opgave 1Opgave 1 − De internationale ambitie van de Rijksuniversiteit
Wereld
Opgave 1 − De internationale ambitie van de Rijksuniversiteit
Groningen
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
Gebruik de atlas.
In China, India en Indonesië wonen relatief veel alumni van de
Rijksuniversiteit Groningen (zie bron 1).
12pGeef
− vanuit de economische dimensie een reden waarom in deze landen
veel alumni wonen;
− voor Indonesië nog een reden vanuit een andere dimensie waarom er
veel alumni wonen.
Gebruik bron 1.
Stelling: de kaart in bron 1 kun je gebruiken om het mondiale
centrum-periferiepatroon te laten zien.
22pGeef een argument vóór en een argument tegen deze stelling.
In 2015 wilde de Rijksuniversiteit Groningen gaan samenwerken met de
China Agricultural University in Beijing (zie bron 2).
33pBeredeneer waarom in Nederland juist de Rijksuniversiteit Groningen
deze samenwerking wilde aangaan.
Geef vervolgens een reden waarom de China Agricultural University in
Beijing deze samenwerking wilde aangaan.
De samenwerking die de Rijksuniversiteit Groningen en de China
Agricultural University in Beijing in eerste instantie wilde aangaan, kan
worden gezien als een volgende fase in het proces van global shift.
opgave 2Opgave 2 − Op naar zo’n 11 miljard inwoners in 2100
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
Gebruik bron 1 en kaartblad 235.
Stelling a: meer dan de helft van de wereldbevolking woont in Azië.
Stelling b: meer dan de helft van de wereldbevolking woont in de acht
landen met de meeste inwoners.
Stelling c: er bestaat een verband tussen de mediane leeftijd en de
bevolkingsgroei.
52pNoteer de letters a, b en c op je antwoordblad.
Schrijf achter elke letter of de stelling juist of onjuist is.
Gebruik bron 1 en de atlas.
In 2030 staan nog steeds dezelfde landen in de top acht van landen met
de meeste inwoners. De volgorde waarin deze landen dan staan is wel
veranderd. Twee landen zullen dan zijn gedaald op deze ranglijst.
62pNoem deze twee landen.
Gebruik bron 1 en de atlas.
Er bestaat een verband tussen het bruto nationaal product per inwoner en
de demografische situatie van een land. Nigeria wijkt af van dit verband.
72pGeef aan
− op welke manier Nigeria afwijkt van dit verband;
− waardoor deze afwijkende situatie in Nigeria is ontstaan.
Gebruik bron 2 en de atlas.
In de jaren 70 van de vorige eeuw werd aangenomen dat de wereld in
2040 zo’n 15 miljard inwoners zou hebben. Op basis van de huidige
demografische ontwikkelingen wordt nu verwacht dat de wereldbevolking
zal groeien tot zo’n 11 miljard inwoners in 2100 en daarna zal stabiliseren.
82pGeef aan
− op welke demografische ontwikkeling de verwachting gebaseerd is dat
de wereldbevolking op termijn zal stabiliseren;
− waardoor de wereldbevolking ondanks deze ontwikkeling voorlopig
toch blijft groeien.
opgave 3Opgave 3 − De geologie van de Grote Oceaan
Aarde
Opgave 3 − De geologie van de Grote Oceaan
Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.
Binnen de aardwetenschappen wordt ervan uitgegaan dat geologische
processen die nu plaatsvinden in het verleden op dezelfde wijze
plaatsvonden.
91pNoem het begrip waarmee dit uitgangspunt wordt aangeduid?
Gebruik bron 1 en de atlas.
Met de letters a en b in bron 1 worden twee diepe delen van de
Grote Oceaan weergegeven.
102pNoteer de letters a en b op je antwoordblad.
Geef voor elke letter aan waardoor de oceaan daar zo diep is.
Gebruik bron 1 en de atlas.
De Tuamoturug (c in bron 1) is een rug in de Grote Oceaan met een
noordwest-zuidoostoriëntatie. In de Grote Oceaan liggen meer van dit
soort ruggen.
112pBeschrijf het ontstaan van deze ruggen.
Gebruik bron 1 en de atlas.
De Oost-Pacifische Rug (d in bron 1) in de Grote Oceaan en de
Midden-Atlantische Rug in de Atlantische Oceaan zijn beide ontstaan door
divergentie. De Oost-Pacifische Rug is echter breder dan de
Midden-Atlantische Rug.
122pLeg uit dat de Oost-Pacifische Rug breder is dan de
Midden-Atlantische Rug.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
opgave 4Opgave 4 − Landschappen en klimaat in Afrika
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
Gebruik de bronnen 1 en 2 en de atlas.
De foto’s a tot en met e zijn gemaakt op de vijf locaties die zijn
aangegeven op de kaart in bron 1.
133pNoteer de locaties 1 tot en met 5 uit bron 1 op je antwoordblad.
Schrijf achter elk cijfer de letter van de juiste foto.
In Afrika liggen de verschillende landschapszones over het algemeen
parallel aan de evenaar. In Noord- en Zuid-Amerika is dit patroon minder
herkenbaar.
141pNoem de geofactor waardoor dit verschil wordt veroorzaakt.
Gebruik de atlas.
Rondom de evenaar valt in het oosten van Afrika minder neerslag dan in
het westen.
152pLeg met kaartblad 178 uit dat de bodemaantasting door afstromend water
rondom de evenaar in het oosten van Afrika toch groter is dan in het
westen.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Gebruik de atlas.
Een van de natste plaatsen in Afrika is de stad Douala in Kameroen. Het
hele jaar door valt hier veel neerslag. In de periode mei-augustus is de
hoeveelheid neerslag echter nog groter dan in de overige maanden.
