Eindexamen grieks vwo 2000 tijdvak 2 – opgaven en antwoorden

opgave 1Tekst 1

■ Waarom is deze angst begrijpelijk,gezien de identiteit van de koorleden en de inhoud van de tragedie tot nu toe? De regels 778-779 worden door Hupperts en Van Lakwijk als volgt vertaald: Het gedrag van de Bakchanten gaat alle perken te buiten:het grijpt als een vuur om zich

heen en komt steeds dichterbij,een grote schande voor de Grieken. ■ Citeer uit deze vertaling het tekstelement waarmee het woord ρισµα wordt weergegeven. De regels 780-785 ( στε t/m καισιν ) worden door Hupperts en Van Lakwijk als volgt vertaald: Ga jij naar de Elektra-poort en beveel allen aan te treden:zwaargewapenden,de ruiterij, lichtgewapenden en boogschutters. Deze vertaling geeft de strekking van Pentheus’ woorden correct weer,maar doet geen recht aan de Griekse formulering.

■ a.Leg dat uit. b.Illustreer je antwoord met een voorbeeld uit deze regels. Sommige commentatoren hebben voorgesteld om in regel 787 niet πεη te lezen,maar πεση (= „jij zult lijden”),omdat daarmee een betere aansluiting bij regel 786 wordt bereikt.

■ Leg de redenering van deze commentatoren uit. ■ Welke consequentie heeft de lezing πεση voor de interpretatie van het participium κλων ? Beantwoord de vraag door een vertaling van regel 787 te geven met de lezing πεση .

Regel 789 σ πλ παρεσαι ε ■ Van welk woord van Pentheus geeft Dionysos hier door het gebruik van ε een interpretatie? Beantwoord de vraag door het citeren van het desbetreffende Griekse woord.

■ Waarom kan de bij de vorige vraag bedoelde interpretatie niet juist zijn in de ogen van Pentheus? Beantwoord de vraag in het Nederlands. In regel 798-799 ( σπδας t/m αλκηλτυς ) brengt Dionysos met zijn woorden een eerder gedane mededeling van de bode in herinnering.

■ Hoe luidt die mededeling? Beantwoord de vraag door een citaat uit regel 754-774. Regel 801 τε πσων τε δρν Deze woorden worden meestal als een vaste uitdrukking beschouwd,neerkomend op „onder geen omstandigheden”.Een commentator wijst echter op de mogelijkheid dat deze woorden,indien letterlijk opgevat,kunnen verwijzen naar de aanstaande omslag in het gedrag van de Vreemdeling / Dionysos.

opgave 2Tekst 2

Regel 1200-1201

101p

Citeer uit deze regels het Griekse woord waarop Agaue in het geheel niet reageert.

Regel 1207-1208

112p

Leg uit wat Agaue bedoelt met deze retorische vraag.

122p

Leg uit welk verband gelegd wordt door

in regel 1222.

Vergelijk de volgende twee vertalingen van regel 1222:

1 (toen) ik van iemand hoorde wat mijn dochters gedaan hadden (Hupperts & Van Lakwijk)

2 immers ik hoorde van het waagstuk van een van mijn dochters (Eykman)

133p

a. Citeer het Griekse woord dat in deze vertalingen volkomen verschillend is geïnterpreteerd

b. Geef daarbij een toelichting, die op beide vertalingen ingaat.

Regel 1227

Aktaioon en Pentheus ondergaan een overeenkomstige straf wegens een overeenkomstige

handelwijze.

142p

Om welke twee overeenkomsten gaat het?

Kadmos weet in welke gemoedstoestand hij Agaue zal aantreffen.

152p

Citeer uit regel 1227-1232 het Griekse tekstelement waarmee die gemoedstoestand van

Agaue wordt aangeduid.

Regel 1233

σαι

162p

Welk Grieks woord in het vervolg (t/m 1243) herhaalt dit begrip?

171p

Citeer uit regel 1244-1250 het Griekse tekstelement dat door Kadmos ironisch wordt

gebruikt.

182p

Citeer uit regel 1244-1250 de twee Griekse tekstelementen die een verwijt van Kadmos

aan het adres van Dionysos inhouden.

opgave 3Tekst 3

Regel 3 tweemaal geboren

192p

Waarop wordt hiermee gedoeld?

In regel 860-861 van de Bakchai is Dionysos als volgt aangeduid:

∆δει%ινν%υτσατν,ς&,ςνπ#’ρ(υκπενισινδτ#)λπειι(τεα%τς,ς

202p

Citeer twee tekstelementen waaruit blijkt dat Dionysos ook in de Hymne

gekarakteriseerd wordt als

Regel 5 voor-de-gek-houder

211p

Leg uit dat Dionysos in Euripides’ Bakchai bij uitstek een voor-de-gek-houder is.

opgave 4Tekst 4

221p

Verklaar waarom Vestdijk Dionysos kan aanduiden als „de Gemaskerde”.

opgave 5Tekst 5

231p

Toon aan dat de schrijfster zich hier direct heeft laten inspireren door Euripides’ Bakchai.

opgave 6Tekst 6

241p

Noem vier attributen op grond waarvan het zeker is dat we hier in elk geval te doen

hebben met een scène uit de Dionysoscultus.

252p