Eindexamen economie vmbo kb 2008 tijdvak 2

bij dit examen

Meerkeuzevragen

Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 1Schuld en boete

Bij de beantwoording van de vragen 1 tot en met 6 moet je soms gebruikmaken

van informatiebron 1 en 2 in de bijlage.

Veel mensen in Nederland hebben schulden. Sommige mensen hebben veel schulden. Een van die mensen is Hans Visser. Hij vertelt in een interview in de krant hoe het zo gekomen is. “Ik werkte een aantal jaren bij een bedrijf en werd ontslagen, omdat ik te vaak te laat kwam. Ik kreeg daarna geen WW-uitkering.”

11p

Waarom kreeg Hans Visser kreeg geen WW-uitkering?

A Hij had geen arbeidsverleden.

B Hij had geen ww-premie betaald.

C Hij was verwijtbaar werkloos.

D Zijn vrouw had nog een klein baantje.

21p

“Maar je moet toch leven”, vertelt Hans, “werk was er niet. Je komt in de

Bijstand. Het weinige spaargeld gaat eraan, betalingen worden uitgesteld,

schulden lopen op. Er zit tenslotte niets anders op dan geld te lenen.”

Reguliere banken vragen een normale rente, maar die wilden hem niets lenen.

Zo kwam Hans uit bij Money Now, die hem wel € 15.000 wilde lenen, maar dan

tegen een erg hoge rente.

Waarom wilde een reguliere bank geen geld lenen aan Hans? Verklaar je

antwoord.

Gebruik informatiebron 1.

31p

“Maar ook dit geld was niet genoeg om de oplopende schulden te betalen.

Een jaar later was het noodzakelijk een nieuwe lening af te sluiten, nu van

€ 25.000. Ik kon terecht bij Money4You. De oude lening werd helemaal

afgelost.”

Met hoeveel procent zijn de kredietkosten in het tweede jaar toegenomen?

Schrijf je berekening op.

Die tweede lening was maar een tijdelijke oplossing. Hans meldde zich bij de stadsbank. Hij kwam in aanmerking voor schuldsanering. Hans bewoonde een huurhuis. De bewindvoerder (de persoon die de schuldsanering regelt) had voor Hans al een gelijkwaardige woning met een iets lagere maandhuur gevonden. Maar gelukkig voor Hans bedacht de bewindvoerder zich. Hans mocht in zijn oude huis blijven wonen. Hij hoefde niet te verhuizen naar een ander huurhuis.

41p

Geef een argument waarom de bewindvoerder zich bedacht en Hans niet hoefde

te verhuizen.

51p

Volgens Hans zitten er ook goede kanten aan de schuldsanering.

“Het was heel fijn toen het gas weer aangesloten werd en we weer warm water

hadden. Ik had een constructie bedacht, waarbij we emmers en een handdouche

gebruikten. Ik ben er wel erg handig van geworden, van al dat klussen.”

Gas, water en elektriciteit kunnen bij schuldsanering afgesloten worden.

Waar wordt dan op bezuinigd?

A op de dagelijkse uitgaven

B op de incidentele uitgaven

C op de vaste lasten

Gebruik informatiebron 2.

62p

Als Hans zich aan de regels houdt die gelden bij de schuldsanering, kan hij na

drie jaar van zijn schulden af zijn. Dit betekent wel dat sommige schuldeisers

hun geld niet krijgen of maar voor een deel. Hans vindt echter dat hij na drie jaar

wel genoeg geboet heeft voor zijn financiële ellende.

Geef eerst een argument voor en daarna een argument tegen deze

regeling.

opgave 2Sjoerd krijgt ontslag

Bij de beantwoording van de vragen 7 tot en met 13 moet je soms gebruikmaken

van informatiebron 3 in de bijlage.

Sjoerd woont in Makkum. Hij heeft na 15 jaar ontslag gekregen. Hij werkte als magazijnmedewerker bij een groothandel in kinderkleding.

Gebruik informatiebron 3.

71p

Bekijk de tabel van het CBS.

Hoeveel procent van het totaal aantal werklozen woont in Friesland?

Schrijf je berekening op.

81p

Sjoerd is werkloos door de komst van nieuwe machines. Er zijn minder mensen

nodig in het magazijn.

Hoe heet de werkloosheid die ontstaat als mensen worden vervangen door

machines?

A conjuncturele werkloosheid

B regionale werkloosheid

C structurele werkloosheid

D verborgen werkloosheid

91p

Het bedrijf waar Sjoerd werkzaam was, heeft veel last van concurrentie.

Hierdoor maakt het bedrijf te weinig winst. Door mensen te ontslaan probeert de

directie van het bedrijf weer meer winst te maken.

