bronnen

Eindexamen nederlands vmbo kb 2019, tijdvak 1

opgave 1Tekst 1 Test zonnebrandmiddelen

14puitwerkbijlage
Zoekend lezen
Kruis in de uitwerkbijlage aan welke uitspraak juist of onjuist is.

opgave 2Tekst 2 Het verdriet van Minoes

210p
Samenvattingsopdracht
Vat de tekst ‘Het verdriet van Minoes’ samen in maximaal 200 woorden.
Besteed daarbij alleen aandacht aan de volgende elementen:
1 De reden waarom hoogleraar Pim Martens duurzaamheid veranderde
in dierzaamheid;
2 Wat Pim Martens precies wilde weten over de relatie tussen mensen
en huisdieren;
3 De relatie tussen mensen en huisdieren in de prehistorie en in onze
tijd;
4 Een bewijs volgens bioloog Edward Wilson dat mensen erop zijn
ingesteld om alles wat leeft lief te hebben;
5 De uitkomst van een Amerikaans onderzoek dat in 1980 is uitgevoerd;
6 Drie voorbeelden waaruit blijkt dat de verbondenheid van mensen met
dieren sterker wordt;
7 Wat psycholoog Paul Ekman heeft ontdekt over gezichtsuitdrukkingen
en bepaalde emoties bij mensen;
8 De conclusie van het onderzoek door Pim Martens ten aanzien van
emoties bij dieren;
9 Het gevolg van het voortdurende onderzoek van Pim Martens naar
duurzaamheid en dierzaamheid.

opgave 3Tekst 3 Wat deze nieuwe verkeersborden betekenen?

31p
Welk woord past het best bij deze advertentie?
Volgens deze advertentie is kennis over de nieuwe verkeersborden vooral
A bruikbaar.
B noodzakelijk.
C overbodig.
41p
Voor welke doelgroep is deze advertentie vooral bestemd?
voor alle mensen die
A al een tijdje hun rijbewijs hebben
B opnieuw rijexamen moeten doen
C van plan zijn om hun rijbewijs te gaan halen
D veilig over straat willen
51p
In de advertentie staan verschillende vragen over hoe lang het geleden is
dat mensen hun rijbewijs hebben gehaald.
Wat willen de makers van de advertentie hiermee bereiken?
Ze willen mensen die al langer hun rijbewijs hebben
A informeren over de nieuwe verkeersborden die binnenkort langs de
weg te vinden zijn.
B laten nadenken over het feit dat hun kennis van verkeer niet meer
actueel is.
C oproepen om hun rijbewijs niet te laten verlopen, maar tijdig te
verlengen.
D overhalen om niet te lang te wachten met het volgen van een
opfriscursus.
61p
Welke afbeelding past het best bij de inhoud van deze advertentie?
A
C
B
B D

opgave 4Tekst 4 Liften nieuwe stijl

71p
De titel is ‘Liften nieuwe stijl’.
Wat wordt er met die nieuwe stijl bedoeld?
Nieuwe stijl betekent dat automobilisten
A die lifters meenemen vaak twintigers zijn.
B lifters meenemen voor grote afstanden.
C lifters vinden via internet.
D zelf de prijs van de autorit bepalen.
81p
Wat doet de schrijver in alinea 1?
A Hij benoemt een kritisch standpunt.
B Hij beschrijft een opvallende ontwikkeling.
C Hij geeft de opbouw van de tekst aan.
D Hij geeft een samenvatting van de rest van de tekst.
91p
Wat is volgens Veron Wormeester het grootste verschil tussen het liften
van vroeger en het liften van nu?
Volgens Veron Wormeester was liften vroeger
A echt veel veiliger, want vroeger was er minder criminaliteit.
B heel onzeker, maar nu kun je van tevoren een lift reserveren.
C meer vervuilend voor het milieu, want nu zijn auto’s schoner.
D veel goedkoper, want auto’s zijn een stuk duurder geworden.
101puitwerkbijlage
Wat zijn de belangrijkste redenen van lifters om gebruik te maken van
BlaBlaCar?
Kruis in de uitwerkbijlage de vier belangrijkste redenen voor lifters aan.
111p
Wat is voor zowel de automobilist als de lifter de belangrijkste reden om
gebruik te maken van BlaBlaCar?
Zowel de automobilist als de lifter
A belasten het milieu minder.
B delen de kosten.
C hebben onderweg wat aanspraak.
D kunnen om beurten rijden.
E zijn minder reistijd kwijt.
121p
In alinea 4 staat het woord ‘deeleconomie’. (regel 64)
Welke situatie past ook bij de deeleconomie?
A Klaas doet vrijwilligerswerk in een bejaardencentrum.
B Sara geeft geld aan muzikanten die op straat muziek maken.
C Sophie past op het huis van de buren die een maand op vakantie zijn.
D Willem leent zijn boormachine uit aan zijn buurman die er geen heeft.
131p
Wat is volgens Shana Smeets de kracht van BlaBlaCar in Nederland?
BlaBlaCar is een bedrijf
A dat nog niet bestookt is met rechtszaken.
B dat open is over de winst die het bedrijf maakt.
C waarbij automobilist en passagier de kosten delen.
D waarbij je alleen ver van tevoren een autorit kunt bestellen.
141p
Wie bepaalt de kosten van een rit met BlaBlaCar?
A BlaBlaCar
B de automobilist
C de lifter
151p
In de laatste alinea staat de zin “Daar windt ze geen doekjes om.”
(regels 128-129)
Welke zin kan hiervoor in de plaats staan?
A Ze is daar wat vaag over.
B Ze maakt het mooier dan het is.
C Ze zegt het met enige twijfel.
D Ze zegt het precies zoals het is.
161p
Welke zin past het best bij de laatste alinea?
De laatste alinea geeft een
A advies aan BlaBlaCar dat automobilisten zich meer op het maken van
winst moeten gaan richten.
B nieuw gegeven over het feit dat BlaBlaCar uniek is doordat
automobilisten geen winst maken.
C oproep om lezers ook uit te nodigen om van BlaBlaCar gebruik te
gaan maken.
D waarschuwing dat BlaBlaCar in de toekomst een rechtszaak kan
verwachten.
171p
Op de website van het bedrijf BlaBlaCar staat de volgende tekst:
Meerijden via BlaBlaCar als passagier – Jan vertelt… Meerijden kan gemakkelijk via het carpool platform BlaBlaCar. Jan vertelt over zijn ervaring als passagier en zijn ritten richting Frankrijk. Jan reist als…

