opgave 1Criminaliteit en rechtsstaat
tekst 1

Rechter spreekt man vrij van vechtpartij Op 15 oktober 2012 remt Van G. voor een overstekende moeder met kind. Achter hem rijdt een man op een bakfiets, die te laat doorheeft dat Van G. remt. Een botsing volgt. Van G. schreeuwt: “Wat doe je nou man?” Daarop loopt de fietser boos op hem af. Van G.: “Ik schrok en dacht: Hij wil me slaan. Ik sloeg hem uit zelfverdediging. Hij wankelde naar achteren, maar kwam terug en trok mijn overhemd kapot. Ik deed mijn hemd uit en gaf hem opnieuw een klap.” De eis was 500 euro boete, maar de rechter heeft Van G. vrijgesproken. Volgens de rechter … .
naar: www.haarlemsdagblad.nl van 24 juni 2013
11pDe rechter uit tekst 1 heeft rekening gehouden met een uitgangspunt in
het strafrecht.
Wat moet er op de puntjes in tekst 1 komen te staan?

handelde Van G. uit noodweer.

is de zaak niet ernstig genoeg om te vervolgen.

is het uitdelen van klappen niet strafbaar volgens de wet.
Zie tekst 1.
21pIn een rechtszitting hebben verschillende functionarissen een rol, zoals de
advocaat.

Welke functionaris heeft 500 euro boete geëist?
tekst 2

SGP: Vóór de veiligheid Op straat en ook thuis voelen veel mensen zich steeds onveiliger. Dit vraagt om meer politie. Bijvoorbeeld om overlast van rondhangende jongeren tegen te gaan, maar ook in de strijd tegen vernielzucht en harde misdaad. Misdaad mag niet lonen. De SGP is voor het streng straffen van criminelen en meer aanwezigheid van de politie op straat.
naar: www.sgp.nl van 23 april 2014
Lees tekst 2.
31pDe maatregelen waar de SGP voor is, kunnen behalve een repressieve
werking ook een preventieve werking hebben.

Noem een maatregel waar de SGP voor is en leg uit dat deze
maatregel een preventieve werking kan hebben.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
De maatregel … (vul maatregel uit tekst in) kan een preventieve
werking hebben, want …
tekst 3
naar: www.spitsnieuws.nl van 28 april 2014
41pOm een beeld te krijgen van de omvang van de criminaliteit in Nederland
wordt gebruik gemaakt van verschillende soorten onderzoeken en
statistieken.
In welk soort onderzoek of statistiek zal het voorval uit tekst 3 in ieder
geval niet voorkomen?

in dader-enquêtes

in politiestatistieken

in rechtbankstatistieken

in slachtoffer-enquêtes
tekst 4

Bericht van de voorzitter over koperdiefstal We stonden de afgelopen dagen volop in de aandacht: De Telegraaf, het journaal en vele andere media berichtten over onze voetbalclub GeuzenMiddenmeer. Maar helaas om de verkeerde reden. We zijn het slachtoffer geworden van gewetenloze koperdieven. Ze hebben in de kleedkamers, douches en toiletten koperen leidingen gesloopt en meegenomen. Daarnaast zijn er veel deuren en sloten vernield. De geschatte opbrengst is 100 euro. De geschatte schade is meer dan 10.000 euro. Daarnaast zijn er ook honderden spelers die niet kunnen spelen dit weekend.
naar: www.geumid.nl van 16 maart 2014
52pUit tekst 4 blijkt dat de koperdiefstal bij voetbalvereniging
GeuzenMiddenmeer materiële en immateriële gevolgen heeft gehad.

Geef uit tekst 4 een zin waaruit een materieel gevolg blijkt en geef een
zin waaruit een immaterieel gevolg blijkt.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Zin waaruit een materieel gevolg blijkt: …
Zin waaruit een immaterieel gevolg blijkt: …
tekst 5

‘Straf koperdief af’ Koperdiefstal op het spoor moet veel harder bestraft worden, vindt het CDA. CDA-Kamerlid Sander de Rouwe wil dat bij het bepalen van de strafmaat ook rekening wordt gehouden met de gevolgen die de diefstal heeft. Vrijdag werd het treinverkeer tussen Amsterdam en Schiphol ernstig ontregeld door koperdieven. Door een koperdiefstal reden zaterdagochtend korte tijd geen treinen tussen Sittard en Heerlen. “Het kan niet zo zijn dat de dief twintig uur moet straatvegen, terwijl duizenden mensen uren vertraagd zijn”, zegt De Rouwe. Hij wil dat de politie meer bevoegdheden krijgt om voertuigen bij het spoor te controleren.
naar: Het Parool van 8 september 2014
62pKoperdiefstal is een sociaal en politiek probleem.

