Eindexamen aardrijkskunde vmbo gl/tl 2017, tijdvak 1

Twee leerlingen doen een uitspraak over luchtdruk. Uitspraak 1: hoe dichter de isobaren bij elkaar liggen, hoe zwakker de wind is die daar waait. Uitspraak 2: in hogedrukgebieden stijgt de lucht op en is de kans op neerslag groot. Wat is juist? A Alleen uitspraak 1 is juist. B Alleen uitspraak 2 is juist. C Beide uitspraken zijn juist. D Beide uitspraken zijn onjuist. bron 2 Weerbericht van 13 oktober 2015 bron 3 Weerpraatje bij het weerbericht van 13 oktober 2015

Bekijk bron 4. In de zeventiende etappe van de Tour de France moesten de renners na Saint-Béat enkele behoorlijke steile bergtoppen in de Pyreneeën beklimmen. Het was een dag met rustig, stabiel weer. De temperatuur in Saint-Béat was tijdens deze etappe 24 °C. Hoeveel graden kouder was het op de top van de Col de Peyresourde dan in Saint-Béat? A ongeveer 0,6 graden Celsius B ongeveer 1,0 graden Celsius C ongeveer 6,0 graden Celsius D ongeveer 10,0 graden Celsius

bron 5 Klimaattabellen van vier gebieden in Spanje klimaattabel P   J F M A M J J A S O N D °C 8 9 10 11 13 16 18 19 17 14 11 9 mm 92 91 87 112 100 55 58 50 51 93 94 91 klimaattabel Q   J F M A M J J A S O N D °C 12 12 14 16 19 22 25 26 23 19 15 12 mm 19 27 25 34 32 23 4 8 41 66 42 34 klimaattabel R   J F M A M J J A S O N D °C 6 7 10 12 16 21 25 24 21 15 10 6 mm 46 46 33 54 41 27 13 9 30 45 64 51 klimaattabel S   J F M A M J J A S O N D °C 18 18 19 19 21 22 25 25 24 23 21 19 mm 37 34 24 16 4 1 0 1 9 18 38 52 bron 6 Vier gebieden in Spanje

Bekijk bron 11 en lees bron 12. • Leg uit dat de ligging van een hogedrukgebied eraan heeft bijgedragen dat de bosbranden weken konden aanhouden. Doe het zo: Geef eerst een weerverschijnsel dat hoort bij een hogedrukgebied. Geef daarna aan waardoor dit weerverschijnsel leidt tot aanhoudende bosbranden.

Bekijk bron 15. Deze bron laat de uitstoot van broeikasgassen per hoofd van de bevolking zien. In bron 15 zijn de namen van drie landen vervangen door de cijfers 1, 2 en 3. Waar staan de namen van de landen juist bij land 1, land 2 en land 3 uit bron 15?   land 1 land 2 land 3 A China Nederland Verenigde Staten B China Verenigde Staten Nederland C Nederland China Verenigde Staten D Nederland Verenigde Staten China E Verenigde Staten China Nederland F Verenigde Staten Nederland China

Bekijk bron 17. In het deel van de Verenigde Staten waar veel tornado’s voorkomen (Tornado Alley) komt één type neerslag het meest voor. In bron 17 worden drie manieren waarop neerslag ontstaat weergegeven. Waar staat het juiste type neerslag dat het meest voorkomt in Tornado Alley met de juiste tekening uit bron 17?   type neerslag juiste tekening A frontale neerslag tekening 1 B frontale neerslag tekening 2 C stijgingsneerslag tekening 2 D stijgingsneerslag tekening 3 E stuwingsneerslag tekening 1 F stuwingsneerslag tekening 3

Bekijk bron 21. Voor de productie van drinkwater gebruiken we in Nederland vaker grondwater dan oppervlaktewater. • Noem eerst een voordeel van het gebruik van grondwater voor drinkwaterproductie ten opzichte van oppervlaktewater. • Noem een reden waarom er in West-Nederland bijna geen gebruik wordt gemaakt van grondwater voor drinkwaterproductie. bron 22 Verlaging van de grondwaterstand

