud van de
regels 497-498 (δὴ t/m εἰσι) als de woorden van Odysseus in de
regels 485-490 (Ἀλλ᾽ t/m γυναῖκας).
Regel 504 τὰ γὰρ πρότερ᾽ ἔκχυτο πάντα
121p
Citeer het Griekse zelfstandig naamwoord uit de regels 467-472 (Τὴν t/m
φωνή) waarmee hetzelfde bedoeld wordt als met τὰ πρότερ᾽ in regel 504.

opgave 2Tekst 2 Algemeen

Regel 1-4 Αὐτὰρ t/m ἔειπεν
Odysseus had na zijn terugkeer een andere identiteit aangenomen.
131p
Citeer uit de regels 1-4 (Αὐτὰρ t/m ἔειπεν) het Griekse woord dat naar die
andere identiteit verwijst.
Regel 5-7 Οὗτος t/m Ἀπόλλων
μὲν in regel 5 markeert het eerste element van een tegenstelling.
141p
Beschrijf in eigen woorden beide elementen van deze tegenstelling.
Regel 12-14 τίς t/m μέλαιναν
152p
a. Van welk stilistisch middel is deze zin in zijn geheel een voorbeeld?
In deze zin komt ook een tegenstelling voor.
b. Beschrijf deze tegenstelling in eigen woorden.
Regel 16 ἀκωκή
Het woord ἀκωκή komt in de Ilias veel vaker voor dan in de Odyssee.
161p
Leg uit dat het niet verbazingwekkend is dat dit woord vaker in de Ilias
voorkomt. Baseer je antwoord op de achtergronden van de teksten die je
voor dit examen hebt gelezen.
Regel 22 πεσόντα
171p
Citeer uit het voorafgaande (vanaf Ἐκλίνθη regel 17) het Griekse woord
dat de oorzaak aangeeft van πεσόντα.
Regel 27 Ξεῖνε
181p
Noteer het nummer van de regel uit het vervolg (t/m ἐφῆπται regel 41)
waarin het voor de vrijers voor het eerst duidelijk wordt dat het Odysseus
is die tegen hen spreekt.
Regel 30-32 τῷ t/m κατακτεῖναι
Deze regels worden door B. Aafjes als volgt weergegeven:
“‘Wij voeren je als aas aan onze gieren!’
Zo spraken daar die dwazen ondereen.
Want ieder van hen meende dat Odysseus
die man gedood had uit onhandigheid.”
De grammaticale structuur van het Grieks is in deze vertaling niet geheel
overgenomen.
192p
a. Leg dit uit met betrekking tot γῦπες. Ga in je antwoord in op zowel het
Grieks als de vertaling.
b. Citeer het Griekse tekstelement dat is weergegeven met ‘uit
onhandigheid’.
Regel 39-40 οὔτε t/m ἔσεσθαι
202p
Beschrijf in eigen woorden uit welke drie daden dit bleek. Baseer je
antwoord op het voorafgaande (vanaf Τοὺς regel 34).
Regel 51 ἄλλα
211p
Beschrijf in eigen woorden welke twee zaken concreet bedoeld worden
met ἄλλα. Baseer je antwoord op het vervolg (t/m κεχολῶσθαι regel 59).
Regel 54 πέφαται
221p
Citeer uit het voorafgaande (vanaf Εἰ regel 45) het Griekse woord dat
naar dezelfde toestand verwijst als πέφαται.
Regel 45-59 Εἰ t/m κεχολῶσθαι
De speech van Eurymachus valt in drie delen uiteen.
233p
Vat elk van deze drie delen kort samen.
Algemeen
Op de Fiji-eilanden worden de epische liederen door een voorouder aan
de zanger in de slaap of tijdens een trance geleerd.
241p
Wie heeft bij Homerus dezelfde functie als de voorouder van de zanger op
de Fiji-eilanden?
Het houten paard speelt bijna geen rol in de Odyssee. Toch komt het
houten paard kort ter sprake.
251p
Bij welke gelegenheid komt het houten paard ter sprake? Baseer je
antwoord op de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.
In de Romantiek treedt in de literatuur vaak een held op die gekenmerkt
wordt door de volgende punten: (a) Hij is emotioneel instabiel; (b) hij is
verleidelijk en seksueel aantrekkelijk; (c) hij lijdt graag; (d) hij zoekt
risico’s op.
262p
Welke twee van de bovenstaande punten zijn kenmerkend voor
Odysseus? Geef van elk van deze twee punten een voorbeeld. Baseer je
antwoord op de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.

opgave 3Tekst 3 Telemachus heeft een tijd als gast doorgebracht in Sparta. Nu hij weer

2738p
Bestudeer de inleiding en de aantekeningen bij Tekst 3.
38p Vertaal de regels 99 t/m 114 in het Nederlands.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.