Eindexamen geschiedenis vmbo kb 2017 tijdvak 1

bij dit examen

Meerkeuzevragen

Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 1Staatsinrichting van Nederland

12p

Een invulopdracht over een nieuwe grondwet:

1 In het jaar … (1848 / 1852) … werd in Nederland een nieuwe

grondwet gemaakt.

2 De opdracht voor de nieuwe grondwet werd gegeven door koning …

(Willem I / Willem II).

3 De nieuwe grondwet was vooral een wens van … (liberalen /

socialisten).

Kies telkens uit de twee mogelijkheden.

Doe het zo:

zin 1: … (kies uit: 1848 / 1852)

zin 2: … (kies uit: Willem I / Willem II)

zin 3: … (kies uit: liberalen / socialisten)

Gebruik bron 1.

22p

Wat moet er op de stippellijnen bij (1) en (2) worden ingevuld?

Doe het zo:

Bij 1 hoort … (noem naam van de politieke partij).

Bij 2 hoort … (noem naam van de leider).

Gebruik bron 2.

32p

Hieronder staan vier rechten:

− amendement

− enquête

− initiatief

− interpellatie

Van welk recht maakt het Kamerlid gebruik? Hoort dit recht bij de

Eerste Kamer of bij de Tweede Kamer?

Doe het zo:

Het Kamerlid maakt gebruik van het recht van … (schrijf recht op).

Dit recht hoort bij de … (kies uit: Eerste Kamer of Tweede Kamer).

Gebruik bron 3.

41p

Aletta Jacobs was het niet eens met deze twee wetsartikelen.

Met welk politiek standpunt van Aletta Jacobs botsen deze

wetsartikelen?

Gebruik bron 4.

51p

Over welk onderwerp gaat de bron?

over emancipatie van protestanten

over emancipatie van rooms-katholieken

over invoering van algemeen kiesrecht

over invoering van vrouwenkiesrecht

62p

Hieronder staan drie uitgangspunten van politieke groeperingen rond

1900:

1 Belangrijke industrie hoort in handen van de staat te zijn en niet in

privébezit.

2 De Bijbel is de basis voor alle politieke standpunten en ideeën.

3 De vrijheid van het individu is heel belangrijk en daarom moet de rol

van de overheid beperkt zijn.

Hieronder staan vier groeperingen:

a confessionelen

b feministen

c liberalen

d socialisten

Geef per uitgangspunt aan welke groepering erbij hoort. Let op! Er

blijft één groepering over.

Doe het zo:

Bij 1 hoort … (vul letter in).

(enzovoort tot en met 3)

Gebruik bron 5.

71p

Welke mening is in de tekening te herkennen?

een liberale mening, omdat het algemeen kiesrecht en de achturige

werkdag als een bedreiging worden gezien

een liberale mening, omdat het algemeen kiesrecht en de achturige

werkdag voor arbeiders bereikbaar zijn

een socialistische mening, omdat het algemeen kiesrecht en de

achturige werkdag als een bedreiging worden gezien

een socialistische mening, omdat het algemeen kiesrecht en de

achturige werkdag voor arbeiders bereikbaar zijn

Gebruik bron 6.

81p

Volgens de schrijver van de brief is het kiesstelsel uit 1915 ouderwets.

Wat wordt bedoeld met het ‘bestaande stelsel’?

92p

Politieke leiders proberen altijd een politiek doel te bereiken. Dat was in

1848 en 1917 ook al zo.

Noem per jaartal de naam van een politieke leider en het politieke

doel dat die leider toen heeft bereikt.

Doe het zo:

In 1848 bereikte … (noem politieke leider) het politieke doel: … (noem

doel).

In 1917 bereikte … (noem politieke leider) het politieke doel: … (noem

doel).

101p

In 1992 was er oorlog in het voormalige land Joegoslavië. Op verzoek van

de Verenigde Naties stuurde het kabinet Nederlandse militairen naar

Srebrenica om de mensen in die stad te beschermen. Toch zijn er veel

mensen vermoord. Er is in opdracht van het Nederlandse kabinet

onderzoek gedaan naar deze gebeurtenis. Naar aanleiding van de

conclusie van het onderzoek nam het kabinet ontslag. Het besluit van het

kabinet om ontslag te nemen past bij een onderdeel uit de grondwet.

