Welke bewering over bron 1 is juist? A Tussen 2004 en 2012 worden er elk jaar meer dan 18 miljoen binnenlandse vakanties gehouden. B In 2007 gingen Nederlanders het minst op vakantie. C Na 2007 worden er meer buitenlandse vakanties gehouden dan binnenlandse vakanties. D Vanaf 2009 daalt het aantal buitenlandse vakanties.
Er gaan steeds meer Nederlandse wintersporters naar Duitsland. Het Sauerland en het Zwarte Woud zijn belangrijke wintersportgebieden in Duitsland. Als wintersportgebied bieden ze nagenoeg hetzelfde. Toch trekt het Sauerland meer Nederlandse toeristen dan het Zwarte Woud. • Geef met behulp van de kaart uit bron 5 de oorzaak van het verschil in het aantal Nederlandse bezoekers tussen het Sauerland en het Zwarte Woud.
Je ziet in bron 6 dat in Berwang (Tirol) het verschil in sneeuwhoogte tussen het dal en de bergen, waar de pistes liggen, niet groot is. In veel andere wintersportplaatsen is dat verschil veel groter. • Noem de oorzaak van het relatief kleine verschil in sneeuwhoogte tussen het dal en de bergen rondom Berwang.
De familie Vermeulen maakt vanuit Amsterdam een wereldreis met als eerste vakantiebestemming Bali (Indonesië). Van daaruit vliegen ze naar het binnenland van Australië. Ze sluiten hun wereldreis af met een bezoek aan Beijing (China). • Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de klimaatgrafieken uit bron 7 over op het antwoordblad en geef aan welke bestemming erbij hoort. Kies uit: Bali (Indonesië), Australië, Beijing (China).
bron 8 Vakantiebestemmingen Bestemming P Vanuit de hele wereld reizen mensen naar Alaska om beren te zien. Wanneer u dit prachtige stukje van de wereld bezoekt wordt u geheel ondergedompeld in de stilte en zuiverheid van Alaska. Bestemming Q De perfecte rondreis voor een uitgebreide en gevarieerde kennismaking met Thailand en de wereldstad Bangkok, waarna u een rondreis maakt. Bestemming R In de noordelijke gedeelten van het prachtige Costa Rica hebben boerengemeenschappen de handen ineengeslagen en een aanbod van kleinschalig toerisme op het platteland uitgewerkt. Natuurbehoud staat voorop. Bestemming S Deze zeven weken lange expeditie bestaat uit bergwandelingen in het Mount Everestgebied in Nepal om aan de hoogte te wennen en de beklimming van de Cho Oyu. Dit is één van de hoogste bergen op aarde. bron 9 Foto’s van vier vakantiebestemmingen foto 1 foto 2 foto 3 foto 4
Een gezin wil de herfstvakantie in Port Zélande doorbrengen. Het gezin woont in Baarn en reist met de auto naar Port Zélande. In bron 11 zijn drie plaatsen aangegeven met de letters P, Q en R. Eén ervan is Port Zélande. Op de kaart staat ook informatie over de afstand vanuit Baarn. Achter welke letter staat de juiste ligging van Port Zélande met de juiste soort afstand? Port Zélande ligt bij soort afstand A P absolute B P relatieve C Q absolute D Q relatieve E R absolute F R relatieve
bron 12 Naar Cadzand-Bad, vroeger en nu Als je vroeger op vakantie ging naar het strand van Cadzand-Bad in Zeeuws-Vlaanderen, kon je op twee plaatsen met de veerboot de Westerschelde oversteken: van Vlissingen naar Breskens en van Kruiningen naar Perkpolder. Je kon ook omrijden via Antwerpen. Door de nieuwe Westerscheldetunnel, die in 2003 werd geopend, gaat het autoverkeer nu niet meer via de veerboten. Langzaam verkeer (voetgangers, (brom)fietsers en landbouwvoertuigen) mag niet door de tunnel. Dit verkeer kan met de veerboot tussen Vlissingen en Breskens. De afvaarten van de veerboot sluiten aan op de aankomst- en vertrektijden van treinen en bussen. Deze overtocht duurt ongeveer 25 minuten. De veerverbinding tussen Kruiningen en Perkpolder (op het kaartje aangegeven als oude veerverbinding) is opgeheven.
