bronnen

Eindexamen beeldende vakken vmbo gl/tl 2013, tijdvak 1

bij dit examen

Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.

opgave 1Happy Street, Happy Life?

Op een wereldtentoonstelling kan elk deelnemend land in een eigen paviljoen laten zien wat het te bieden heeft op technisch, economisch, cultureel, sociaal en toeristisch gebied.
12p
Er wordt wel gezegd dat je met een bezoek aan een wereldtentoonstelling
een wereldreis kunt uitsparen.
Licht deze bewering toe aan de hand van de aspecten tijd en geld.
De laatste wereldtentoonstelling werd in 2010 gehouden in China, in Shanghai. Het thema was Better City, Better Life. Aan de deelnemende landen werd gevraagd in hun paviljoens aandacht te besteden aan mogelijkheden…

De laatste wereldtentoonstelling werd in 2010 gehouden in China, in Shanghai. Het thema was Better City, Better Life. Aan de deelnemende landen werd gevraagd in hun paviljoens aandacht te besteden aan mogelijkheden om de leefbaarheid in steden te vergroten. Het Nederlandse paviljoen werd ontworpen door John Körmeling. Hij gaf het paviljoen de naam Happy Street. Op afbeelding 1, 2 en 3 zie je zijn digitale ontwerpen voor Happy Street; op afbeelding 4, 5 en 6 zie je foto's die in 2010 van Happy Street werden gemaakt.

23p
Bekijk afbeelding 1, 2, 3, 4, 5 en 6.
Nederland wilde dat haar paviljoen openheid en variatie zou uitstralen.
Noem drie kenmerken van Happy Street waardoor het openheid
uitstraalt.
34p
Noem twee aspecten van de vormgeving waardoor in Happy Street
variatie is ontstaan en geef bij elk aspect een toelichting.
Körmeling zegt met openheid en variatie te willen verwijzen naar de Nederlandse samenleving. De Nederlandse overheid had voor deze verwijzing veel waardering.
41p
Leg uit waarom de Nederlandse overheid een dergelijke verwijzing zo
waardeerde.
53p
Bekijk afbeelding 1, 2, 3, 4 en 5.
Körmeling heeft zijn paviljoen ook wel als een kermis omschreven.
Geef voor deze omschrijving drie argumenten.
Voor Happy Street werd een logo ontworpen. Op afbeelding 7 zie je dit logo.
61p
Vergelijk afbeelding 1 en 7.
Breng de vormgeving van het logo in verband met de vormgeving van
In Happy Street bevindt zich een wandelpad. Op afbeelding 6 en 8 zie je ruimtes die aan dit pad grenzen en op afbeelding 9 en 10 zie je het interieur van twee van die ruimtes.
71p
Bekijk afbeelding 6, 8, 9 en 10.
Een wandeling over het pad kan gezien worden als een reis door
Nederland.
Leg aan de hand van afbeelding 6, 8, 9 en 10 uit dat een wandeling
over het pad gezien kan worden als een reis door Nederland.
Op afbeelding 1 en 4 zie je een groot gebouw. Het werd alleen gebruikt voor de ontvangst van eregasten en zakenlieden.
82p
Bekijk afbeelding 1 en 4.
Het grote gebouw wijkt af van de rest van de gebouwen van Happy Street.
Noem twee kenmerken waarin dit gebouw afwijkt van de rest van de
gebouwen van Happy Street.
91p
Bekijk afbeelding 1 en 4.
Breng de vormgeving van dit grote gebouw in verband met de
ontvangsten van eregasten en zakenlieden.
101p
Körmeling vindt dat Happy Street een voorbeeld is van de wijze waarop
een stad een bijdrage kan leveren aan een beter leven.
Deel je deze mening? Beargumenteer je antwoord.

opgave 2Onze levensloop

Een levenstrap is een voorstelling waarin het leven van de mens van de wieg tot aan het graf is verbeeld. Eigenlijk bestaat zo'n trap uit twee trappen: een deel links dat omhoog gaat - met onderaan de mens als…

Een levenstrap is een voorstelling waarin het leven van de mens van de wieg tot aan het graf is verbeeld. Eigenlijk bestaat zo'n trap uit twee trappen: een deel links dat omhoog gaat - met onderaan de mens als pasgeborene - en een deel rechts dat naar beneden gaat - met onderaan de mens op zijn doodsbed. Op afbeelding 11 zie je zo'n trap. Het is een prent die door de Nederlandse kunstenaar Jan Visscher in 1630 werd gemaakt.