Welk onderdeel is dat?

constitutionele monarchie

ministeriële verantwoordelijkheid

onschendbaarheid van de koning

vrijheid van meningsuiting

111p

Stel, de bevolking mag zich uitspreken over een besluit van het kabinet.

Er kan vóór of tegen het besluit gestemd worden.

Hoe wordt zo’n stemming genoemd?

122p

In Nederland zijn er rechtstreekse verkiezingen op vier verschillende

niveaus:

− lokaal

− regionaal

− landelijk

− internationaal

Hieronder staan vijf volksvertegenwoordigingen:

a Eerste Kamer

b Europees Parlement

c gemeenteraad

d Provinciale Staten

e Tweede Kamer

Geef per niveau aan welke volksvertegenwoordiging rechtstreeks

wordt gekozen. Let op! Er blijft één volksvertegenwoordiging over.

Doe het zo:

Bij lokaal niveau hoort … (vul letter van volksvertegenwoordiging in).

(enzovoort tot en met internationaal)

131p

Een invulopdracht:

Als je vindt dat de overheid je niet goed heeft behandeld, kun je contact

opnemen met een persoon die speciaal is benoemd om je klacht in

behandeling te nemen, de (…..). Uiteindelijk doet de (…..) een uitspraak

over je klacht. Hij kan geen straf opleggen, maar in de meeste gevallen

wordt zijn advies wel serieus genomen.

Op de beide stippellijnen moet hetzelfde begrip worden ingevuld.

Welk begrip is dat?

141p

Nederland is een rechtsstaat.

Welke kenmerken horen bij een rechtsstaat?

de financiële gelijkstelling van bijzonder onderwijs + de gelijkstelling van burgers voor de wet de financiële gelijkstelling van bijzonder onderwijs + uitbreiding van de macht van de koning de scheiding van machten + de gelijkstelling van burgers voor de wet de scheiding van machten + uitbreiding van de macht van de koning

opgave 2Historisch overzicht vanaf 1900

Gebruik bron 7.

152p

De prent is verschenen ná de moord op Frans Ferdinand en vóór het

uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Iemand beweert dat uit de bron

blijkt dat er een grote kans bestaat dat er oorlog uitbreekt.

Noem twee onderdelen uit de bron waaruit blijkt dat deze bewering

juist is.

Doe het zo:

onderdeel 1: … (omschrijf onderdeel uit de bron)

onderdeel 2: … (omschrijf onderdeel uit de bron)

Gebruik bron 8.

161p

Welk begrip past bij de bron?

distributiesysteem

economische crisis

mobilisatie

schoolstrijd

Gebruik bron 9.

172p

Gaat dit computerspel over de Eerste of over de Tweede Wereldoorlog?

Verklaar je keuze met behulp van een onderdeel uit de bron.

Doe het zo:

Dit computerspel gaat over de … (kies uit: Eerste of Tweede)

Wereldoorlog.

Dat is te zien aan … (noem een onderdeel uit de bron).

182p

Het jaar 1917 is een belangrijk jaar tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Hieronder staan vier mogelijke redenen waarom het jaar 1917 belangrijk

is:

1 De Verenigde Staten gaan meedoen met de oorlog.

2 Oostenrijk-Hongarije beëindigt de deelname aan de oorlog.

3 Rusland beëindigt de deelname aan de oorlog.

4 Turkije gaat meedoen met de oorlog.

Welke twee redenen zijn juist? Schrijf alleen de nummers op.

192p

In het Verdrag van Versailles stonden enkele maatregelen die gericht

waren tegen Duitsland.

Hieronder staan drie mogelijke maatregelen tegen Duitsland:

1 Duitsland moet afstand doen van grondgebied.

2 Duitsland moet een groter leger krijgen.

3 Duitsland moet herstelbetalingen betalen.

Geef per maatregel aan of deze wel of niet in het Verdrag van

Versailles stond.

Doe het zo:

Maatregel 1 stond wel/niet (maak een keuze) in het Verdrag van

Versailles.

(enzovoort tot en met maatregel 3)

Gebruik bron 10.

202p

Deze prent gaat over een politicus uit de jaren dertig.

Hoe heet deze politicus? Geef ook een reden waarom de prent past bij

zijn politiek in de jaren dertig.

Doe het zo:

De politicus heet … (noem politicus).

De prent past bij zijn politiek in de jaren dertig, omdat … (geef reden).