Bron 27 geeft de waterstress van China weer. Over deze bron worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: het zuidwesten heeft een laag risico op waterschaarste, omdat er smeltwater uit het Himalayagebergte aangevoerd wordt. Uitspraak 2: in het oosten van China liggen de provincies met het hoogste risico op waterschaarste. Uitspraak 3: het noordwesten is de droogste regio van China, maar vanwege de lage bevolkingsdichtheid is er weinig kans op waterschaarste. • Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Bron 28 geeft informatie over landen in het stroomgebied van de rivier de Jordaan. De afhankelijkheidsindex geeft de mate aan waarin een land afhankelijk is van water uit de Jordaan dat uit het buitenland komt. Welk land is niet afhankelijk van water uit de Jordaan dat aangevoerd wordt uit het buitenland? A Israël B Jordanië C Libanon D Syrië

Bekijk bron 28. Stel dat er een waterconferentie komt waarin landen in het stroomgebied van de Jordaan afspraken gaan maken over de verdeling van water uit de Jordaan. Zo’n afspraak zou kunnen zijn dat landen met het grootste oppervlakte in het stroomgebied van de Jordaan het meeste water mogen gebruiken. Welk land zou dan het meeste water uit de Jordaan mogen gebruiken? A Israël B Jordanië C Libanon D Syrië

Bron 29 geeft een nadeel dat direct optrad bij de aanleg van de Aswandam. Pas jaren later bleek dat de Aswandam ook bijdroeg aan het brak worden van het water in de Nijldelta. Dit heeft vooral te maken met het toenemend watergebruik uit het stuwmeer. • Welk verband bestaat tussen de afnemende watertoevoer door de Nijl naar de Nijldelta en het brak worden van het water in de monding van de Nijl?

Bekijk bron 30. In bron 30 staan, in willekeurige volgorde, de leeftijdsdiagrammen van Nederland van 1950, 1990, 2014 en 2050. Waar staan de cijfers 1, 2,3 en 4 van de leeftijdsdiagrammen uit bron 30 juist bij de vier jaartallen?   1950 1990 2014 2050 A 1 2 4 3 B 1 3 4 2 C 2 1 3 4 D 2 4 3 1 E 3 2 1 4 F 3 4 1 2

Bekijk bron 32. Over deze bron worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: in 2015 zijn er meer mensen gestorven dan er geboren zijn. Uitspraak 2: in 2006 was de totale bevolkingsgroei kleiner dan de natuurlijke groei. Uitspraak 3: de Nederlandse bevolking is in de periode 1970 - 2015 vooral toegenomen door natuurlijke groei. • Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

bron 33 Immigranten in Nederland naar herkomst, 1950 - 2014 *De Nederlandse waren een land binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Aruba, Curaçao en Sint Maarten zijn afzonderlijke landen geworden binnen het Koninkrijk en Saba, Sint Eustatius en Bonaire hebben de status bijzondere gemeente binnen Nederland.

Bekijk bron 33. In de legenda zijn drie gebieden vervangen door de letters P, Q en R. De gegevens zijn, in willekeurige volgorde, van Marokko, Indonesië en de Europese Unie. Waar staan de herkomstgebieden van immigranten juist bij de letters P, Q en R uit bron 33?   P Q R A Europese Unie Indonesië Marokko B Europese Unie Marokko Indonesië C Indonesië Europese Unie Marokko D Indonesië Marokko Europese Unie E Marokko Europese Unie Indonesië F Marokko Indonesië Europese Unie

Bekijk bron 34. Over bron 34 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: de bevolking zal tussen 2010 en 2040 vergrijzen. Uitspraak 2: in 2010 waren er in procenten minder 35- tot 40-jarigen dan in 1950. Uitspraak 3: in 2040 zullen in China in procenten meer mannen tussen de 65 en 70 jaar zijn dan mannen tussen de 35 en 40 jaar. • Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Lees bron 35. • Welke maatregel heeft ervoor gezorgd dat de bevolking in China sinds 1979 minder snel groeide dan daarvoor? • Noem een reden waarom de Chinese regering nu wel een bevolkingstoename stimuleert. bron 36 China, bijdrage per regio aan het nationaal inkomen in 2010 Legenda: Bruto Regionaal Product per inwoner in euro’s, 2010

Bekijk bron 37. Eén leeftijdsdiagram in bron 37 is van stedelijke gebieden in China en het andere leeftijdsdiagram is van plattelandsgebieden in China. • Geef eerst aan of leeftijdsdiagram 1 of leeftijdsdiagram 2 uit bron 37 van stedelijke gebieden is. Geef daarna een argument voor je keuze vanuit de leeftijdsopbouw.

Door migratie is de bevolkingsopbouw in Guangzhou en Shanghai veranderd. • Geef eerst aan of deze migratie zorgt voor verjonging of vergrijzing. Geef vervolgens een argument voor je keuze. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.