Hieronder staan drie tussenstappen:

1 hogere afzet

2 lagere verkoopprijs

3 minder kosten

In welke regel staan de tussenstappen in een zodanige volgorde dat ze de

gedachtegang van de directie juist weergeven?

A ontslagen → 1 → 2 → 3 → meer winst

B ontslagen → 1 → 3 → 2 → meer winst

C ontslagen → 2 → 1 → 3 → meer winst

D ontslagen → 2 → 3 → 1 → meer winst

E ontslagen → 3 → 1 → 2 → meer winst

F ontslagen → 3 → 2 → 1 → meer winst

101p

Volgens cijfers van het CBS is de werkloosheid over het land ongelijk verdeeld.

In sommige provincies is de werkloosheid veel groter dan in andere. Dit verschil

tussen de werkloosheid per provincie noemt men wel regionale werkloosheid.

Noem een overheidsmaatregel om regionale werkloosheid te bestrijden.

111p

Sjoerd laat zich inschrijven bij het CWI en vraagt een WW-uitkering aan.

Aan welke voorwaarde moet hij voldoen om een uitkering te ontvangen?

A Hij mag geen spaargeld op de bank hebben.

B Hij moet minimaal een bepaald aantal weken achter elkaar gewerkt hebben.

C Hij moet zelf ontslag genomen hebben.

D Zijn partner moet ook werkloos zijn.

122p

Het loon van Sjoerd bedroeg € 19.680 per jaar. Zijn WW-uitkering bedraagt de

eerste twee maanden 75% van zijn laatstverdiende loon.

Hoe hoog is de WW-uitkering van Sjoerd per maand?

Schrijf je berekening op.

131p

Sjoerd en zijn dochter Suzan hebben een discussie over het bevorderen van de

werkgelegenheid. Ze kijken naar de verkiezingsprogramma’s.

De PvdA geeft aan dat zij door middel van gratis kinderopvang meer mensen

aan het werk wil krijgen.

De VVD geeft aan dat door afschaffing van de bijstand voor mensen onder de

27 jaar, er meer mensen aan het werk zullen gaan.

Welke maatregel is volgens jou de beste om meer mensen aan de slag te

krijgen: het voorstel van de PvdA of van de VVD?

Geef een argument voor je keuze.

opgave 3China stijgt met stip

Bij de beantwoording van de vragen 14 tot en met 19 moet je soms

gebruikmaken van informatiebron 4 en 5 in de bijlage.

De economie van China groeit al jaren achtereen spectaculair. De laatste jaren was de groei zo’n 10 procent per jaar.

Gebruik informatiebron 4.

141p

In Nederland bedraagt het nationaal inkomen per hoofd van de bevolking

$ 38.580,25.

Hoe hoog is het nationaal inkomen per hoofd van de bevolking voor China in

dollars? Schrijf je berekening op.

151p

Velen zien de opkomst van China als een gevaar voor de eigen economie.

Zo heeft Europa besloten dat er een invoerheffing komt voor schoenen uit

China.

Welk gevolg heeft deze invoerheffing voor de prijs van schoenen?

A Schoenen uit China worden in Europa duurder.

B Schoenen uit China worden in Europa goedkoper.

C Schoenen uit Europa worden in China duurder.

D Schoenen uit Europa worden in China goedkoper.

161p

Door de economische groei van China stegen de prijzen van grondstoffen op de

wereldmarkt enorm.

Wat is de oorzaak van deze prijsstijging?

A De vraag naar grondstoffen daalde.

B De vraag naar grondstoffen steeg.

C Het aanbod van grondstoffen daalde.

D Het aanbod van grondstoffen steeg.

171p

Uit een onderzoek van het Centraal Plan Bureau (CPB) bleek dat de gevolgen

voor Nederland van het groeien van de Chinese economie niet alleen maar

negatief zijn. Volgens het onderzoek bespaart een Nederlands huishouden als

gevolg van de economische groei van China € 25 per maand.

Geef een verklaring voor deze besparing.

Gebruik informatiebron 5.

182p

In het rapport van het CPB stond verder: Een aanzienlijk deel van de

Nederlandse invoer van goederen komt uit China. Twee derde (2/3e) deel

hiervan werd weer verder geëxporteerd naar de rest van Europa. De totale

waarde van de goederenimport van Nederland bedroeg in 2005

€ 242,424 miljard.

Bereken de waarde van de Chinese goederen die in 2005 via Nederland in

de rest van Europa terechtkwamen. Schrijf je berekening op.