211p

In de jaren dertig moesten Nederlandse werklozen twee keer per dag hun

stempelkaart laten stempelen.

Wat wilde de overheid met deze maatregel voorkomen?

221p

In 1933 werden in Duitsland de volgende wetten aangenomen:

1 Alle jeugdbewegingen worden opgeheven met uitzondering van de

Hilterjugend en de BDM (Bond van Duitse Meisjes).

2 Alle politieke partijen, behalve de NSDAP, worden verboden.

3 Alle vakbonden worden opgeheven en vervangen door het

Arbeidsfront van de nationaal-socialisten.

Waarvan zijn deze drie wetten een voorbeeld?

van censuur

van democratisering

van gelijkschakeling

van indoctrinatie

Gebruik bron 11.

231p

Tijdens de Tweede Wereldoorlog reageerden Nederlanders heel

verschillend op de Duitse bezetting.

Welke reactie hoort bij de Nederlandse medewerker van de Duitse

geheime dienst?

aanpassing

collaboratie

onderduiken

verzet

241p

Tijdens de Duitse bezetting was tussen 1941 en 1945 in Nederland maar

één politieke partij toegestaan.

Welke partij was dat?

251p

Tijdens de Tweede Wereldoorlog vluchtte de Nederlandse regering naar

Groot-Brittannië. Daar werd afgesproken dat de Nederlandse regering een

kwartier zendtijd op de Britse radio kreeg. Dit programma, Radio Oranje,

werd één keer per dag uitgezonden door de BBC.

Noem een politieke reden waarom de Nederlandse regering deze

zendtijd gebruikte.

Gebruik bron 12.

261p

De legenda bij de kaart moet nog worden ingevuld.

Wat moet er bij de legenda worden ingevuld bij (1) en (2)?

(1) = concentratiekampen en (2) = Duitse luchthavens

(1) = concentratiekampen en (2) = vernietigingskampen

(1) = nazi-hoofdkwartieren en (2) = Duitse luchthavens

(1) = nazi-hoofdkwartieren en (2) = vernietigingskampen

Gebruik bron 13.

271p

Welk leger had het gebouw veroverd?

het Amerikaanse leger

het Duitse leger

het Nederlandse leger

het Russische leger

282p

Hieronder staan drie militaire aanvallen:

1 D-day

2 Pearl Harbor

3 Hiroshima

Hieronder staan vier gebeurtenissen:

a De Sovjet-Unie valt Duitsland aan.

b De Verenigde Staten en Groot-Brittannië vallen Duitsland aan.

c De Verenigde Staten vallen Japan aan.

d Japan valt de Verenigde Staten aan.

Noem per militaire aanval de juiste gebeurtenis. Let op! Er blijft één

gebeurtenis over.

Doe het zo:

Bij 1 hoort … (vul letter in).

(enzovoort tot en met 3)

292p

Hieronder staan drie omschrijvingen van personen die te maken hebben

met de Tweede Wereldoorlog:

1 Hij had de leiding over de legers die in Oost-Europa tegen Hitler

vochten.

2 Hij had de leiding over het land dat door Duitse luchtaanvallen op

Londen werd getroffen.

3 Hij had de leiding over het land waar Pearl Harbor bij hoorde toen het

werd aangevallen.

Hieronder staan vier namen:

a Chroesjtsjov

b Churchill

c Roosevelt

d Stalin

Geef per omschrijving aan welke naam daarbij hoort. Let op! Er blijft

één naam over.

Doe het zo:

Bij 1 hoort … (vul letter in).

(enzovoort tot en met 3)

302p

Hieronder staan drie data die met de Tweede Wereldoorlog te maken

hebben:

− 4 mei

− 5 mei

− 10 mei

Hieronder staan vier gebeurtenissen:

1 Nederland capituleert.

2 Nederland herdenkt de doden.

3 Nederland wordt aangevallen.

4 Nederland wordt bevrijd.

Noem per datum de gebeurtenis die daarbij hoort. Let op! Er blijft één

gebeurtenis over.

Doe het zo:

Bij 4 mei hoort... (vul nummer in).

(enzovoort voor de andere twee data)

312p

Na de Tweede Wereldoorlog was er sprake van nieuwe internationale

politieke spanning. De mensen in West-Europa waren bang voor een

nieuwe bezetting door één bepaald land.

Hoe werd deze politieke spanning genoemd? En voor welk land waren

de mensen bang?