Naar aanleiding van bron 12 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: Toeristen die vanuit de Rotterdam naar Cadzand-Bad in Zeeuws-Vlaanderen reizen met een eigen auto zijn daar nu gemiddeld sneller dan vóór 2003. Uitspraak 2: Een dagje op de fiets heen en weer van Goes naar Hulst is tegenwoordig vrijwel uitgesloten. Uitspraak 3: Als je in Vlissingen woont en in Cadzand-Bad werkt en met de auto naar je werk gaat, dan maak je nu minder autokilometers voor woon-werkverkeer dan voordat de tunnel er was. • Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
Zeeland is verdeeld in vier toeristische regio’s, zoals te zien in bron 13. Hier staan vier uitspraken naar aanleiding van bron 13. Uitspraak 1: Je kunt met behulp van bron 13 het totaal aantal overnachtingen van Nederlanders in Zeeland berekenen. Uitspraak 2: Walcheren heeft de meeste overnachtingen van Nederlanders in Zeeland. Uitspraak 3: De gemiddelde verblijfsduur, zoals aangegeven in bron 13, is een korte vakantie. Uitspraak 4: Het totaal aantal overnachtingen door toeristen in Zeeland is hoger dan in bron 13 is aangegeven. • Neem de cijfers 1, 2, 3 en 4 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is. bron 14 Aantal buitenlandse vakanties (x 1000) van Nederlanders naar vervoermiddel 2006 2007 2008 2009 2010 1 … 9.250 9.480 9.740 10.140 10.030 2 … 5.390 5.740 6.360 5.980 6.270 3 bus / touringcar 910 980 960 900 770 4 … 560 640 730 680 660 5 overig (zoals de fiets) 650 700 680 710 690 Totaal aantal buitenlandse vakanties 16.760 17.540 18.470 18.410 18.420
bron 15 Nederlanders op vakantie naar het buitenland in 2009 Bestemming Vakanties (x 1000) Aantal vakanties naar accommodatievorm (x 1 miljoen) accommodatievorm 1 … 2 … 3 … 4 Spanje 5 Oostenrijk 6 Italië 7 Turkije 8 Groot-Brittannië 9 Griekenland 10 de Verenigde Staten 3.330 2.950 1.970 1.770 1.180 990 820 800 590 370 hotel, motel bungalow camping appartement overig 7,3 3,1 3,0 2,0 3,1
In bron 15 zijn de drie populairste vakantielanden van Nederlanders niet ingevuld. Achter welke letter staan de juiste landen onder het juiste cijfer? 1 2 3 A België Frankrijk Duitsland B Duitsland Frankrijk België C Duitsland Frankrijk Kroatië D Frankrijk Duitsland Egypte E Frankrijk Duitsland Zwitserland F Noorwegen Frankrijk Duitsland
Thailand heeft een ander klimaat dan Nederland. In Nederland is de gemiddelde temperatuur in de warmste maand 18 graden Celsius en in de koudste maand 3 graden Celsius. De gemiddelde hoeveelheid neerslag in Nederland is bijna 800 millimeter. Phuket ligt in het zuiden van Thailand. De klimaatgegevens van Phuket zie je in bron 17. • Geef met behulp van bron 17 een voorbeeld van subjectieve informatie uit bron 16.
Beschrijf de ligging van Bangkok in Thailand met behulp van bron 18. Doe het zo: Neem de cijfers 1, 2 en 3 uit onderstaand schema over op het antwoordblad en zet het antwoord erachter. 1. Werelddeel: … (geef aan in welk werelddeel Thailand ligt) 2. Breedte: … (geef de breedteligging van Bangkok) 3. Lengte: … (geef de lengteligging van Bangkok)
Gebruik bron 19. Als je vanuit Nederland op vakantie gaat naar Thailand, dan moet je rekening houden met het tijdsverschil. Achter welke letter staan de juiste woorden die ingevuld moeten worden? Als je vanuit Nederland naar Thailand vliegt, dan vlieg je naar het Door het tijdverschil is het in Thailand vroeger / later dan in Nederland Het tijdsverschil tussen Nederland en Thailand is A oosten later 7 uur B oosten vroeger 7 uur C oosten later 6 uur D westen later 7 uur E westen vroeger 6 uur F westen later 6 uur
Welke kenmerken passen het beste bij de in bron 20 beschreven vakantie naar Marokko als je let op de vakantieduur, de schaal en de activiteiten? vakantieduur schaal activiteiten A kort kleinschalig passief/cultuur B kort massatoerisme actief/natuur C kort kleinschalig passief/natuur D lang massatoerisme actief/cultuur E lang kleinschalig natuur/cultuur F lang massatoerisme natuur/sportief
In de verdeling van water op de aarde (bron 24) staan percentages. • Neem de percentages 97.5%, 2,5%, 70% en 29% uit bron 24 over op het antwoordblad en zet de juiste letter erachter. Kies uit: P ijs opgeslagen in sneeuw en gletsjers Q grondwater en oppervlaktewater R zout water S zoet water bron 25 Vierde Bergboezem
Binnen de waterkringloop onderscheiden we onder andere de volgende processen: afvoer van oppervlaktewater, condensatie en verdamping. Door de opwarming van de aarde verandert de omvang van deze processen in de waterkringloop. Er worden drie uitspraken gedaan over veranderingen in deze processen door de opwarming van de aarde. Uitspraak 1: Door de opwarming van de aarde neemt de verdamping toe. Uitspraak 2: Door de opwarming van de aarde neemt de afvoer van oppervlaktewater af. Uitspraak 3: Door de opwarming van de aarde nemen de verdamping, de condensatie en de afvoer van oppervlaktewater toe. • Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en geef bij elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is.
