opgave 1Politiek en beleid






Er zijn verschillende knelpunten in het functioneren van de politieke besluitvorming. Welk knelpunt wordt met de voorstellen in tekst 3 aangepakt? A Burgers begrijpen de politiek niet goed. B Burgers hebben weinig directe invloed op de politieke besluitvorming. C De besluitvorming verloopt traag door de hoeveelheid politieke partijen. tekst 4 naar: Trouw van 9 september 2011

Welke twee uitgangspunten moeten op de puntjes in tekst 4 worden ingevuld? A (1) gespreide verantwoordelijkheid en (2) particulier initiatief B (1) gespreide verantwoordelijkheid en (2) rentmeesterschap C (1) individuele vrijheid en (2) particulier initiatief D (1) individuele vrijheid en (2) rentmeesterschap

afbeelding 1 Onderaan de afbeelding staat: Geachte Kamerleden, dieren horen in de wei! Vandaag besluit u over de toekomst van megastallen in Nederland. De afgelopen maand tekenden ruim 10.000 Nederlanders, waaronder verschillende bekende Nederlanders, vol overtuiging tegen megastallen. Het resultaat ziet u hier. Tweede Kamer, neem een wijs besluit: kies niet voor megastallen, maar voor een duurzame veehouderij die goed is voor mens, dier en milieu. Kijk voor de tekeningen mét de motivaties van de tekenaars op www.dierenindewei.nl. naar: de Volkskrant van 1 december 2011

Maatschappelijke organisaties kunnen diverse machtsmiddelen tot hun beschikking hebben om de politieke besluitvorming te beïnvloeden. Uit afbeelding 1 blijkt dat Milieudefensie over meerdere machtsmiddelen beschikt. • Noem twee verschillende machtsmiddelen waarover Milieudefensie beschikt en verklaar je antwoord met behulp van afbeelding 1. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Machtsmiddel 1 is …, want … Machtsmiddel 2 is …, want …

Milieudefensie is een pressiegroep. Een kenmerk van pressiegroepen is dat ze proberen druk uit te oefenen op de politieke besluitvorming. • Noem een ander kenmerk van pressiegroepen en geef een verklaring waarom Milieudefensie daaraan voldoet. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Kenmerk: … Milieudefensie voldoet daaraan, omdat … tekst 5 naar: www.fnvbouw.nl van 4 juli 2011 Lees tekst 5.

Hieronder staan enkele uitgangspunten van verschillende politieke stromingen: 1 economische vrijheid 2 gelijke kansen 3 gespreide verantwoordelijkheid 4 grote rol van de overheid 5 internationale solidariteit 6 rentmeesterschap Vaak hebben belangenorganisaties, zoals de FNV, en politieke partijen standpunten of ideeën die overeenkomen. • Welk uitgangspunt van de PvdA past bij de eerste zin van tekst 5? Kies een nummer uit bovenstaand rijtje. • Welk uitgangspunt van de PvdA sluit aan bij het doel van de FNV om de positie van vrouwen te versterken? Kies een nummer uit bovenstaand rijtje. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met het juiste nummer. Bij de eerste zin van tekst 5: … Bij het versterken van de positie van vrouwen: …

Het parlement heeft een aantal rechten waarmee zij de wetgevende taak en de controlerende taak kan uitvoeren. Hieronder staan zes rechten van het parlement. • Welke twee rechten vallen onder de wetgevende taak? Kies twee nummers uit onderstaand rijtje. 1 recht om een motie in te dienen 2 recht om vragen te stellen 3 recht van amendement 4 recht van enquête 5 recht van initiatief 6 recht van interpellatie tekst 6 naar: www.telegraaf.nl van 4 januari 2012



De ontregeling van het treinverkeer door het winterweer is een politiek probleem. Waarom is er sprake van een politiek probleem? A omdat de media er aandacht aan besteden B omdat een belangenorganisatie zich ermee bemoeit C omdat veel andere landen geen problemen hebben D omdat veel mensen een oplossing wensen van de overheid

