bronnen

Eindexamen turks vmbo gl/tl 2009, tijdvak 1

bij dit examen

Let op: beantwoord een open vraag altijd in het Nederlands, behalve als het
anders is aangegeven. Als je in het Turks antwoordt, levert dat 0 punten op.

opgave 1Tekst 1

11p
Van wie kwam het idee om een standbeeld te plaatsen?
A Donald Woods
B Gordon Brown
C Graca Machel
21p
Wat moet het standbeeld volgens Mandela uitbeelden?
A strijd tegen armoede
B strijd tegen milieuvervuiling
C strijd tegen onderdrukking
D strijd tegen oorlog
Londra'ya Mandela heykeli Eski Güney Afrika Cumhurbaşkanı ve ırkçılık karşıtı lider Nelson Mandela'nın Londra merkezine dikilen heykelinin üzerindeki örtü dün kaldırıldı. İngiltere Başbakanı Gordon Brown, "Mandela…

Londra'ya Mandela heykeli Eski Güney Afrika Cumhurbaşkanı ve ırkçılık karşıtı lider Nelson Mandela'nın Londra merkezine dikilen heykelinin üzerindeki örtü dün kaldırıldı. İngiltere Başbakanı Gordon Brown, "Mandela neslimizin en cesur ve en büyük lideri." dedi. İngiltere Parlamentosu binası yakınında bir meydana dikilen heykelin açılışına eşi Graca Machel ile birlikte 89 yaşındaki Mandela da katıldı. Yine açılış töreninde bulunan Brown, Mandela hakkında "Bizim neslimizin en büyük ve en cesur lideri." dedi. Heykel dikilmesi fikri, şimdi hayatta olmayan Güney Afrika'daki ırkçılık karşıtı eylemci Donald Woods'a aitti. Mandela, "Bu heykel birinin heykeli olsa da, zulme karşı direnen herkesi, özellikle de benim ülkemdekileri temsil etmeli." dedi.

opgave 2Tekst 2 En pahal ı su hangi ş ehrimizde?

opgave als beeld van het examen
In İzmir geldt een heel goedkoop tarief voor weinig waterverbruik en een heel duur tarief voor veel waterverbruik. → Waardoor wordt dit grote verschil veroorzaakt? Schrijf het antwoord in het Turks op in je uitwerkbijlage. En pahal ı su hangi ş ehrimizde? GÜNÜN HABER İ Anadolu Ajansı 'nın 5 büyük…

In İzmir geldt een heel goedkoop tarief voor weinig waterverbruik en een heel duur tarief voor veel waterverbruik. → Waardoor wordt dit grote verschil veroorzaakt? Schrijf het antwoord in het Turks op in je uitwerkbijlage. En pahal ı su hangi ş ehrimizde? GÜNÜN HABER İ Anadolu Ajansı 'nın 5 büyük kentte yaptığ ı araştırmaya göre, 10 metreküpe kadar kullanımlarda en az parayı 10 YTL ile İzmirliler ödüyor. Esas uçurum 20 metreküpte başlıyor. İzmir 61,80 YTL ile başı çekiyor. En az ödemeyi 31 YTL ile Adanalılar ve 32,40 YTL ile İstanbullular yapıyor. Bir başka ifadeyle 20 metreküp su tüketen İzmirli, Adanalıların ve İstanbulluların iki katını ödemek zorunda kalıyor. Sarfiyat 30 metreküpe yükselince İzmirlilerin faturası da iyice kabarıyor ve 155 YTL oluyor. Oysa 30 metreküp su Adana'da 48 YTL, Bursa'da 88 YTL, İstanbul'da 100,40 YTL, Ankara'da da 125,20 YTL. Aradaki fiyat fark ının, atık su bedellerinden kaynaklandığ ı belirtiliyor. HANG İ Ş EH İ RDE, NE KADAR? ŞEHİR 10 metreküp 20 metreküp 30 metreküp İstanbul 16,20 YTL 32,40 YTL 100,40 YTL Ankara 10,50 YTL 54,80 YTL 125,20 YTL İzmir 10,00 YTL 61,80 YTL 155,00 YTL Bursa 15,00 YTL 56,80 YTL 88,00 YTL Adana 15,50 YTL 31,00 YTL 48,00 YTL

opgave 3Tekst 3

41puitwerkbijlage
Je wilt op dieet. Je wilt daarbij vooral fruit eten dat je een vol gevoel in de maag
geeft.
Noem twee soorten fruit die je volgens de tekst een vol gevoel in de maag
geven. Schrijf deze op in je uitwerkbijlage.
Acıktırmayan yiyecekler Haftalık Seda dergisi, diyet yapan kişi sayısının arttığı şu günlerde "tok tutan" besinlerin bir listesini yaptı. İşte açlık hissettirmeyen yiyecekler: Yoğurt: Yoğurt yediğinizde hem açlık…

Acıktırmayan yiyecekler Haftalık Seda dergisi, diyet yapan kişi sayısının arttığı şu günlerde "tok tutan" besinlerin bir listesini yaptı. İşte açlık hissettirmeyen yiyecekler: Yoğurt: Yoğurt yediğinizde hem açlık hissetmeyecek, hem de fazla kalori almamış olacaksınız. Çilek: Canınız çok fazla tatlı istediğinde küçük bir kap dolusu çilek yiyebilirsiniz. Çileklerin üzerine bir tatlı kaşığı pudra şekeri de dökerseniz, tatlı isteğinizi de bastırmış olursunuz. Elma: Her diyette mutlaka ara öğün olarak tavsiye edilen elmanın, ayrıca kalorisi de az. Sebze çorbası: Atıştırması zor da olsa az kalorili! Yumurta: Çok pişmiş yumurta hem lezzetli hem de uzun süre açlık hissettirmiyor. Yulaf ezmesi: Süt kalori bakımından tehlikeli olduğu için suyla yemeniz daha yararlı olacaktır. Turp: C vitamini açısından zengin, PH değeri yüksek, kalorisi az ve kanser riskini azaltıcı yiyeceklerden. Karpuz: İki dilim karpuz sadece 80 kaloridir ve günlük alınması gereken C vitamini ihtiyacının yüzde 25'ini karşılar. Avokado: B6 vitamini içeriyor, kansere karşı da koruyucu etkiye sahip.

