bronnen

Eindexamen aardrijkskunde vmbo kb 2007, tijdvak 2

bij dit examen

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer
dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling
meegeteld.

opgave 1Migratie en de multiculturele samenleving

foto 1
Een activiteit bij een inburgeringscursus in Utrecht
foto 1 Een activiteit bij een inburgeringscursus in Utrecht
12p
Het (verplichte) inburgeren is een van de belangrijkste punten in het huidige
integratiebeleid van de Nederlandse regering. De regering biedt daarom
inburgeringscursussen aan.
Een van de activiteiten tijdens de inburgeringscursus kan het leren fietsen of het
leren schaatsen zijn (zie foto 1). De regering hoopt door het inburgeren te
bereiken dat migranten succesvol worden in de maatschappij.
Bij deze inburgeringscursus zal de Nederlandse regering de nadruk leggen op
twee punten.
Welke twee punten zijn dat?
foto’s 2 en 3
Huisjesmelkerij een steeds groter probleem
figuur bij de opgave
figuur bij de opgave
tekst 1 Huisjesmelkerij een steeds groter probleem Huisjesmelkerij is een groot probleem in de vier grote steden van ons land. In Den Haag gaat het vooral om huisbazen die illegalen en tijdelijke arbeidskrachten uit…

tekst 1 Huisjesmelkerij een steeds groter probleem Huisjesmelkerij is een groot probleem in de vier grote steden van ons land. In Den Haag gaat het vooral om huisbazen die illegalen en tijdelijke arbeidskrachten uit Oost-Europa op grote schaal in oude panden onderbrengen. Op foto 2 is te zien dat een woning is gesloten in verband met de brandveiligheid. Op foto 3 is de woonkamer te zien van een aantal illegalen.

22p
De foto’s 2 en 3 zijn genomen van een woonhuis in Den Haag dat gesloten werd
omdat een huisjesmelker er te veel huurders had ondergebracht.
Huisjesmelkerij leidt tot verpaupering van huizen en hele buurten.
Noem twee redenen waarom de huurders van deze huizen niet of nauwelijks
zullen protesteren tegen de mensonwaardige omstandigheden waarin ze
moeten wonen.
31p
De titel bij de foto’s 2 en 3 wijst erop dat het probleem van de huisjesmelkerij
zich uitbreidt.
Leg uit hoe dit probleem zich verder kan uitbreiden.
figuur 1
Kans om te mogen blijven, ingedeeld naar land van herkomst en
migratiemotief, 2004
gezinsvorming gezinshereniging land van herkomst land van herkomst VS/Canada VS/Canada (1) EU15 (1) EU15 Iran rest Afrika (3) Joegoslavie (2) Nieuw EU (2) Nieuw EU rest Europa rest Afrika China rest Europa (3)…

gezinsvorming gezinshereniging land van herkomst land van herkomst VS/Canada VS/Canada (1) EU15 (1) EU15 Iran rest Afrika (3) Joegoslavie (2) Nieuw EU (2) Nieuw EU rest Europa rest Afrika China rest Europa (3) Joegoslavie China Suriname Suriname Iran Turkije Turkije Marokko Marokko gemiddeld gemiddeld 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100 % % arbeid studie land van herkomst land van herkomst VS/Canada (1) EU15 (2) Nieuw EU (1) EU15 VS/Canada (2) Nieuw EU Iran rest Afrika rest Afrika China Turkije rest Europa rest Europa (3) Joegoslavie Turkije China (3) Joegoslavie Suriname Marokko Marokko gemiddeld gemiddeld 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100 % % overige migratiemotieven land van herkomst VS/Canada (1) EU15 (2) Nieuw EU rest Afrika Turkije Suriname Marokko rest Europa (3) Joegoslavie gemiddeld 0 20 40 60 80 100 %

