bij dit examen
MeerkeuzevragenSchrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Open vragen− Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee
redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee
redenen kunnen punten opleveren.
− Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte
van de berekening goed is, kan dat punten opleveren. Een goede uitkomst zonder
berekening levert geen punten op.
− Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.
opgave 1AUTOLAMPEN
In de autowerkplaats liggen twee doosjes met een autolamp erin.
Het zijn allebei gloeilampen.
Eén van de twee is een koplamp, de andere is een achterlicht.
12p
Leg uit in welk doosje de koplamp zit.
Deze lampen zijn gebruikt in een auto. In deze auto zitten de linkerkoplamp en het
linkerachterlicht in één schakeling. In die schakeling is ook een zekering opgenomen.
Zie de figuur hieronder.
23p
Voor de zekering moet een keuze gemaakt worden tussen een zekering van 4 A en een
zekering van 6 A.
Welke zekering moet hier gebruikt worden? Licht je antwoord toe met een berekening.
31p
Waarom is het veiliger dat in één schakeling een koplamp en een achterlicht zit en
niet twee koplampen of twee achterlichten?
42p
Sommige auto’s hebben speciale achterlampen. In zo’n lamp zie je twee gloeidraden:
één voor het achterlicht en één voor het remlicht.
Leg uit of de gloeidraden voor het achterlicht en het remlicht in serie of parallel
geschakeld zijn.
opgave 2ONGENODE OGEN
In supermarkten hangen soms spiegels aan het plafond waarmee caissières in de
winkelwagentjes van klanten kunnen kijken.
In de figuur is een situatie getekend. Deze figuur staat ook op de uitwerkbijlage.
52puitwerkbijlage
Laat door een constructie op de uitwerkbijlage zien welk gedeelte van de winkelwagen
de caissière via de spiegel kan zien.
In een krant stond het volgende bericht:
Iemand die achter de caissière staat, kan via de spiegel de pincode afkijken. Als die persoon dan het pasje steelt, kan hij de rekening plunderen. Deze methode wordt door de politie Regio IJsselland de spiegelmethode genoemd.
Achter de caissière staat een persoon met zijn oog in punt P.
62puitwerkbijlage
Laat door een constructie op de uitwerkbijlage zien of de persoon achter de caissière
via de spiegel op het pincodeapparaat kan kijken en geef je conclusie.
opgave 3HOCKEY-STERREN?
73p
Maud en Eef hebben een draagbare cd-speler gekocht om buiten op het hockeyveld
muziek te draaien.
In de handleiding van de cd-speler staat dat het elektrisch vermogen 12 W is.
Bereken het energieverbruik als de cd-speler 3 uur aanstaat.
81p
De cd-speler heeft een afstandsbediening.
Met welke soort straling werkt de afstandsbediening?
A blacklight
B infrarood
C ultraviolet
Maud en Eef proberen de cd-speler uit voor de tribune. Zie de foto hieronder.
De afstandsbediening van de cd-speler werkt alleen als de hoek van inval 60° of minder
is. De straling waarop de afstandsbediening werkt, gedraagt zich hetzelfde als zichtbaar
licht. Hieronder is een bovenaanzicht van de situatie getekend. De figuur staat ook op de
uitwerkbijlage.
92puitwerkbijlage
Laat in de figuur op de uitwerkbijlage zien wie de cd-speler vanaf haar plaats kan
bedienen en vul je conclusie in.
opgave 4EEN TRIMPARCOURS
Kees uit Zwolle trimt regelmatig en legt dan in 50 minuten een trimparcours af. Het trimparcours is 8,4 km lang. Kees loopt niet met een constante snelheid. Een vereenvoudigd v,t -diagram van de beweging van Kees staat in de figuur hieronder. v 5 (m/s) 4 3 2 1 0 0 10 20 30 t (min) Op de uitwerkbijlage staat een s,t -diagram met daarin een punt die de plaats van Kees aangeeft na 50 minuten.
opgave 5PRACTICUM ELEKTRISCHE SCHAKELINGEN
121p
Bij een practicum bouwen Thea en Jan de schakeling die hieronder staat.
Zoals je ziet staat over weerstand 3 een spanningsmeter aangesloten.