112p
Bekijk afbeelding 11.
Vóór zijn vijftigste is de mens verbeeld als jong.
Geef twee argumenten voor deze bewering.
122p
Bekijk afbeelding 11.
Ná zijn zestigste is de mens verbeeld als oud.
Geef twee argumenten voor deze bewering.
In de middelste boog onder de trap bevindt zich een voorstelling van Het Laatste Oordeel.
131p
Bekijk afbeelding 11.
In deze prent zie je verschillende verwijzingen naar de dood; bijvoorbeeld
in Het Laatste Oordeel.
Licht de functie van Het Laatste Oordeel in deze prent toe.
143p
Bekijk afbeelding 11.
In de prent zie je nog andere verwijzingen naar de dood.
Noem drie van die verwijzingen.
151p
Bekijk afbeelding 11.
Een dergelijke prent hing vroeger bij veel mensen in de woonkamer.
Leg uit waarom de woonkamer een geschikte plaats was voor een
prent met deze voorstelling.
De Nederlandse kunstenares Fiona Tan maakte in 2011 voor het Jeroen Bosch Ziekenhuis in 's-Hertogenbosch het kunstwerk Levensloop. Het kunstwerk bestaat uit zeven lcd-schermen. Op ieder scherm is een korte loop te…

De Nederlandse kunstenares Fiona Tan maakte in 2011 voor het Jeroen Bosch Ziekenhuis in 's-Hertogenbosch het kunstwerk Levensloop. Het kunstwerk bestaat uit zeven lcd-schermen. Op ieder scherm is een korte loop te zien van een persoon in een omgeving die voor hem of haar karakteristiek is. Op afbeelding 12 en 13 zie je foto's van het kunstwerk; afbeelding 12 toont het werk dat op een ander moment gefotografeerd is dan op afbeelding 13. Op figuur 1 zie je uit elke loop één still.

figuur 1
figuur 1
162p
Vergelijk afbeelding 11, 12 en 13.
Het kunstwerk van Tan is geïnspireerd op de levenstrap van Visscher.
Noem twee kenmerken van de levenstrap op afbeelding 11 die je ook
aantreft bij het kunstwerk op afbeelding 12 en 13.
173p
Vergelijk afbeelding 11, 12 en 13 en figuur 1.
Naast overeenkomsten vertonen de werken ook verschillen.
Noem drie kenmerken waarin het werk op afbeelding 12 en 13 en
figuur 1 verschilt van het werk op afbeelding 11.
In de levenstrap op afbeelding 11 wordt verbeeld dat de mens tussen zijn vijftigste en zestigste levensjaar op het hoogtepunt van zijn leven is: hij staat bovenaan. In het kunstwerk van Tan op afbeelding 12 en 13…

In de levenstrap op afbeelding 11 wordt verbeeld dat de mens tussen zijn vijftigste en zestigste levensjaar op het hoogtepunt van zijn leven is: hij staat bovenaan. In het kunstwerk van Tan op afbeelding 12 en 13 schuift elke loop telkens een plaatsje op: elke loop staat daardoor een tijdje bovenaan.

181p
Geef een reden die Tan kan hebben gehad om elk van de loops een tijdje
bovenaan te plaatsen.
In openbare gebouwen bevinden zich vaak kunstwerken; zo ook in veel ziekenhuizen. Kunst kan er immers voor bezoekers en patiënten een afleiding zijn, maar kan hen ook aanzetten tot nadenken.
191p
Bekijk afbeelding 12 en 13.
Leg uit dat de vormgeving van dit werk zowel bezoekers en patiënten
kan afleiden. Betrek in je antwoord de locatie: een ziekenhuis.
201p
Leg uit dat de inhoud van het werk bezoekers en patiënten kan aanzetten
tot nadenken. Betrek in je antwoord de locatie: een ziekenhuis.