1)
Dit zijn de eerste 15-EU-landen.
2)
Nieuw EU: dit zijn alleen de 10 nieuwe lidstaten die in 2005 zijn toegetreden.
3)
Bedoeld zijn de landen die voorheen de federatie Joegoslavië vormden.
41p
Uit figuur 1 blijkt dat de kans dat een immigrant voorgoed in Nederland mag
blijven, sterk verschilt per migratiemotief.
Bij welke groep is de kans om te mogen blijven gemiddeld het kleinst als je kijkt
naar het migratiemotief?
A bij de arbeidsmigranten
B bij de gezinsherenigers
C bij de studenten
D bij de huwelijksmigranten
52p
Hieronder staan twee uitspraken over figuur 1.
1 De kans dat migranten die vanwege gezinshereniging naar Nederland
komen om in Nederland te mogen blijven is gemiddeld meer dan 70%.
2 De kans dat de Marokkaanse immigranten zich hier blijvend mogen vestigen
is bij alle diagrammen het hoogst.
Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet erachter of deze
uitspraak juist is of onjuist.
kaart 1
Gebieden met veel of weinig immigranten in Frankrijk
Lille RRoouueenn EEvvrreeuuxx SSttrraaaattssbbuurrgg PPaarriijjss RReennnneess MMoonnttaarrggiiss BBllooiiss OOrrllØeaannss DDiijjoonn RRoouueenn BBoorrddeeaauuxx NNiiccee TToouulloouussee MMoonnttppeelllliieerr…

Lille RRoouueenn EEvvrreeuuxx SSttrraaaattssbbuurrgg PPaarriijjss RReennnneess MMoonnttaarrggiiss BBllooiiss OOrrllØeaannss DDiijjoonn RRoouueenn BBoorrddeeaauuxx NNiiccee TToouulloouussee MMoonnttppeelllliieerr Marseille Legenda: 0 100 200 km Percentage immigranten 9 - 21,8 onder 6,3 6,3 - 8,9 rellen

kaart 2
Bevolkingsdichtheid van Frankrijk
legenda: Rijsel inwoners per km2 minder dan 10 10 - 50 SSttrraaaattssbbuurrgg 50 - 100 PPaarriijjss NNaannccyy 100 - 200 200 of meer agglomeratie of stad met 5 mln inwoners of meer NNaanntteess 1 mln - 5 mln inwoners…

legenda: Rijsel inwoners per km2 minder dan 10 10 - 50 SSttrraaaattssbbuurrgg 50 - 100 PPaarriijjss NNaannccyy 100 - 200 200 of meer agglomeratie of stad met 5 mln inwoners of meer NNaanntteess 1 mln - 5 mln inwoners LLyyoonn 500.000 - 1 mln inwoners 100.000 - 500.000 inwoners BBoorrddeeaauuxx NNiiccee TToouulloouussee MMaarrsseeiillllee

tekst 2 Grote protesten tegen nieuwe arbeidswetten in Frankrijk De teller staat op 4700 uitgebrande auto’s. Scholen, politiebureaus, sociale centra en zelfs kerken zijn met molotovcocktails bestookt. In de nacht van…

tekst 2 Grote protesten tegen nieuwe arbeidswetten in Frankrijk De teller staat op 4700 uitgebrande auto’s. Scholen, politiebureaus, sociale centra en zelfs kerken zijn met molotovcocktails bestookt. In de nacht van zondag op maandag 8 november 2005 raakten 34 politieagenten gewond. Hoe ernstig is de toestand in Frankrijk en waar gaat het naar toe?

tekst 3 Nog geen brandende auto’s, maar goed gaat het niet in Nederland De kans op dit soort ‘Franse toestanden’ is in Nederland klein. Maar dat betekent niet dat er reden is voor optimisme over de…

tekst 3 Nog geen brandende auto’s, maar goed gaat het niet in Nederland De kans op dit soort ‘Franse toestanden’ is in Nederland klein. Maar dat betekent niet dat er reden is voor optimisme over de achterstandswijken. De problemen in de Nederlandse achterstandswijken stapelen zich al jaren op.

