Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2017, tijdvak 2

De katholieken en protestanten die de verzoeken indienden, maakten

gebruik van een grondrecht.

Van welk grondrecht maakten zij gebruik?

Hieronder staan vijf grondrechten:

1 recht op bestaanszekerheid

2 recht op gezondheidszorg

3 recht op vrijheid van godsdienst

4 recht op vrijheid van onderwijs

5 recht op werk

Welke twee grondrechten in de Grondwet van 1848 werden zowel

door katholieken als door protestanten belangrijk gevonden? Schrijf

alleen de nummers op.

Hieronder staan vijf artikelen uit de Grondwet van 1848:

a De Koning is onschendbaar, de ministers zijn verantwoordelijk.

b De Koning kan de Tweede Kamer ontbinden en nieuwe verkiezingen

uitschrijven.

c De Tweede Kamer wordt rechtstreeks gekozen.

d De vergaderingen van de Staten-Generaal zijn openbaar.

e Er is vrijheid van drukpers.

In de bron worden drie veranderingen genoemd die het gevolg waren van

de nieuwe Grondwet van 1848.

Geef per verandering aan welk artikel uit de Grondwet van 1848

daarbij het beste past. Let op! Er blijven twee artikelen over.

Bij verandering 1 hoort artikel … (schrijf letter op).

(enzovoort tot en met verandering 3)

Over welk grondrecht gaat de bron? En bij welke maatschappelijke

stroming past de mening die in de bron beschreven is?

De bron gaat over het recht op onderwijs; de mening past bij de

liberalen.

De bron gaat over het recht op onderwijs; de mening past bij de

protestanten.

De bron gaat over vrijheid van onderwijs; de mening past bij de

liberalen.

De bron gaat over vrijheid van onderwijs; de mening past bij de

protestanten.

Binnen welke politieke partij vond deze discussie plaats?

ARP

Liberale Unie

RKSP

SDAP

Uit de bron blijkt dat de partijleider het eens is met het voorstel om de

leerplicht in te voeren. Maar er is ook discussie binnen de partij, omdat

het inkomen van de arbeiders afneemt door de invoering van de

leerplicht.

Geef een argument waarom de partijleider het eens is met het

voorstel om de leerplicht in te voeren.

Geef ook een argument waarom het inkomen van de arbeiders

afneemt door invoering van de leerplicht.

De partijleider was het eens met het voorstel om de leerplicht in te

voeren, omdat … (geef argument).

Het inkomen van de arbeiders neemt af, omdat … (geef argument).

Voor welke politieke stroming zat deze politicus in de Tweede Kamer?

feministen

katholieken

liberalen

nationaal-socialisten

Op de tekening staan twee politieke leiders afgebeeld.

Welke titel past bij de tekening?

Kuyper en Schaepman werken samen om confessionele doelen te

bereiken.

Kuyper en Thorbecke werken samen om confessionele doelen te

bereiken.

Schaepman probeert Kuyper tegen te werken omdat zijn politiek te

christelijk is.

Schaepman probeert Thorbecke tegen te werken omdat zijn politiek te

christelijk is.

Hieronder staan vijf beweringen:

1 De arbeiders maakten gebruik van het algemeen kiesrecht om het

vrouwenkiesrecht te bereiken.

2 De arbeiders vonden dat het vrouwenkiesrecht nodig was om politieke

problemen op te lossen.

3 De arbeiders vonden de oplossing van hun sociale problemen

belangrijker dan vrouwenkiesrecht.

4 De strijd voor het vrouwenkiesrecht was het belangrijkste strijdpunt

van de arbeiders.

5 Vooral vrouwen uit de hogere kringen van de burgerij streden voor het

vrouwenkiesrecht.

Welke twee beweringen horen bij de bron? Schrijf alleen de nummers

op.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog waren de Nederlandse ministers van plan

de bevelhebber van het leger te ontslaan. Koningin Wilhelmina was het

niet eens met de ministers. Ze zei: “Ik ben tegen het plan van de

ministers, zelfs als dat betekent dat alle ministers ontslag zullen nemen.”