Geef aan de hand van tekst 5 een reden waarom koperdiefstal zowel
een sociaal als een politiek probleem is.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Een sociaal probleem, omdat …
Een politiek probleem, omdat …
tekst 6

Veroordeling zakenman is definitief Gisteren heeft … het cassatieverzoek van zakenman P. afgewezen. Daarmee is de veroordeling van P. tot vier jaar cel definitief geworden. P. werd in mei 2012 veroordeeld voor onder andere oplichting en belastingfraude.
naar: www.nrc.nl van 19 februari 2014
71pWat moet op de puntjes in tekst 6 worden ingevuld?

de Hoge Raad

de sector kanton van de rechtbank

de strafsector van de rechtbank

het gerechtshof
81pEr worden verschillende soorten criminaliteit onderscheiden.
Voor welk soort criminaliteit is de zakenman uit tekst 6 veroordeeld?

delicten tegen de openbare orde en gezag

heling

veelvoorkomende criminaliteit

witteboordencriminaliteit
tekst 7

Gevangenisstraf voor brandstichter Een man die vorig jaar mei brand stichtte in twee woningen in Pijnacker is veroordeeld tot een gevangenisstraf van achttien maanden, waarvan zes maanden voorwaardelijk. Ook moet de man zijn ex-buren, ook slachtoffers van de brand, duizend euro schadevergoeding betalen. 5 Tussen de man en zijn buren was al jaren een conflict. Onder invloed van alcohol en uit frustratie kwam de man tot zijn daden, aldus de rechtbank. Om te voorkomen dat de man in de toekomst in herhaling valt, legt de rechtbank verplichte behandeling en begeleiding door de … op.
naar: www.omroepwest.nl van 10 april 2014
91pWie of wat moet er op de puntjes in tekst 7 worden ingevuld?

advocaat

officier van justitie

rechter

reclassering
Zie tekst 7.
101pWat wordt bedoeld met ‘zes maanden voorwaardelijk’?

Alleen als de man in een bepaalde periode na afloop van de
gevangenisstraf weer een strafbaar feit pleegt, moet hij voor die zes
maanden de gevangenis in.

Als de man zich in de gevangenis goed gedraagt, hoeft hij die laatste
zes maanden niet meer in de gevangenis te zitten.

Die zes maanden moet de man in ieder geval in de gevangenis zitten.

Na afloop van de gevangenisstraf heeft de man nog een proeftijd van
zes maanden, waarin hij geen strafbare feiten mag plegen, anders
moet hij weer de gevangenis in.
112pHieronder staan vier beweringen naar aanleiding van tekst 7.

Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is.
1 De man heeft zich schuldig gemaakt aan zogenaamde
veelvoorkomende criminaliteit.
2 De rechtbank geeft in regel 5-6 een maatschappelijke verklaring voor
het criminele gedrag van de man.
3 De rechtbank heeft de man twee hoofdstraffen en een maatregel
opgelegd.
4 Eén van de doelen die de rechtbank met de straf wil bereiken, is
resocialisatie.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 = …
2 = …
3 = …
4 = …
tekst 8

Hoe werkt Burgernet? Burgernet wordt ingezet bij dringende zaken waarbij een duidelijke beschrijving van een persoon of van bijvoorbeeld een voertuig beschikbaar is. Bijvoorbeeld bij: doorrijden na een aanrijding beroving vermiste personen Burgernetdeelnemers in de buurt ontvangen van de politie een spraak- of sms-bericht met het verzoek uit te kijken naar een persoon of voertuig. Deelnemers met informatie kunnen rechtstreeks met de meldkamer bellen via het gratis Burgernetnummer 0800-0011. De informatie wordt direct doorgegeven aan politie in de buurt.
naar: www.burgernet.nl van april 2014
121pEr zijn verschillende soorten overheidsbeleid ten aanzien van criminaliteit.
Onder welk soort beleid valt de inzet van Burgernet in tekst 8?