62p
Noem drie kenmerken van achterstandswijken in Nederland en Frankrijk.
71p
In 2005 en 2006 zijn er rellen geweest in Frankrijk in de achterstandswijken.
Op kaart 1 staan de plaatsen aangegeven waar rellen zijn geweest.
Waar hebben deze rellen vooral plaatsgevonden?
A in de stedelijke gebieden
B in de landelijke gebieden
C zowel in de stedelijke gebieden als de landelijke gebieden
tabel 1
Enkele cijfers over ontwikkelingen in aantallen migranten naar
herkomstland en autochtonen, 1996 - 2005
herkomstland aantal personen per 1 januari 1996 aantal personen per 1 januari 2005 toename in procenten tussen 1996 - 2005 Afghanistan 4.900 37.000 653 Angola 2.600 11.600 347 Brazilië 6.600 12.300 87 China 25.500 43.900 87 Egypte 11.600 18.500 60 Ethiopië 8.000 10.300 29 Filippijnen 7.800 13.000 68

herkomstland aantal personen per 1 januari 1996 aantal personen per 1 januari 2005 toename in procenten tussen 1996 - 2005 Afghanistan 4.900 37.000 653 Angola 2.600 11.600 347 Brazilië 6.600 12.300 87 China 25.500 43.900 87 Egypte 11.600 18.500 60 Ethiopië 8.000 10.300 29 Filippijnen 7.800 13.000 68 Ghana 12.500 19.100 53 Hongkong 17.200 18.,100 6 Irak 11.100 43.700 288 Iran 16.500 28.700 74 Kaapverdië 16.700 20.000 20 Marokko 215.100 315.800 40 Ned. Antillen + Aruba 96.800 130.500 50 Pakistan 14.100 17.900 27 Somalië 20.000 21.700 8 Suriname 280.600 329.400 17 Thailand 5.600 12.400 122 Turkije 271.500 358.800 32 Vietnam 14.900 18.000 39         niet-westers totaal 1.171.100 1.699.000 45 westers totaal (zonder autochtonen) 1.327.600 1.423.700 7 autochtonen 12.995.200 13.182.800 1

81p
Uit tabel 1 blijkt dat de aantallen migranten in ons land, uitgesplitst naar
herkomstland, allemaal in aantal zijn toegenomen.
De grootste toename in procenten sinds 1 januari 1996 zien we bij
A de economische vluchtelingen.
B de groepen uit de vroegere Nederlandse koloniën.
C de groepen uit landen van buitenlandse werknemers.
D de politieke vluchtelingen.
91p
Hieronder staan twee uitspraken naar aanleiding van tabel 1.
1 In de periode 1980 - 1990 kwamen er alleen maar mensen uit westerse
herkomstlanden naar Nederland.
2 Het belangrijkste motief om in de periode 1996 - 2005 naar Nederland te
komen, was de gezinshereniging.
Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet erachter of deze
uitspraak juist is of onjuist.
figuur 2
Niet-Nederlandse immigranten (18-65 jaar) naar migratiemotief, 1995-2003
overig M K studie onbekend arbeid L
102p
In figuur 2 ontbreken drie migratiemotieven.
Deze zijn in het figuur aangegeven met de letters K, L en M. Dat zijn - in
willekeurige volgorde - gezinshereniging, asielaanvragen en huwelijksmigratie.
Neem de letters K, L en M over op het antwoordblad en schrijf er het juiste
migratiemotief achter.
111p
De totale immigratie is de laatste jaren sterk aan het dalen. Dit komt
voornamelijk door een daling van het aantal asielmigranten.
Wat is de belangrijkste oorzaak voor deze daling?
121p
In de periode 1995 - 2003 daalde de arbeidsmigratie.
Wat is daarvoor de belangrijkste oorzaak?
diagram 1
Het onderwijsniveau van de bevolking van 15 - 64 jaar bij verschillende
bevolkingsgroepen, 2000 - 2002
100 % 80 60 40 20 0 1 2 Marokkanen 3 overig niet- westers allochtonen Legenda: Basisonderwijs, VMBO HAVO, VWO, MBO HBO, WO
131p
Bovenstaand diagram geeft een overzicht van het onderwijsniveau van de
bevolking van 15 - 64 jaar bij verschillende bevolkingsgroepen in de periode
2000 - 2002.
In het diagram zijn de namen van drie bevolkingsgroepen weggelaten.
Welke bevolkingsgroep moet er op de plaatsen 1, 2 en 3 worden ingevuld?
  1 2 3 A autochtonen Surinamers en Antillianen Turken B autochtonen Turken Surinamers en Antillianen C Surinamers en Antillianen Turken autochtonen D Surinamers en Antillianen autochtonen Turken E Turken Surinamers en Antillianen autochtonen F Turken autochtonen Surinamers en Antillianen
tekst 4 Steden armer door vertrek autochtonen Het vertrek van autochtonen uit de vier grote steden heeft geleid tot een daling van het totale inkomen van inwoners van die steden. Dat blijkt uit cijfers van het…

