opgave 1Opgave 1 − Migratie wereldwijd
Wereld
Opgave 1 − Migratie wereldwijd
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
Gebruik de bronnen 1 en 2.
Hieronder staan twee beweringen.
a De drie macroregio’s die samen de triade vormen hebben alle drie een
positief migratiesaldo.
b Bij migratie speelt afstandsverval een belangrijke rol.
12pNoteer op je antwoordblad de letters a en b en zet erachter of de
bewering juist of onjuist is.
Onderbouw elke keuze met behulp van de bronnen.
De migratiestroom van Latijns-Amerika naar Noord-Amerika (zie bron 1) is
vooral te verklaren vanuit één dimensie. Bij de migratie binnen Afrika
speelt ook een andere dimensie een belangrijke rol.
22pGeef aan
− vanuit welke dimensie de migratiestroom van Latijns-Amerika naar
Noord-Amerika vooral te verklaren is;
− welke andere dimensie bij de migratie binnen Afrika ook een
belangrijke rol speelt.
Gebruik de atlas.
Zowel vanuit Zuid-Azië als vanuit Afrika gaat een omvangrijke
migratiestroom naar Europa (zie bron 1). Migranten uit Zuid-Azië gaan
vooral naar één Europees land, terwijl migranten uit Afrika naar
verschillende Europese landen gaan.
32pBeredeneer het ontstaan van dit verschil.
Betrek in je redenering het Europese land waar migranten uit Zuid-Azië
vooral naar toe gaan.
Bron 1 toont nauwelijks migratie binnen Oost-Azië. Dat komt doordat de
gebruikte gegevens zijn verzameld op het schaalniveau van landen.
Wanneer de gegevens op een ander schaalniveau verzameld worden,
ontstaat een ander beeld van de migratie binnen Oost-Azië.
42pBeredeneer welk beeld van de migratie binnen Oost-Azië dan ontstaat.
opgave 2Opgave 2 − Het einde van de bloeddiamant?
Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze
opgave horen.
Gebruik bron 1.
52pToon aan dat in de diamantindustrie op twee verschillende schaalniveaus
sprake is van een centrum-periferieverhouding.
Gebruik de kaartbladen DE WERELD.
In zowel Botswana als de Democratische Republiek Congo worden
diamanten gewonnen. Toch is tussen deze twee landen een groot
welvaartsverschil ontstaan.
62pBeredeneer vanuit de politieke dimensie het ontstaan van dit
welvaartsverschil.
Gebruik bron 2.
Antwerpen, Johannesburg, New York en Tel Aviv zijn altijd al belangrijke
centra in de diamanthandel geweest. De andere drie steden in bron 2 zijn
pas de laatste decennia uitgegroeid tot belangrijke centra in de
diamanthandel.
73pGeef
− twee redenen waarom de andere drie steden in bron 2 pas de laatste
decennia zijn uitgegroeid tot belangrijke centra in de diamanthandel;
− de reden waarom Johannesburg altijd al een belangrijk centrum in de
diamanthandel is geweest.
Gebruik bron 3.
In deze bron worden afspraken genoemd die een groot aantal landen met
elkaar hebben gemaakt over de diamanthandel.
82pGeef aan
− waarom inwoners van landen met een grote afzetmarkt bij hun
regering aandrongen op deze afspraken;
− welk politiek voordeel het maken van deze afspraken heeft voor
regeringen van landen als de Democratische Republiek Congo en
Sierra Leone.
opgave 3Opgave 3 − Een geologische Tour de France
Aarde
Opgave 3 − Een geologische Tour de France
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
Gebruik de bronnen 1 en 2 en de atlas.
De Tour de France is een wielerwedstrijd van drie weken dwars door
Frankrijk. De profielen van de vijf etappes a tot en met e uit bron 2 horen
bij de locaties 1 tot en met 5 uit bron 1.
92pNeem de cijfers 1 tot en met 5 uit bron 1 over op je antwoordblad.
Zet achter elk cijfer de letter van de juiste etappe uit bron 2.
Gebruik kaartblad 76.
De Tour de France gaat bijna elk jaar door de Pyreneeën en soms ook
door de Vogezen.