Welke waarde wijst die spanningsmeter aan?
A 4 V
B 8 V
C 12 V
D 24 V
131p
Vervolgens worden dezelfde weerstanden parallel geschakeld zoals in de schakeling
hieronder.
Welke waarde wijst de spanningsmeter nu aan?
A 4 V
B 8 V
C 12 V
D 24 V
142p
In beide schakelingen is ook een stroommeter opgenomen.
Leg uit in welke schakeling de grootste stroomsterkte wordt gemeten.
opgave 6HOE GROOT IS DE WEERSTAND?
Wilma en Fred doen een practicum. Ze hebben een schakeling van drie lampjes.
Zie de foto hieronder.
Ze hebben de stroomsterkte en de spanning van lampje 1 en lampje 2 gemeten en in een
tabel gezet. Deze tabel staat op de uitwerkbijlage.
152puitwerkbijlage
Bereken met de gegevens uit de tabel op de uitwerkbijlage de grootte van de
weerstand van lampje 1 en vul die in de tabel in.
Fred wil metingen doen om de weerstand van lampje 3 te bepalen.
Wilma zegt: “Je hoeft helemaal geen metingen te doen. Je kunt de stroomsterkte en de
spanning van lampje 3 uit de gegevens in de tabel berekenen.”
163puitwerkbijlage
Vul de waarden van lampje 3 in de tabel op de uitwerkbijlage in en bereken de
weerstand van lampje 3.
Fred wil de waarden van lampje 3 controleren door een meting te doen.
Op de uitwerkbijlage staat een foto van een schakeling die niet helemaal af is.
172puitwerkbijlage
Teken in de foto op de uitwerkbijlage de verbindingsdraden naar de spanningsmeter
en de stroommeter zodat de juiste waarden gemeten worden.
opgave 7ICARUS II
Lees het krantenartikel hieronder. Icarus II vliegt over het kanaal Londen 31 juli Het kanaal is voor het eerst per parachute overbrugd. Felix Baum- gartner, een 34-jarige Oostenrijker, sprong vanochtend even na vijf uur op negen kilometer hoogte boven Dover uit een vliegtuig en landde veertien minuten later veilig op Cap Blanc-Nez bij Calais, hemelsbreed ongeveer 35 km verder. Voor het eerste deel van zijn traject gebruikte hij een kunststof vleugel om zijn vrije val te sturen.
Welke kracht zorgt voor het afbuigen van de baan? A magnetische kracht van het magnetisch veld van de aarde B motorkracht van het vliegtuig C wrijvingskracht D zwaartekracht Baumgartner draagt de vleugel om de baan zo min mogelijk naar beneden af te laten af buigen. Als een vleugel door de lucht gaat, ontstaat er een kracht op de vleugel omhoog. Deze kracht heet de liftkracht. A B
opgave 8TE KORTE ARMEN
Vroeg of laat krijgen wij er allemaal mee te maken, je armen worden te kort bij het lezen.
Je kunt alles goed zien, als het maar niet te dichtbij is. Dus je hebt een leesbril nodig.
222puitwerkbijlage
Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de lenzen in een leesbril.
Omcirkel in die zinnen de juiste mogelijkheden.
231p
Je kunt aan het gezicht van de man zien dat het hem veel moeite kost zijn ogen scherp te
stellen.
Hoe heet dit scherp stellen van het oog?
A accommoderen
B convergeren
C divergeren
D lichtbreking
naslagAUTORADIO
Lees het krantenartikel.
opgave 10ZWOLLE
opgave 11OP DE BLOKFLUIT
Karel, Ahmet en Piet zijn bezig met een proefje. Ahmet blaast op een blokfluit, Karel
houdt een microfoon bij de fluit en Piet kijkt naar het beeld op de scoop.
Het scoopbeeld is hieronder schematisch weergegeven. Een hokje horizontaal komt
overeen met een tijd van 1 ms.
273p
Bereken de frequentie van dit signaal.
281p
Ahmet blaast nu dezelfde toon harder. Wat zal Piet nu zien op de oscilloscoop?
A Hij ziet dan meer trillingen.
B Hij ziet dan minder trillingen.
C Hij ziet dan een grotere amplitude.