163pGeef eerst aan waardoor in Douala het hele jaar door veel neerslag valt.
Beschrijf vervolgens het ontstaan van de nog grotere hoeveelheid
neerslag in Douala in de periode mei-augustus.
opgave 5Opgave 5 − Forest City in de Straat Johor
Zuidoost-Azië
Opgave 5 − Forest City in de Straat Johor
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
Gebruik de atlas.
In de periode 2006 - 2011 investeerde China ongeveer 40 miljard euro in
landen in Zuidoost-Azië. In drie landen in Zuidoost-Azië investeerde China
meer dan vijf miljard euro.
171pWelke drie landen zijn dit?
Gebruik de bronnen 1 en 2.
Bij het project Forest City zijn drie landen betrokken. Deze landen
profiteren onder andere van de werkgelegenheid die het project biedt.
183pNoteer de namen van de drie betrokken landen op je antwoordblad.
Geef voor elk land nog een andere reden waarom dat land kan profiteren
van het project Forest City.
Gebruik bron 1.
In veel grote steden in Zuidoost-Azië zijn door verstedelijking problemen
ontstaan. Daktuinen en verticale tuinen moeten voorkomen dat deze
problemen ook in Forest City ontstaan.
192pGeef twee manieren waarop daktuinen en verticale tuinen deze
problemen in Forest City kunnen voorkomen.
Gebruik de bronnen 1 en 2.
Om mensen naar Forest City te trekken wordt reclame voor de stad
gemaakt. De artist’s impression in bron 1 is daar een voorbeeld van.
201pGeef aan welke aanpassing de tekenaar heeft gedaan om de locatie van
Forest City positiever voor te stellen dan het in werkelijkheid is.
opgave 6Opgave 6 − Het stroomgebied van de Salween
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
Gebruik de bronnen 1 en 2.
In bron 2 zijn drie dwarsdoorsnedes getekend in de bovenloop van de
Salween, de Mekong en de Jinsha Jiang.
212pWelke van deze drie rivieren heeft in het afgebeelde gebied in bron 2 de
laagste stroomsnelheid?
Onderbouw je keuze met bron 2.
Gebruik bron 1 en de atlas.
Er bestaat een relatie tussen de overheersende exogene processen in de
bovenloop van de Salween en het overheersende exogene proces in het
mondingsgebied van de Salween.
222pBeschrijf deze relatie.
Gebruik de atlas.
Het risico op verzilting in de delta’s van de Salween en de Mekong is niet
het hele jaar even groot.
233pBeschrijf in drie stappen dat het risico op verzilting in de delta’s van de
Salween en de Mekong het grootst is in de periode november-april.
opgave 7Opgave 7 − Waterveiligheid in Rotterdam
Leefomgeving
Opgave 7 − Waterveiligheid in Rotterdam
Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.
Gebruik de overzichtskaart van Midden-Nederland.
Het dijkringgebied ten noorden van de Nieuwe Maas heeft elk jaar een
kans van 1 op 10.000 om te overstromen. Om dit hoge veiligheidsniveau
te bereiken was het versterken van de dijk ten noorden van de
Nieuwe Maas geen geschikte optie.
242pGeef twee redenen waarom het versterken van de dijk ten noorden van de
Nieuwe Maas geen geschikte optie was.
Gebruik de atlas.
Met de voltooiing van de Maeslantkering en de ontpoldering van
Noordwaard (zie atlaskaart 45B) is het overstromingsrisico in Rotterdam
afgenomen.
253pBeschrijf in drie stappen dat de combinatie van deze twee maatregelen
heeft geleid tot een afname van het overstromingsrisico in Rotterdam.
Gebruik bron 1.
Stelling: uit bron 1 kun je de conclusie trekken dat het programma
Ruimte voor de Rivier in Nederland succesvol is.
263pGeef
− een argument vóór deze stelling;
− twee argumenten tegen deze stelling.
opgave 8Opgave 8 − Wijken in Emmen
Bestudeer de bronnen 1 tot en met 4 uit het bronnenboekje die bij deze
opgave horen.
Gebruik de bronnen 1 en 2.
De fysiek-ruimtelijke opzet van naoorlogse wijken in Emmen moest de
sociale cohesie in deze wijken bevorderen. De wijk Angelslo is daar een
voorbeeld van.
272pBeredeneer op welke manier de fysiek-ruimtelijke opzet van de wijk
Angelslo de sociale cohesie bevorderde.
In de jaren 80 van de vorige eeuw ging de leefbaarheid in de naoorlogse
wijken in Emmen achteruit.
282pGeef hiervan een oorzaak op mondiale schaal en een oorzaak op
nationale schaal.
Gebruik de bronnen 1 en 3.
In de jaren 90 van de vorige eeuw heeft de gemeente Emmen, in
samenwerking met woningcorporaties, een stadsvernieuwingsprogramma
uitgevoerd om de leefbaarheid in een aantal wijken te verbeteren. In
Angelslo is dit maar gedeeltelijk gelukt.
292pBeredeneer met een van de woningkenmerken dat het voor de gemeente
Emmen lastig is om de leefbaarheid in Angelslo te verbeteren.
Gebruik de bronnen 1, 3 en 4.
De leeftijdsdiagrammen in bron 4 zijn van de wijken Angelslo, Delftlanden,
Emmen Centrum en Rietlanden.
302pNoteer de wijken Delftlanden en Emmen Centrum op je antwoordblad.
Schrijf achter elke wijk de letter van het juiste leeftijdsdiagram.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
