bronnen

Eindexamen bedrijfseconomie vwo 2018, tijdvak 1 (management en organisatie)

opgave 1Opgave 1

In deze opgave is de btw 21%.
George & Jim bv is een Amsterdams atelier dat kleding ontwerpt en
produceert voor de top van de markt. George & Jim levert prêt-à-porter
aan winkels in verschillende Europese hoofdsteden én maakt haute
couture op bestelling in het atelier.
Ten behoeve van de bepaling van de kostprijs van kleding in 2018 maakt
George & Jim gebruik van de verfijnde opslagmethode. George & Jim
baseert zich hierbij op onderstaande standaardgegevens uit 2017.
gegevens 2017 (bedragen exclusief btw)
omzet € 8.270.000 directe kosten:   − loonkosten € 900.000 − materiaalkosten € 1.500.000 indirecte kosten:   − loonkosten 38% van de directe loonkosten − atelierkosten 16% van de directe materiaalkosten − verkoopkosten € 1.320.000 − dotatie voorziening 8% van de omzet winstmarge 40% van de omzet
De verkoopkosten worden uitgedrukt in een percentage van de totale
directe kosten.
11p
Bereken het opslagpercentage voor de dekking van de indirecte
verkoopkosten.
George & Jim doteert ieder jaar aan een voorziening.
22p
Leg uit dat, in het algemeen, een dotatie aan de voorziening kan bijdragen
aan het beperken van de schommelingen in het resultaat in
opeenvolgende jaren.
Voor de uitreiking van een publieksprijs in juni 2018 heeft een Bekende
Nederlander (“BN’er”) een avondjurk besteld bij George & Jim.
− Aan deze jurk zal 40 uur directe arbeid à € 50 per uur besteed worden.
− In deze jurk zal € 1.500 aan direct materiaal verwerkt worden.
figuur bij de opgave
34p
Bereken de verkoopprijs inclusief 21% btw die George & Jim voor deze
jurk in rekening zal brengen.

opgave 2Opgave 2

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4.
Johan en Gert zijn eigenaren van transportbedrijf Opweg vof. Opweg bezit
twee vrachtwagens: een MAN en een Scania. Opweg heeft veel last
gehad van de crisis van de afgelopen jaren. Het aantal opdrachten nam
flink af en dat zette de winstgevendheid van de onderneming de laatste
jaren onder druk.
In de balansen (zie informatiebron 1) is de post Winstsaldo opgenomen.
41p
Welk type belasting moet bij een vof worden betaald over de behaalde
winst?
Ondanks de tegenvallende winst over 2017 hebben Johan en Gert
voldoende privé-opnames kunnen doen om van te kunnen leven. Er zijn in
2017 geen privé-stortingen gedaan.
51p
Bereken het totale bedrag dat Johan en Gert samen aan privé-opnames
hebben onttrokken aan de vof in 2017.
Nu de economie wat aantrekt, durft Opweg weer te investeren. Om goed
voorbereid te zijn op de toenemende vraag naar vervoer, wordt het tijd om
één van de twee vrachtwagens op 31 december 2017 te verkopen. In
plaats daarvan schaft Opweg op 1 januari 2018 een nieuwe vrachtwagen,
een Mercedes-Benz, aan. Deze Mercedes-Benz heeft een grotere
capaciteit en lagere verbruikskosten.
In 2017 vinden geen andere veranderingen plaats in de posten
Vrachtwagens en Afschrijving vrachtwagens.
62p
Toon aan met een berekening dat de jaarlijkse afschrijvingskosten over
2017 van de MAN € 14.000 zijn (zie informatiebronnen 1 en 2).
Besloten wordt de MAN te vervangen per 1 januari 2018, omdat deze
vrachtwagen een kortere resterende levensduur heeft dan de Scania. De
Scania heeft op 1 januari 2018 een resterende levensduur van twee jaar.
72p
Toon aan dat de MAN op 31 december 2017 een kortere resterende
levensduur heeft dan de Scania (zie informatiebron 2).
Opweg verkoopt op 31 december 2017 de MAN voor € 31.460 inclusief
21% btw. Het bedrag wordt op 31 december 2017 per bank ontvangen.
82p
Bereken het boekresultaat van de verkoop op 31 december 2017 van de
MAN. Geef aan of het een voordelig of een nadelig resultaat betreft.
Opweg wil voor de financiering van de Mercedes-Benz, inclusief het
Safety Pack Classic, twee opties onderzoeken (zie informatiebron 3):
a kopen en een lening met een looptijd van 5 jaar afsluiten bij de
Volksbank
b leasen gedurende 5 jaar bij Mercedes-Benz Leasing
Opweg zal kiezen voor de optie waarbij over de totale looptijd de laagste
interestkosten worden gerekend.
Optie a
De Volksbank stelt dat het interestpercentage van de lening afhankelijk is
van de hoogte van de lening én de solvabiliteit van Opweg (zie
informatiebron 4).
De solvabiliteit wordt berekend op basis van de balans na verwerking van
de volgende drie transacties:
− de verkoop van de MAN
− de aankoop van de Mercedes-Benz
− de lening van € 130.000 bij de Volksbank
Alle bijbehorende ontvangsten en uitgaven worden per bank voldaan.
De balansposten Te vorderen btw en Te betalen btw worden aan het eind
van het eerste kwartaal in 2018 met de Belastingdienst verrekend.
95puitwerkbijlage
Verwerk bovenstaande drie transacties in de balans van de uitwerkbijlage
per 1 januari 2018. Vul hiertoe de uitwerkbijlage behorende bij deze vraag
volledig in.
104p
Bereken de totale interestkosten over de hele looptijd van de lening bij de
Volksbank.
Optie b
Bij optie b wordt gebruikgemaakt van een financiering, gebaseerd op een
leaseconstructie waarbij Opweg direct economisch eigenaar wordt van de
Mercedes-Benz (zie informatiebron 3).
113p
Bereken de totale interestkosten over de gehele looptijd die in de
leasebedragen zijn doorberekend.
Conclusie
121p
Welke optie zal Opweg kiezen? Licht het antwoord toe.