Een historicus zei naar aanleiding van deze uitspraak dat de ministers na

deze mededeling eigenlijk hadden moeten aftreden.

Noem een reden waarom de ministers eigenlijk hadden moeten

aftreden.

Nederland heeft een Wetboek van Strafrecht.

Wie beslist of er nieuwe wetten of aangepaste wetten in dit wetboek

worden opgenomen?

de officier van justitie

de Provinciale Staten

de regering

de Staten-Generaal

In Nederland kennen we scheiding der machten. Bij afbeelding 1 hoort de

rechterlijke macht.

Geef bij afbeelding 2 en 3 aan welke macht daarbij hoort. Let op!

Noem twee verschillende machten.

Bij afbeelding 2 hoort … (noem macht).

Bij afbeelding 3 hoort … (noem macht).

Hieronder staan vier klachten die bij de Nationale Ombudsman zijn

binnengekomen.

Welke klacht neemt de Nationale Ombudsman in behandeling?

Iemand klaagt dat de buurman zijn tuin heeft vernield en daarvoor een

te lage boete van de rechter heeft gekregen.

Iemand klaagt dat de gemeente niet wil meewerken om de

geluidsoverlast door het verkeer op te lossen.

Iemand klaagt over de ernstige geluidsoverlast van een feestje

tegenover zijn huis.

Iemand klaagt over een fabriek in de buurt die zorgt voor vervuiling

achter zijn huis.

Welk begrip hoort bij de bron?

dekolonisatie

militarisme

propaganda

zionisme

Welk begrip hoort bij de bron?

bondgenootschappen

communisme

nationalisme

vijandbeeld

Zet de vier afbeeldingen in de juiste volgorde, van vroeger naar later.

Eerst afbeelding …, dan …, daarna … en ten slotte … (vul nummers in).

Namens welk land werd de toespraak gehouden? En in welk jaar hield de

regeringsleider deze toespraak?

namens de Verenigde Staten in 1914

namens de Verenigde Staten in 1917

namens Rusland in 1914

namens Rusland in 1917

De poster gaat over één strafbepaling uit het Verdrag van Versailles.

Noem de strafbepaling waarover de poster gaat.

Noem een andere strafbepaling uit het Verdrag van Versailles die niet

op de poster staat.

Strafbepaling die op de poster staat: … (noem strafbepaling).

Strafbepaling die niet op de poster staat: … (noem strafbepaling).

In de jaren dertig kregen veel boeren te maken met terreur.

Verklaar waardoor veel boeren in de Sovjet-Unie met terreur te maken

kregen. Gebruik in je antwoord de volgende twee begrippen in een

juiste samenhang en betekenis: collectivisatie en strafkampen.

Veel boeren in de Sovjet-Unie kregen in de jaren dertig te maken met

terreur, omdat … (geef verklaring).

Hieronder staan zes begrippen:

1 democratie

2 geheime politie

3 indoctrinatie

4 persoonsverheerlijking

5 propaganda

6 zuiveringen

Welke twee begrippen passen bij de bron? Schrijf alleen de nummers

op.

De NSDAP wilde in 1933 een wet invoeren waardoor Duitsland een

dictatuur werd. Zij wilden dat het leek alsof het aannemen van deze wet

op een democratische manier had plaatsgevonden.

Hieronder staan vijf gebeurtenissen die horen bij het aannemen van deze

wet:

1 Afgevaardigden van alle aanwezige partijen kregen het recht om het

parlement toe te spreken.

2 Een minister van de NSDAP gaf opdracht om enkele dagen vóór de

stemming over de wet communistische parlementsleden te arresteren.

3 Gewapende mannen van de NSDAP bedreigden in het parlement

afgevaardigden van andere politieke partijen.

4 Het parlement nam de wet aan met 441 stemmen vóór en 94 stemmen

tegen.

5 Leden van de NSDAP demonstreerden massaal voor het

parlementsgebouw.

Twee gebeurtenissen passen niet bij een democratische rechtsstaat.