gevangenisbeleid

opsporingsbeleid

preventiebeleid

vervolgingsbeleid
132pDe politie heeft een aantal bevoegdheden om haar taken goed te kunnen
uitvoeren.
Hieronder staat een aantal mogelijke bevoegdheden van de politie.
1 een verdachte 24 uur vasthouden voor verhoor
2 een verdachte dwingen om antwoord te geven op de vragen tijdens
het verhoor
3 een volwassen verdachte dwingen om het identiteitsbewijs te laten
zien
4 een verdachte meenemen naar het politiebureau
5 een verdachte fouilleren

Welke van deze bevoegdheden heeft de politie zelfstandig, zonder dat
zij toestemming nodig heeft van de officier van justitie of de
rechtbank?
Kies drie nummers uit het rijtje.
141pDe bevoegdheden van de politie staan nauwkeurig omschreven in de wet.
Waarom zijn de bevoegdheden van de politie zo nauwkeurig omschreven
in de wet?

omdat de politie tegen agressie beschermd moet kunnen worden

omdat dit belangrijk is voor de rechtsbescherming van de burger

omdat er anders gevaar voor eigenrichting bestaat
tekst 9

Politie pakt man op De politie heeft een 28-jarige man aangehouden op verdenking van mishandeling en bedreiging van een aantal personen in een snackbar. De verdachte heeft een … ontvangen om voor de rechter te verschijnen.
naar: www.alphens.nl van 15 mei 2014
151pWelk woord moet op de puntjes in tekst 9 worden ingevuld?

aangifte

dagvaarding

proces-verbaal

requisitoir
tekst 10
naar: twitter.com/BuurtprevSchipl van 10 juni 2014
161pTekst 10 is een twitterbericht van de Stichting Buurtpreventie Schipluiden.
Stichting Buurtpreventie Schipluiden wil met deze tweet mensen op een
grappige manier wijzen op een maatschappelijke oorzaak van crimineel
gedrag.
Welke maatschappelijke oorzaak van crimineel gedrag is dit?

Crimineel gedrag wordt aangeleerd.

De gelegenheid maakt de dief.

een gebrek aan maatschappelijke bindingen

slechte levensomstandigheden
tekst 11

Boek over kraken In het boek ‘De kraker, de agent, de jurist en de stad’ vertelt kraakster Moira van Dijk haar verhaal en dat van andere krakers uit Amsterdam. Het boek is een soort stripboek over de roerige periode rond 1 oktober 2010, toen kraken strafbaar werd. Het stripverhaal laat zien dat de strijd tussen krakers en agenten regelmatig hevig oplaaide. Bij de ontruiming van kraakpand Schijnheilig aan de Passeerdersgracht in Amsterdam, op 5 juli 2011, werden 140 mensen opgepakt.
naar: Het Parool van 8 mei 2014
171pLeg uit of uit tekst 11 blijkt dat criminaliteit een plaatsgebonden begrip is,
of een tijdgebonden begrip.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Uit tekst 11 blijkt dat criminaliteit een … (plaatsgebonden/tijdgebonden)
begrip is, want uit tekst 11 blijkt dat …
tekst 12

De criminaliteit onder jongeren daalt De jeugdcriminaliteit blijft dalen. In vijf jaar tijd zijn er 30 procent minder aangehouden jongeren. Dat blijkt uit het onderzoek over jeugdcriminaliteit dat gisteren is uitgebracht. Hoe is de daling sinds 2007 te verklaren? Daar is geen duidelijk antwoord 5 op. Om te beginnen gaat het in het onderzoek alleen over de geregistreerde jeugdcriminaliteit: wat politie, OM en rechters vastleggen. Of de werkelijke criminaliteit evenveel is gedaald, is de vraag, zegt Anne-Marie Slotboom, hoofddocent aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Je vindt waar je naar zoekt. Zo staat criminaliteit van meisjes 10 nu in de belangstelling, en zal je dat dus ook meer aantreffen – en registreren. Maar dat jeugdcriminaliteit afneemt, dat klopt. “Ander onderzoek, waarin jongeren zelf wordt gevraagd of ze over de schreef zijn gegaan1), laat ook een daling zien, maar minder spectaculair.” noot 1 over de schreef gaan = iets doen wat niet mag
naar: NRC Handelsblad van 13 mei 2014
181pCijfers in de politiestatistieken komen vaak niet overeen met de werkelijk
gepleegde criminaliteit.
Welke reden is hiervoor te herkennen in tekst 12?

