opgave 1Opgave 1 Erkenning en identiteit

Met de val van de Berlijnse Muur in 1989 en de daarop volgende hereniging van Duitsland ontstonden er voor de burgers van het ’nieuwe’ Duitsland problemen. Oost-Duitsland en West-Duitsland hebben immers in de afgelopen decennia zeer uiteenlopende economische ontwikkelingen doorgemaakt, en hebben zeer verschillende politieke culturen gekend. Deze cultuurverschillen brengen sociale problemen met zich mee. In het volgende fragment beschrijft een voormalig Oost-Duits echtpaar zijn ervaringen van vlak na de hereniging; zij beschrijven hier cultuurverschillen die in Duitsland nog steeds merkbaar zijn. tekst 1 Gisela en Georg wijzen op de grote verschillen die al voor de omwenteling bestonden tussen Oost-Duitsers en West-Duitsers. „Als je in een rij staat en een West-Duitser komt er bij, dan krijgt hij voorrang. ( … ) Je herkent West-Duitsers aan hun schoenen en kleding. Ze spreken luider, zijn zelfbewuster en komen koel over. West-Duitsers weten bovendien alles veel beter. Oost-Duitsers ergeren zich groen en geel aan deze ’Besser-Wessierei’ en aan hun arrogante optreden. Al voor de ’Wende’ bestond er bij Oost-Duitsers een minderwaardigheidscomplex.” ( … ) Wat de Oost-Duitsers het meeste dwars zit, is dat ze niet gelijkwaardig en met opgeheven hoofd de Duitse eenheid zijn ingegaan. Gisela zegt dat op alle manieren duidelijk wordt gemaakt dat van gelijkwaardigheid geen sprake kan zijn. Van de DDR (het voormalige Oost- Duitsland) bestaat het stereotiepe beeld dat het slechte socialistische systeem ook slechte mensen heeft voortgebracht. „Wij zouden lui en passief zijn en veel te weinig initiatief tonen. Vroeger waren we pakjesontvangers. De vluchtelingen kregen de afgelopen jaren als een soort fooi het West-Duitse begroetingsgeld van honderd D-mark. En nu komen de sociale uitkeringen uit West-Duitse bron. Ons wordt kwalijk genomen dat we geen dankjewel zeggen, maar ze begrijpen niet dat we door zo’n liefdadigheidshouding op onze ziel worden getrapt.” bron: D.J. Elzinga, Een kleine flat in Leipzig; de ongehoorde waarheid over Oost-Duitsland In het bovenstaande formuleert een voormalig Oost-Duits echtpaar een klacht over gebrek aan erkenning van hun identiteit door de ’Wessies’.

Leg uit wat ’erkenning van identiteit’ bij Taylor inhoudt, en maak aan de hand van de hierboven geschetste situatie duidelijk wat volgens hem een belangrijk gevolg kan zijn van onthouding van deze erkenning. In de ’politiek van gelijkwaardigheid’, zoals Taylor deze in het artikel ’De politiek van erkenning’ beschrijft, wordt een bepaalde visie op de plaats en de rechten van minderheden in een samenleving uitgedrukt. Het uitgangspunt van de ’politiek van gelijkwaardigheid’, dat aan alle mensen gelijke rechten toekomen, is in verband te brengen met gedachten van Immanuel Kant over de mens.

Leg uit hoe volgens Taylor de politiek van gelijkwaardigheid samenhangt met het uitgangspunt van de mondigheid van ieder mens. Maak in je antwoord zowel duidelijk wat ’mondigheid’ bij Kant inhoudt als wat Taylor precies verstaat onder de ’politiek van gelijkwaardigheid’. Taylor beschrijft in zijn hierboven genoemde artikel de twee meest voorkomende politieke houdingen met betrekking tot minderheden: de ’politiek van gelijkwaardigheid’ en de ’politiek van verschil’’. De politiek van verschil, de tegenhanger van de ’politiek van gelijkwaardigheid’, heeft het uitgangspunt dat de unieke identiteit van groepen zoals minderheidsculturen, erkend moet worden. Dit betekent dat waarden en tradities van een minderheidscultuur ook met behulp van speciale maatregelen beschermd moeten kunnen worden. Naast zijn beschrijving van deze bestaande politieke benaderingen introduceert Taylor een eigen alternatief, de ’politiek van gelijk respect’.


Stel dat de Duitse regering een aantal voorzieningen zou treffen die in het voormalige Oost-Duitsland bestonden, zoals gratis gezondheidszorg, of de verplichting voor bedrijven om gratis kinderdagverblijven in te stellen voor kinderen van hun werknemers. Argumenten hiervoor zouden kunnen zijn dat niet alleen alle Duitsers hiervan zouden profiteren, maar vooral ook dat dit het gevoel van eigenwaarde van de ’Ossies’ ten goede zou komen.

Zou het de identiteit van de Oost-Duitsers versterken of juist niet, als de Duitse regering een of meer van de vroegere Oost-Duitse voorzieningen zou overnemen als een gebaar van goede wil tegenover de voormalige Oost-Duitsers? Baseer de afweging op de drie vormen van politiek met betrekking tot erkenning die Taylor onderscheidt.