Doe het zo:

De politieke spanning werd … genoemd.

De mensen in West-Europa waren bang voor … (noem het land).

321p

In 1939 werd in het westen van Berlijn het nieuwe vliegveld Tempelhof

geopend. Vlak na de Tweede Wereldoorlog hadden veel inwoners van

Berlijn nare herinneringen aan dit vliegveld, omdat het een symbool van

de nazi’s was. Maar na een historische gebeurtenis in 1948 kregen de

inwoners van West-Berlijn goede herinneringen aan dit vliegveld.

Welke historische gebeurtenis wordt bedoeld?

Gebruik bron 14.

331p

Waar gaat de poster over?

over de invoering van de euro

over de wapenwedloop in de Europese Unie

over samenwerking in Oost-Europa

over samenwerking in West-Europa

341p

De regering van de DDR wilde dat het land het belangrijkste sportland ter

wereld zou worden. Op school was sport een hoofdvak. De rol van sport

werd vastgelegd in de grondwet. De regering stond zelfs het gebruik van

doping toe.

Geef een politieke reden waarom de DDR-regering van het land een

belangrijk sportland wilde maken.

Gebruik bron 15.

352p

Hieronder staan vier begrippen die te maken hebben met Nederland na

1945:

1 ontzuiling

2 Tweede Feministische Golf

3 verzorgingsstaat

4 welvaartsstijging

Geef per tekst aan welk begrip daarbij hoort. Schrijf alleen de

nummers op. Let op! Er blijft één begrip over.

Doe het zo:

Bij tekst a hoort begrip … (schrijf nummer op).

(enzovoort tot en met tekst c)

Gebruik bron 16.

361p

Drie christelijke partijen vormen samen in 1980 een nieuwe politieke

partij: het CDA. Deze samenwerking was noodzakelijk vanwege een

maatschappelijk verschijnsel dat te herkennen is in de bron.

Welk maatschappelijk verschijnsel is dat?

secularisatie

verzorgingsstaat

verzuiling

371p

Hieronder staan drie gebeurtenissen uit de geschiedenis van de

Nederlandse militaire basis Soesterberg:

1 Er komt een Amerikaanse luchtmachtafdeling van de NAVO op het

legerkamp.

2 Er worden Belgische vluchtelingen op het legerkamp opgevangen.

3 Het vliegveld bij het legerkamp wordt gebruikt voor bombardementen

op Groot-Brittannië.

Zet de gebeurtenissen in de juiste volgorde, van vroeger naar later.

Doe het zo:

Eerst …, dan … en ten slotte … (vul nummers in).

381p

Hieronder staan vier gebeurtenissen uit de periode 1945-1990:

1 de bouw van de Berlijnse Muur

2 de oprichting van het Warschaupact

3 het einde van het Oostblok

4 het ontstaan van de oliecrisis

Zet de vier gebeurtenissen in de juiste volgorde, van vroeger naar

later.

Doe het zo:

Eerst gebeurtenis …, dan …, daarna … en ten slotte … (vul nummers in).

Gebruik bron 17.

391p

Naar aanleiding van een belangrijke gebeurtenis heeft de eigenaar van de

auto twee letters van de landensticker weggekrast.

Welke gebeurtenis wordt bedoeld?

402p

Hieronder staan vier beweringen over Europa na 1990:

1 De NAVO krijgt minder lidstaten na afloop van de Koude Oorlog.

2 Door de komst van internet neemt de wereldwijde handel af.

3 Door het uiteenvallen van de Sovjet-Unie ontstaan er nieuwe landen.

4 Er ontstaat een discussie over een gezamenlijke Europese munt.

Welke twee beweringen zijn juist? Schrijf alleen de nummers op.

Gebruik bron 18.

411p

Over welk verschijnsel in Nederland gaat het in de bron?

over de discussie over de verzorgingsstaat

over de multiculturele samenleving

over de nationale identiteitsdiscussie

over het poldermodel

Gebruik bron 19.

422p

Hieronder staan drie instellingen van de Europese Unie:

− de Europese Commissie

− het Europees Parlement

− het Europese Hof van Justitie

Welke twee instellingen horen in het schema te staan? Let op! Er blijft

één instelling over.

Doe het zo:

Instelling 1 is … (schrijf de naam van de instelling op).

Instelling 2 is … (schrijf de naam van de instelling op).

Bronvermelding

Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen

behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.