opgave 3Aan hun (v)lot overgelaten

Het Franse schip Medusa liep in 1816 voor de kust van Afrika ernstige schade op. Alle opvarenden moesten het schip verlaten. Er waren echter te weinig reddingsboten. De belangrijkste opvarenden waren Franse politici…

Het Franse schip Medusa liep in 1816 voor de kust van Afrika ernstige schade op. Alle opvarenden moesten het schip verlaten. Er waren echter te weinig reddingsboten. De belangrijkste opvarenden waren Franse politici en vooraanstaande officieren; zij konden plaatsnemen in de reddingsboten. Voor de andere opvarenden werd er snel een vlot getimmerd. De opvarenden van de reddingsboten wisten de kust snel te bereiken en bekommerden zich niet om de mensen op het vlot. Na vijftien dagen werd het vlot ontdekt door een passerend schip. Van de honderdvijftig opvarenden waren er toen nog maar vijftien in leven. Franse politici probeerden het drama van het vlot te verzwijgen.

De Franse schilder Géricault vond dat de Franse bevolking over het drama moest worden ingelicht. Hij deed veel onderzoek: hij zocht de overlevenden van het vlot op, noteerde hun verhalen en ging naar een lijkenhuis…

De Franse schilder Géricault vond dat de Franse bevolking over het drama moest worden ingelicht. Hij deed veel onderzoek: hij zocht de overlevenden van het vlot op, noteerde hun verhalen en ging naar een lijkenhuis om lijken te bestuderen en te tekenen.

Hij maakte tussen 1816 en 1818 veel voorstudies, onder meer de schetsen die je ziet op afbeelding 14, 15 en 16.
211p
Vergelijk afbeelding 14, 15 en 16.
In vergelijking met het onderzoek in de schetsen op afbeelding 15 en 16
kun je het onderzoek in het schetsblad op afbeelding 14 breed noemen.
Leg uit waarom je het onderzoek op het schetsblad op afbeelding 14
breed kunt noemen.
221p
Vergelijk afbeelding 15 en 16.
Het onderzoek dat Géricault in deze twee schetsen deed kun je diep
noemen.
Noem een aspect van de vormgeving dat Géricault in de schets op
afbeelding 15 diep onderzoekt.
231p
Noem het aspect van de vormgeving dat Géricault in de schets op
afbeelding 16 diep onderzoekt.
242p
Bekijk afbeelding 16.
In deze schets lijkt de redding nabij.
Noem twee manieren waarop die indruk wordt gewekt.
Op afbeelding 17 zie je het schilderij Het vlot Medusa dat Géricault in 1818/19 maakte. Het formaat van dit schilderij is ruim 500 cm x 700 cm; de mensen zijn dus méér dan levensgroot.
254p
Vergelijk afbeelding 16 en 17.
De schets op afbeelding 16 lijkt een van de laatste ontwerpen voor het
schilderij te zijn.
Noem twee aspecten van de vormgeving die bijdragen aan deze
indruk en geef bij elk aspect een korte toelichting.
261p
Vergelijk afbeelding 16 en 17.
De redding lijkt op afbeelding 17 minder nabij dan op afbeelding 16.
Noem één kenmerk waardoor die indruk wordt gewekt.
273p
Bekijk afbeelding 17.
Het schilderij heeft een dramatisch karakter.
Noem drie aspecten van de voorstelling die bijdragen aan dit
karakter.
281p
Bekijk afbeelding 17.
De schipbreukelingen zijn diagonaal geordend.
Deze ordening versterkt het dramatische karakter van het schilderij.
Leg uit dat deze ordening het dramatische karakter versterkt.
294p
Bekijk afbeelding 17.
Een beschouwer die vlak voor het schilderij staat, lijkt in het drama te
worden opgenomen.
Noem twee aspecten van de vormgeving waardoor de beschouwer in
het drama lijkt te worden opgenomen en geef bij elk aspect een korte
toelichting.
301p
Bekijk afbeelding 17.
In 1819 werd het schilderij op een expositie in Parijs getoond.
Daar kreeg de techniek van het schilderij positieve kritiek; maar het kreeg
negatieve kritiek vanwege het onderwerp. Die negatieve kritiek kwam
vooral van Franse politici.
Geef een reden waarom de techniek positief werd beoordeeld.
311p
Geef een reden waarom het onderwerp negatief beoordeeld werd
door Franse politici.