De aangiftebereidheid kan per misdrijf verschillen.

De cijfers moeten worden gekoppeld aan de ontwikkeling van de
bevolking.

Selectief opsporingsbeleid beïnvloedt de cijfers.

Zichtbare vormen van criminaliteit komen gemakkelijker onder de
aandacht van de politie dan minder zichtbare.
Zie regels 11-13 van tekst 12.
191pWelk ‘ander onderzoek’ laat ook een daling zien?

daderonderzoek

onderzoek naar rechtbankstatistieken

slachtofferonderzoek

vergelijkend onderzoek
201pWelke van de onderstaande beweringen over veelvoorkomende
criminaliteit is juist?

Delicten die onder veelvoorkomende criminaliteit vallen zijn meestal
overtredingen.

Veelvoorkomende criminaliteit is meestal een vorm van
witteboordencriminaliteit.

Veelvoorkomende criminaliteit wordt in het algemeen licht bestraft.

Zaken die over veelvoorkomende criminaliteit gaan, worden in het
algemeen geseponeerd.
211pEen van de doelen die een rechter kan hebben met het opleggen van een
sanctie is beveiliging van de maatschappij.
Welke maatregel heeft als belangrijk doel beveiliging van de
maatschappij?

gevangenisstraf

hechtenis

TBS

werkstraf
tekst 13

Bericht op Facebook-pagina van de PvdA Tweede Kamerlid Roelof van Laar is voor een verbod op producten van kinderarbeid in Nederland. “Als ik een shirtje voor mijn dochter koop, wil ik niet dat een klein meisje aan de andere kant van de wereld dat in elkaar heeft moeten zetten.”
naar: nl-nl.facebook.com/PartijvandeArbeid van 12 juni 2014
221pWat wil het Tweede Kamerlid in tekst 13?
een nieuwe

fatsoensnorm

groepsnorm

rechtsregel

waarde
opgave 2Politiek en beleid
tekst 14
naar: www.nu.nl van 13 april 2013
232pEen referendum heeft voor- en nadelen. In tekst 14 komt een nadeel van
een referendum naar voren.

Noem
twee andere nadelen van een referendum.
afbeelding 1
Bekijk afbeelding 1.
241pOp de derde dinsdag van september leest de koning de troonrede voor.
Wie stelt of stellen de inhoud van de troonrede vast?

de ambtenaren

de koning

de ministers

de Tweede Kamer
tekst 15

‘Tijd om rechtspraak te democratiseren’ De Nederlandse rechtsstaat heeft voordeel bij de invoering van juryrechtspraak, te beginnen bij de zware levensdelicten. Dat vindt rechter Wouter van den Bergh. In de ogen van Van den Bergh is het “onbestaanbaar dat in onze staatsinrichting twee van de drie machten verregaand zijn gedemocratiseerd, maar de derde in het geheel niet.”
naar: Trouw van 22 oktober 2013
251pDe rechter in tekst 15 verwijst naar de drie machten van de trias politica.
Welke drie machten zijn dit?

de controlerende, rechterlijke en wetgevende macht

de rechterlijke, controlerende en uitvoerende macht

de uitvoerende, wetgevende en rechterlijke macht

de wetgevende, uitvoerende en controlerende macht
261pWie kan beslissen of juryrechtspraak in Nederland wordt ingevoerd?

de controlerende macht

de rechterlijke macht

de uitvoerende macht

de wetgevende macht
afbeelding 2
bron: Trouw van 13 november 2013
271pIn afbeelding 2 zie je fractievoorzitter Geert Wilders van de PVV en
Marine Le Pen, de leider van het Front National (een Franse politieke
partij), samen dansen. De cartoon is gemaakt nadat Geert Wilders
bekendmaakte dat hij een afspraak had gemaakt om met het Front
Nationaal samen te gaan werken in Europa.
Waarin wilden zij gaan samenwerken?

in de Europese Commissie

in de Raad van de regeringsleiders van de EU-landen

in de Raad van ministers van de regeringen van de EU-landen

in het Europees Parlement
tekst 16
naar: www.rijksoverheid.nl
Lees tekst 16.
282pWat moet er op de puntjes bij (1), (2), (3) en (4) worden ingevuld?
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
(1) = …
(2) = …
(3) = …
(4) = …
tekst 17