tekst 4 Steden armer door vertrek autochtonen Het vertrek van autochtonen uit de vier grote steden heeft geleid tot een daling van het totale inkomen van inwoners van die steden. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en de Universiteit van Amsterdam. Van 1999 tot 2003 daalde het jaarinkomen van de stedelingen in totaal met 194 miljoen euro.

141p
Het krantenartikel van tekst 4 wordt in de klas besproken. Samen komen de
leerlingen tot de volgende drie uitspraken.
1 Dit vertrek kan leiden tot verpaupering van de grote steden.
2 Dit vertrek kan leiden tot een toename van het aantal achterstandswijken in
de grote steden.
3 Dit vertrek kan leiden tot een stijging van het voorzieningenniveau in de
grote steden.
Welke van bovenstaande uitspraken zijn juist?
A alleen 1 en 2
B alleen 2 en 3
C alleen 1 en 3
D zowel 1, 2 en 3
E geen van alle
foto’s 4 en 5
foto 4
foto 5
Het grenshek bij San Diego
Oversteekplaats grensrivier
figuur bij de opgave
figuur bij de opgave
kaart 3
De Verenigde Staten (V.S.)
legenda: VV EE RR EE NN II GG DD EE SS TT AA TT EE NN rivier Los Angeles grens A B D C M E X I C O 0 200 400 km
151p
Ook in het zuidwesten van de Verenigde Staten probeert men migranten tegen
te houden die vanuit Mexico op allerlei plaatsen de grens met de Verenigde
Staten proberen over te steken.
De foto’s 4 en 5 laten twee van die plaatsen zien.
Bij foto 4 probeert een man over een hekwerk te klimmen bij een plaats (San
Diego), ongeveer 200 km ten zuiden van Los Angeles.
Op kaart 3 staan vier plaatsen aangegeven met de letters A, B, C en D.
Bij welke letter op de kaart zal foto 4 genomen zijn?
A bij letter A
B bij letter B
C bij letter C
D bij letter D
161p
Foto 5 laat een oversteekplaats voor immigranten zien bij de belangrijkste
grensrivier tussen Mexico en de Verenigde Staten.
Hoe heet deze grensrivier tussen Mexico en de Verenigde Staten?
171p
Bij welke letter op kaart 3 zal foto 5 genomen zijn?
A bij letter A
B bij letter B
C bij letter C
D bij letter D
foto 6
kaart 4
Katrina zet New Orleans
Ondergelopen delen van New Orleans
N Lake Pontchartrain Lakeview JJeeffffeerrssoonn LLoowweerr NNiinntthh WWaarrdd FFrreenncchh QQuuaarrtteerr Algiers SStt.. BBeerrnnaarrdd PPaarriisshh Mississippi GGrreettnnaa OOrrlleeaannss PPaarriisshh New Orleans…