opgave 4Vluchten en schuilen

Over de hele wereld zijn er mensen op de vlucht. Een aantal illegale vluchtelingen uit Afrika en Azië wil graag een nieuw bestaan opbouwen in Engeland. Ze reizen naar de Franse havenstad Calais, in de hoop een…

Over de hele wereld zijn er mensen op de vlucht. Een aantal illegale vluchtelingen uit Afrika en Azië wil graag een nieuw bestaan opbouwen in Engeland. Ze reizen naar de Franse havenstad Calais, in de hoop een plaatsje op een schip naar Engeland te bemachtigen. Omdat dat moeilijk is en veel tijd kost bouwen ze illegale schuilplaatsen in de bossen bij Calais.

De Nederlandse fotograaf Henk Wildschut maakte tussen 2006 en 2011 veel foto's van deze schuilplaatsen. Een deel daarvan nam hij op in een boek dat hij Shelter noemde. Shelter is het Engelse woord voor schuilplaats.…

De Nederlandse fotograaf Henk Wildschut maakte tussen 2006 en 2011 veel foto's van deze schuilplaatsen. Een deel daarvan nam hij op in een boek dat hij Shelter noemde. Shelter is het Engelse woord voor schuilplaats. Op afbeelding 18 zie je dat boek: de voorkant van het boek zie je links op de afbeelding en de achterkant helemaal rechts. Daar tussenin zie je enkele pagina's. Een van de foto's uit dat boek - die hij ook voor zijn omslag gebruikte - zie je op afbeelding 19.

322p
Bekijk afbeelding 18 en 19.
De vluchtelingen maakten de schuilplaatsen van materialen die zij ter
plekke aantroffen. Deze zijn echter weinig geschikt voor een verblijfplaats
in de openlucht.
Noem twee kenmerken van de toegepaste materialen van de
schuilplaats op afbeelding 18 en 19 waardoor ze niet erg geschikt zijn
voor een schuilplaats buiten.
331p
Bekijk afbeelding 18 en 19.
Ook de constructie van deze schuilplaatsen werd bepaald door wat ter
plekke aanwezig was.
Geef voor deze bewering een argument.
Omdat de foto's in het boek betrekking hebben op een en hetzelfde thema vormen ze een serie. Het karakter van een serie wordt versterkt doordat de foto's overeenkomsten vertonen.
343p
Bekijk afbeelding 18 en 19.
Noem drie aspecten van de vormgeving waarin de foto's
overeenkomsten vertonen.
351p
Bekijk afbeelding 18 en 19.
Een serie foto's kán meer indruk maken dan slechts een enkele foto.
Leg aan de hand van deze foto's uit dat deze serie meer indruk maakt
In de jaren negentig van de vorige eeuw vond er in het Afrikaanse Rwanda een burgeroorlog plaats. Door deze oorlog vluchtten miljoenen mensen uit Rwanda en werden elders in kampen opgevangen. In deze kampen werden…
Op afbeelding 20 zie je foto's waarop je vluchtelingen ziet die zelf de tenten aan het opzetten zijn.
362p
Bekijk afbeelding 20.
De tenten dienen goedkoop en sterk te zijn.
Leg aan de hand van twee kenmerken uit dat deze tenten goedkoop
zijn.
372p
Leg aan de hand van twee kenmerken uit dat deze tenten sterk zijn.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende
pagina.
382p
Vergelijk afbeelding 19 en 20.
In vergelijking met de schuilplaats op afbeelding 19 zijn de tenten op
afbeelding 20 redelijk comfortabel.
Noem twee kenmerken van de tenten op afbeelding 20 waardoor je ze
Wildschut zet zich als fotograaf op een indirecte manier in voor vluchtelingen. Shigeru Ban doet dat als architect op een meer directe manier.
391p
Leg uit dat Wildschut indirect bijdraagt aan het verbeteren van de situatie
van de vluchteling.
401p
Licht de directe manier toe waarop Shigeru Ban de situatie van de
vluchtelingen in Rwanda verbeterde.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.