102pGeef met behulp van de theorie over de platentektoniek aan op welke
wijze
− de Pyreneeën zijn gevormd;
− de Vogezen zijn gevormd.
In Bretagne rijden de wielrenners door het Armorikaans Massief. Hier ligt
het dieptegesteente graniet aan het aardoppervlak.
112pGeef aan op welke wijze
− dit graniet is gevormd;
− dit graniet aan het aardoppervlak is komen te liggen.
Gebruik atlaskaart 76A.
De Tour de France eindigt elk jaar op de Champs-Élysées in Parijs. Deze
stad ligt in het midden van het Bekken van Parijs.
123pBeschrijf het spreidingspatroon van de ouderdom van de gesteenten in
het Bekken van Parijs.
Leg uit op welke wijze dit spreidingspatroon is ontstaan.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
opgave 4Opgave 4 − Water in het Midden-Oosten
Gebruik kaartblad 147.
De beschikbare hoeveelheid zoet water afkomstig uit neerslag neemt de
komende decennia in het hele Midden-Oosten af. Voor Irak wordt echter
in 2050 geen waterschaarste verwacht. De zoetwatervoorziening van Irak
is wel kwetsbaar.
132pGeef aan waarom
− voor Irak geen waterschaarste wordt verwacht;
− de zoetwatervoorziening van Irak wel kwetsbaar is.
Gebruik de atlas.
Op het Arabisch Schiereiland valt in het zuidwesten vrijwel alleen in de
zomermaanden neerslag.
142pBeschrijf met behulp van de ligging van luchtdrukgebieden in de
zomermaanden de wijze waarop daar neerslag ontstaat.
Gebruik atlaskaart 147F.
Op deze atlaskaart staan vier mogelijke manieren waarop Saudi-Arabië
aan zoet water kan komen. Eén van die manieren is watertransport vanuit
andere gebieden.
153pNoteer de andere drie mogelijke manieren op je antwoordblad.
Geef aan
− welke van deze drie manieren op langere termijn voor heel
Saudi-Arabië het meest geschikt is om aan zoet water te komen;
− waarom die andere twee manieren minder kansrijk zijn.
De wederzijdse beïnvloeding tussen mens en natuur kan juist in het
Midden-Oosten leiden tot landdegradatie.
162pNoteer twee vormen van landdegradatie die in het Midden-Oosten veel
voorkomen op je antwoordblad.
Geef voor elke vorm aan op welke wijze de wisselwerking tussen mens en
natuur leidt tot deze vorm van landdegradatie.
opgave 5Opgave 5 − Natuurrampen in Zuidoost-Azië
Opgave 5 − Natuurrampen in Zuidoost-Azië
Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.
Gebruik de atlas.
Een van de grootste natuurrampen die zich in Zuidoost-Azië heeft
voorgedaan was de tsunami van Aceh (Indonesië) in 2004.
172pBeschrijf de wijze waarop deze tsunami ontstond. Betrek in je antwoord
− de plaattektonische situatie bij Sumatra;
− de oorzaak van het hoger worden van de golf toen die de kust
bereikte.
Een vulkaanuitbarsting zoals die van de Pinatubo op de Filipijnen in 1991
leidde tot een veel kleiner aantal slachtoffers dan de tsunami van Aceh in
2004.
182pGeef twee oorzaken waardoor bij een vulkaanuitbarsting meestal minder
slachtoffers vallen dan bij een tsunami.
Gebruik bron 1 en kaartblad 228.
In Zuidoost-Azië heeft in 2008 een grote natuurramp plaatsgevonden
waarbij, net als bij de tsunami van Aceh in 2004, ook meer dan
100.000 dodelijke slachtoffers vielen. Het verwijderen van de mangroven
heeft bijgedragen aan het grote aantal slachtoffers van beide rampen.
192pGeef aan
− in welk land in Zuidoost-Azië deze andere grote natuurramp heeft
plaatsgevonden;
− op welke manier het verwijderen van de mangroven heeft bijgedragen
aan het grote aantal slachtoffers van beide rampen.
