opgave 1Opgave 1
De heer Blokker stort jaarlijks € 12.500,- op een spaarrekening waarop 4,25%
samengestelde interest per jaar wordt vergoed. Hij doet dit voor het eerst op
1 januari 2008 en voor het laatst op 1 januari 2013. De interest wordt jaarlijks op
31 december, voor het eerst in 2008, op de spaarrekening bijgeschreven.
13pBereken de eindwaarde van de stortingen op 1 januari 2015 (zie formuleblad).
Hij wil deze spaarrekening gebruiken om jaarlijks, voor het eerst op
1 januari 2015 en voor het laatst op 1 januari 2025, een uitkering als aanvulling
op zijn pensioen te ontvangen van € 10.000,-.
23pZijn de stortingen van € 12.500,- groot genoeg om de uitkeringen van
€ 10.000,- te kunnen ontvangen bij een interestvergoeding van 4,25%
samengestelde interest per jaar? Motiveer het antwoord met een berekening
(zie formuleblad).
opgave 2Opgave 2
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5.
Rammels Loodgieters en Dakbedekkingen bv is van oorsprong een
dakdekkersbedrijf dat bitumen daken aanlegt. In de loop der jaren is het
assortiment dakbedekkingsmaterialen uitgebreid met dakpannen, zink en
leisteen. Twee jaar geleden is Rammels begonnen met het aanbieden van
zogenaamde vegetatiedaken of groene daken: een met gras en mos begroeid
dak (zie informatiebron 1).
Hoewel het vegetatiedak nu slechts 2% van de jaarlijkse omzet uitmaakt, krijgt
dit segment nu wel 20% van het jaarlijkse reclamebudget.
32pGeef twee argumenten waarom Rammels een relatief groot deel van het
reclamebudget besteedt aan vegetatiedaken.
Boom Meubelen bv is gevestigd in een oud pand, waarvan het dak vervangen
moet worden. De directie van Boom Meubelen vraagt Saskia Rammels van
Rammels Loodgieters en Dakbedekkingen om twee offertes te maken: een voor
een bitumen dak en een voor een vegetatiedak.
De offerte voor een bitumen dak is gebaseerd op een aantal gegevens en
uitgangspunten (zie informatiebronnen 2, 3 en 4) en afgesproken
werkzaamheden (zie informatiebron 5).
Omdat bij de calculatie ten behoeve van de offerteberekening onderscheid wordt
gemaakt tussen directe en indirecte kosten, past Rammels een opslagmethode
toe.
42pLeg uit wat het kenmerkende verschil is tussen directe en indirecte kosten.
51pBereken het in de calculatie toe te passen opslagpercentage voor de indirecte
loonkosten (zie informatiebron 2).
61pBereken het in de calculatie toe te passen opslagpercentage voor de indirecte
materiaalkosten (zie informatiebron 2).
76puitwerkbijlageVul op de uitwerkbijlage de interne calculatie in die Rammels ten behoeve van
de offerte aan Boom Meubelen maakt (zie informatiebronnen 3, 4 en 5).
In de calculatie is een bedrag opgenomen voor de garantievoorziening.
81pMet welk doel wordt een bedrag voor de garantievoorziening opgenomen in de
calculatie?
Saskia Rammels stuurt de uitgewerkte offerte voor het bitumen dak naar Boom
Meubelen en voegt ook een offerte toe voor een vegetatiedak. Het vegetatiedak
wordt aangeboden voor € 65.450,- inclusief 19% btw.
Saskia Rammels merkt dat de besluitvorming bij Boom Meubelen moeizaam
verloopt. Er is haar veel aan gelegen om de aanleg van het vegetatiedak te laten
doorgaan en ze besluit om met de directie van Boom Meubelen in
onderhandeling te gaan.
