opgave 1Tekst 1 Hoeveel natuur kan een mens aan?
11pOp welke manier wordt het onderwerp van de tekst in alinea 1 ingeleid?

door een belangrijke vraag te stellen en een deskundige aan het
woord te laten

door een korte geschiedenis en een samenvatting vooraf te geven

door voorbeelden te geven en een deskundige voor te stellen

door voorbeelden en een samenvatting vooraf te geven
21pWelk kopje geeft het beste de inhoud weer van de alinea’s 3, 4 en 5?

Groot wild op de Veluwe

Natuurgebieden in Nederland

Ontwikkelingen in natuurbeleid

Veranderingen in wildstand
31pWelk kopje geeft het beste de inhoud weer van de alinea’s 6, 7 en 8?

Ideeën voor omgaan met overlast

Natuurlijk evenwicht zonder jacht

Ruimte voor edelherten

Wilde zwijnen als jachtwild
42pIn alinea 5 vraagt Sip van Wieren zich af of beesten de ruimte moeten
krijgen, of dat de twee werelden van mens en wild dier volledig
gescheiden moeten worden.

Geef de twee argumenten uit alinea 6 voor de stelling dat bepaalde
dieren de ruimte moeten krijgen.
51pOp welke manier sluit alinea 6 aan op alinea 5?

Alinea 6 geeft een voorbeeld bij wat in alinea 5 staat.

Alinea 6 noemt een oorzaak van wat in alinea 5 staat.

In alinea 6 wordt een tegenstelling met de inhoud van alinea 5
gegeven.

In alinea 6 wordt een mogelijk vervolg van de situatie in alinea 5
genoemd.
61pIn alinea 6 worden verschillende vragen gesteld.

Welke deskundige uit dezelfde alinea geeft antwoord op de vraag
“Hoe bestrijd je de overlast?”
71p“Johan Thissen van de Zoogdiervereniging pleit al jaren voor een ruimer
woongebied voor wilde zwijnen.” (regels 108-111)

Welk ander woord voor woongebied wordt in alinea 7 gebruikt?
81pEen schrijver van een artikel kan gebruik maken van
1 feiten.
2 de eigen mening.
3 de mening van anderen.
Waarvan maakt de schrijver van dit artikel gebruik in de alinea’s 4 en 5?

alleen 1

alleen 1 en 2

alleen 1 en 3

1, 2 en 3
91pDe schrijver wil in deze tekst een probleem benoemen.
Welk probleem is dat?

De Nederlandse natuur kan niet voortbestaan zonder actieve jagers.

Het huidige natuurbeleid werkt in een dichtbevolkt Nederland niet
goed.

Natuurbeheerders kunnen het niet eens worden over het beleid voor
wilde dieren.

Nederland is te klein voor soorten die veel ruimte nodig hebben.
101p“Veel wijst er echter op dat de koers gaat richting meer hoefdieren die ook
buiten natuurgebieden kunnen leven, in combinatie met meer afschot.”
(regels 168-172)

Welke deskundige in de tekst is het niet eens met deze stelling?
opgave 2Tekst 2 Vriendschap zonder verplichtingen
1111pSamenvattingsopdracht
Vat de tekst samen in maximaal 200 woorden.
Besteed daarbij alleen aandacht aan de volgende punten:
1 de hoofdvraag;
2 de definitie van vriendschap;
3 welke drie vormen van vriendschap genoemd worden en wat die
inhouden;
4 de verschuiving die er de laatste jaren heeft plaatsgevonden bij
gemeenschappen en sociale contacten;
5 de positieve waarde van nieuwe media voor sociale contacten;
6 twee oorzaken voor die waarde;
7 de kanttekening bij de waarde van de sociale netwerken;
8 de rol van sociale netwerken bij vriendschap.
Maak er een samenhangend geheel van. Gebruik geen telegramstijl.
Noem niet onnodig voorbeelden. Tel de woorden en zet het aantal onder
de samenvatting. Zet de titel erboven.
opgave 4Tekst 4 Schrijfopdracht
151pHoe wordt het onderwerp van de tekst in alinea 1 ingeleid?
De tekst wordt ingeleid door

de mening van de schrijver voorop te stellen.

een landbouwdeskundige te introduceren.

een samenvatting van de rest van de tekst te geven.

een voorbeeld bij het onderwerp van de tekst te noemen.
161pWat is het verband tussen alinea 2 en alinea 3?

Alinea 2 en alinea 3 vormen samen een opsomming.

Alinea 2 en alinea 3 vormen samen een waarschuwing.

In alinea 3 wordt het gestelde in alinea 2 bevestigd.

In alinea 3 wordt het gestelde in alinea 2 tegengesproken.
171pWelk kopje geeft het beste de inhoud weer van de alinea’s 5 en 6?

Biodynamische landbouw

Het delen van agrarische kennis

Vierjarige beroepsopleiding

Werk in kleinschalige tuinbouw
181pWelk kopje geeft het beste de inhoud weer van de alinea’s 8 en 9?