N Lake Pontchartrain Lakeview JJeeffffeerrssoonn LLoowweerr NNiinntthh WWaarrdd FFrreenncchh QQuuaarrtteerr Algiers SStt.. BBeerrnnaarrdd PPaarriisshh Mississippi GGrreettnnaa OOrrlleeaannss PPaarriisshh New Orleans Legenda: 0 2,5 5 km dijken dijkdoorbraak Ligging kaartfragment ondergelopen gedeelten van de stad hoofdweg VS New orleans 0 1000 2000 km

tekst 5 Katrina zet New Orleans onder water Eind augustus 2005 zette orkaan Katrina de straten van New Orleans compleet onder water. Blanke randgemeenten sloten soms letterlijk hun deuren voor de vluchtelingen uit de…

tekst 5 Katrina zet New Orleans onder water Eind augustus 2005 zette orkaan Katrina de straten van New Orleans compleet onder water. Blanke randgemeenten sloten soms letterlijk hun deuren voor de vluchtelingen uit de zwarte stad. Van de inwoners van New Orleans bestond 67% uit Afro-Amerikanen. Discriminatie en racisme kwamen hiermee boven drijven.

tabel 2
Enkele sociaal-economische kenmerken van vier stadsdelen van
New Orleans, 2000
  Lakeview Lower Ninth Ward French Quarter St. Bernard Parish bevolking (%): - zwart - blank 0,7 94,0 98,3 0,5 4,3 89,7 7,6 84,3 wonen (%): - eigendom - huren 69,5 30,5 59 41 75,4 24,6 74,6 25,4 armoede (%): - onder de armoedegrens - boven de armoedegrens 4,9 95,1 36,4 63,6 10,8 89,2 13,1 86,9
181p
Na de ramp in New Orleans, zoals genoemd in tekst 5, werd door de commissie
‘Bring New Orleans Back’, het volgende bepaald: “Als duidelijk is dat bewoners
niet in staat zijn hun huis, straat of wijk op te bouwen en tot leven te wekken,
dan zullen hun huizen worden gesloopt en zal het terrein tot moeras worden
omgevormd.”
Welk van de stadsdelen uit tabel 2 loopt het grootste risico om tot moeras te
worden omgevormd (zie ook kaart 4)?
A French Quarter
B Lakeview
C Lower Ninth Ward
D St. Bernard Parish
192p
Velen moesten zich na de ramp in New Orleans in andere steden vestigen en
zijn daar gebleven. Een half jaar na de ramp was pas eenvijfde van de
oorspronkelijke 500.000 Afro-Amerikanen teruggekomen.
Door veel blanken, maar ook een aantal Afro-Amerikanen, wordt dit als een
‘zegen’ gezien voor New Orleans.
Noem eerst een reden waarom veel blanken dit als een ‘zegen’ zien.
Noem vervolgens een reden waarom een aantal Afro-Amerikanen dit
eveneens als een ‘zegen’ zien.

opgave 2Leefbaarheid en zorg in stedelijke en landelijke gebieden

foto’s 7, 8, 9 en 10 Soorten woningen foto 7 foto 8 foto 9 foto 10 Jolanda en Petra maken een posterpresentatie over het wonen in een grote stad. Zij gebruiken hierbij de foto’s 7, 8, 9 en 10. Jolanda maakt bij elke foto een beschrijving van de afgebeelde wijk. Hieronder staan twee van deze…

foto’s 7, 8, 9 en 10 Soorten woningen foto 7 foto 8 foto 9 foto 10 Jolanda en Petra maken een posterpresentatie over het wonen in een grote stad. Zij gebruiken hierbij de foto’s 7, 8, 9 en 10. Jolanda maakt bij elke foto een beschrijving van de afgebeelde wijk. Hieronder staan twee van deze beschrijvingen. Beschrijving 1 De eerste bewoners van deze wijk aan de rand van de stad waren erg blij met hun nieuwe woning. De woningen zijn redelijk groot en dat betekende voor veel mensen een belangrijke vooruitgang. De aanwezigheid van centrale verwarming en goed sanitair waren andere pluspunten. Dat de woningdichtheid erg hoog genoemd mag worden, namen de bewoners op de koop toe. De huren waren tenslotte niet al te hoog. Inmiddels heeft de wijk echter veel minder aantrekkingskracht. Nieuwe bewoners zijn nu veelal mensen met een laag gemiddeld inkomen.