92pBereken met hoeveel euro Saskia Rammels de offerteprijs inclusief btw voor het
vegetatiedak mag laten dalen, zonder dat zij hoeft te overleggen met de directie
van Rammels (zie informatiebron 3).
opgave 3Opgave 3
Meso bv heeft de begrote balans per 31 maart 2009 laten opstellen:
(Begrote) balans van Meso bv per 31 maart 2009 (x € 1 mln) debet credit Gebouwen 3,3 Aandelenkapitaal 2,5 Machines / installaties 2,0 Agioreserve 0,6 Transportmiddelen 0,75 Winstreserve 0,1 Deelnemingen 0,55 Hypothecaire leningen 2,5 Effecten 0,4 Transitorische posten 0,5 Voorraad eindproduct 0,9 Crediteuren 0,65 Transitorische posten 0,1 Belastingschuld 0,35 Debiteuren 0,2 Rekening-courant krediet 1,3 Liquide middelen 0,3 8,5 8,5
101pGeef een voorbeeld van een transitorische post aan de debetzijde van een
balans.
In het verleden heeft Meso met grote regelmaat financiële problemen gekend.
De huisbankier volgt daarom de ontwikkelingen bij Meso nauwgezet.
Zij berekent daartoe aan het einde van elk kwartaal diverse kengetallen. Als één
of meer van deze kengetallen beneden de hieronder vermelde minimale
waarden zakt, zal de huisbankier het rentepercentage van het rekening-
courantkrediet voor het volgende kwartaal verhogen met een risico-opslag.
Het gaat om de volgende kengetallen en bijbehorende minimale waarden:
− solvabiliteit (eigen vermogen / vreemd vermogen) 0,95
113pBereken elk van deze drie kengetallen (zie formuleblad).
121pZal de huisbankier het rentepercentage voor het rekening-courantkrediet in het
tweede kwartaal van 2009 met een risico-opslag verhogen? Motiveer het
antwoord.
Een medewerker van Meso legt de directie een aantal maatregelen voor dat
volgens hem zou leiden tot een gelijktijdige verbetering van de quick ratio en de
solvabiliteit.
Maatregel 1: het verhogen van de hypothecaire leningen en hiermee een deel
van het rekening-courantkrediet aflossen.
Maatregel 2: het contant verkopen van een deel van de voorraad eindproducten
tegen kostprijs en met de opbrengst ervan een gedeelte van de belastingschuld
betalen.
Maatregel 3: het versneld innen van de vordering op de debiteuren. Hierdoor
nemen de liquide middelen toe.
133pGeef van elk van de bovenstaande drie maatregelen aan of ze leiden tot een
gelijktijdige verbetering van de quick ratio en de solvabiliteit. Licht het antwoord
toe.
opgave 4Opgave 4
In deze opgave blijft btw buiten beschouwing.
Autodealer Nopkens heeft een afdeling Audio die zich bezighoudt met de
inkoop, verkoop en installatie van diverse audioapparatuur voor in de auto.
De constante kosten van deze afdeling zijn begroot op € 175.000,- per jaar.
De levering van de audioapparatuur aan Nopkens geschiedt door de
groothandel. Er worden 3 typen apparatuur geleverd, namelijk de typen Albi
(een eenvoudige radio met cd-speler), Cahors (een autoradio met cd-speler en
cd-wisselaar) en Rodez (een autoradio met MP3 speler). De volgende gegevens
van deze apparatuur zijn bekend:
141pIs er bij de distributie van audioapparatuur via Nopkens sprake van een lang
indirect of van een kort indirect distributiekanaal? Motiveer het antwoord.
152pBereken de break-even jaaromzet voor de afdeling Audio van Nopkens (zie
formuleblad).
Nopkens overweegt nog een vierde type aan het audio-assortiment toe te
voegen. Het gaat om het type Toulouse (een autoradio met navigatiesysteem).