Tussen het idee voor een nieuwe wet en het in werking treden van een wet zit een aantal stappen. Hieronder volgt een aantal van deze stappen: 1 De Eerste Kamer behandelt het wetsvoorstel. 2 De koningin en verantwoordelijke ministers ondertekenen de wet. 3 De minister geeft ambtenaren opdracht om een wetsvoorstel te maken. 4 De minister houdt een debat met de Tweede Kamer. 5 De publicatie van de wet in het Staatsblad. 6 De Tweede Kamer stemt voor het wetsvoorstel. Wat is een juiste volgorde bij het tot stand komen van een wet? A 3-1-4-6-5-2 B 3-4-6-1-2-5 C 4-1-3-6-5-2 D 4-3-1-6-2-5

Er zijn vele monarchieën in de wereld. Niet elke monarchie is een constitutionele monarchie, zoals Nederland. Wat houdt een constitutionele monarchie in? A De koning(in) heeft uiteindelijk de absolute macht. B De koning(in) staat boven de grondwet. C De macht van de koning(in) is beperkt door de grondwet. D Het koningshuis is gebaseerd op erfopvolging.

tabel 1 Uitslag verkiezingen Provinciale Staten 2011 Drenthe partij zetels 2007 zetels 2011 verschil VVD 8 9 1 PvdA 13 12 -1 PVV 0 4 4 CDA 10 6 -4 SP 5 4 -1 D66 0 2 2 GroenLinks 2 2 0 ChristenUnie 3 2 -1 SGP 0 0 0 PvdD 0 0 0 50Plus 0 0 0 overigen 0 0 0 bron: www.sargasso.nl van 3 maart 2011 Bekijk tabel 1.

Welke politieke stroming heeft de meeste zetels gewonnen en welke politieke stroming heeft de meeste zetels verloren? meeste gewonnen A christendemocratische stroming liberale stroming B christendemocratische stroming sociaaldemocratische stroming C liberale stroming D liberale stroming E sociaaldemocratische stroming christendemocratische stroming F sociaaldemocratische stroming liberale stroming


De EU heeft invloed op verschillende terreinen. Het Europees keurmerk voor alle bioproducten is een voorbeeld van invloed op een van deze terreinen. Op welk terrein heeft het Europees keurmerk invloed? A op het terrein van Europees burgerschap B op het terrein van het bevorderen van internationale stabiliteit C op sociaalcultureel terrein D op sociaaleconomisch terrein
opgave 2Criminaliteit en rechtsstaat

Geen boete voor orthodox1)-joodse man zonder ID-kaart Een orthodox-joodse man die vorig jaar in Rijswijk een boete kreeg voor het niet bij zich dragen van identiteitspapieren, hoeft de boete niet te betalen. Dat heeft … besloten, meldt een woordvoerder zaterdag. De man mag van zijn geloof op sabbat (de rustdag in het jodendom) buiten de deur niets bij zich dragen. … vindt dat de religieuze plicht zwaarder weegt dan de plicht om te voldoen aan de wettelijke voorschriften in Nederland. De man had voor het niet bij zich hebben van een identiteitsbewijs een boete van 150 euro gekregen.
Vind jij dat de man de boete wel moet betalen, of vind jij dat hij de
Terrorisme-deskundige: Nederland betaalt te veel voor veiligheid De prijs die we in Nederland sinds de aanslagen van 11 september 2001 betalen voor veiligheid is te hoog. Dat vindt terrorisme-deskundige Beatrice de Graaf. Niet alleen in geld: de maatregelen gaan ook ten koste van onze vrijheden. De overheid plaatste veiligheid na 11 september 2001 bovenaan de politieke agenda. Dit ‘risicodenken’ zorgde voor de aanleg van preventieve kaartenbakken van verdachte bevolkingsgroepen en nieuwe wetten voor handhaving van de openbare orde.
Over welke taak van de overheid gaat het in dit geval?
Belg moet voor straf het boek ‘Tonio’ lezen Een 30-jarige automobilist moet van een Belgische rechter het boek ‘Tonio’ van de Nederlandse schrijver A.F.Th. van der Heijden lezen. Het boek gaat over het verlies van zijn zoon door een verkeersongeluk. De Belg werd in juli door de politie betrapt toen hij onophoudelijk met zijn auto aan het slippen was op een rotonde. Een commissie zal controleren of hij het boek heeft gelezen.