opgave 4Tekst 4

51p
Welk bedrijf is in 2006 de meeste plaatsen gestegen op de ranglijst volgens het
onderzoek?
A Ford
B Google
C Pepsi
D Starbucks
Değerli markalar Interbrand ve BusinessWeek'in 2006 yılında en iyi 100 global firmayı belirlemek için yaptığı araştırmada, ilk sırada, en büyük rakibi Pepsi'yi marka değeri olarak beş kat geçen Coca Cola yer aldı.…

Değerli markalar Interbrand ve BusinessWeek'in 2006 yılında en iyi 100 global firmayı belirlemek için yaptığı araştırmada, ilk sırada, en büyük rakibi Pepsi'yi marka değeri olarak beş kat geçen Coca Cola yer aldı. Geçen yıla göre en çok aşama kaydeden firma ise son dönemin gözde şirketi Google oldu. Bundan sekiz sene önce bir garajda iki kişi tarafından kurulan ve geçen yıllar içerisinde çok önemli mesafeler alan Google, 2005'te ilk kez girdiği listede 2006 yılında 24'üncülüğe tırmandı. Google'dan sonra marka değeri en çok yükselen firmalar ise yüzde 20 artışla Starbucks ve yüzde 18 artışla eBay oldu. Marka değeri en çok düşen firmalar sıralamasında GAP başa otururken, onu Ford ve Kodak takip etti. Söz konusu firmaların markaları sırasıyla yüzde 22, yüzde 16 ve yüzde 12 değer yitirdi.

opgave 5Tekst 5 Bu filmleri kim izliyor?

62puitwerkbijlage
Welke mening hoort bij welke persoon?
Geef op je uitwerkbijlage met een kruisje aan welke mening bij welke persoon
hoort.
Bu filmleri kim izliyor?
BAHAR BAKIR
figuur bij de opgave
Canlandırma (animasyon) sineması altın çağını yaşıyor.
Animasyon filmleri, hayal dünyasını tetikleyen anlatım tekniği ve
bilgisayar çağının getirdiği teknolojik olanaklar sayesinde farklı kitleleri de sinema salonlarına
çekmeyi başarıyor.
Bu durumu, küçüklerden büyüklere doğru kayan izleyici kitlesi ve kısa zamanda birçok yeni
filmin gösterime girerek ödül alması doğruluyor. Bu evrimi 'Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler',
'Bambi', 'Pinokyo', 'Aslan Kral', 'Fantasia', 'Kayıp Balık Nemo', 'South Park', "Şrek', 'Buz
Devri', 'Belleville'de Randevu' ve en son gösterime giren Luc Besson'un 'Arthur ile
Minimoylar'ından izleyebilmek mümkün.
Bu tür filmleri Türkiye'ye getiren dağıtımcılara, seslendirme yapan sanatçılara
canlandırmanın hedef kitlesinin büyükler mi küçükler mi olduğunu sorduk...
"Bu filmler her yaştaki insanı yakalıyor"
Ali Poyrazoğlu (Tiyatrocu)
"Animasyon türü filmler herkese hitap etmek için yapılır. Küçüklerin hayal güçleri sınırsız
olduğundan bu tür filmlerde onlar özgürce zihinsel yolculuklara çıkarlar. Büyükler de
yitirdikleri hayal gücünün peşinde oldukları için bu tip filmlerde, içlerindeki çocukla buluşmaya
çalışırlar. Yani her yaşta insanı yakalar bu filmler."
"Büyükleri çekmek için mizah unsuru kullanılıyor"
Atilla Dorsay (Sinema eleştirmeni)
"Eskiden sadece çocuklara hitap ederlerdi. Ama şimdi bir bölümü yetişkinlere yönelik. Bunlar
mizah düzeyi yüksek ama çocukların da sıkılmayacağı filmler."
"Üst düzey zanaat niteliği büyükleri çekiyor"
Ezel Akay (Yönetmen)
"Animasyon filmleri, hem yetişkinlere hem de çocuklara hitap ediyor. Çocuklar bu tip filmlere
aileleriyle birlikte gittiğinden, yapımcılar büyükleri de cezbetmeye çalışıyor. Bunun için
mükemmel bir beceriyi ön plana çıkarıyorlar. Bütçeli, üç boyutlu, en yüksek bilgisayar
teknolojisinin kullanıldığı canlandırmalar öyle bir zanaat içeriyor ki bunun değerini de ancak
büyükler anlıyor."
"Çocuklara ayrı, büyüklere ayrı animasyon yapılıyor"
Fatih Erkoç (Tarzan'da şarkı seslendirdi)
"Çocuklar için farklı, büyükler için farklı animasyonlar yapılıyor.”
"Teknoloji ve kalite, iki kesimi buluşturuyor"
Mehmet Ali Erbil (Şrek'te seslendirme yaptı)
"Animasyon filmleri çocuklara yöneliktir. Ama teknolojisi, içeriğiyle ve kalitesiyle büyüklere
hitap ettiği de oluyor."
"Yetişkinlerin animasyon kültürü yok"
Yusuf Karabol (Arthur ile Minimoylar'ın dağıtımcısı)
"Çocuklara veya yetişkinlere yönelik animasyon diye bir ayrım yapılamaz. Ama Türkiye'de
yetişkinlerin animasyon seyretme kültürü yok."