Beschrijving 2 De wijk is ruim opgezet met veel groen en brede trottoirs. De woningen zijn over het algemeen groot. Het is een plezierige woonwijk, zeker voor gezinnen met kinderen. Die gezinnen moeten dan wel over een behoorlijk inkomen beschikken. De wijk bestaat bijna alleen uit koopwoningen,…

Beschrijving 2 De wijk is ruim opgezet met veel groen en brede trottoirs. De woningen zijn over het algemeen groot. Het is een plezierige woonwijk, zeker voor gezinnen met kinderen. Die gezinnen moeten dan wel over een behoorlijk inkomen beschikken. De wijk bestaat bijna alleen uit koopwoningen, die behoorlijk duur zijn.

Welke foto hoort bij beschrijving 1? A foto 7 B foto 8 C foto 9 D foto 10
Welke foto hoort bij beschrijving 2? A foto 7 B foto 8 C foto 9 D foto 10
Petra heeft uitgezocht omstreeks welk jaar de wijken gebouwd zijn. Wat is de juiste bouwperiode van de wijk op foto 8? A omstreeks het jaar 1910 B omstreeks het jaar 1940 C omstreeks het jaar 1970 D omstreeks het jaar 2000
kaarten 5 en 6 De Schippersbuurt in Den Haag Kaart 5 en 6 zijn plattegronden van de Schippersbuurt in Den Haag. Wanneer je de twee kaartjes vergelijkt zie je dat er grote veranderingen opgetreden zijn in de bestemmingen van de beschikbare ruimte.
Noem twee van de kaart afleesbare veranderingen in de bestemmingen op de plattegrond van 1990 vergeleken met die van 1965 waardoor de leefbaarheid in de wijk verbeterd is.
Leg uit waarom de Schippersbuurt in zijn huidige vorm een voorbeeld van het compacte stadbeleid is.
foto 11 Een bijzondere boerderij Meppel Woonstichting Woonconcept uit Meppel gaat de boerderij die nu sterk verwaarloosd is, onder andere geschikt maken voor gehandicapten. De boerderij (zie foto 11) is van een zeldzaam type en de gemeente wilde dit pand graag behouden. Niemand zag het eigenlijk…

foto 11 Een bijzondere boerderij Meppel Woonstichting Woonconcept uit Meppel gaat de boerderij die nu sterk verwaarloosd is, onder andere geschikt maken voor gehandicapten. De boerderij (zie foto 11) is van een zeldzaam type en de gemeente wilde dit pand graag behouden. Niemand zag het eigenlijk zitten de boerderij op te knappen omdat dat veel geld zou gaan kosten. Toch zijn er diverse belangstellenden geweest die graag een horeca-bestemming aan het pand wilden geven. Plannen zijn er geweest voor een bar-discotheek, Chinees restaurant, café- hotel-restaurant en bowlingcentrum. De bewoners in de buurt waren hier niet altijd even blij mee. Het pand bleef leeg staan en verpauperde verder. De boerderij gaat nu, na een grondige opknapbeurt, plaats bieden aan een atelier, een buurtsupermarkt, een zestal wooneenheden en een ruimte voor dagactiviteiten.

Voor welke groep bewoners zal deze boerderij in eerste instantie vooral bedoeld zijn als de verbouwing klaar is? A bewoners uit de gemeente en omliggende plaatsen B bewoners uit de gehele provincie C bewoners uit heel Nederland
Stel de boerderij had uitsluitend een horeca-bestemming gekregen. Dan zou dit op grote bezwaren van de omwonenden gestuit zijn. → Noem twee van deze bezwaren.
De boerderij is van een zeldzaam type. Het is een gemeentelijk monument. Hierdoor worden er speciale eisen gesteld aan de verbouwing. De oorspronkelijke aanblik mag niet veranderen. Daarmee is de verbouwing een voorbeeld van A renovatie. B sanering. C stadsvernieuwing.
kaart 7 Rotterdam, Crooswijk Ten noorden van het centrum van Rotterdam ligt de oude arbeiderswijk Crooswijk. De wijk bestaat vooral uit sociale woningbouw. De huizen zijn over het algemeen klein en van slechte kwaliteit. De straten zijn smal en er is weinig groen in de wijk. Een ambitieus…

kaart 7 Rotterdam, Crooswijk Ten noorden van het centrum van Rotterdam ligt de oude arbeiderswijk Crooswijk. De wijk bestaat vooral uit sociale woningbouw. De huizen zijn over het algemeen klein en van slechte kwaliteit. De straten zijn smal en er is weinig groen in de wijk. Een ambitieus herinrichtingsplan moet daar verandering in brengen. Zo zal 85% van de woningen bij uitvoering van dit plan gesloopt worden. Het aantal woningen zou van 2100 woningen tot krap 700 woningen moeten worden teruggebracht.