Delta’s in Zuidoost-Azië worden door klimaatverandering kwetsbaarder
voor overstromingen. Niet alleen de gebieden die direct aan zee grenzen,
maar ook gebieden verder landinwaarts in delta’s worden kwetsbaarder.
202pLeg uit dat door klimaatverandering ook gebieden verder landinwaarts in
delta’s kwetsbaarder worden voor overstromingen.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
opgave 6Opgave 6 − Het grensgebied van Maleisië en Thailand
Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.
Gebruik bron 1.
Het Maleise deel en het Thaise deel van het grensgebied hebben binnen
het eigen land een perifere ligging.
212pGeef
− een backwash effect dat door deze perifere ligging optreedt in deze
grensgebieden;
− de wijze waarop het instellen van SBEZ’s kan bijdragen aan het
verminderen van dit backwash effect.
Gebruik de atlas en bron 1.
China is voorstander van de aanleg van een kanaal door het zuiden van
Thailand.
222pBeredeneer waarom China voorstander is van de aanleg van dit kanaal.
Gebruik de atlas.
De regering van Thailand ziet de economische voordelen van de aanleg
van het kanaal, maar er zijn ook twijfels.
232pGeef voor de regering van Thailand vanuit de politieke dimensie twee
redenen om te twijfelen over de aanleg van het kanaal:
− één op nationaal schaalniveau;
− één met betrekking tot de samenwerking in de ASEAN.
opgave 7Opgave 7 − Kustversterking Katwijk aan Zee
Leefomgeving
Opgave 7 − Kustversterking Katwijk aan Zee
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
Gebruik bron 1 en de atlas.
Bij Katwijk aan Zee vonden vóór de aanleg van de sluizen vaak
overstromingen plaats.
242pGeef aan
− met welk gegeven op kaartblad 32 je kunt aantonen dat bij
Katwijk aan Zee voor de aanleg van de sluizen overstromingen
hebben plaatsgevonden;
− op welke wijze deze overstromingen ontstonden.
Gebruik de atlas.
Rond het jaar 2000 werd de oude dijk in Katwijk aan Zee aangemerkt als
een zwakke schakel in de Nederlandse kust.
251pGeef aan waarom het versterken van deze zwakke schakel van nationaal
belang was.
Gebruik bron 1.
Het versterken van de oude dijk in Katwijk aan Zee is nooit een reële
optie geweest, zelfs niet als dat goedkoper zou zijn geweest dan de
aanleg van de nieuwe zeewering.
262pGeef twee redenen waarom de versterking van de oude dijk in
Katwijk aan Zee nooit een reële optie is geweest.
Gebruik de bronnen 1 en 2.
Bij de nieuwe zeewering bij Katwijk aan Zee zijn twee vormen van
kustbeheer gecombineerd.
272pBeredeneer waarom bij Katwijk aan Zee deze twee vormen van
kustbeheer gecombineerd zijn.
opgave 8Opgave 8 − Het Modekwartier in Arnhem
Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze
opgave horen.
In de Arnhemse wijk Klarendal ging de leefbaarheid vanaf 1960 achteruit
(zie bron 1).
282pLeg uit waarom dit juist in die periode gebeurde.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Gebruik de bronnen 1 tot en met 3.
De stadsvernieuwing die in de periode 1970-1990 plaatsvond in Klarendal
leidde niet tot structurele verbeteringen in de wijk. De herstructurering
waarbij het Modekwartier is ontstaan, moet leiden tot een proces waarbij
wel structurele verbeteringen ontstaan.
292pGeef aan
− waarom de stadsvernieuwing in de periode 1970-1990 niet tot
structurele verbeteringen in de wijk Klarendal leidde;
− met welk begrip het proces wordt aangeduid dat met de
herstructurering wordt nagestreefd.
Gebruik de bronnen 1 tot en met 3.
302pBeredeneer waarom het voormalige stationspostkantoor naar het
Modekwartier is verplaatst.
Gebruik bron 1.
De ontwikkeling van het Modekwartier in Klarendal is een voorbeeld van
een manier waarop de leefbaarheid in een prioriteitswijk verbeterd kan
worden.
312pGeef twee redenen waarom deze aanpak niet zomaar is toe te passen in
andere prioriteitswijken.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