opgave 6Tekst 6 Türkiye'nin outlet rehberi

71puitwerkbijlage
Je koopt je kleding bij voorkeur in een outlet zaak. De meeste daarvan bevinden
zich in İstanbul en omgeving. Nu wil je weten of er ook een outlet zaak in de
buurt van Aydın is.
Is die er? Zo ja, schrijf de naam van de zaak op in je uitwerkbijlage.
Türkiye'nin outlet rehberi
Yeni sezonda her şey sana çok pahalı geliyorsa, neden mağazaların outlet'lerini
denemiyorsun? İşte sana Türkiye'nin en gözde outlet mağazaları...
ADIDAS
− Evren Mahallesi, Gülbahar Caddesi, No: 55 Güneşli-İstanbul
Tel: (0 212) 657 08 03
− İstanbul Devlet Yolu İnönü Mah. 415/G Ergazi-Ankara
BEYMEN
− Büyükdere Caddesi, Çarşı Mağazaları, Smart bölümü Maslak-İstanbul
Tel: (0 212) 286 27 24
− Yenibosna Köyaltı Mevkii, Değirmenbahçe Caddesi, Yenibosna-İstanbul
Tel: (0 212) 451 18 30
− Eski Gölcük Yolu, Bayraktar Outlet Center, B:3 Blok, İzmit Tel: (0 262) 335 34 00
DERİMOD
− Demirhane Caddesi, No: 14 Zeytinburnu-İstanbul Tel: (0 212) 547 16
− Büyükdere Caddesi, No: 59 Kat:2 Maslak-İstanbul
− Feyzullah Mahallesi, Siteler Sokak, 25/1 Maltepe-İstanbul
LEVI'S
− E5 Karayolu üstü, Marmaracık Köyü mevkii, Çorlu Tel: (0 282) 686 25 90
− Eski Gölcük Yolu, Outlet Center, Ross, İzmit Tel: (0 262) 335 34 41
− Bostancı Kavşağı, Kartal Sokak, No: 5, İçerenköy-İstanbul Tel: (0 216) 573 02 69
MAVİ GİYİM
− Bahariye Caddesi, Harunoğlu Pasajı, No: 7/15-16 Bahariye-İstanbul
Tel: (0 216) 346 98 11
− İstasyon Caddesi, No: 37 Bakırköy-İstanbul Tel: (0 212) 572 24 17
− Yalıboyu Mevkii, Veliköy-Tekirdağ Tel: (0 282) 747 62 93
− Söke Milas Karayolu, Söke Opet Benzin İstasyonu'na 5 km, Söke-Aydın
Tel: (0 256) 521 22 32
MUDO
− Ortaklar Caddesi, Bahçeler Sokak, No: 10, Mecidiyeköy-İstanbul
Tel: (0 212) 274 29 72
− Asım Gündüz Caddesi, 29/17, Kadıköy-İstanbul Tel: (0 212) 216 337 28 76
NIKE
− Sanayi Mahallesi, Sultanselim Caddesi, No:3 4. Levent-İstanbul
Tel: (0 212) 268 69 20
− Vepa Sport Outlet, İkitelli Küçük Organize Sanayi Bölgesi, Turgut Özal Cad.
No: 108, İkitelli-İstanbul
REEBOK
− Sefa Sirmen Bulvarı Üzeri, Outlet Center Alışveriş Merkezi B-210 İzmit
Tel: (0 262) 335 35 70
VAKKO
− Akmer İş Merkezi, Sultanhamam-İstanbul Tel: (0 212) 522 89 41
− Londra Asfaltı, Çırpıcı Çayırı, Merter-İstanbul Tel: (0 212) 481 63 50
− Eski Gölcük Yolu, Outlet Center, B-101 İzmit Tel: (0 262) 335 35 61
− Plevne Bulvarı, Alsancak-İzmir Tel: (0 232) 422 13 43

opgave 7Tekst 7 Battal Bey'in battal bedenleri yok sat ı yor

Battal Bey'in battal bedenleri yok sat ı yor Nuran ÇAKMAKÇI 1 İ stanbul Kad ı köy'deki ma ğ azada sat ı lan giysilerin en küçü ğ ü 42 beden. Raflarda, bel çevresi 2 metre olan ürünler var. Battal ve Cemile Demir'in Kad ı köy Bahariye'de açt ı klar ı Bar ı ş can Tekstil'de en çok sat ı lan beden ise…

Battal Bey'in battal bedenleri yok sat ı yor Nuran ÇAKMAKÇI 1 İ stanbul Kad ı köy'deki ma ğ azada sat ı lan giysilerin en küçü ğ ü 42 beden. Raflarda, bel çevresi 2 metre olan ürünler var. Battal ve Cemile Demir'in Kad ı köy Bahariye'de açt ı klar ı Bar ı ş can Tekstil'de en çok sat ı lan beden ise 96. Cemile Demir, "Genç ş i ş manlar da en çok göbeklerini aç ı kta b ı rakan ti ş ört ve dü ş ük belli pantolonu seviyor." diyor. 2 Murat Tunçelli (36), 8 yaşından beri tüm k ıyafetlerini özel diktiriyordu, çünkü 70 beden k ıyafet satılan mağaza bulamıyordu. Ta ki, Battal Demir'in battal beden satan Kadıköy Altıyol'daki mağazası açılıncaya kadar. 3 Tunçelli, Barışcan Tekstil'i bir arkadaşından öğrendi. Çekine çekine kapısından içeri girdi. İlk bulduğu k ıyafeti denediğinde kendini sevinçle dışarı attı . Bir mağazada satış görevlisine ilk kez "Bu bana büyük geliyor." deme zevkini yaşamıştı . Şimdi kendisine dayat ılan modeli ya da rengi değ il, dilediğ i modeli seçip alıyor. Eşofmanı , iç çamaşırı , gece k ıyafetini dilediği renk ve modelde buluyor. Mağazada alışveriş yaparken, kendisinden 26 beden büyüklerle karşılaştıkça, aynaya mutlulukla bak ıyor. 4 Sıf ır bedenin tartışıldığ ı , herkesin zayıflamaktan bahsettiği bir dönemde Battal Demir ile eşi Cemile Demir, battal beden ürünler sat ılan mağazalarıyla şişmanları mutlu ediyor. Barışcan Tekstil'de en düşük beden 42. Bel çevresi 2 metreye ulaşan, yaklaşık 300 kiloya kadar şişmanlara bile giyecek bulmak mümkün. Mağazada bulunan soyunma kabinleri şişman müşteriler düşünülerek, küçük bir oda büyüklüğünde yapılmış . Bu kabinler de müşterileri çok mutlu ediyor. 5 Mağazada büyük boy mantolar ve içine giyilebilecek her türlü ürün sat ılıyor: gömlekler, kumaş ya da kot pantolonlar, tişörtler, polarlar, kemerler, ayakkabılar, iç çamaşırları , hatta mayo bile var. Gömleklerde en çok pamuklu ve keten ürünler sat ılıyor. Pantolonlarda esneme özelliği olan likralı kumaşlar tercih ediliyor. Terlemeyi önlemek amacıyla pamukluların yanı sıra, nefes alabilen sentetik kumaşlar kullanılmış . Müşterinin isteği doğrultusunda her türlü tamirat ve değ işiklik, mağazada yapılıyor. 6 Battal ve Cemile Demir çifti 30 yıldır tekstil piyasasında. Müşterilerinin sürekli büyük beden sorması üzerine, beş yıl önce ebatları büyütmeye karar vermişler. Küçük bir araştırma yaptıktan sonra, piyasada battal beden satan mağaza bulunmadığ ı anlaşılmış . Önce 60 bedene, sonra da 96 bedene kadar giysi satmaya başlamışlar. Giysileri mağazanın bitişiğ indeki bir atölyede diktiriyorlar. Prova mankenleri ise müşterileri. 7 Cemile Demir, dilediğ i bedende giysi bulan müşterinin sevinçten k ıyafetleri okşadığ ını anlatıyor: "Ulusça şişmanlıyoruz galiba, her geçen gün büyük bedenin ebadı değişiyor. Her bütçe ve kesime hitap ediyoruz: kapalı , açık, uçuk, genç ve yaşlı herkes bizden alışveriş yapıyor. Bazen o kadar mutlu oluyorlar ki, giysilerini okşuyorlar."