opgave 3Opgave 3

Pain Plesant bv is een bakkerij die gespecialiseerd is in het bakken van
Frans brood. Over het vierde kwartaal van 2018 wil Pain Plesant een
liquiditeitsbegroting opstellen.
Gegeven is:
debet Balans per 30 september 2018 (getallen x € 1) credit Ovens en Machines 250.000 Eigen vermogen 90.950 Voorraad 12.000 4% Lening 180.000 Debiteuren 33.920 Te betalen interest 6.600 Te vorderen btw 2.130 Te betalen btw 5.760 Vooruitbetaalde verzekeringspremie 360 Winstsaldo 29.900 Triodos Bank 14

debet Balans per 30 september 2018 (getallen x € 1) credit Ovens en Machines 250.000 Eigen vermogen 90.950 Voorraad 12.000 4% Lening 180.000 Debiteuren 33.920 Te betalen interest 6.600 Te vorderen btw 2.130 Te betalen btw 5.760 Vooruitbetaalde verzekeringspremie 360 Winstsaldo 29.900 Triodos Bank 14.000     Kas 800               313.210   313.210

Verwachtingen over het vierde kwartaal van 2018:
− De omzet is € 180.000 exclusief 6% btw. De omzet wordt gelijkmatig
over het kwartaal behaald. Twintig procent van de omzet wordt
contant ontvangen. De krediettermijn voor debiteuren is één maand.
− Alle inkopen worden contant betaald.
− De inkoopwaarde van de omzet is 25% van de omzet.
− De voorraad per 31 december 2018 is € 15.000 exclusief 6% btw.
− Op 1 november vindt de jaarlijkse aflossing plaats van € 20.000 op de
4% Lening. De interest wordt jaarlijks op 1 november achteraf betaald.
− Voor de boekhouder wordt per 1 december 2018 een nieuwe laptop
aangeschaft voor € 726 inclusief 21% btw. Op de laptop wordt jaarlijks
€ 200 afgeschreven.
− De verzekeringspremie voor 2019 wordt op 31 december 2018
vooruitbetaald. Het premiebedrag blijft ongewijzigd ten opzichte van
2018. Er is geen btw over de verzekeringspremie verschuldigd.
− Aan overige kosten wordt maandelijks € 19.000 betaald. Er is geen
btw over de overige kosten verschuldigd.
− De btw over een kwartaal wordt eerst gesaldeerd en vervolgens
verrekend met de Belastingdienst in de eerste maand volgend op het
kwartaal.
133p
Bereken de verwachte totale ontvangsten in het vierde kwartaal van 2018
als gevolg van de verkopen in 2018.
146puitwerkbijlage
Stel de liquiditeitsbegroting op over het vierde kwartaal van 2018. Vul
hiertoe de uitwerkbijlage behorende bij deze vraag zo volledig mogelijk in.

