bij dit examen
Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Open vragen
− Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er
bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet
méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren.
− Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als
een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren.
Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op.
− Vermeld bij een berekening altijd welke grootheid berekend wordt.
− Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.
opgave 1Paardenkachel
Paarden worden gewassen met water. Op een manege kun je je paard na
het wassen opwarmen en drogen onder een paardenkachel met
14 parallel geschakelde warmtelampen.
paard onder de paardenkachel
11pBij een warmtelamp is sprake van warmtetransport van de lamp naar het
paard.
Wat is hierbij de belangrijkste vorm van het warmtetransport?
geleiding
straling
stroming
22puitwerkbijlageOp de uitwerkbijlage staan twee zinnen over het drogen van het paard na
het wassen.
Omcirkel in de eerste zin de juiste mogelijkheden en maak de tweede
zin compleet.
33pDe paardenkachel staat een tijd van 10 minuten aan.
Bereken de energie die door één warmtelamp in deze tijd is omgezet.
Alleen de paardenkachel is aangesloten op een groep van de
huisinstallatie. De groep is beveiligd met een schakelaar en een
groepszekering.
41pWanneer schakelt de groepszekering de stroom uit?
53pAlle 14 parallel geschakelde lampen branden.
Bereken de stroomsterkte die door de groepszekering loopt.
61puitwerkbijlageEén van de lampen gaat kapot, er blijven nog 13 lampen branden. Dit
heeft een aantal gevolgen voor de werking van de paardenkachel.
Op de uitwerkbijlage staat een zin met grootheden die veranderen als het
aantal brandende lampen kleiner wordt.
Omcirkel in de zin de juiste mogelijkheden.
opgave 2Heliumgas
Voor een feest vult Petra ballonnen met helium.
Dit gas haalt ze uit een tank. In de tank zit onder hoge druk samengeperst
heliumgas.
71puitwerkbijlageHet samengeperste heliumgas in de tank heeft een massa van 0,070 kg
en is geurloos en kleurloos.
Zet in de tabel op de uitwerkbijlage achter elke beschrijving een
kruisje in de juiste kolom.
81pWelk veiligheidspictogram geeft ‘gassen onder druk’ weer?
Petra vult de ballonnen met heliumgas. Als ze de kraan opendraait en het
heliumgas uit de tank de ballon instroomt, neemt het volume van het
heliumgas toe.
92pLeg uit of het toenemen van het volume van het heliumgas een chemische
reactie of een natuurkundig proces is.
103pUit de tank stroomt een massa van 0,070 kg heliumgas.
Bereken het volume van het uitgestroomde heliumgas. Gebruik de
tabel ‘Gegevens van enkele gassen en dampen’ in BINAS.
Een met heliumgas gevulde ballon hangt aan een touwtje stil in de lucht.
Petra laat het touwtje los.
Direct na het loslaten beweegt de ballon recht omhoog.
113pDe massa van een met heliumgas gevulde ballon is 4,4 g.
De resulterende kracht op de ballon is op het moment van
loslaten 0,058 N.
Bereken de versnelling bij het loslaten.
122puitwerkbijlageDe ballon beweegt na enige tijd met constante snelheid recht omhoog.
Op de uitwerkbijlage zie je een afbeelding van deze situatie waarbij
de wrijvingskracht
F
en de zwaartekracht
F
die op de ballon werken zijn
weergegeven.
Er ontbreekt nog een kracht waaruit blijkt dat de ballon met constante
snelheid recht omhoog beweegt.
Teken op de uitwerkbijlage de ontbrekende kracht vanuit punt P.
131puitwerkbijlageTijdens het feest inhaleert Petra een keer heliumgas.
Haar stem heeft daardoor tijdelijk een hogere toon.
Op de uitwerkbijlage staat een zin over een hogere toon.
Omcirkel in de zin de juiste mogelijkheden.
opgave 3Geluidspracticum
Tuana en Okan voeren een practicum geluid uit met twee apps op hun
smartphones. Met de toongenerator-app stelt Tuana een toon met een
bepaalde frequentie in.
141pHet geluid van de toongenerator wordt opgevangen door de smartphone
van Okan.
Noteer de naam van de elektronica-component die het geluid opvangt.
De oscilloscoop-app van Okan laat dit beeld zien.
154pBereken de frequentie van de ingestelde toon. Gebruik de afbeelding.
161pTuana heeft in de app iets veranderd bij de instellingen van de toon.
Okan heeft niets gewijzigd in de oscilloscoop-app.
De oscilloscoop-app van Okan laat nu dit beeld zien.
Op de uitwerkbijlage staat een zin over deze verandering.
Omcirkel in de zin de juiste mogelijkheden.
Tuana stelt de frequentie van de toongenerator-app in op 12 000 Hz.
De geluidssterkte van deze toon vlakbij de luidspreker is 75 dB.
171pIn welke zone van gehoorgevoeligheid valt het geluid van 75 dB?
Gebruik BINAS.
indringend
storend bij telefoneren
hinderlijk
zeer hinderlijk
181pDe docent van Tuana en Okan heeft een leeftijd van 40 jaar en heeft een
gemiddelde afname van het gehoorvermogen.
Hij zet de luidspreker vlakbij zijn oor.
Noteer met welke geluidssterkte de docent deze toon van 75 dB
daadwerkelijk waarneemt. Gebruik de tabel ‘Veroudering
gehoorgevoeligheid’ in BINAS.
192pTuana vraagt aan nog drie andere klasgenoten met de toongenerator-app
een geluid te maken met dezelfde frequentie.
De geluidssterkte die elke toon op elke smartphone maakt is 75 dB.