opgave als beeld van het examen
Wat wordt er bedoeld met 'battal beden' volgens de tekst? Schrijf het antwoord op in je uitwerkbijlage.
Parçaya göre battal bedenlerin yanı sıra müşteriler başka ne için seviniyorlar? (4. paragraf) A her müşteriye özel k ıyafet diktirilmesine B İstanbul'un her semtinde bir mağazanın bulunmasına C kabinlerin oldukça büyük olmasına D mağazanın hergün açık olmasına E müşterilere k ıyafet denemede…

Parçaya göre battal bedenlerin yanı sıra müşteriler başka ne için seviniyorlar? (4. paragraf) A her müşteriye özel k ıyafet diktirilmesine B İstanbul'un her semtinde bir mağazanın bulunmasına C kabinlerin oldukça büyük olmasına D mağazanın hergün açık olmasına E müşterilere k ıyafet denemede yardımcı olunmasına

Battal Bey ve eşi parçaya göre hangi nedenle bu işe başlamışlar? (6. paragraf) A bu k ıyafetlere kendi ihtiyaçları olmasından B geniş k ıyafetlerin moda olmasından C işlerinin çok kötü gitmesinden D müşterilerin büyük beden istemesinden
Kıyafetler için kimler prova mankenliğ i yapmışlar? (6. paragraf) A gerçek mankenler B mağaza sahipleri C müşteriler D ünlü sanatçılar
Parçaya göre müşteriler neden sevinçle giysilere dokunuyorlar? (7. paragraf) A giysilerin uygun fiyata sat ışa sunulmasından B giysilerin yumuşak kumaştan yapılmasından C müşterilerin istedikleri giysileri bulabilmelerinden D müşterilerin kumaş kalitesini ölçmek istemelerinden

opgave 8Tekst 8 Siz hiç yurtd ı ş ı nda ya ş ayan bir Türk oldunuz mu?

opgave als beeld van het examen
Aşağ ıdakilerden hangisi Ayşe Arman'a Türkiye'yi çok özlemedi ğ ini yazıyor? A Amerika'dan Sevgi B Hollanda'dan Ahmet C Singapur'dan Ali
In welke alinea geeft Ayşe Arman háár mening over het verhaal van Sevgi? Schrijf het nummer van de alinea op in je uitwerkbijlage. Ay ş e ARMAN Siz hiç yurtd ı ş ı nda ya ş ayan bir Türk oldunuz mu? 1 "Siz hiç yurtdışında yaşadınız mı ?" başlıklı yazılara gelen mail'leri okuyacaksınız. Hem de…

In welke alinea geeft Ayşe Arman háár mening over het verhaal van Sevgi? Schrijf het nummer van de alinea op in je uitwerkbijlage. Ay ş e ARMAN Siz hiç yurtd ı ş ı nda ya ş ayan bir Türk oldunuz mu? 1 "Siz hiç yurtdışında yaşadınız mı ?" başlıklı yazılara gelen mail'leri okuyacaksınız. Hem de dünyanın her taraf ından. Bazen güleceksiniz, bazen de "Yok artık, daha neler!" diyeceksiniz. Ama yurtdışında yaşayan Türk olmak, işte böyle bir şey. 2 HOLLANDA'DAN 33 yıl Hollanda'da yaşadım. Şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki, insan gurbette tuhaf alışkanlıklar geliştiriyor: Mesela, arabayla yolda giderken önüne bir Türk TIR m ı çık ıyor, sevindirik oluyorsun. "N'apsam da ona Türk olduğumu anlatsam?" diyorsun. "Korna mı çalmalıyım, penceremi açıp ona el mi sallamalıyım?" Ya da "Kardeş , memleket nere?" diye bağ ırmak istiyorsun. Hele hemşeriysen, TIR' ın plakası da doğduğun ile aitse... Gel keyfim gel. (Ahmet) 3 Yaratıcı ifade gücünüzden dolayı sizi tebrik ediyorum Ahmet Bey. Meseleyi yerli yerine oturtmuşsunuz. Plaka meselesine gelince ben hala 01 görünce heyecanlanıyorum. Türkiye'de bile. Hele bir de bu karşılaşma yurtdışında söz konusu olursa, kim tutar beni... 4 S İ NGAPUR'DAN 9,5 yıldır Singapur'dayım. Eskiden Türk ürünü bulmak neredeyse imkansızdı . Şimdi, seyrek de olsa mümkün. Bulur bulmaz çok alıyorum ki, dükkan sahipleri "A ne güzel satılıyor. Bir daha getirelim." desinler diye. Sürekli gelmiyor, o yüzden bulur bulmaz alıyorum, bayat bile olsa memleket koktuğu için tüketiyorum. Yeni aldığ ım buzdolabının ise Türkiye'de imal edildiğ ini öğrenince çocuklar gibi sevindim. Neredeyse ağlayacaktım. (Ali) 5 İnsanın size "Haklısınız" demesi için aklını kaçırmış olması lazım. Çünkü durum mantıklı değil. Ama yine de haklısınız! Bazı şartlarda mantık aranmıyor. Duygular öne çık ıyor. O ne lükstür, yabancı memleketlerde Türkiye gibi kokan şeyleri tüketmek. Ve ne k ıymetlidir...