Nieuw Crooswijk moet aantrekkelijker worden voor nieuwkomers. → Noem twee aantrekkelijke kenmerken van de nieuwe wijk voor nieuwkomers, die van kaart 7 kunnen worden afgelezen.
Uiteraard kent het plan voorstanders en tegenstanders. De voorstanders wijzen op de voordelen die de komst van meer draagkrachtigen naar de wijk zal brengen. De tegenstanders gebruiken als argumenten dat er minder bewoners terug kunnen komen in de wijk en dat de huren zullen stijgen. → Noem een…

Uiteraard kent het plan voorstanders en tegenstanders. De voorstanders wijzen op de voordelen die de komst van meer draagkrachtigen naar de wijk zal brengen. De tegenstanders gebruiken als argumenten dat er minder bewoners terug kunnen komen in de wijk en dat de huren zullen stijgen. → Noem een voordeel van de komst van meer draagkrachtigen naar de wijk.

kaart 8 Omhoog stralend licht per gemeente in 2000
Kaart 8 laat de hoeveelheid licht zien die ’s nachts per gemeente omhoog straalt. De Stichting Natuur en Milieu maakt zich zorgen over dit omhoog stralend licht. Donkere nachten zijn van belang voor het welzijn van mens en dier. Welk van de onderstaande provincies biedt mens en dier de meeste kans…

Kaart 8 laat de hoeveelheid licht zien die ’s nachts per gemeente omhoog straalt. De Stichting Natuur en Milieu maakt zich zorgen over dit omhoog stralend licht. Donkere nachten zijn van belang voor het welzijn van mens en dier. Welk van de onderstaande provincies biedt mens en dier de meeste kans op een donkere nacht? A Friesland B Limburg C Noord-Brabant D Utrecht

Steden zijn belangrijke bronnen van licht. De kaart laat zien dat ook buiten de grote steden veel grote bronnen van licht aanwezig zijn. → Geef twee voorbeelden van inrichtingselementen buiten de vier grote steden die veel licht produceren.
diagram 2 Minder cafés Noord-Brabant Noord-Holland Zuid-Holland Gelderland Groningen Overijssel Flevoland Friesland Zeeland Limburg Drenthe Utrecht -25 -20 -15 -10 -5 0 ontwikkeling aantal cafes, 1994-2004 (%)
Nederland had in 1994 ongeveer 14.000 cafés. In 2004 waren daar nog maar 11.500 van over. Het zijn vooral de traditionele dorpskroegen die het moeilijk hebben en vaak moeten sluiten. → Leg uit waarom vooral dorpskroegen in de problemen komen.
Volgens diagram 2 groeide in Flevoland het aantal cafés tussen 1994 en 2004 met 5%. → Wat is de reden hiervoor?
grafiek 1 Aantal slagerijen en groentewinkels daalt langzaam
Grafiek 1 laat de afname van het aantal zelfstandige slagerijen en groentewinkels tussen 1994 en 2004 zien. → Leg uit waarom deze afname voor de plattelandsbevolking grotere gevolgen heeft dan voor de stedelijke bevolking.
foto 12 Een kleinschalig complex van zorgwoningen
Door kleinschalige complexen kan de provincie Zeeland bereiken dat zorgbehoevende ouderen in het dorp kunnen blijven wonen. Dat is in eerste instantie natuurlijk plezierig voor de ouderen zelf. Maar ook andere groepen in het dorp hebben belang bij deze ontwikkeling. → Noem zo’n groep en beschrijf…

Door kleinschalige complexen kan de provincie Zeeland bereiken dat zorgbehoevende ouderen in het dorp kunnen blijven wonen. Dat is in eerste instantie natuurlijk plezierig voor de ouderen zelf. Maar ook andere groepen in het dorp hebben belang bij deze ontwikkeling. → Noem zo’n groep en beschrijf kort welk belang zij hierbij hebben.