Voor de geluidssterkte geldt:
Bereken de geluidssterkte die de vier smartphones samen maken.
opgave 4Solar vijverfontein
Op een bepaald moment heeft het zonlicht per m 2 een vermogen van 1000 W. Het zonnepaneel van de vijverfontein heeft een oppervlakte van 80 cm 2 . Het afgegeven vermogen van het zonnepaneel is dan 1,3 W. • Bereken het rendement van dit zonnepaneel op dit moment. In een minuut wordt een massa van 2,5 kg water een afstand van 40 cm omhoog gepompt.
opgave 5Kroon op het werk
Ries maakt vruchtensappen die hij bewaart in flessen. Met een apparaat
sluit Ries de flessen met een kroonkurk af. Hij legt een kroonkurk op de
fles, duwt het handvat van het apparaat naar beneden waardoor de
kroonkurk op de fles gedrukt wordt. Het apparaat werkt als een hefboom.
D is het draaipunt van de hefboom.
Ries zet een fles en een nieuwe kroonkurk onder het apparaat en duwt
het handvat naar beneden.
De benodigde kracht van het apparaat op de kroonkurk is 198 N.
Het moment van deze kracht is dan 5,9 Nm.
252pToon dit moment met een berekening aan.
262pBereken de benodigde spierkracht.
272pHet contactoppervlak van het apparaat op de kroonkurk is 0,45 cm2.
Bereken de druk van het apparaat op de kroonkurk.
Ries heeft ook grotere flessen waarop eenzelfde kroonkurk past.
281pVergelijk situatie II met situatie I.
Wat is juist over de benodigde spierkracht bij situatie II?
Die is kleiner dan in situatie I.
Die is even groot als in situatie I.
Die is groter dan in situatie I.
291pRies haalt de aluminium kroonkurk van de fles en drinkt zijn sapje.
Hij levert een tas vol met gebruikte kroonkurken in bij het verzamelpunt
van de gemeente.
Wat gebeurt er daarna met de gebruikte kroonkurken? Gebruik de
tabel ‘Klein chemisch afval, groente-, fruit- en tuinafval en recycling’ in
BINAS.
opgave 6Elektrische tandenborstel
Een elektrische tandenborstel bestaat uit een oplader (1), een aandrijfdeel
met accu en motor (2) en een opzetborstel (3). Met behulp van een
transformator wordt er een elektrische stroom en spanning opgewekt in
het aandrijfdeel. De transformator zit gedeeltelijk in de oplader en
gedeeltelijk in het aandrijfdeel.
De oplader wordt aangesloten op netspanning van 230 V. Om de accu op
te laden wordt het aandrijfdeel op de oplader gezet.
Je ziet een schakelschema van de transformator.
302pBereken het aantal windingen van de secundaire spoel. Ga ervan uit dat
de transformator ideaal is.
311pDe stroomsterkte Ip in de primaire spoel is 8,3 mA.
Wat is juist over stroomsterkte Is in de secundaire spoel?
is groter dan
Ip.
is gelijk aan
Ip.
is kleiner dan
Ip. 321pOm de accu op te laden moet de 1,2 V wisselspanning in het aandrijfdeel
worden omgezet naar gelijkspanning.
Welk onderdeel is zeker nodig om wisselspanning om te zetten naar
gelijkspanning?
332puitwerkbijlageMet een schakelaar wordt de tandenborstel aangezet en uitgezet.
Met een wisselschakelaar kan de tandenborstel ingesteld worden op
hoog vermogen of op laag vermogen.
Op de uitwerkbijlage zie je een deel van het schakelschema.
Maak het schakelschema compleet met weerstand, motor en
schakelaar op de juiste plaats.
343pDe accu heeft een capaciteit van 2,1 Ah. De volledig opgeladen accu is
na 50 minuten gebruik helemaal leeg.
Bereken de stroomsterkte die de accu levert voordat hij leeg is.
opgave 7Het betere hijswerk
Met een hijskraan plaatst Bart een nieuwe dakkapel op het dak.
De dakkapel hangt met twee kabels aan een haak. De spankracht in elke
kabel is 5250 N.
Je ziet een schematische afbeelding van de krachten in de kabels tijdens
het hijsen. De gebruikte krachtenschaal is 1 cm
1500 N.
351pToon deze krachtenschaal met een berekening aan.
363puitwerkbijlageConstrueer op de uitwerkbijlage de samengestelde kracht van FA en FB
van de dakkapel vanuit punt P. Noteer de grootte van de samengestelde
kracht onder de afbeelding.
371puitwerkbijlageDe hijskraan heeft vaste katrollen en losse katrollen om het gewicht te
tillen.
Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de katrollen.
mcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
De hijskraan heeft uitschuifbare kraanarmen met stempels. De hijskraan
staat op stempels. De stempel staat op een grondplaat.
381pWat is de functie van de grondplaat?
De grondplaat vergroot de kracht op de ondergrond.
De grondplaat verkleint de kracht op de ondergrond.
De grondplaat vergroot de druk op de ondergrond.
De grondplaat verkleint de druk op de ondergrond.
Let op: de laatste vraag van dit examen staat op de volgende pagina.
391pJe ziet een afbeelding van een gekantelde hijskraan.
De kraanmachinist had vooraf de kraanpoot uitgeschoven en een
grondplaat onder de stempels gelegd. Hij hees een gewicht omhoog en
verplaatste het gewicht steeds verder over het dak heen, tot het moment
dat de hijskraan kantelde.
Door welke aanpassing zou de hijskraan op dat moment niet gekanteld
zijn?
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift.