6 AMER İ KA'DAN Ben çok uzun yıllardan beri Amerika'da yaşayan bir Türk olarak size şunu söylemeliyim. Artık sizin sandığ ınız gibi yurtdışında şunu bunu özlemek gibi bir şey kalmadı . Her markete gidişimde, California'nın renk renk organik meyve ve sebzelerini görür, ülkemde neden hormonlu ve…

6 AMER İ KA'DAN Ben çok uzun yıllardan beri Amerika'da yaşayan bir Türk olarak size şunu söylemeliyim. Artık sizin sandığ ınız gibi yurtdışında şunu bunu özlemek gibi bir şey kalmadı . Her markete gidişimde, California'nın renk renk organik meyve ve sebzelerini görür, ülkemde neden hormonlu ve tarım ilaçlı meyveleri yemek zorunda olduğuma üzülürüm. Yürüyüşe çıkarım, kimse çarpmaz bana. Her metroya, trene, otobüse binişimde, tacize uğramamanın rahatlığ ı ile içinde gideceğim yere gider ve dönerim. Oturduğum apartmanda, tepeme halılar silkelenmediği için, olur olmaz saatlerde, tamirat, koşuşturma ve topuklu ayakkabı sesleri gelmediği için mutluluk duyar ım. Neden bunların ülkemde de olamadığ ına hayıflanırım. Daha pek çok şeye hayıflanırım. Bir de en çok, burada, kendi ülkemde olduğumdan neden daha çok huzurlu ve mutlu olduğuma hayıflanırım . (Sevgi) 7 Anlattıklarınız sadece sizin değil, pek çok insanın gerçeğ i. Ne var ki hala, yurtdışında yaşadığ ı ya da yaşamak zorunda olduğu için hayıflanan insan sayısı , yurtdışında olduğu için mutlu ve huzurlu olduğunu söyleyenlerden çok daha fazladır. Sizi üzmek istemem ama ben de onlardan biriyim. Azınlıktasınız Sevgi Hanım. Öpüyorum, sayg ılar sunuyorum.

opgave 9Tekst 9 Ustalara iyi bak ı n, son görü ş ünüz olabilir

Ustalara iyi bakın, son görüşünüz olabilir
Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Beyoğlu İstanbul Belediyesi
işbirliğiyle düzenlenen 'Altın Eller Festivali' 5 Eylül'e kadar açık
kalacak. Ustalarla tanışmak, mesleklerini nasıl icra ettiklerini
görmek ve bu arada ufak tefek birşeyler satın almak isterseniz
Taksim Gezi Parkı'na uğramalısınız. Bu arada el emeği göz
nuru ürünlerin biraz pahalı satıldığını da hatırlatalım.
Anadolu çarşılarının en iyisi; Antep kumaşı, Kastamonu
yazması, Ahlat bastonu, Kütahya çinisi, Siirt battaniyesi ve
diğerleri… Ustalar, tası tarağı toplayıp Taksim'in göbeğine, Gezi
Parkı'na göçtü. Parkta hem mesleklerini icra ediyor hem de
satış yapıyorlar; ancak hiçbiri müşteri bekleyen esnaflar gibi
durmuyor. Maddî beklentileri olmadığından değil; elleri ve alın
terleriyle ortaya koydukları ürünü hemen gözden çıkarılacak
figuur bij de opgave
ticarî bir eşya gibi görmediklerinden. İstanbul'un dört bir yanından kopup gelmiş meraklılar
yok sanki etraflarında. Kendi atölyelerinde keçe, talaş, çömlek çamuru, kendir ipi, boncuk
taneleri arasında dalgın çalışıyorken, bir el onları Beyoğlu'ndaki barakalara taşımış sanki…
Köklü bir gelenek de beraberlerinde gelmiş. Ahilik edebine uygun şekilde, büyük bir aile
sayıyorlar kendilerini. Kültür Bakanlığı'nın tespit edip kimlik kartı verdiği son ustalar, dua edip
hâl hatır sormadan geçmiyorlar tezgâh başına.
Kastamonulu Cemil Kızılkaya kırmızı lahana, ceviz ve soğan kabuğundan hazırladığı
boyaları, taş kalıpla kumaşa basarken, bir dükkânının bile olmadığından, baba mesleğini
apartmanın önünde, toz toprak içinde yaptığından yakınıyor. Bizans, Selçuklu ve Osmanlı
eliyle günümüze ulaşan Kastamonu yazmasını ondan başka yapan yok; ama 35 yıllık
mücadele her an sona erebilir. "Dünyada baki değilim ki," diyor Cemil Amca, "Bütün bildiğim
benimle beraber mi gitsin? Kurs açın, öğretelim diyoruz. Kimsenin sesi çıkmıyor."
Altın eller'in en sessiz ustalarından biri semerci Muzaffer Özsır. Mesleği gereği yere oturmuş,
kim bilir hangi karakaçan için hazırladığı eşek semerini mavi boncuklar ve renkli keçelerle
süslüyor. Bir ressam, ileride yağlıboya çalışmak üzere fotoğrafını çekiyor. O arkasından
şunları mırıldanıyor: "Zamanında kazandırdı bu baba mesleği bize. Ev alıverdi, bağ alıverdi.
Çocukları okuttu ve evlendirdi. Şimdiden sonra da aç kalmayız. Bereket Allah'tan."
Bez bebeklerin sergilendiği stantlarda oturan hanım ustaların kaybolan bir mesleği
canlandırdıkları değil; ama olmayan bir mesleği icat ettikleri söylenebilir. Şimdinin bez
bebekleri, çocukluğumuzun saf hatıraları arasından çıkıp gelenler gibi süklüm püklüm değil
üstelik; üzerlerindeki iğne oyaları, nakışlar, boncuk işlemelerle pek kıymetli görünüyorlar.
Ardahan-Damal bebeklerinin ustası Fidan Atmaca'nın marifeti fark edileli epey olmuş; pek
çok festivale katılmış, televizyonlarda görünmüş. Ancak hemen yan taraftaki Muğla bebekleri
bu yıl ilk kez görücüye çıkıyor. Kültür Bakanlığı'na bağlı çalışan, folklor araştırmacısı Semra
Akbulut Kahveci, Milas'ın Çomakdağ köyünde bir yıldan beri üretilen bebeklerin 28 kadına iş
imkânı sağladığını söylüyor. Günde 10 lira yevmiyeyle çalışan kadınlar, vaktiyle ninelerinin
giyindiği kostümleri bez bebeklere birebir uyguluyor.
151puitwerkbijlage
Waar in Beyoğlu-İstanbul wordt het 'Altın Eller Festivali' gehouden?
Schrijf de naam van de plaats op in je uitwerkbijlage.
Je moet in het Turks antwoorden.
161p
Ustaların festival yerindeki davranışları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi
geçerlidir?
A Etraflarındaki kalabalıktan dolayı zorlanıyorlar.
B Festival yerinde kendilerini huzursuz hissediyorlar.
C İstanbul'daki modern çalışma hayatına ayak uyduruyorlar.
D Kendi dükkânlarında olduğu gibi geleneklerini sürdürüyorlar.
171puitwerkbijlage
Er worden in de tekst drie soorten handwerk uitgebreid behandeld.
Schrijf die drie soorten op in je uitwerkbijlage.
Je moet in het Turks antwoorden.
181p
Yazarın başlıkla vermek istediği mesaj nedir?
A el işi ustalarının işlerini bırakmak istediğini
B el işi ustalarının işlerini tam yapamadığını
C el işi ustalarının resim çektirmek istemediğini
D el işi ustalarının yok olmaya başladığını
191p
El ustaları günümüzde niçin bu meslekleri seçiyorlar?
A baba mesleğini canlandırmak için
B kendi zevklerine uygun bir iş olduğu için
C kolay bir iş olduğu için
D tutulan bir meslek olduğu için
201p
Parçaya göre altın eller deyiminde kimin eli anlatılmak isteniyor?
A dökümcünün
B kuyumcunun
C müşterinin
D sanatçının
211p
Bu festival hangi amaçla yapılmıştır?
A dükkânsız ustalara yer vermek için
B el işi ustalarına İstanbul'u tanıtmak için
C el işi ustalarına para kazandırmak için
D yok olan meslekleri halka tanıtmak için