Het nieuwe ontslagrecht Op 10 juni 2014 heeft … ingestemd met het wetsvoorstel ‘Wet werk en zekerheid’ van de minister van Sociale Zaken. Daarmee zal het Nederlandse ontslagrecht na vele jaren van discussie, adviezen en plannen, definitief veranderen. Het nieuwe ontslagrecht treedt per 1 juli 2015 in werking.
naar: www.yurisrechtshulp.nl van 1 juli 2014
291pWat moet op de puntjes in tekst 17 worden ingevuld?

de belangenvereniging voor werkgevers

de Eerste Kamer

de Tweede Kamer

het kabinet
tekst 18
Selfie in stemhokje
Stichting Bescherming Burgerrechten en Lucas Kruijswijk, een bezorgde
burger, hebben een rechtszaak aangespannen tegen het ministerie van
Binnenlandse Zaken. Zij vinden dat de selfie in het stemhokje – de
zogenoemde ‘stemfie’ – in strijd is met ….
Het ministerie van Binnenlandse Zaken vindt dat de ‘stemfie’ mag. Maar
zo onschuldig is deze praktijk niet, zegt advocaat Douwe Linders namens
de Stichting Bescherming Burgerrechten en Kruijswijk. Door het toestaan
van de ‘stemfie’ biedt het ministerie volgens de advocaat gelegenheid aan
“allerlei ongeoorloofde beïnvloeding van het stemgedrag”. “Neem een
dominante vader die beslist wat iedereen moet stemmen. En een foto eist
als bewijs.”
Ook partijleider Pechtold van D66 maakte een ‘stemfie’:
naar: www.nrc.nl van 26 april 2014
301pEen parlementaire democratie heeft verschillende kenmerken, waaronder
het kenmerk dat er grondrechten zijn, zoals het recht op privacy.
Uit tekst 18 blijkt dat de Stichting Bescherming Burgerrechten en Lucas
Kruijswijk vinden dat het toestaan van het maken van een selfie in het
stemhokje in strijd is met een ander kenmerk van een parlementaire
democratie.

Welk kenmerk van een parlementaire democratie is dit?
tekst 19

Ons Belang wil zich de komende vier jaar weer inzetten voor de belangen van de burgers. Schiermonnikoog is een veilige plaats om te wonen. Aan ons de taak dit zo te houden. De leefbaarheid wordt echter voor een groot deel bepaald door de eigen verantwoordelijkheid van burgers en bedrijven. Het gemeentebestuur moet zo weinig mogelijk ingrijpen in die verantwoordelijkheid. En alleen wanneer het niet anders kan, sturend optreden en het algemeen belang tegen het persoonlijk belang afwegen.
naar: www.onsbelangschiermonnikoog.nl
311pOns Belang is een lokale politieke partij in Schiermonnikoog. Net als
landelijke politieke partijen, kunnen lokale politieke partijen zich baseren
op uitgangspunten van politieke stromingen.
Welke politieke stroming is te herkennen in tekst 19?

de ecologische stroming

de liberale stroming

de rechts-extremistische stroming

de sociaaldemocratische stroming
tekst 20

Politieke partij Samen Welzijn Kwaliteit van leven is volgens Samen Welzijn niet alleen van materiële zaken afhankelijk. Solidariteit met wat zwak en kwetsbaar is, is een belangrijke voorwaarde in een samenleving. Samen Welzijn zet zich in voor een rechtvaardiger samenleving. Solidariteit, inspraak en aandacht voor het zwakkere zijn de uitgangspunten van onze partij. Samen Welzijn is bijvoorbeeld voor extra aandacht voor jongeren en voor emancipatie.
naar: www.samenwelzijn.nl
Lees tekst 20.
321pSamen Welzijn zat als politieke partij tot 2014 in de gemeenteraad van de
gemeente Sint Anthonis.
Met welke politieke stroming komen de ideeën van deze partij het meest
overeen?

de christendemocratische stroming

de liberale stroming

de rechts-extremistische stroming

de sociaaldemocratische stroming
tekst 21

Meer samenleving, minder overheid Onze partij staat voor een zorgzame stad waar mensen verantwoordelijkheid nemen: voor zichzelf, voor elkaar en voor hun omgeving. Normen en waarden horen daarbij. Dat vraagt om een niet te grote overheid die burgers de ruimte biedt om die verantwoordelijkheid te dragen en te delen. Op dit moment is de gemeentelijke overheid te groot en te bemoeizuchtig. Onze partij kiest voor een kleinere gemeentelijke overheid en meer ruimte voor maatschappelijke initiatieven.
naar: verkiezingsfolder van een politieke partij in Amsterdam
tekst 22