Economische veranderingen

Idealistische motieven

Kleinschalige projecten

Toenemende belangstelling
191p“De beginnende boeren en boerinnen voelen zich geïnspireerd door de
vraag naar lokale producten, zorgen over het milieu en de kans om in de
buitenlucht te werken.” (regels 32-36)

Citeer een zin uit de alinea’s 8 en 9 waarin ongeveer hetzelfde wordt
beweerd.
201pDe deskundigen Edith Daniel (regel 47) en Gied Donkers (regel 110) doen
allebei een uitspraak over jongeren.

Welke overeenkomst hebben die jongeren?
211pDe schrijver van een tekst kan op verschillende manieren gebruik maken
van de mening van anderen.
Hoe gebruikt de schrijver in deze tekst de mening van anderen?
De schrijver

geeft de meningen weer zonder commentaar.

probeert de meningen steeds tegen te spreken.

toont aan dat de meningen niet juist zijn.

vergelijkt de verschillende meningen met elkaar.
221pWelke zin geeft het beste de hoofdgedachte weer van deze tekst?

Door een haperende economie maken kleinere boerenbedrijven
steeds vaker gebruik van stagiaires.

Jonge boeren in Europa en Amerika willen steeds vaker
vrijwilligerswerk op boerderijen verrichten.

Steeds meer jonge mensen willen het boerenbestaan uitproberen en
uit idealistisch oogpunt duurzame landbouw bedrijven.

Werken op een boerderij is een perfecte manier om je hoofd leeg te
maken en je nieuwe energie te geven.
231pWat is het voornaamste doel van de schrijver met deze tekst?

activeren

adviseren

informeren

overtuigen
242pGeef twee oorzaken waarom volgens de tekst het aantal stagiaires op
boerenbedrijven merkbaar toeneemt.
251p“De studenten hebben steeds meer het idee dat je landbouw kunt inzetten
als instrument van verandering, als een manier om echt iets bij te
dragen.” (regels 120-124)

Citeer de zin uit de alinea’s 2 en 3 waarin deze verandering nader
wordt beschreven.
Schrijfopdracht
Op jouw school wordt elk jaar aan het begin van het examenjaar een
werkweek georganiseerd. Naast het leren van allerlei nieuwe dingen is
natuurlijk ook de gezelligheid erg belangrijk. Met veel plezier denk je terug
aan het verblijf op de biologische boerderij Oud Vordenhove op de
Veluwe. Samen met jouw klasgenoten heb je in het afgelopen jaar op de
boerderij ervaren dat het werken in de buitenlucht niet alleen lichamelijke
inspanning vraagt, maar ook veel afwisseling biedt. Tijdens die week zag
je van dichtbij hoe in de huidige tijd steeds vaker op een duurzame en
gezonde manier voedsel wordt geproduceerd.
Enige tijd na de werkweek zie je in de aula van je school onderstaande
poster.
Boer zoekt schrijftalent
Ben jij die examenleerling vmbo die ons over het boerenleven gaat
vertellen?
Ben jij die leerling die ook een leuk verhaal kan schrijven?
Dan is deze schrijfwedstrijd iets voor jou!
Zet je ideeën over het boerenleven in 2014 in een artikel en stuur dat
naar www.boerzoektschrijftalent.nl.
De drie beste, leukste of origineelste inzendingen komen in De
Weekbode, het huis-aan-huisblad van jouw regio. Dan ben je dus ook
meteen een beetje beroemd!
Voor 30 juni 2014 moet jouw artikel in ieder geval binnen zijn op de site.
Wil je nog handige schrijftips? Die vind je daar ook.
Natuurlijk belonen wij jouw werk!
* Eerste prijs: een dagje quad rijden voor 2 personen
* Tweede prijs: 2 kaartjes voor Monstertrucks in Gelredome Arnhem
* Derde prijs: cadeaubon ter waarde van €30,-
Wie gaat jouw schrijfwerk beoordelen?
De jury bestaat uit:
Hans Adriaans (journalist De Weekbode)
Petra Visser (directeur bibliotheek)
Cees Janssen (directeur ROC De Gaard)
2613pOpdracht
Schrijf een artikel voor De Weekbode. Gebruik hierbij bovenstaande
informatie uit de schrijfopdracht en de inhoud van de tekst De bonus van
het boerenbestaan.
Besteed in jouw artikel aandacht aan de volgende onderwerpen:
− jouw ervaring op de boerderij Oud Vordenhove;
− twee werkzaamheden die je op de boerderij hebt verricht;
− jouw mening over het werken op een boerenbedrijf;
− twee argumenten voor deze mening, ontleend aan voorgaande tekst,
aan de tekst De bonus van het boerenbestaan of aan de eigen
ervaring;
− jouw mening over biologische boerderijen;
− twee redenen waarom mensen kiezen voor het werken op een
biologische boerderij;
− jouw verwachting over de toekomst van het boerenbedrijf.
Maak er een samenhangend geheel van en zet er een passende titel
boven.
Vermeld je naam, je school en de klas waarin jij zit.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.