Hiervan is het volgende bekend:
− de inkoopprijs bedraagt € 100,-;
− de overige variabele kosten zijn € 50 per stuk;
− de constante kosten van de afdeling Audio van Nopkens stijgen door het
toevoegen van de Toulouse aan het assortiment met 15%;
− de verkoopprijs van de Toulouse is € 500,- (inclusief installatiekosten);
− in het eerste jaar verwacht Nopkens 260 exemplaren van de Toulouse te
verkopen en te installeren.
Nopkens voegt de Toulouse aan het assortiment toe indien uit de verkoop van
de Toulouse, naast de extra constante kosten, ook 12% van de al bestaande
constante kosten van de afdeling Audio wordt terugverdiend.
162pWaarom eist Nopkens dat de Toulouse ook een gedeelte van de al bestaande
constante kosten van de afdeling Audio moet terugverdienen?
173pZal Nopkens de Toulouse aan het assortiment toevoegen? Motiveer het
antwoord met behulp van een berekening.
opgave 5Opgave 5
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8.
TomTom nv is een Nederlandse fabrikant van navigatiesystemen.
Informatiebron 6 geeft een schets van het bedrijfsprofiel van TomTom.
Hieruit blijkt dat TomTom gebruik maakt van ingehuurde fabrikanten.
181pNoem een voordeel voor TomTom van het uitbesteden van de productie.
In 2005 is TomTom definitief doorgebroken op de Europese markt. In dat jaar
werd door TomTom 581% meer autonome navigatiesystemen verkocht dan in
2004. Het aantal personeelsleden nam in veel geringere mate toe. Dit wordt
grotendeels veroorzaakt doordat TomTom de productie uitbesteedt aan derden.
191pGeef, naast het uitbesteden van de productie door TomTom, nog een andere
verklaring voor het feit dat de groei van de afzet niet leidt tot een evenredige
groei van het aantal personeelsleden (zie informatiebron 6).
Informatiebron 7 geeft marktgegevens van Tom Tom.
In 2004 bedroeg het marktaandeel (in procenten van de omzet) van TomTom op
de Europese markt van autonome systemen 26%.
202pBereken het marktaandeel (in procenten van de omzet) in 2005 van TomTom op
de Europese markt van autonome navigatiesystemen.
212pIn welke fase van de productlevenscyclus bevond het autonome
navigatiesysteem zich in 2005? Motiveer het antwoord door middel van een
berekening.
In 2004 bedroeg de gemiddelde verkoopprijs van een autonoom
navigatiesysteem van TomTom € 465,-.
222pBereken met hoeveel procent de gemiddelde prijs van een autonoom
navigatiesysteem in 2005 ten opzichte van 2004 is gedaald.
232pGeef twee omstandigheden die kunnen leiden tot de prijsdaling van een
autonoom navigatiesysteem van TomTom in 2005 ten opzichte van 2004.
Maak bij vraag 24 tot en met 27 gebruik van informatiebron 8.
In 2005 is TomTom een beursgenoteerde nv geworden. Voorheen was het een
bv met 4 aandeelhouders, die elk een even groot deel van de aandelen van de
bv bezaten. Het geplaatst aandelenvermogen van de nv is via drie wegen tot
stand gekomen:
− Op 13 mei 2005 verruilde elk van de vier aandeelhouders zijn bezit in de op
te heffen bv voor 25.000.000 aandelen van de nieuwe nv.
− Vervolgens heeft de bank die de beursgang heeft begeleid als beloning
627.341 aandelen ontvangen.
− Tenslotte is nog een aantal aandelen in één emissie op de beurs verkocht.
Alleen déze emissie heeft geleid tot de post agioreserve op de balans van
eind 2005.
244pBereken de emissiekoers van de aandelen die in 2005 op de beurs zijn verkocht.
Ieder autonoom navigatieapparaat heeft een digitale kaart nodig. Eén van de
digitale kaartenmakers is het Nederlandse bedrijf TeleAtlas. In 2007 woedt er
tussen de twee marktleiders (op de markt van autonome navigatieapparatuur)
TomTom en Garmin een strijd om de overname van TeleAtlas. Door deze strijd
loopt de koers van het aandeel TeleAtlas flink op.