Meerijden via BlaBlaCar als passagier – Jan vertelt… Meerijden kan gemakkelijk via het carpool platform BlaBlaCar. Jan vertelt over zijn ervaring als passagier en zijn ritten richting Frankrijk. Jan reist als passagier regelmatig naar Frankrijk met BlaBlaCar. Hij vertelt: “In het begin was ik wel wat huiverig om lifters mee te nemen, maar ik ben blij dat ik me bij BlaBlaCar heb ingeschreven. Bij elke rit is de eerste vraag – En wat doe je in het dagelijks leven? Dat is vaak het vertrekpunt van het gesprek en leidt vaak tot interessante nieuwe informatie. Opleidingen en voeding zijn gespreksonderwerpen die bij mij vaak terugkomen. In de afgelopen ritten heb ik veel bijgeleerd en leuke ontmoetingen gehad. Ik heb zelfs een vriendschap aan meerijden via BlaBlaCar overgehouden.”

Wat wil de maker van de website met dit voorbeeld bereiken?
A lezers bewijs leveren dat BlaBlaCar succesvol is
B lezers informeren over leerzame BlaBlaCar-ritten
C lezers vertrouwen geven in BlaBlaCar
D lezers via BlaBlaCar aan sociale contacten helpen

opgave 5Tekst 5 Niet gebeld is niet gesolliciteerd

181p
Wat gebeurt er in alinea 1 en 2?
A De schrijver beschrijft een voorbeeld.
B De schrijver geeft een samenvatting.
C De schrijver noemt een conclusie.
D De schrijver stelt een onderzoeksvraag.
191p
In de eerste zin van alinea 2 staat: “(…) dus komt ze er dit keer makkelijk
vanaf.” (regels 14-15)
Wat betekent deze zin?
A Juliët heeft een nieuwe baan gekregen waarbij ze geen stress ervaart.
B Juliët heeft geluk gehad dat ze niet hoefde te bellen voor een nieuwe
baan.
C Juliët heeft zonder moeite te doen een nieuwe baan gekregen.
D Juliët solliciteerde via e-mail en kon van tevoren bedenken wat ze
wilde zeggen.
201p
Wat is het verband tussen alinea 3 en 4?
A Alinea 4 bevestigt de uitspraak dat Juliët niet de enige met
telefoonangst is.
B Alinea 4 geeft de oplossing voor het probleem van veel jongeren met
telefoonangst.
C Alinea 4 laat zien dat het onjuist is dat het merendeel van de jongeren
juist liever veel contact heeft via de smartphone.
D Alinea 4 noemt de eindresultaten van het onderzoek dat onlangs bij
scholieren is gedaan.
211p
Onno Hansen zegt dat veel jongeren het eng vinden om offline, dus
persoonlijk, te communiceren.
Hoe komt dat volgens hem?
Tijdens een persoonlijk gesprek
A heb je geen tijd om uitgebreid over je antwoord na te denken.
B is er geen mogelijkheid om te laten zien dat je handig met nieuwe
media omgaat.
C kun je niet snel reageren op andere berichten die via de telefoon
binnenkomen.
D moet je voortdurend je aandacht bij het gesprek houden.
221p
In alinea 8 staat: “De digitale wereld is een tweede natuur voor ze
geworden.” (regels 98-99)
Wat wordt hiermee bedoeld?
A dat alle jongeren van nature goed om kunnen gaan met sociale media
B dat jongeren altijd willen solliciteren door middel van appen
C dat jongeren het vanzelfsprekend vinden om snel op berichten te
reageren
D dat veel jongeren uitsluitend gebruikmaken van digitale kanalen
231p
Welk kopje past het best boven alinea 8?
A Appen
B Generatiekloof
C Toekomst
D Werkgevers
241p
Alinea 9 begint met: “Zolang de beslissers afgaan op aanbevelingen, open
sollicitaties, uitzendbureaus en netwerkcontacten, adviseert Waasdorp die
kanalen ook te gebruiken.” (regels 108-112)
Wie worden bedoeld met beslissers?
A jongeren
B netwerkcontacten
C uitzendbureaus
D werkgevers
E werknemers
251p
Wat is het doel van de telefoontraining voor Juliët?
De training is vooral bedoeld om
A haar beter met haar moeder te laten communiceren.
B haar het werk in het callcentrum goed te laten doen.