Wat is de maximale vrijheidsstraf die een rechter kan opleggen voor
Geef voor elk van de onderstaande beweringen aan welk soort sanctie
misdrijf 2010 diefstal en inbraak met geweld 16 340 diefstal en inbraak zonder geweld 642 995 valsheid in geschrift 7 765 heling 5 235 witwassen 255 vernieling en beschadiging 150 585 vernieling aan auto 69 700 discriminatie 430 bedreiging 31 540 rijden onder invloed 49 125 joyriding 290 drugsmisdrijven: harddrugs 10 290 drugsmisdrijven: softdrugs 10 890
Geef uit tabel 2 een voorbeeld van een misdrijf dat in het Wetboek van
Leg uit welke cijfers betrouwbaarder zijn: de cijfers over diefstal en
Leg ook uit waarom de andere cijfers minder betrouwbaar zijn.
Rotterdammer mishandelt bejaard echtpaar De politie Rotterdam heeft zondagmiddag een 19-jarige Rotterdammer aangehouden die in de metro een bejaard echtpaar had mishandeld. De politie kon de verdachte snel aanhouden. Hij wordt verdacht van zware mishandeling.
Welke twee rechten heeft het echtpaar dan?
Het Openbaar Ministerie vervolgt de directeur van een uitzendbureau in Eindhoven wegens fraude. De aanklager schat dat de directeur bijna 1,2 miljoen euro heeft verdiend met valse belastingaangiften en eist dat geld terug.

… Flo Rida Rapper Flo Rida hoeft van de rechter niet de cel in wegens een dronkemansrit in een peperdure auto. De Amerikaanse artiest werd enkele maanden geleden door agenten staande gehouden, omdat hij nogal over de weg slingerde. De 31-jarige Flo Rida bleek dronken achter het stuur van zijn Bugatti – waarde 1,7 miljoen dollar – te zitten. Maar, zoals vaker bij sterren gebeurt, bepaalde de rechter dat Flo Rida niet in de cel hoefde te zitten voor het feit dat hij meer dan het dubbele van de toegestane hoeveelheid alcohol in zijn bloed had.

Minder fietsen gestolen In 2009 zijn er weer minder fietsen gestolen dan in 2008. In de strijd tegen fietsendiefstal hebben onder meer de overheid, de fietsenbranche en de politie verschillende maatregelen genomen. De laatste jaren zijn nieuwe fietsen voorzien van een chip in het slot of het frame als uniek kenmerk. Er is een keurmerk gekomen voor fietsenstallingen en fietssloten. Bovendien komen er steeds meer bewaakte en onbewaakte fietsenstallingen in de stad en bij stations, waar fietsen goed op slot kunnen worden gezet.

Uit gesprekken met gedetineerden uit Midden- en Oost-Europa zou blijken dat deze gedetineerden de Nederlandse straffen laag vinden. Soms willen ze zelfs worden opgepakt om in de cel ‘uit te rusten, hun gezondheid te verbeteren, af te kicken of om een tijdje uit de criminaliteit te zijn’.
opgave 3Analyse maatschappelijk vraagstuk: alcohol en jongeren
Welke waarde is dit?
Noem twee andere kenmerken van een maatschappelijk vraagstuk en
Geef van elk van de onderstaande zinnen aan van welke invalshoek
Leg uit dat de tweet van Heineken een socialiserende functie kan
Geef op grond van de selectieve perceptietheorie een argument
Kies uit bovenstaand rijtje één maatregel die volgens jou als doelDe bijlage met informatie bij dit examen, zoals hij gedrukt is.





Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
A
21p
B
32p

41p
B
51p
B
62p

72p

82p

92p

101p
A
111p
C
121p
D
131p
B
141p
C
151p
C
161p
D
171p
B
182p

191p

201p
C
211p
C
221p

232p

241p

252p

261p
C
272p

281p
C
291p
B
301p
A
311p
C
321p
A
331p

344p

352p

361p
A
371p
C
381p
C
392p

402p

411p
A
421p
A
431p
C
442p