In november 2007 bezit Tom Tom al 28% van de aandelen TeleAtlas. TomTom
wil 100% van de aandelen in bezit krijgen en daarom doet TomTom een bod van
€ 30,- per aandeel TeleAtlas. De beurswaarde van alle aandelen van TeleAtlas
is op dat moment € 2,9 miljard. Na dit bod haakt Garmin af.
Stel dat bij de plannen voor de financiering van de overname de volgende
uitgangspunten in acht zijn genomen:
− De balansposten van eind 2006 gelden als basis voor de plannen.
− Er dient minimaal € 100.000.000,- aan liquide middelen binnen TomTom te
blijven; de rest kan worden ingezet bij de overname van TeleAtlas.
252pBereken het bedrag dat TomTom nog dient aan te trekken (door middel van
vreemd en eigen vermogen) om de volledige overname van TeleAtlas te kunnen
financieren.
De andere uitgangspunten waren:
− Allereerst zal bij de bank zoveel mogelijk lang vreemd vermogen worden
aangetrokken.
− De bank die zal voorzien in dit lang vreemd vermogen stelt hierbij de
voorwaarde dat na de overname en financiering de solvabiliteit
(eigen vermogen/vreemd vermogen x 100%) 100% is.
− Vervolgens zal er een aandelenemissie komen tegen een emissiekoers van
€ 52,50.
− In verband met de zeggenschap over het bedrijf willen de vier
oorspronkelijke eigenaren samen een meerderheidsbelang houden in
TomTom.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
263pBereken hoeveel aandelen TomTom, gelet op de bovenstaande uitgangspunten,
minimaal uitgegeven zullen moeten worden om TeleAtlas volledig in bezit te
krijgen én te voldoen aan de solvabiliteitseis van de bank.
271pWordt op deze manier de overname gefinancierd binnen het gestelde
uitgangspunt van zeggenschap? Motiveer het antwoord.
opgave 6Opgave 6
Botenverhuurbedrijf Neptunes wil € 30.000,- lenen ter financiering van een te
bouwen botenhuis. De bank geeft haar twee mogelijkheden om het geleende
geld terug te betalen:
− lineaire aflossing in maandelijkse termijnen gedurende 10 jaar;
− aflossing met behulp van maandelijkse annuïteiten van € 337,81 gedurende
10 jaar.
Bij beide mogelijkheden bedraagt de interest 6,5% per jaar. De betaling van de
aflossing en de interest vindt bij beide mogelijkheden aan het einde van elke
maand plaats.
283pWelke van de twee genoemde mogelijkheden leidt in de eerste drie maanden
van de looptijd van de lening tot de grootste uitgaven? Motiveer het antwoord
met een berekening.
291pIs er bij de lening(en) sprake van consumptief krediet of van productief krediet?
Motiveer het antwoord.
302pBereken het totale bedrag dat gedurende de hele looptijd van de lening aan
interest moet worden betaald in geval het botenverhuurbedrijf de lening aflost
met behulp van annuïteiten.
opgave 7Opgave 7
De Schellebel bv maakt een product waarvoor standaard 4 kg grondstof nodig
is. Deze grondstof wordt geadministreerd tegen een vaste verrekenprijs van
€ 7,50 per kg. Deze vaste verrekenprijs bestaat alleen uit de geschatte
inkoopprijs.
In januari 2009
− is 29.000 kg grondstof ingekocht tegen € 243.950,- inclusief 19% btw;
− nam de voorraad grondstoffen met 1.000 kg af;
− werden 7.400 producten vervaardigd.
312pBereken het prijsverschil op de grondstofkosten over januari 2009 (zie
formuleblad). Geef aan of er sprake is van een voordelig of van een nadelig
verschil.
322pBereken het efficiencyverschil in euro’s op de grondstofkosten (zie formuleblad).
Geef aan of er sprake is van een voordelig of van een nadelig verschil.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