D Hij ziet dan een kleinere amplitude.
292p
De hoogste toon van een blokfluit is ongeveer 2 kHz.
Leg uit of dit een toon is die je kunt horen.
opgave 12BRANDGLAS
Met een lens kun je op een stuk hout een tekst inbranden. De lens moet je dan in de zon
houden en het stuk hout moet je op de goede plaats achter de lens plaatsen.
Zie de figuur hieronder. Deze figuur is op ware grootte.
De figuur staat ook op de uitwerkbijlage.
303puitwerkbijlage
Teken in de figuur op de uitwerkbijlage het verloop van de lichtbundel en vul
daaronder in hoe groot de brandpuntsafstand van de lens is.
311p
Het inbranden van de tekst kun je sneller laten gaan door eerst de letters zwart te maken.
Waarom gaat het inbranden van zwarte letters sneller?
321p
Klaas denkt dat er twee manieren zijn om het inbranden sneller te laten verlopen.
1 Een lens met een kortere brandpuntsafstand nemen;
2 Een lens met een grotere diameter nemen.
Op welke manier gaat het inbranden sneller?
A alleen 1
B alleen 2
C beide manieren
D geen van beide manieren
opgave 13STEENKRUIWAGEN
Op een steenkruiwagen ligt een aantal stenen. Zie de figuur hieronder.
De zwaartekracht op de stenen en de kruiwagen samen is 800 N en grijpt in punt B aan.
De as van het wiel is met D aangegeven. De kruier tilt de kruiwagen op in punt A.
331p
Wat kun je zeggen over de kracht die de kruier uitoefent?
A Deze is kleiner dan 800 N.
B Deze is gelijk aan 800 N.
C Deze is groter dan 800 N.
opgave 14GLAASJE OP LAAT JE RIJDEN
In de Kampioen (een blad van de A.N.W.B.) van september 2002 staat een remtest met
A.N.W.B.-medewerkster Ingrid.
Het doel van de test was het effect van alcoholgebruik op de bestuurder aan te tonen.
De resultaten van de remproef waarbij steeds de stopafstand werd gemeten, staan in de
tabellen hieronder. De tabellen staan ook op de uitwerkbijlage.
Eerst doet Ingrid de remtest in nuchtere toestand.
De gegevens voor de snelheid van 80 km/h zijn al ingevuld.
343puitwerkbijlage
Bereken de
reactieafstand en de
stopafstand voor 50 km/h en vul deze in de tabel in
op de uitwerkbijlage.
Vervolgens doet Ingrid de test na gebruik van alcohol.
Ingrid na gebruik van alcohol
353puitwerkbijlage
Bereken voor een snelheid van 50 km/h de
reactieafstand en bereken met hoeveel
de reactietijd toeneemt na gebruik van alcohol, vergeleken met de nuchtere toestand.
Vul de waarden in de tabel in op de uitwerkbijlage.
opgave 15GITAAR
Marieke speelt gitaar. Als ze een snaar aanslaat hoort ze een toon. Als ze diezelfde snaar
korter maakt door haar vinger op één van de frets te leggen, hoort ze een andere toon.
362puitwerkbijlage
Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen met verschillende mogelijkheden.
Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
Marieke draait aan de spanknop van een snaar en verhoogt daarmee de spanning van die
snaar.
371p
Wat gebeurt er dan met de toon die de snaar maakt?
A De toon wordt lager.
B De toon blijft gelijk.
C De toon wordt hoger.
381p
Marieke slaat de snaar harder aan.
Wat kun je dan zeggen over de toon?
A De toon klinkt harder.
B De toon klinkt hoger.
C De toon klinkt lager.
D De toon klinkt zachter.
opgave 16JUMBOJET
Een Jumbojet landt. Hij bereikt de landingsbaan met een snelheid van 264 km/h.
391p
Hoe groot is de snelheid in m/s?
401p
In welke richting werkt de nettokracht op het vliegtuig tijdens het afremmen?
A naar boven
B naar beneden
C naar voren
D naar achteren
411p
Vliegtuigbanden worden tijdens het afremmen erg heet.
Door welke kracht worden vliegtuigbanden zo heet tijdens het afremmen?