Op foto 12 staat een complex van zorgwoningen voor ouderen afgebeeld. → Noem een van de foto afleesbare voorziening waaruit blijkt dat dit complex voor ouderen ingericht is.
kaart 9 Mensen met hiv-besmetting 0 2000 4000 km (20.000) = geschat aantal nieuwe hiv-besmettingen in 2005 - 3,1 miljoen aidsdoden in 2005 - 4,9 miljoen nieuwe infecties in 2005 - 40,3 miljoen mensen met hiv Besmetting met hiv kan leiden tot de ziekte aids. Kaart 9 laat de verspreiding zien van de…

kaart 9 Mensen met hiv-besmetting 0 2000 4000 km (20.000) = geschat aantal nieuwe hiv-besmettingen in 2005 - 3,1 miljoen aidsdoden in 2005 - 4,9 miljoen nieuwe infecties in 2005 - 40,3 miljoen mensen met hiv Besmetting met hiv kan leiden tot de ziekte aids. Kaart 9 laat de verspreiding zien van de ruim 40 miljoen mensen die hiv-besmet zijn.

Leg met behulp van kaart 9 uit dat hiv-besmetting en aids samenhangen met armoede.
Op kaart 9 is de wereld ingedeeld in tien regio’s. → Welke van deze tien regio’s heeft het grootste geschatte aandeel in het totaal aantal nieuwe infecties in 2005?
kaarten 10, 11 en 12 Sportbeoefening in Nederland kaart 10 Een sport kaart 12 Een sport
Overal in Nederland wordt er gesport. De kaarten 10, 11 en 12 gaan over sportbeoefening door huishoudens in de gemeenten van ons land. Toch zijn er regionale verschillen in sportbeoefening te herkennen. De kaarten tonen het percentage huishoudens waarin aan een bepaalde sport gedaan wordt. In…

Overal in Nederland wordt er gesport. De kaarten 10, 11 en 12 gaan over sportbeoefening door huishoudens in de gemeenten van ons land. Toch zijn er regionale verschillen in sportbeoefening te herkennen. De kaarten tonen het percentage huishoudens waarin aan een bepaalde sport gedaan wordt. In willekeurige volgorde zijn dat zwemmen, squashen en schaatsen.

Welke van de bovenstaande kaarten gaat over schaatsen? A kaart 10 B kaart 11 C kaart 12
Welke van de bovenstaande kaarten gaat over squashen? A kaart 10 B kaart 11 C kaart 12
De mens heeft als eerste nodig: drinken en eten en dan beschutting. Beschutting krijg je door kleding en behuizing. Mensen zijn werkelijk arm als aan deze behoeften niet kan worden voldaan. In sommigen landen in de Derde Wereld is de armoede zo groot dat er honger heerst. Er zijn twee soorten…

De mens heeft als eerste nodig: drinken en eten en dan beschutting. Beschutting krijg je door kleding en behuizing. Mensen zijn werkelijk arm als aan deze behoeften niet kan worden voldaan. In sommigen landen in de Derde Wereld is de armoede zo groot dat er honger heerst. Er zijn twee soorten honger namelijk kwalitatieve honger en kwantitatieve honger. → Welke vorm van honger komt het meest voor in de Derde Wereld en waarom juist deze?

Mensen kunnen vele jaren aan honger lijden, maar komen te overlijden bij een hongersnood. Een hongersnood ontstaat meestal plotseling. → Noem eerst een natuurlijke en daarna een menselijke oorzaak voor het ontstaan van een hongersnood. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte…

Mensen kunnen vele jaren aan honger lijden, maar komen te overlijden bij een hongersnood. Een hongersnood ontstaat meestal plotseling. → Noem eerst een natuurlijke en daarna een menselijke oorzaak voor het ontstaan van een hongersnood. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.