Bekijk bron 30 en bron 31. De vijf boeren uit bron 30 zijn op zoek naar een ideale plaats voor hun bedrijf. Daarbij zijn twee overwegingen van belang. 1 Het gewas moet bij het grondwater kunnen. 2 Het grondwaterpeil moet zo laag mogelijk zijn zodat het land goed bewerkt kan worden. • Neem de plaatsen P, Q en R uit bron 31 over op het antwoordblad en zet de achternamen erachter van de boer(en) uit bron 30, die op die plaats hun bedrijf willen hebben. Gebruik alle namen.
Melissa en Frank hebben een gesprek over de foto in bron 32. Frank zegt: “Op deze foto zien we de bovenloop van een regenrivier.” Melissa zegt: “Op deze foto zien we de bovenloop van een rivier. De toppen van het gebergte vormen de waterscheiding.” Wat is juist? A Alleen de uitspraak van Frank is juist. B Alleen de uitspraak van Melissa is juist. C Beide uitspraken zijn juist. D Beide uitspraken zijn onjuist.
Uit bron 33 blijkt duidelijk dat het grootste gedeelte van het geproduceerde drinkwater afkomstig is uit het grondwater. Wat is hiervoor de juiste verklaring? A Duinwater en oppervlaktewater zijn vaak zout water en daarom ongeschikt voor drinkwater; grondwater is nooit zout. B Grondwater is meestal schoner dan oppervlaktewater het is dus goedkoper om te zuiveren tot drinkwater. C Het gebruik van grondwater tast het landschap niet aan en het gebruik van duinwater of oppervlaktewater wel. D Oppervlaktewater wordt gebruikt voor recreatie. Waterbedrijven mogen daarom dit water niet zomaar gebruiken als drinkwater.
bron 35 Grote Groene Afrikaanse Muur Totale afstand: 7.775 km Totale oppervlakte: 11.662.500 hectare Belangrijke donoren en fondsen hebben financiële steun toegezegd aan de 'Great Green African Wall', ofwel de 'Grote Groene Afrikaanse Muur'. In totaal is ongeveer 3 miljard Amerikaanse dollar toegezegd. De Grote Groene Afrikaanse Muur van bomen zal ten minste 15 kilometer breed en 7.775 kilometer lang moeten worden en door elf landen ten zuiden van de Sahara lopen. Het wel of niet slagen van het project zal afhangen van de wijze waarop het wordt uitgevoerd.
Tussen 2004 en 2030 vinden grote veranderingen plaats in de energiebehoefte van de wereld. Vooral … X … en … Y … krijgen te maken met een groei van 100% of meer van hun energiebehoefte. Het gebied met de hoogste vraag naar energie blijft echter … Z … . • Neem de letters X, Y en Z over op het antwoordblad en vul de ontbrekende namen van landen of gebieden in met behulp van bron 38.
Er wordt meer overgegaan op duurzame energie. Windenergie is een voorbeeld van duurzame energie. Niet iedereen is altijd even enthousiast over de aanleg van een groot windmolenpark. • Geef twee bezwaren die omwonenden zullen hebben tegen de komst van een groot windmolenpark. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
C
D
C
C
B
C
E
C
C
B
B
B
C