opgave 4Opgave 4

In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
Kroos bv produceert zwembaden, onder andere het model Salerno. Kroos
rekent de constante fabricagekosten door in een machine-uurtarief.
Bij de bepaling van het machine-uurtarief van 2018 rekent Kroos met het
normale aantal productieve werkdagen. Dat zijn werkdagen waarop wordt
geproduceerd. Op niet-productieve werkdagen is sprake van
schoonmaak, reparatie, onderhoud, etcetera.
Voorcalculatie
Voorcalculatorische gegevens over 2018
normaal aantal productieve werkdagen per jaar 216 normaal totaal aantal productieve uren per werkdag 14 totale constante fabricagekosten per jaar € 1.360.800
151p
Bereken het machine-uurtarief.
In week 2 van 2018 heeft Kroos gepland om gedurende vijf werkdagen
baden van het model Salerno te produceren. De
standaardfabricagekostprijs van model Salerno is als volgt samengesteld:
kostensoort aantal eenheden prijs per eenheid variabel     − grondstof 12 kg € 8 − loon 2 uur 3 € 42 constant     − machinekosten 1 uur 2 zie vraag 15
161p
Bereken de standaardfabricagekostprijs van het bad model Salerno.
Nacalculatie
Na afloop van week 2 presenteert de controller de nacalculatorische
gegevens over de productie van week 2.
− productie: 130 baden model Salerno
− grondstofverbruik: 1.573 kg, met een inkoopwaarde van in totaal
€ 12.505,35
− lonen: 90 uur, waarvoor in totaal € 3.798 is berekend
− aantal machine-uren: 67
− geen prijsverschil op de machine-uren
172p
Bereken het bezettingsresultaat op de machinekosten (zie formuleblad).
Geef aan of er sprake is van een voordelig of van een nadelig resultaat.
182p
Bereken het efficiencyresultaat op de machinekosten (zie formuleblad).
Geef aan of er sprake is van een voordelig of van een nadelig resultaat.
Hieronder is een grafiek die in het algemeen het verband tussen een
bezettingsresultaat (lijn B) en een efficiencyresultaat (lijn E) schetst.
resultaat
x € 1
BB 0 uuurrreeennn EE
192p
Leg uit dat de lijnen van het bezettingsresultaat en het efficiencyresultaat
een tegengesteld verloop hebben.

opgave 5Opgave 5

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 5 tot en met 7.
In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
Na het schandaal met de sjoemelsoftware in dieselauto’s in 2015 heeft de
Europese Unie de milieu-eisen aangescherpt. Zo is eind 2015 de
installatie van een kappasonde in personenauto’s verplicht gesteld. Een
kappasonde is een elektronisch apparaat dat de uitstoot van
verbrandingsmotoren (diesel, benzine, lpg) aanzienlijk kan verminderen.
Tropol bv in Helmond is één van de producenten van deze kappasonde.
Tropol heeft op 1 januari 2016 een licentie gekocht van een
ingenieursbureau om de kappasonde gedurende 10 jaar te mogen
produceren.
201p
Onder welke groep vaste activa staat deze licentie op de balans van
Tropol genoteerd?
Voorcalculatie over 2016
In informatiebron 5 staan gegevens over de markt van personenauto’s en
de verwachte afzet van Tropol in 2016.
211p
Toon met een berekening aan dat de in 2016 verwachte afzet van Tropol
315.000 stuks kappasondes is.
De verwachte afzet in 2016 geldt voor Tropol als de verwachte productie
en als de normale productie en normale afzet in de periode 2016 tot en
met 2025.
Ten behoeve van de productie van de kappasonde heeft Tropol per
1 januari 2016 een gespecialiseerde machine in gebruik genomen, de
CNC31 (zie informatiebron 6). In de uitwerkbijlage van vraag 22 staan
gegevens over de variabele kosten en de verkoopprijs.
222puitwerkbijlage
Bereken voor Tropol de verwachte nettowinst over 2016 door de verkoop
van de kappasondes (zie informatiebron 6). Vul hiertoe de uitwerkbijlage
behorende bij deze vraag zo volledig mogelijk in.
Nacalculatie over 2016
Eind 2016 zijn de volgende gegevens bekend:
− Slechts 85% van de verwachte afzet is behaald.
− De verkoopprijs is gelijk gebleven.
− Er is geen sprake van prijs- en efficiencyresultaten.
“De gerealiseerde nettowinst over 2016 is
a met minder dan 15% lager
b 15% lager
c meer dan 15% lager
dan de verwachte nettowinst over 2016.”
232p
Kies de juiste letter en licht het antwoord toe.
Toekomst na 2016
Bij presentatie van de gerealiseerde cijfers van het eerste kwartaal van
2017 blijkt de afzet nog verder te zijn gedaald. Marktonderzoek wijst erop
dat de vraag naar kappasondes afneemt, omdat de auto-industrie
versneld overschakelt op de productie van elektrische auto’s. Het totale
aanbod van kappasondes blijft gelijk, waardoor de marktprijs zal gaan
dalen.
In de lente van 2017 onderzoekt de directie van Tropol twee opties voor
de periode na 1 januari 2018. Tropol zal kiezen voor die optie met de
hoogste netto contante waarde per 1 januari 2018.
Optie 1: Meebuigen met de markt
De prijs van de kappasonde verlagen en zo de vraag vergroten.
De netto contante waarde van optie 1 per 1 januari 2018 is € 56.057.
Optie 2: Een vlucht naar voren
Investeren in een aanpassing van de CNC31 zodat deze in staat is een
accumulus kan maken. Een accumulus is een onderdeel dat de
actieradius van elektrische auto’s kan vergroten.
Tropol zal bij optie 2 een aparte divisie oprichten (zie informatiebron 7).
241p
Toon aan met een berekening dat de jaarlijkse cashflow bij optie 2, nadat
de investering in de CNC31 en de betreffende aanpassing zijn gedaan,
€ 2.835.000 zal zijn (zie formuleblad).
253p
Bereken het totale investeringsbedrag per 1 januari 2018 van optie 2
(zie informatiebron 7).
264p
Welke optie kiest Tropol? Bereken hiertoe onder andere de netto contante
waarde van optie 2 per 1 januari 2018 (zie formuleblad en
informatiebron 6 en 7).