C haar te helpen een baan te krijgen bij het callcentrum.
D haar te helpen in de toekomst een baan te krijgen.
E haar van haar telefoonangst af te helpen.
261p
Een studente heeft een leuke vacature gelezen en wil solliciteren. Ze
heeft deze tekst gelezen en stuurt Geert-Jan Waasdorp een Whatsapp
waarin ze vraagt om een tip.
Welk Whatsapp-bericht zal Waasdorp terugsturen volgens de informatie
uit deze tekst?
A Maak gebruik van een combinatie van online en offline middelen als je
solliciteert.
B Wees beleefd als je belt en maak geen spelfouten in je sollicitatiebrief.
C Zorg dat je goed gekleed bent als je vooraf bij je toekomstige
werkgever langsgaat.
D Zorg voor een origineel cv, want dan spring je er meteen als beste
kandidaat uit.
271p
De tekst eindigt met een citaat van Juliët. (regels 142-146)
Hoe is dat citaat bedoeld?
Dit citaat is vooral bedoeld als een
A conclusie.
B oproep tot nadenken.
C samenvatting van de tekst.
D toekomstverwachting.
E voorbeeld bij het tekstonderwerp.
Schrijfopdracht
Situatiebeschrijving
Bij Nederlands hebben jullie de tekst ‘Niet gebeld is niet gesolliciteerd’
behandeld. Jullie praten door over het onderwerp van de tekst. Iedereen
uit jouw klas weet wel een voorbeeld van een goed of heel slecht
telefoongesprek te bedenken. Maar over wat nu een goed
telefoongesprek is, wordt verschillend gedacht.
Sommige leerlingen geven aan dat het vooral belangrijk is om goed te
luisteren tijdens het gesprek. Maar er zijn ook leerlingen die aangeven dat
het vooral gaat om het bereiken van je doel. Voor sommige leerlingen is
‘als de boodschap maar overkomt, het maakt niet uit hoe’ het meest
belangrijk.
Er zijn nogal wat verschillen! Jullie docent koppelt hier een schrijfopdracht
aan. Hij stelt voor om een artikel te schrijven over wat volgens jullie een
goed telefoongesprek is.
Je begint het artikel met een korte introductie van jezelf. Vervolgens
vermeld je de aanleiding voor het schrijven van dit artikel. Daarna
beschrijf je jouw ervaringen met bellen, bijvoorbeeld hoe vaak je belt of in
welke situatie je liever een app stuurt in plaats van belt. Vervolgens geef
je twee eisen waaraan volgens jou een goed telefoongesprek moet
voldoen. Ook geef je een korte beschrijving van een telefoongesprek dat
jij hebt gevoerd en waar je heel tevreden over bent. Je legt uit waarom jij
zo tevreden bent over dit gesprek. Daarna geef je aan of bel-les op
scholen ingevoerd moet worden, of juist niet. Je licht jouw keuze toe. Je
rondt het artikel af met jouw idee over het gebruik van de telefoon in de
toekomst.
2813p
Opdracht
Schrijf het artikel voor de schoolkrant. Gebruik daarvoor de gegevens uit
de situatiebeschrijving en de tekst ‘Niet gebeld is niet gesolliciteerd’.
Gegevens die niet in de opdracht staan, moet je zelf bedenken.
Besteed in jouw artikel aandacht aan de volgende punten:
− introductie van jezelf;
− aanleiding om het artikel te schrijven;
− beschrijving van jouw ervaring met bellen;
− twee eisen waaraan een goed telefoongesprek moet voldoen;
− beschrijving van telefoongesprek waar je heel tevreden over bent;
− uitleg waarom je zo tevreden bent over dat gesprek;
− jouw mening over het wel of niet invoeren van bel-les op school;
− toelichting bij mening;
− jouw idee over het gebruik van de telefoon in de toekomst.
Maak er een samenhangend geheel van en zet er een passende titel
boven.
Zet je voor- en achternaam onder het artikel.
Let op: Zorg ervoor dat je tekst minimaal uit 100 woorden bestaat. Bij
minder dan 100 woorden krijg je geen punten voor taalgebruik.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.