opgave 10Tekst 10 Dünyan ı n bütün kad ı nlar ı Mango giyene kadar erkek k ı yafeti yapmayaca ğ ı z

Dünyanın bütün kadınları Mango giyene kadar erkek kı yafeti
yapmayacağız
Evrim SÜMER esumer@hurriyet.com.tr
Kadın hazır giyim markası Mango'nun İspanyol
markası olduğunu herkes biliyor. Peki kurucularının
Türk olduğunu kaç kişi biliyor? 1968'lerde Türkiye'den
çocuk yaştayken aileleriyle birlikte İspanya'ya göç
ederek giden İshak ve Nahum Andıç kardeşler kurdu
Mango'yu. Bugün şirketin başkan yardımcısı ve
genişlemeden sorumlu kişisi olan İsak Halfon'un ailesi
figuur bij de opgave
de Türkiye'den gitme. İsak Halfon (55) geçtiğimiz hafta Mango'nun yeni 22 tanıtımı için
İstanbul'daydı. Bize Mango'yu ve bu seneyi anlattı:
"Öncesinde tüm İspanya'ya toptan satış yapıyorduk. Toptan satışlarımızın yanında
perakende satış için birçok markayı 23 kot dükkanlarımız vardı. Daha sonra tek bir
marka, bir sürü markadan iyidir dendi ve Mango kuruldu. İspanya ve İtalya modasına bir
alternatif olsun istedik. İlk mağazamız Barcelona'nın Champs Elyssee'sinde açıldı. Bugün
hala durur. Yurtdışındaki ilk mağazamız 1992'de Portekiz' de açıldı. Önce komşu ülkelerden
başlamak istedik, kontrolü kaybetmeyelim diye. Türkiye'ye 1997'de geldik. Burada köklerimiz
olduğu için Türk 24 çok iyi tanıyoruz. Hepimizin burada akrabaları var. Ben iki ayda bir
gelip gidiyorum mesela. Büyümek için her türlü kaynak zaten elimizin altında. Türkiye'deki
imalatımızı da artırdık. Seneye tüm 25 yüzde 20'si Türkiye'de olacak.
Her pazarın kendi kimliği var ama koleksiyonlarımız bütün dünyada aynı. Sadece birkaç ülke
için ek koleksiyonlar üretiyoruz. Ortadoğu için uzun kollu üstler ve uzun etekler yapıyoruz
mesela. Moda deyince Japon kadınların 26 ne kadar düşkün olduğu bilinen bir şey. Onlar
için daha ekstrem ek koleksiyonlar hazırlıyoruz. Ve tabii her şeyi çok daha küçük yapmak
durumundayız!
Henüz dünyanın bütün kadınlarını giydirmedik. Şu an sadece yüzde 10'a ulaşmış
durumdayız. 27 modasında alacak bu kadar yol varken neden erkeğe ve çocuğa girelim
ki? Birçok ülkede daha yeni yeni başlıyoruz. Kadın modasında iddialı, diğer alanlarda
mütevaziyiz.
Biz Türk kökenli İspanyollarız. Türkiye'de doğduk, İspanya'da büyüdük. Köklerimizle gurur
duyuyoruz ama şu an dünya vatandaşıyız demek daha doğru sanırım. Birçok önemli
pozisyonda Türkler çalışıyor. Tahmin edilenden daha fazla hem de. Avustralya'daki mağaza
açılımının başında bile 28 bir ekip var. İstediğimizde aramızda Türkçe konuşuyoruz. Ama
tasarım ekibimizde henüz bir Türk yok. Sadece benim ekibimde 16 farklı dil konuşuluyor.
Tasarımcılarımız da birçok ülkeden. Yeni bir 29 aradığımızda, büyük moda eğitim
okullarının mezunlarını tercih ediyoruz."
Mango, İstanbul'da üç yeni mağaza açacak. Bunların biri de Beyoğlu'nda. Mango'nun
halihazırda 92 ülkede 924 mağazası var.
Kies bij iedere open plek in de tekst het juiste antwoord uit de gegeven
mogelijkheden.
221p
A kitap
B sezon
C site
D yönetim
231p
A çizen
B deneyen
C kullanan
D satan
241p
A çarşısını
B dükkanını
C pazarını
251p
A imalatın
B kumaşların
C müşterilerin
D satışın
261p
A bakımlarına
B boğazına
C modaya
D saçlarına
E sanata
271p
A bebek
B çocuk
C erkek
D kadın
281p
A Avustralyalı
B İspanyol
C Türk
291p
A piyasa
B renk
C verimlilik
D yetenek