opgave 6Opgave 6

Tony’s Chocolonely verkoopt “slaafvrije” chocoladerepen. Sinds 2006 staat Tony’s Chocolonely ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder de naam Tony’s Factory bv.
Noem naast inschrijving bij de Kamer van Koophandel nog twee oprichtingseisen voor een bv. Het boekjaar bij Tony’s Chocolonely loopt van 1 oktober tot en met 30 september. Hieronder staan de balansen per 30 september van 2016 en 2017. Balans 30 september Debet 2017 Immateriële vaste activa 138.037…

Noem naast inschrijving bij de Kamer van Koophandel nog twee oprichtingseisen voor een bv. Het boekjaar bij Tony’s Chocolonely loopt van 1 oktober tot en met 30 september. Hieronder staan de balansen per 30 september van 2016 en 2017. Balans 30 september Debet 2017 Immateriële vaste activa 138.037 Materiële vaste activa 271.975 Voorraad Debiteuren repen 1.860.049 2.468.362 Overige vorderingen 108.037 Liquide Totaal middelen 43.226 4.889.686 Credit Aandelenkapitaal 32.000 Agioreserve Herwaarderingsreserve 314.125 35.227 Algemene reserve 428.159 Rekening-courantkrediet Crediteuren 2.145.232 985.590 Belastingen en premies 193.066 Te betalen interest 105.818 Overige schulden 650.469 4.080.175 Totaal bron: www.tonyschocolonely.com (aangepast)

Alle aandelen Tony’s Factory bv waren geplaatst op 1 september 2006 tegen eenzelfde emissiekoers. De nominale waarde van een aandeel Tony’s Factory is € 0,50.
Bereken de emissiekoers in procenten waartegen de aandelen Tony’s Factory op 1 september 2006 waren uitgegeven. Door de enorme groei van de vraag naar de repen van Tony’s Chocolonely heeft het bedrijf veel moeten investeren in voorraden. Het grootste deel van deze voorraden is gefinancierd met kort…

Bereken de emissiekoers in procenten waartegen de aandelen Tony’s Factory op 1 september 2006 waren uitgegeven. Door de enorme groei van de vraag naar de repen van Tony’s Chocolonely heeft het bedrijf veel moeten investeren in voorraden. Het grootste deel van deze voorraden is gefinancierd met kort vreemd vermogen.

Hoe blijkt uit de balansen dat in het boekjaar 30 september 2016 - 30 september 2017 de voorraden bij Tony’s Factory grotendeels met kort vreemd vermogen worden gefinancierd? Van het kort vreemd vermogen heeft het rekening-courantkrediet een hoog interestpercentage. De directie stelt voor om…

Hoe blijkt uit de balansen dat in het boekjaar 30 september 2016 - 30 september 2017 de voorraden bij Tony’s Factory grotendeels met kort vreemd vermogen worden gefinancierd? Van het kort vreemd vermogen heeft het rekening-courantkrediet een hoog interestpercentage. De directie stelt voor om aandelen per 1 oktober 2017 uit te geven en met de opbrengst van de emissie af te lossen op het rekening-courantkrediet. De aandeelhouders oordelen negatief over het voorstel van de directie.

Noem twee redenen waarom de aandeelhouders negatief zouden kunnen oordelen over het voorstel van de directie. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het…

Noem twee redenen waarom de aandeelhouders negatief zouden kunnen oordelen over het voorstel van de directie. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.