191p

De export van Nederlandse goederen naar China was in 2005 nog geen 1% van

het totaal. Volgens vele economen zal ook de Nederlandse export in de

toekomst profiteren van de economische groei in China.

Hieronder staan drie verschijnselen:

1 stijging koopkracht in China

2 stijging nationaal inkomen in China

3 stijging van de vraag naar Nederlandse producten

In welke regel staan de verschijnselen in een zodanige volgorde dat een

logische gedachtegang ontstaat?

A economische groei in China

Nederlandse export stijgt

B economische groei in China

Nederlandse export stijgt

C economische groei in China

Nederlandse export stijgt

D economische groei in China

Nederlandse export stijgt

E economische groei in China

Nederlandse export stijgt

F economische groei in China

Nederlandse export stijgt

opgave 4Produceren maar

Bij de beantwoording van de vragen 20 tot en met 25 moet je soms

gebruikmaken van informatiebron 6 en 7 in de bijlage.

Het Zweedse bedrijf Scania heeft een vestiging in Zwolle. Daar worden vrachtauto’s in elkaar gezet.

201p

De loonkosten zijn in Nederland hoog in vergelijking met andere delen van de

wereld. Toch is Scania heel tevreden met de Nederlandse vestiging.

Geef een reden waarom Scania zich, ondanks de hoge loonkosten, graag in

Nederland vestigt.

De Nederlandse vestiging van Scania bouwde in het afgelopen jaar 20.000 vrachtwagens. Wereldwijd produceerde de Zweedse onderneming 440.000 vrachtwagens, bij een omzet van 5 miljard euro. In de Nederlandse vestiging werken 1.500 medewerkers. Het totale concern heeft 28.000 medewerkers in dienst.

211p

Wat is de arbeidsproductiviteit bij Scania in Nederland, bij bovenstaande

gegevens, in dat jaar?

A 0,71 vrachtwagens

B 13,33 vrachtwagens

C 15,71 vrachtwagens

D 293,33 vrachtwagens

Gebruik de informatiebronnen 6 en 7.

221p

Scania wil een tweeploegendienst invoeren. Daarom heeft het bedrijf meer

personeel nodig. Kees is twintig jaar. Kees wil bij Scania werken. Twee jaar

geleden heeft hij zijn vmbo-diploma behaald. Toen wilde hij niet solliciteren bij

Scania, omdat hij het salaris te laag vond. Nu bedraagt het salaris voor een

18-jarige met alleen vmbo € 634.

Hoeveel zou Kees twee jaar geleden verdiend hebben? Schrijf je berekening

op.

Gebruik informatiebron 7.

231p

Nadat Kees het vmbo heeft verlaten, heeft hij zijn vakdiploma A en zijn

voortgezet vakdiploma B gehaald. Kees is blij dat hij dit heeft gedaan. “Hierdoor

kan ik nu veel meer verdienen dan als ik alleen mijn vmbo-diploma zou hebben

gehad.” Kees is nu twintig jaar.

Hoeveel procent kan Kees nu meer verdienen omdat hij zijn vakdiploma’s

heeft gehaald? Schrijf je berekening op.

241p

Kees wordt aangenomen. Hij gaat werken in de nieuwe nachtploeg.

Bij Scania zijn verschillende afdelingen.

Welke afdeling zal de tweeploegendienst als eerste ingevoerd hebben?

A administratie

B directie

C inkoop

D personeel en organisatie

E productie

F verkoop

251p

Door de invoering van een tweeploegendienst draaien de machines langer,

daardoor …(1)… de afschrijvingskosten per product.

De producten worden goedkoper en daardoor neemt de afzet …(2)….

Wat moet op de plaats van de cijfers worden ingevuld?

Bij (1) dalen / stijgen

Bij (2) af / toe

opgave 5Rozen uit Rwanda

Bij de beantwoording van de vragen 26 tot en met 32 moet je soms

gebruikmaken van informatiebron 8 in de bijlage.

De rozen die je in de winkel koopt, zijn al lang niet meer alleen afkomstig uit Nederland. Tegenwoordig komen ze ook veel uit Rwanda, een straatarm land in Afrika. In Rwanda is er nog niet veel kennis over het kweken van rozen. Deze bloemen worden met het vliegtuig naar ons land vervoerd.

261p

Het kost veel geld om de rozen per vliegtuig naar Nederland te vervoeren.

De rozen uit Rwanda zijn echter niet duurder dan in Nederland gekweekte

rozen.

Wat is daarvoor de verklaring?

A De arbeidsomstandigheden zijn in Rwanda beter.

B De lonen in Rwanda zijn hoger.

C Er is in Rwanda meer kennis op het gebied van rozenteelt.