opgave 11Tekst 11

"Misafirliğe gelen" küçük çizer
figuur bij de opgave
İLKE GÜRSOY
figuur bij de opgave
1 Cem Dinlenmiş 1985 yılında İstanbul'un Kadıköy semtinde, civarın en bilinen sağlık
kurumlarından Şifa Hastanesi'nde doğmuş. Bu kadar detaylı söylüyorum çünkü söyleşiyi
hastane binasının hemen karşısındaki Khalkedon adlı kafede yapıyoruz. Bilmeyenler için;
Khalkedon, Kadıköy semtinin eski çağlardaki adıdır.
2 Karşımda sempatik, sık gülen, biraz hızlı konuşan, ince bir genç adam var. Heyecanlı
görünüyor. O da resim yapmaya çok küçükken başlamış. İlkokuldan itibaren her zaman 'iyi
çizen adam' olarak bilindiğini, ders kitaplarının kenarına hep resimler yaptığını, lise yıllığında
da bu merakından bahsedildiğini anlatıyor.
3 Buraya kadar pek çok karikatüristin hikayesinden pek farklı değil. Ama onun hikayesini
merak etmemizi sağlayan, 20'sini yeni bitirmişken (çizerler içinde en genci olduğunu
öğrendik) Penguen'in orta sayfasına kurulmuş olması. Selçuk Erdem ve Erdil Yaşaroğlu gibi
ünlülerin çizdiği dergiye ilk adımı atarken Cem'in aklında karikatür yokmuş.
4 "Çizgi roman ya da illüstrasyon yapmak istiyordum. Arada birileri gaza getirirdi,
Penguen'e giderdik. O dönemde Yumurtalar (Penguen'in amatör çizerlere ayırdığı sayfanın
adı) ile Emrah Ablak ilgileniyordu. Bir gün karikatürlerimi Selçuk Erdem görmüş. Aradı, beni
çağırdı."
5 Dinlenmiş'e 'yol göstericiliği' yapan Erdil Yaşaroğlu "Anlatımında bir sıcaklık var ki, bu az
bulunur bir şeydir. O nedenle Cem'in çizgilerini ilk gördüğümde çok mutlu oldum" diyor. Peki
nasıl bir öğrenci? Yaşaroğlu şöyle diyor: "Çok hızlı öğreniyor. Laf dinler gibi görünüyor ama
biraz başına buyruk. O da bir karikatürist özelliği."
6 Dergide kendisine pek karışmadıklarını, son kararı çoğu zaman kendisinin verdiğini
söylüyor. Derginin çizerlerinden, aynı zamanda editörü Bahadır Baruter de onaylıyor: "O
zekada bir adama karışmıyoruz, ona güveniyoruz."
Dergideki karikatürler kolay çıkmıyormuş. Her karikatürü iki-üç saatte tamamladığını,
dolayısıyla bir gece oturup sabahlamanın bile yetmediğini anlatıyor. Çizmek neyse de, asıl iş
fikir bulabilmek. Yaygın kanının aksine, pat diye ilham gelmezmiş. Oturup bir-iki günü buna
ayırmak gerekiyormuş. Bazen onun bile yetmediğini söyleyip sonra şunları ilave etti: "Dergiye
gidip kapıyı çaldığımda genelde Bahadır Baruter açıyor. Şeker isteyen çocuklar gibi, sen geç
yerine oyna tarzı bir şey oluyor. Hoşuma gidiyor."
7 Küçük çizer; Beatles, Tom Waits dinlemekten hoşlanıyor. Sinemada en çok çizgi roman
uyarlamaları ve animasyonları izliyor. 'Star Wars' seviyor.
301p
Waar staat 'Khalkedon' voor?
A de oude naam van een café
B de oude naam van een school
C de oude naam van een wijk
D de oude naam van een ziekenhuis
311p
Wat voor soort artikel is de tekst?
A een interview
B een levensbeschrijving
C een nieuwsbericht
D een onderzoek
321p
Wat vindt de schrijfster van het artikel zo bijzonder aan Cem Dinlenmiş?
A Dat hij op zo'n jonge leeftijd als karikaturist succes heeft.
B Dat hij voorpaginanieuws geworden is.
C Dat hij op jonge leeftijd zijn eigen tijdschrift uitbrengt.
331p
Van wie is de uitspraak:
"Laf dinler gibi görünüyor ama biraz başına buyruk"?
A Bahadır Baruter
B Erdil Yaşaroğlu
C Selçuk Erdem
341p
Hoe wordt Cem Dinlenmiş door zijn collega's gezien?
A als zeer betrouwbaar
B als een beetje onnozel
C als een beginneling
D als zeer intelligent
351puitwerkbijlage
Schrijf in je uitwerkbijlage het nummer op van de alinea waaruit blijkt of het werk
Cem Dinlenmiş makkelijk of moeilijk afgaat.
361p
Waar slaat het grapje "sen geç yerine oyna" op?
A dat hij een wonderkind (natuurtalent) is.
B dat hij wel altijd kind zal blijven.
C dat hij een beetje naïef is.