Welke twee gebeurtenissen zijn dat? Schrijf alleen de nummers op.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog gaven sommige Nederlanders aan hun

kinderen namen als Wilhelmina, Juliana en Beatrix. Eind 1942 besloot het

ministerie van Justitie om deze namen te verbieden in kranten.

Welk begrip past bij het geven van deze namen? En welk begrip past bij

het verbieden van de namen in kranten?

Hieronder staan vijf kenmerken die passen bij de Tweede Wereldoorlog:

1 Blitzkrieg

2 gelijkschakeling

3 mobilisatie

4 propaganda

5 totale oorlog

Welke twee begrippen passen bij beide posters?

Na de mobilisatie kreeg de vader te maken met Japanse soldaten.

Op welke kaart staat de aanval van de Japanners waar de vader direct

mee te maken kreeg?

op geen van de kaarten

op kaart 1

op kaart 2

op kaart 1 en 2

Deze brand is tijdens de Japanse aanval op Indonesië in opdracht van de

Nederlandse regering aangestoken.

Geef een reden waarom de Nederlandse regering deze opdracht gaf.

Wie heeft de opdracht gegeven om deze poster te laten maken? En tegen

welk bondgenootschap is de poster gericht?

de Duitse bezetter, tegen de As-mogendheden

de Duitse bezetter, tegen de Geallieerden

het Nederlandse verzet, tegen de As-mogendheden

het Nederlandse verzet, tegen de Geallieerden

De schrijver herinnert zich een periode in het westen van Nederland

tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Hoe heet deze periode?

Stel: je doet onderzoek naar de bevrijding van Nederland en je vindt deze

bron.

Geef een argument waaruit blijkt dat de bron betrouwbaar is voor dit

onderzoek.

De bron is betrouwbaar voor dit onderzoek, omdat … (geef argument).

Hieronder staan vier data die te maken hebben met de Tweede

Wereldoorlog:

− 5 mei

− 10 mei

− 6 juni

− 6 augustus

Hieronder staan vijf gebeurtenissen:

a De geallieerde legers vallen Frankrijk binnen in Normandië.

b De Verenigde Staten gooien een atoombom op Hiroshima.

c Duitsland valt Nederland binnen.

d Het Japanse leger ondertekent de capitulatie.

e Nederland herdenkt officieel de bevrijding.

Noem per datum de gebeurtenis die daarbij hoort. Let op! Er blijft één

gebeurtenis over.

Bij 5 mei hoort gebeurtenis... (vul letter in).

(enzovoort voor de andere drie data)

Er zijn overeenkomsten als het gaat over de oorzaken van de Eerste en

de Tweede Wereldoorlog.

Noem één oorzaak die geldt voor de Eerste én voor de Tweede

Wereldoorlog.

De Nederlandse regering wil niet dat de onderhandelaar met Soekarno

spreekt.

Geef een politiek argument waarom de Nederlandse regering niet wil

dat de onderhandelaar met Soekarno spreekt.

Geef ook een politiek argument waarom volgens de onderhandelaar

de besprekingen dan waarschijnlijk zullen mislukken.

Een politiek argument om niet met Soekarno te spreken is … (geef een

argument).

De besprekingen zullen dan waarschijnlijk mislukken, omdat … (geef een

argument).

In Indonesië zijn in de periode tussen 1945 en 1949 verschillende foto’s

gemaakt door fotografen die in dienst waren van de Nederlandse

regering. Niet alle foto’s waren volgens de regering geschikt om te

plaatsen in de krant.

Geef per foto aan of deze volgens de regering wel of niet geschikt

was om in een Nederlandse krant te plaatsen. Geef daarna voor je

keuze ook een argument.

Foto 1 is volgens de regering wel/niet (maak een keuze) geschikt,

omdat … (geef argument).

Foto 2 is volgens de regering wel/niet (maak een keuze) geschikt,

omdat … (geef argument).

Hieronder staan vier voorwaarden die horen bij een plan:

1 Het Britse leger moet Palestina verlaten.

2 Jeruzalem krijgt een internationale status.

3 De rechten van minderheden moeten in beide staten worden

gerespecteerd.

4 Er moet vrije toegang zijn tot alle heilige plaatsen.

Welk plan wordt bedoeld?