D Het klimaat in Rwanda is veel geschikter voor rozenteelt.

271p

Rwanda Flower, een rozenkwekerij in Rwanda, verkoopt bijna alle bloemen van

de kwekerij in het buitenland. Dat gaat via de bloemenveiling in Aalsmeer.

Waarom worden de rozen in Aalsmeer verkocht en niet in Rwanda?

281p

Om in Rwanda eenzelfde hoeveelheid rozen te kweken als in Nederland, zijn er

veel meer werknemers nodig dan in Nederland.

Verklaar waarom er in Rwanda meer werknemers nodig zijn om eenzelfde

hoeveelheid rozen te kweken als in Nederland.

Gebruik informatiebron 8.

291p

Rwanda Flora ligt even buiten Kigali en de rozen gaan direct via Kigali Airport

naar Schiphol. Op het platteland van Rwanda is de grond veel goedkoper dan in

en rond Kigali.

Waarom is het niet verstandig een rozenkwekerij te beginnen op het

platteland van Rwanda? Verklaar je antwoord.

301p

De regering van Rwanda juicht de komst van rozenkwekerijen toe. Naast de

oprichting van dit soort landbouwbedrijven wil de overheid van Rwanda nog

liever investeren in de verwerkende industrie van landbouwproducten en de

dienstensector.

Geef een reden waarom de overheid van Rwanda de voorkeur geeft aan de

verwerkende industrie en de dienstensector boven landbouwbedrijven?

Gebruik informatiebron 8.

312p

Als alle plannen van de regering van Rwanda uitkomen, zal Rwanda op termijn

de status krijgen van een middeninkomenland. Dat wil zeggen dat het inkomen

per hoofd van de bevolking op 900 dollar uitkomt.

Met hoeveel procent moet het inkomen per jaar per hoofd van de bevolking

dan stijgen?

Schrijf je berekening op.

321p

Ook de Europese Unie (EU) wil de ontwikkeling van Rwanda steunen. Ze heeft

daarbij de keus:

− Europese bedrijven die in Rwanda investeren belastingvoordelen geven

− de invoerrechten op producten uit Rwanda verlagen.

Welke van de twee maatregelen is volgens jou het meest geschikt om

Rwanda te helpen zich te ontwikkelen? Geef aan waarom de door jou

gekozen maatregel beter is dan de andere.

opgave 6De ‘Annabel’

Bij de beantwoording van de vragen 33 tot en met 37 moet je soms

gebruikmaken van informatiebron 9 in de bijlage.

Alex en Annet willen een langverwachte wens in vervulling laten gaan. Ze gaan een zeilboot kopen. Op www.botentekoop.nl zien ze een open zeilboot van de Valk-klasse van 7 meter. De vraagprijs is € 7.000. Alex en Annet hebben zelf € 2.000 gespaard. Voor het resterende bedrag willen ze een persoonlijke lening afsluiten bij www.snelgeld.com.

332p

Een persoonlijke lening is een voorbeeld van consumptief krediet.

Geef twee andere voorbeelden van consumptief krediet.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

Gebruik informatiebron 9.

341p

Alex en Annet gaan naar de site van www.snelgeld.com. Ze hebben per maand

maximaal € 300 over om de maandelijkse termijn van de lening te betalen.

Ze willen een zo kort mogelijke looptijd.

Welke looptijd krijgen Alex en Annet als ze voor het resterende bedrag (€ 5.000)

een lening afsluiten bij www.snelgeld.com?

A 12 maanden

B 18 maanden

C 24 maanden

D 36 maanden

Alex en Annet vinden dit te lang. De verkoper van de boot houdt vast aan de vraagprijs. “Bezuinigen lukt niet, we zullen dus aan meer geld moeten komen”, zegt Alex. Ze besluiten hun zolder op te ruimen en al hun spullen op www.marktplaats.nl te koop te zetten.

Gebruik informatiebron 9.

352p

De verkoop van hun spullen levert Alex en Annet € 1.000 op zodat ze voor

€ 4.000 een lening zouden kunnen afsluiten met een looptijd van 18 maanden.

Wat zijn de totale kredietkosten van de lening voor Alex en Annet als ze de

lening zouden afsluiten? Schrijf je berekening op.

362p

Alex vindt de kredietkosten nogal aan de hoge kant. “We kunnen beter die € 300

per maand sparen en dan de boot kopen. € 4.000 is ook niet niks”, vindt hij.

Annet zegt: “Ja, maar dan duurt het zo lang voordat we de boot kunnen kopen!”

Hoeveel maanden zouden Alex en Annet moeten sparen voordat ze de boot