bij dit examen
Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.
opgave 1De kus
In 1880 kreeg de Franse kunstenaar Auguste Rodin de opdracht om de
toegang voor een nieuw museum te ontwerpen. Hij noemde het De
poorten van de hel. Een onderdeel van dit kunstwerk is een verliefd paar.
Op figuur 1 zie je een bronzen versie van De poorten van de hel met
rechts onderaan het verliefde paar. Je ziet dit paar ook op afbeelding 1.
figuur 1
13pBekijk afbeelding 1.
Het paar is verliefd op elkaar.
Noem drie aspecten van de
voorstelling waaraan je dit kunt zien.
Uiteindelijk vond Rodin een liefdespaar niet passen in een poort die de hel verbeeldt. In 1886 besloot hij om van het liefdespaar ook een levensgroot, vrijstaand beeld te maken. Op afbeelding 2a t/m d zie je meerdere aanzichten van dit beeld, De Kus.
22pBekijk afbeelding 1 en afbeelding 2a t/m d.
Geef van onderstaande stellingen aan of ze
juist of
onjuist zijn.
Om naar aanleiding van het reliëf een vrijstaand beeld te maken:
1 ontwierp Rodin meerdere aanzichten voor het beeld.
2 voegde Rodin een sokkel toe aan het liefdespaar.
3 hakte Rodin het reliëf steeds verder uit tot het beeld ontstond.
31pBekijk afbeelding 2a t/m d.
Rodin nodigt de beschouwer uit om het beeld van meerdere kanten te
bekijken.
Leg uit op welke manier Rodin dit doet.
42pBekijk afbeelding 2a t/m d.
Er is een contrast tussen de personen en de ondergrond waar ze op
zitten.
Geef aan welk contrast Rodin in het beeld aanbracht als het gaat om
de textuur en noem hiervan het effect.
Een ander beroemd kunstwerk waarbij de maker zich laat inspireren door de liefde, is het schilderij De kus van de Oostenrijkse kunstenaar Gustav Klimt. In dit schilderij uit 1908 verwerkte Klimt het materiaal bladgoud. Op afbeelding 3a zie je De kus van Klimt, afbeelding 3b is een detail.
52pBekijk afbeelding 3a en 3b.
Het schilderij heeft een decoratief karakter.
Noem, behalve het kleurrijke karakter, nog drie decoratieve elementen
van het schilderij.
63pBekijk afbeelding 3a en 3b.
Het liefdespaar lijkt een geheel, toch zijn er ook contrasten zichtbaar
tussen de man en de vrouw.
Noem drie van deze contrasten.
72pBekijk afbeelding 1 t/m 3b.
Een kussend paar blijkt door de eeuwen heen een populair en inspirerend
onderwerp voor kunstenaars.
Geef twee redenen waarom een kussend paar een populair of
83pBekijk afbeelding 4 en 5.
Geef drie redenen waarom mensen graag voorwerpen kopen met
daarop een afbeelding van een beroemd kunstwerk.
opgave 2Een droompaar
Kunstenaar Leonora Carrington werd geboren in Engeland. Toen ze 19 jaar was, zag ze een kunstwerk dat grote indruk op haar maakte. Het is in 1924 gemaakt door de Duitse kunstenaar Max Ernst. Je ziet dit kunstwerk op afbeelding 6. Het werk van Ernst behoort tot het surrealisme, een kunststroming uit het begin van de twintigste eeuw waarin kunstenaars zich onder andere lieten inspireren door dromen. Carrington kwam uit een rijke familie en haar ouders hoopten dat ze zou trouwen met een rijke man. Zij zag dit niet zitten. Ze wilde vrij zijn en vluchtte van huis, want ze wilde liever kunstenaar worden. Voor Carrington was het surrealisme een perfecte manier om weg te dromen.
92pBekijk afbeelding 6.
Carrington was onder de indruk van dit kunstwerk. Je zou kunnen zeggen
dat ze haar eigen wens om te vluchten uit haar situatie, terugzag in dit
kunstwerk.
Noem twee aspecten van de
voorstelling waarin je het vluchten
terugziet in dit kunstwerk.
102pBekijk afbeelding 6.
Ernst verbeeldt ruimte op twee manieren, zowel tweedimensionaal als
driedimensionaal.
Geef van beide manieren een voorbeeld.
In 1937 ontmoetten Carrington en Ernst elkaar, kregen een relatie en gingen in Parijs wonen. Carrington en Ernst maakten veel kunstwerken, waarbij ze elkaar inspireerden. In 1937 maakte Carrington het surrealistische zelfportret dat je ziet op afbeelding 7.
113pBekijk afbeelding 7.
Het schilderij is vervreemdend.
Noem drie kenmerken die vervreemdend zijn.