Meer stad, minder gemeente Onze partij staat voor een veilig, bloeiend en leefbaar Den Haag. Wij zorgen ervoor dat het huishoudboekje van de stad op orde is. We verlagen de belastingen. Wij zorgen voor minder regels. Wij zorgen ervoor dat ondernemers de ruimte krijgen te ondernemen. Wij staan voor een Den Haag van vrije mensen met respect voor iedereen. Voor ons geldt: voor wie hard werkt, verdient beter.
naar: website van een politieke partij in Den Haag
332pTekst 21 en tekst 22 zijn afkomstig van twee verschillende politieke
partijen.

Welke tekst hoort bij welke politieke partij? Kies uit: CDA, GroenLinks,
SP en VVD.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Tekst 21 hoort bij …
Tekst 22 hoort bij …
tekst 23

Protest tegen terrorisme In Den Haag hebben zo’n 250 mensen, voornamelijk sjiitische moslims, gedemonstreerd tegen het geweld in het Midden-Oosten, met name in Irak. Daar krijgt de terreurorganisatie Isis steeds grotere delen van het land in handen. De demonstranten hielden een stille tocht tegen jihadisten die geweld verheerlijken. Maar de demonstranten maken zich ook zorgen over wat er in Nederland gebeurt. Ze protesteerden ook tegen jongeren die vanuit Nederland op jihad (heilige oorlog) gaan en mensen die in de media terroristische organisaties durven te steunen. In een verklaring van de demonstranten staat dat aanhangers van terrorisme … misbruiken om openlijk haat te zaaien en hun gevaarlijke ideologie te verspreiden.
naar: nos.nl van 29 juni 2014
341pHet recht om te demonstreren is een grondrecht.

Welk
ander grondrecht is op de puntjes in tekst 23 weggelaten?
tekst 24

Ziek na eten van de voedselbank? Overheid is straks aansprakelijk Supermarkten geven zelden producten die ze niet meer kunnen verkopen aan de voedselbank, omdat ze op dit moment nog aansprakelijk zijn als iemand ziek wordt. Dat moet veranderen, vindt de ChristenUnie. Kamerlid Carla Dik-Faber van de ChristenUnie werkt aan een wet die het voor supermarkten makkelijker moet maken om overgebleven eten te doneren. Zij wil daarvoor de aansprakelijkheid van supermarkten weghalen. “Als mensen ziek worden dan kunnen ze een schadeclaim indienen en die schadeclaim gaat dan niet naar de fabrikant, maar naar de rijksoverheid”, legt het Kamerlid uit.
naar: www.rtlnieuws.nl van 11 juli 2014
351pVan welk recht dat het parlement heeft, wil het Kamerlid in tekst 24
gebruik maken?

van het budgetrecht

van het recht van amendement

van het recht van initiatief

van het recht van interpellatie
Zie tekst 24.
361pBij wie of wat gaat het Kamerlid het wetsvoorstel indienen?

bij de Eerste Kamer

bij de minister van Volksgezondheid

bij de Tweede Kamer

bij het kabinet
371pIn mei 2014 zijn de Europese verkiezingen geweest.

In welk jaar zullen volgens de regels de volgende Europese
verkiezingen plaatsvinden?
382pHieronder staan vier beweringen over de burgemeester.

Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is.
1 De burgemeester heeft onder andere een representatieve functie.
2 De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad.
3 De burgemeester is voorzitter van het college van B en W.
4 De burgemeester wordt direct door de burgers gekozen.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 = …
2 = …
3 = …
4 = …
tekst 25

Kinderpardon GroenLinks voerde in 2012 met succes een campagne voor een kinderpardon. De inzet was: kinderen die in Nederland zijn geworteld moeten in Nederland kunnen blijven. Het kinderpardon is er gekomen, maar helaas worden de regels zo streng toegepast dat veel kinderen er onterecht geen gebruik van kunnen maken en alsnog het land uitgezet dreigen te worden.
naar: groenlinks.nl
Lees tekst 25.
391pGroenLinks wil dat het kinderpardon wordt verruimd. De partij heeft
daarvoor een motie ingediend tijdens een debat over asielzaken.
Welke taak van de Tweede Kamer oefent GroenLinks uit met het indienen
van een motie?