opgave 12Tekst 12 Ünlü İ ngiliz gazetesinden İ stanbul Modern'e övgü

Ünlü İngiliz gazetesinden İstanbul Modern'e övgü
1 İngiliz Financial Times gazetesi, "İstanbul
Modern" hakkında yayımladığı bir makalede müzeye
övgüler yağdırdı. Sarah Woodward'un kaleme aldığı
"Bugünün Türkiyesi'nin Estetik Zaferi" başlıklı yazıda,
sanat müzesinin İstanbul'un nasıl geliştiğini ortaya
koyduğu vurgulandı. Ayrıca tarihi eserlerden tatmin
olan turistler için yeni fırsatlar yaratıldığı belirtildi.
2 İstanbul Modern'in Başkanı Oya Eczacıbaşı'nın
figuur bij de opgave
çağdaş bir müze kurmak için on yedi yıl önce harekete geçtiği belirtilen yazıda, Başbakan
Tayyip Erdoğan'ın AB ile müzakereler başlamadan birkaç gün önce müzeyi açtığına
dikkat çekildi.
3 Gazeteci ile konuşan İstanbul Modern'in görevlisi Roza Martinez, Boğaz'da 8 bin
metrekarelik alan üzerine kurulu yeni müzenin yer olarak benzerlerinden üstün olduğunu
belirtiyor. Martinez, "İstanbul Modern, örneğin Tate Modern'den daha iyi manzaraya
sahip." diyor. Martinez, İstanbul'a gelen turistlerin tarihi Topkapı Sarayı'nı gördükten
sonra, İstanbul Modern'e uğradıklarında, ferahlatıcı bir değişiklik yaşayacaklarını
vurguluyor. "Eski ile yeninin karışımını bu göz kamaştırıcı kentten başka hiçbir yerde
bulamazlar." diyor Martinez.
4 İstanbul Modern'in bu yıl eylül ayında açacağı ve şimdiden konuşulacak sergi
diye bahsedilen "Venedik-İstanbul Sergisi" ile Avrupa'ya damgasını vuracağını belirten
Martinez, böylece Venedik Bienali'nin bir kesiminin 110 yıllık tarihinde ilk kez İtalya
sınırları dışına taşacağını sözlerine ekledi.
5 Gazetenin sorularını yanıtlayan İstanbul Modern'in Başkanı Oya Eczacıbaşı,
İstanbul'da çağdaş bir müze kurmak için on yedi yıl süreyle "Eczacıbaşı Vakfı" ile sıkı bir
biçimde çalıştıklarını söyledi.
6 Belge fotoğrafının en önemli temsilcilerinden Avusturyalı Othmar Pferschy'nin (1898-
1984) 170 fotoğrafından oluşan sergi, İstanbul Modern Fotoğraf Galerisi'nde açıldı. 14
Mayıs 2006 tarihine kadar açık kalacak sergide yer alan fotoğraflar, Pferschy'nin kızı
Astrid von Schell'in geçen yıl İstanbul Modern'in Fotoğraf Arşivi'ne bağışladığı orijinal
negatiflerinden basıldı. "Cumhuriyetin Işığında: Othmar Pferschy Fotoğrafları" sergisinin
tanıtımına Fortis Bankası Başkanı Tayfun Bayazıt, İstanbul Modern Başkanı Oya
Eczacıbaşı ve Hürriyet Gazetesi Yayın Danışmanı Doğan Hızlan ile birçok davetli katıldı.
371p
Wat is de titel van het artikel van de Engelse journaliste Sarah Woodward?
A Bugünün Türkiyesi'nin Estetik Zaferi
B Eczacıbaşı Vakfı
C Tate Modern
381puitwerkbijlage
Er wordt een oud gebouw en een nieuw gebouw met elkaar vergeleken
(alinea 3).
Schrijf de naam van het oude gebouw op in je uitwerkbijlage.
391p
Wat is de naam van de tentoonstelling die bedoeld wordt met 'konuşulacak
sergi'?
A Cumhuriyetin Işığında: Othmar Pferschy Fotoğrafları
B İstanbul Modern
C Venedik-İstanbul Sergisi
401p
Wie is de voorzitter van 'İstanbul Modern'?
A Doğan Hızlan
B Oya Eczacıbaşı
C Roza Martinez
D Tayfun Bayazıt
411puitwerkbijlage
Schrijf in je uitwerkbijlage op hoeveel jaar men erover gedaan heeft om 'İstanbul
Modern' te realiseren.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

opgave 13Tekst 13

Grup Duman Alaçatı'da 'Eski Köprünün Altında', 'Bebek', 'İstanbul' ve 'Seni Kendime Sakladım' gibi çok sayıda modern rock klasiğine sahip olan Duman, Türkiye´de alternatif müziğin yayılmasına ve sevilmesine öncülük…

Grup Duman Alaçatı'da 'Eski Köprünün Altında', 'Bebek', 'İstanbul' ve 'Seni Kendime Sakladım' gibi çok sayıda modern rock klasiğine sahip olan Duman, Türkiye´de alternatif müziğin yayılmasına ve sevilmesine öncülük yapıyor. Ülkemizin tartışmasız en iyi rock gruplarından Duman, son stüdyo albümleri 'Seni Kendime Sakladım' ile büyük bir hayran kitlesine sahip olmuştu. Aşk, umutsuzluk ve hüzün gibi konuları kendilerine özgü bir teknikle sunmaları dikkat çekiyor. Grup, Sezen Aksu cover´ı 'Her Şeyi Yak' ile de büyük ses getirmişti. Duman ayrıca benzersiz sahne performanslarını içeren Türkiye´nin ilk müzik DVD´si 'Bu Akşam' ile bir ilki de gerçekleştirmiş oldu. Duman grubu geçen süre içerisinde iki yüze yakın konserde hayranlarıyla buluşurken, birçok gazete, dergi, TV, okul ve üniversite tarafından 'Yılın En İyi Grubu' seçildi.

421p
Wat is de muziekstijl van Duman?
A heavy metal
B hip hop
C pop
D rock
431p
Met welk album heeft Duman veel fans gekregen?
A Bebek
B Eski Köprünün Altında
C İstanbul
D Seni Kendime Sakladım
441puitwerkbijlage
In de tekst worden drie thema's genoemd waar de nummers van Duman over
gaan.
Schrijf die op in je uitwerkbijlage.
Je moet in het Turks antwoorden.
451p
Wat heeft Duman met Sezen Aksu te maken volgens de tekst?
A Duman heeft een nummer van haar gecoverd.
B Duman heeft een tv-programma met haar gemaakt.
C Ze hebben samen de eerste muziek-DVD uitgebracht.
D Ze zijn samen op tournee geweest.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.