122pBekijk afbeelding 7.
Het contrast tussen de binnen- en buitenruimte in het schilderij verbeeldt
Carringtons verlangen naar vrijheid.
Geef twee voorbeelden uit de buitenruimte waarmee Carrington het
verlangen naar vrijheid verbeeldt.
Het kunstkoppel Ernst en Carrington verhuisde naar Zuid-Frankrijk. Ze maakten steeds meer surrealistische kunst en schilderden elkaar regelmatig. Op afbeelding 8 zie je een portret dat Carrington in 1939 schilderde van Ernst. Op afbeelding 9 zie je een portret dat Ernst in 1940 schilderde van Carrington.
132pBekijk afbeelding 8 en 9.
Je zou kunnen zeggen dat de paarden in beide werken symbool staan
voor vrijheid die er niet meer is.
Leg dit uit voor elk schilderij.
141pBekijk figuur 2 en 3.
De kunstwerken op beide figuren zijn
figuratief en geabstraheerd.
geabstraheerd en realistisch.
realistisch en figuratief.
152pBekijk afbeelding 6 t/m 9 en figuur 2 en 3.
Ernst en Carrington creëerden samen een huis vol zelfgemaakte
kunstwerken. Dit was van toegevoegde waarde voor hun kunst en voor
hun liefde.
Leg dit uit voor hun kunst en voor hun liefde.
opgave 3Liefde voor de papierlozen
De Nederlandse kunstenaar Domenique Himmelsbach de Vries werkt sinds 2013 aan het project dat hij Een Papieren Monument voor de Papierlozen noemt. Hij doet dat samen met meerdere kunstenaars en We Are Here, een groep mensen zonder geldige verblijfsvergunning, ook wel de 'papierlozen' genoemd. De kunstenaars maakten meer dan 60 portretten van deze mensen zonder officiële papieren, zoals een verblijfsvergunning. Met deze kunstwerken wordt aandacht gevraagd voor deze groep. Op afbeelding 10 en 11 zie je twee portretten uit deze serie. Op afbeelding 12 a t/m f zie je er nog zes.
161pBekijk afbeelding 10.
In dit portret is sprake van een suggestie van plasticiteit.
Beschrijf op welke manier
plasticiteit is gesuggereerd.
171pBekijk afbeelding 10 en 11.
De kunstwerken zijn door verschillende kunstenaars gemaakt, met elk een
eigen hanteringswijze.
Beschrijf een verschil in
hanteringswijze tussen beide werken.
181pBekijk afbeelding 10 en 11 en figuur 4 t/m 6.
Om een houtsnede te maken, moet een kunstenaar enkele stappen in het
drukproces doorlopen.
Zet onderstaande stappen in de juiste volgorde.
1 gutsen in het hout
2 tekening overzetten op hout
3 drukken met een pers
4 het portret tekenen
5 hout insmeren met inkt
193pBekijk afbeelding 10 en 11 en figuur 4 t/m 6.
De portretten voor het project komen tot stand door houtsneden te maken
en te drukken.
Geef van onderstaande stellingen aan of ze
juist of
onjuist zijn:
1 Met een houtsnede kan je werk makkelijk reproduceren.
2 De afdruk van een houtsnede is de tekening in spiegelbeeld.
3 Een houtsnede is een manier van beeldhouwen.
201pBekijk afbeelding 10 t/m 12a t/m f.
De mensen zonder officiële papieren zijn verbeeld door houtsneden te
maken en niet bijvoorbeeld door een foto.
Geef een argument om van iedereen een houtsnede te maken en
geen foto.
213pBekijk afbeelding 10 t/m 12a t/m f.
De werken vormen een serie.
Noem drie kenmerken waardoor deze werken een serie vormen.
Sinds de zomer van 2016 worden de portretten ook in grote aantallen geprint en verspreid door heel Europa en de Verenigde Staten. De portretten worden illegaal en in de openbare ruimte opgehangen. Daarmee willen de makers van het project voorbijgangers laten nadenken over mensen zonder officiële papieren. Op afbeelding 13 zie je enkele opgeplakte portretten.
221pBekijk afbeelding 10 t/m 13.
Een Papieren Monument voor de Papierlozen heeft als doel meer
aandacht te creëren voor deze groep mensen.
Leg uit hoe het project helpt om dit doel te bereiken.
232pBekijk afbeelding 10 t/m 13.
Vul in elke zin het juiste begrip aan. Kies uit onderstaande begrippen.
Er blijven twee begrippen over.
conserverende – esthetische – maatschappelijke – tegendraadse
De verspreiding van alle gedrukte portretten draagt bij aan … (1) …
betrokkenheid.