de controlerende taak

de rechtsprekende taak

de uitvoerende taak

de wetgevende taak
tekst 26

Demonstratie voor eerlijk kinderpardon Op woensdag 25 juni 2014 vindt er een grote demonstratie plaats in Den Haag die oproept om tot een Eerlijk Kinderpardon te komen. Onder andere Defence for Children en VluchtelingenWerk Nederland hebben op 5 mei de campagne Eerlijk Kinderpardon gestart. Inmiddels hebben meer dan 34.000 mensen de petitie getekend. De ondertekenaars willen dat álle kinderen die langer dan vijf jaar in Nederland waren voor hun achttiende en toen een verblijfsvergunning hebben aangevraagd, mogen blijven. Nu vallen zo’n 600 kinderen buiten het kinderpardon. Volgens de directeur van Defence for Children laat de steun die er uit alle hoeken van de samenleving is gekomen, zien dat veel mensen deze kinderen een toekomst in Nederland gunnen. “Dan kan het niet anders, of vroeg of laat moet ook Den Haag omgaan. Dat hopen we te bereiken door deze demonstratie voor de deur van de Tweede Kamer.”
naar: www.defenceforchildren.nl van 23 juni 2014
402pDefence for Children en VluchtelingenWerk Nederland zijn
belangengroepen. Een kenmerk van belangengroepen is dat die groepen
bepaalde belangen nastreven.

Noem een
ander kenmerk van belangengroepen en geef aan waarom
Defence for Children en VluchtelingenWerk Nederland in tekst 26
daaraan voldoen.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Kenmerk: …
De belangengroepen in tekst 26 voldoen daaraan, omdat …
Zie tekst 26.
411pDefence for Children en VluchtelingenWerk Nederland hebben een petitie
en een demonstratie georganiseerd.

Noem een
andere mogelijkheid die deze organisaties hebben om de
politieke besluitvorming te beïnvloeden.
tekst 27

Drie doden in drie dagen in tbs-kliniek In een tbs-kliniek in Venray zijn afgelopen week in drie dagen tijd drie tbs’ers overleden. Dat meldt het EO-programma Dit is de Dag op basis van bronnen binnen en buiten de kliniek. De fracties van SP, CDA en D66 in de Tweede Kamer willen dat de verantwoordelijke staatssecretaris onderzoek laat doen naar de sterfgevallen.
naar: Metro van 1 september 2014
421pMassamedia hebben verschillende functies voor de politieke
besluitvorming.
Welke functie van de massamedia is te herkennen in tekst 27?

bijdrage leveren aan de meningsvorming van de burgers

burgers informeren over het overheidsbeleid

onderwerpen aandragen voor de politieke agenda

politici controleren
tekst 28
Sinds 1814 is Nederland een …. Dat betekent dat de positie van de
431pIn tekst 28 is op de puntjes een begrip weggelaten. Dit begrip bestaat uit
twee woorden.

Welk begrip is dit?
tekst 29

Uitgangspunt van een christendemocratische partij Voor onze partij begint politiek met de erkenning van maatschappelijk initiatief. Mensen, buurten, sportclubs, scholen, kerken, moskeeën, zorginstellingen, bedrijven: ze leveren allemaal een unieke bijdrage aan de samenleving. De overheid geeft al die mensen en organisaties het vertrouwen om te doen waar ze goed in zijn. En de burger geeft de overheid het vertrouwen om te doen wat zij moet doen. Vertrouwen is dus belangrijk. Niet alles hoeft volgens regels en wetten te gebeuren. Mensen en bedrijven weten vaak zelf heel goed hoe dingen geregeld moeten worden.
naar: de website van een politieke partij
441pOver welk uitgangspunt van de christendemocratische stroming gaat
tekst 29?

bijbelse waarden

gespreide verantwoordelijkheid

naastenliefde

rentmeesterschap
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
tekst 30
naar: www.trouw.nl van 13 september 2012
451pWelke politieke partij moet op de puntjes in tekst 30 worden ingevuld?

ChristenUnie

PvdA

SP

VVD
461pDe koning overlegt regelmatig met de minister-president en de ministers.
De inhoud van al deze gesprekken is geheim.

Hoe wordt dit geheim genoemd?
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.