In de bron wordt gesproken over de oprichting van een bondgenootschap.

Hoe heet dit bondgenootschap?

Stel: je maakt een werkstuk over de Koude Oorlog. Je hebt

onderzoeksvragen bedacht.

Bij welke onderzoeksvraag is de bron bruikbaar?

Hoe werd propaganda gebruikt tijdens de Koude Oorlog?

Hoe werkte de containment-politiek in de praktijk?

Wat was de omvang van het Sovjet-leger?

Wat was het verschil tussen invloedssferen in Europa?

De twee verhalen horen bij historische gebeurtenissen tijdens de Koude

Oorlog in Berlijn.

Noem per verhaal de gebeurtenis die daarbij hoort.

Bij verhaal 1 hoort …

Bij verhaal 2 hoort …

De mannen waren de politieke leiders van twee verschillende landen.

Van welke landen waren zij de politieke leiders?

De mannen in de prent zijn als boksers afgebeeld.

Noem een reden waarom de mannen als boksers zijn afgebeeld.

Geef daarna een verklaring waarom de mannen dansen in plaats van

boksen.

De mannen zijn afgebeeld als boksers, omdat … (noem reden).

Ze dansen, want... (geef verklaring).

Hieronder staan drie ontwikkelingen in Nederland in de periode

1945-1980:

1 ontzuiling

2 opbouw van de verzorgingsstaat

3 Tweede Feministische Golf

Kies één van deze ontwikkelingen en geef een voorbeeld uit de

periode 1945-1980 dat hoort bij deze ontwikkeling.

ontwikkeling: … (kies ontwikkeling)

Een voorbeeld hiervan is … (geef een voorbeeld).

Drie gebeurtenissen waar Nederland bij betrokken was:

1 de oliecrisis

2 de onafhankelijkheid van Indonesië en Suriname

3 de oprichting van de EGKS

Alle gebeurtenissen vonden plaats tijdens de regeerperiode van één

Nederlands staatshoofd.

Wie was dat staatshoofd?

Zet de omschrijvingen in de juiste volgorde, van vroeger naar later.

Eerst omschrijving …, dan …, vervolgens... en ten slotte … (vul nummers

in).

Een bewering: uit de bron blijkt dat de Rus teleurgesteld is en terug naar

vroeger verlangt.

Naar welk land en naar welk politiek systeem verlangt de Rus terug?

land: … (noem land)

politiek systeem:... (noem politiek systeem)

Hieronder staan vier gebeurtenissen die in en aan de Noordzee hebben

plaatsgevonden tussen 1900 en 2000:

1 Door de oprichting van de EU vervalt de grenscontrole in de

Noordzee-havens voor schepen uit de EU.

2 Er vindt een grote zeeslag plaats tussen de Centralen en de

Geallieerden op de Noordzee.

3 Nederlandse vliegtuigen controleren dag en nacht of er Sovjet-

onderzeeërs in de Noordzee zijn.

4 Tijdens het bombardement op Rotterdam ontsnappen twee

Nederlandse onderzeeërs via de Noordzee naar Engeland.

Zet de gebeurtenissen in de juiste volgorde, van vroeger naar later.

Eerst gebeurtenis …, dan …, vervolgens … en ten slotte … (vul nummers

in).

Sommige historische gebeurtenissen na de Tweede Wereldoorlog werden

in het Westen als negatief gezien.

Noem een historische gebeurtenis na de Tweede Wereldoorlog die

geleid heeft tot pessimisme. Geef ook een verklaring waarom deze

gebeurtenis gezorgd heeft voor pessimisme.

historische gebeurtenis: … (noem gebeurtenis)

Deze gebeurtenis zorgde voor pessimisme, want … (geef verklaring).

Lange tijd was de belangrijkste taak van de NAVO om het communisme te

bestrijden. Door een gebeurtenis in 2001 werd de strijd tegen het

terrorisme een van de belangrijkste taken.

Welke gebeurtenis was dat?

Welk begrip hoort bij de bron?

multiculturele samenleving

poldermodel

secularisatie

verzorgingsstaat