De kunstenaars kiezen voor een … (2) … manier van werken door de
kunstwerken zoveel mogelijk in de openbare ruimte te plakken.
Een aantal jaren later werd het project getoond in musea. Op afbeelding 14 zie je Een Papieren Monument voor de Papierlozen in een museum. Voor het kunstwerk ligt een stapel geprinte portretten. Bezoekers mogen deze meenemen met het verzoek om de portretten ergens goed zichtbaar op te hangen.
242pBekijk afbeelding 14.
Het project Een Papieren Monument voor de Papierlozen in het museum
zou je een liefdevol protest kunnen noemen.
Geef een argument om het project in het museum liefdevol te noemen.
Geef vervolgens een argument om het project in het museum een
protest te noemen.
252pBekijk afbeelding 14.
Voor de makers is het aantrekkelijk dat Een Papieren Monument voor de
Papierlozen is geëxposeerd in een museum.
Geef hiervoor twee argumenten.
262pBekijk afbeelding 10 t/m 14.
Een traditioneel monument is meestal een standbeeld of kunstwerk in de
openbare ruimte, waar je een belangrijke persoon of gebeurtenis kunt
herdenken.
Een Papieren Monument voor de Papierlozen is een ander monument dan
een traditioneel monument.
Geef hiervoor twee argumenten.
271pBekijk afbeelding 14.
Aan museumbezoekers wordt gevraagd op een liefdevolle manier actie te
voeren.
Geef hiervan een mogelijk effect op de museumbezoekers.
opgave 4Met een gouden randje
Op afbeelding 15 zie je een theekom uit Korea die rond de zeventiende eeuw werd gemaakt. De kom heeft enkele oude, gouden reparaties. De techniek waarmee de theekom is gerepareerd, wordt kintsugi genoemd. Deze traditionele techniek is ontwikkeld in Japan en later verspreid over andere Aziatische landen. Het woord kintsugi betekent 'gouden reparatie'. Met deze techniek repareert men gebroken keramiek met een soort lijmlak die is vermengd met goud.
281pBekijk afbeelding 15.
De reparatie maakt de theekom tot een uniek object.
Leg deze stelling uit.
292pBekijk afbeelding 15.
Behalve dat hij uniek is, kun je ook stellen dat de theekom meer waard
werd door de reparatie.
Geef hiervoor twee argumenten.
Op afbeelding 16 zie je twee beelden van de Zuid-Koreaanse kunstenaar Yeesookyung uit 2007. Sinds 2002 maakt ze een serie kunstwerken onder de titel Translated Vase. Voor deze serie kunstwerken verzamelt ze bij Koreaanse keramiekfabrieken scherven keramiek die anders worden weggegooid. Ze past kintsugi toe om de scherven te verbinden, zoals te zien op figuur 7. figuur 7
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
301pVergelijk afbeelding 15 met afbeelding 16.
Bij de theekom en bij de beelden werd de kintsugi-techniek toegepast om
scherven aan elkaar te plakken, maar de makers gebruikten de techniek
met een verschillend doel.
Leg dit verschil uit.
312pBekijk afbeelding 16 en figuur 7.
Het maken van haar werk vraagt veel inzet en/of aandacht van
Yeesookyung.
Geef hiervoor twee argumenten.
321pBekijk afbeelding 16.
Je zou kunnen stellen dat Yeesookyung autonome kunstwerken maakt
van toegepaste voorwerpen.
Leg deze stelling uit.
332pBekijk afbeelding 16.
Geef van onderstaande stellingen aan of ze
juist of
onjuist zijn:
1 De beelden hebben een traditionele vorm.
2 De beelden hebben een organische vorm.
3 De beelden zijn ready-mades.
Op afbeelding 17 en 18 is een installatie te zien van Yeesookyung, die bij dezelfde serie Translated Vase hoort. Ook hier gebruikte ze de kintsugi- techniek. Het werk op afbeelding 17 en 18 is gemaakt in 2012 en tentoongesteld in een museum in Zuid-Korea.
343pVergelijk afbeelding 16 met afbeelding 17 en 18.
De beide versies van Translated Vase zijn verschillend tentoongesteld.
Noem drie verschillen in de manier van tentoonstellen.
353pBekijk afbeelding 17 en 18.
Hoewel het om een hedendaags kunstwerk gaat, zou je kunnen denken
dat je kijkt naar de vondsten van een archeologische opgraving.
Geef hiervoor drie argumenten.
361pVergelijk afbeelding 16 met afbeelding 17 en 18.
Stel, je bent museumdirecteur en je wilt een expositie inrichten over het
thema 'koesteren'. Waarom zou je dan kiezen voor een werk van
Yeesookyung?
Geef een reden om te kiezen voor werk van Yeesookyung voor jouw
expositie over het thema koesteren.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift.
