Eindexamen aardrijkskunde vmbo kb 2004, tijdvak 2

Diagram 1 laat de herkomst van het oppervlaktewater in Nederland zien. In de legenda bij diagram 1 is slechts één rechthoekje ingevuld. In willekeurige volgorde moet in de legenda nog worden ingevuld: Maaswater, Rijnwater en overige rivieren. Welk cijfer in de legenda heeft betrekking op het Rijnwater? A 1 B 2 C 3 diagram 2 Waterverbruik naar groepen gebruikers Legenda: wereld Afrika

Diagram 2 stelt het waterverbruik op de wereld als geheel en het waterverbruik in Afrika voor. Het is verdeeld naar de groepen gebruikers: landbouw, industrie en huishoudens. In de legenda zijn deze groepen gebruikers vervangen door de letters X, Y en Z. Welke letter stelt het gebruik door huishoudens voor? A X B Y C Z

Op kaart 1 staat de herkomst van het drinkwater aangegeven en op kaart 2 de prijs van het drinkwater. Hieronder staan twee uitspraken over de kaarten 1 en 2. 1 Drinkwater dat gemaakt wordt van grondwater is over het algemeen goedkoper dan drinkwater dat gemaakt wordt van oppervlaktewater. 2 Het drinkwater op het waddeneiland Texel hoort bij het duurste drinkwater van Nederland. → Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet erachter of deze uitspraak juist is of onjuist.

In de wereld wordt op veel plaatsen irrigatie toegepast. Op de foto’s 1 en 2 is te zien dat dit op verschillende manieren kan gebeuren. Hieronder staan twee uitspraken over de foto’s 1 en 2. 1 De irrigatiemanier van foto 1 is zuiniger in gebruik dan de irrigatiemanier van foto 2. 2 Beide irrigatiemanieren worden toegepast in droge gebieden. → Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet erachter of deze uitspraak juist is of onjuist. kaart 3 Landschappen in China

tekst 1 China begint kolossaal waterproject Eind 2002 begon China met de uitvoering van het grootste, gevaarlijkste en duurste project sinds de bouw van de Chinese muur: de aanleg van een kanalensysteem dwars door het land dat enorme watermassa’s moet gaan verplaatsen. De pijlen geven de stroomrichting van het water aan.

Op kaart 3 staan de verschillende landschappen van China weergegeven. Ook staat met drie pijlen de mogelijke plaats aangegeven waar dit kanalensysteem (zie tekst 1) zou kunnen worden aangelegd. Welke pijl geeft de juiste stroomrichting van dit aan te leggen kanalensysteem aan? A pijl 1 B pijl 2 C pijl 3

kaart 4 Het Midden-Oosten tabel 1 Stroomgebied, watertoevoer en aanspraak op water van de Eufraat (afgerond op hele procenten) Land Deel stroomgebied van de Eufraat Watertoevoer aan de Eufraat Aanspraak op water uit de Eufraat Turkije 28% 88% 35% Irak 40% 1% 43% Syrië 17% 10% 22% Saudi-Arabië 15% 1% 0%

In klas 4 VMBO van het Carmel College wordt tijdens de aardrijkskundeles een watertribunaal (= waterrechtbank) nagespeeld. John treedt op namens Irak en voert argumenten aan die de aanspraak op 43% van het water uit de Eufraat door Irak moeten rechtvaardigen. → Geef een argument uit tabel 1 dat John kan gebruiken.

foto 3 Waterflessen op een strand in Thailand tekst 2 Water in flessen In veel ontwikkelingslanden zijn internationale bedrijven actief die bronwater produceren. Evian, Nestlé, Schweppes, Danone, Pepsi Cola en Coca Cola zijn voorbeelden van deze bedrijven die water in flessen op de markt brengen. Water in flessen is al gauw twintig keer zo duur als kraanwater.

→ Noem twee voorbeelden waar huishoudwater (zie tekst 3) in het huishouden voor gebruikt kan worden. foto’s 4, 5 en 6 Drie foto’s over waterproblemen op aarde foto 4 foto 5 foto 6 Onderschriften P, Q en R P Bomen sterven af doordat ze in het water komen te staan. Q De Qori Kalis-gletsjer in Peru heeft zich tussen 1983 en 2001 ruim 800 meter teruggetrokken. R Door de aanleg van de Drie-Klovendam in China zullen ruim 1,5 miljoen mensen moeten verhuizen.

Reizen is in onze tijd steeds meer een kwestie van tijd en steeds minder van afstand. Dit blijkt ook uit informatieborden boven onze snelwegen met bijvoorbeeld de tekst: ‘Reistijd Randstad 45 min.’ Zo’n informatiebord met deze tekst is een onderdeel van ...1… en geeft de reiziger een aanwijzing over …2… → Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en schrijf het juiste begrip er achter. Kies uit: een verkeersknooppunt een route-informatiesysteem de absolute afstand de relatieve afstand

Op kaart 5 staan met de letters X, Y en Z drie plaatsen aangegeven, waar dagelijks files kunnen voorkomen. Bij welke plaats komen de meeste, dagelijkse files voor op het Nederlandse snelwegennet? A bij plaats X B bij plaats Y C bij plaats Z kaart 6 Goederenvervoer naar soort vervoerswijze van 11 EU-landen in 2001

Pieter maakt een werkstuk over goederenvervoer in Europa. In zijn werkstuk heeft hij kaart 6 ingeplakt. Naar aanleiding van kaart 6 trekt hij vier conclusies: 1 Alle met cirkels aangegeven landen vervoeren evenveel goederen. 2 In alle met cirkels aangegeven landen is het vervoer over de weg het grootst. 3 Het aandeel van de binnenvaart is in Spanje het grootst in vergelijking met de andere met cirkels aangegeven landen. 4 Oostenrijk vervoert in verhouding meer goederen per pijpleiding dan de andere met cirkels aangegeven landen. Twee conclusies zijn juist. → Noteer op het antwoordblad de cijfers van de twee juiste conclusies.

tekst 5 In Duitsland groeit een ‘Nederlands’ vliegveld Veertig kilometer van Nijmegen groeit in Duitsland stilletjes en in rap tempo de ‘tweede luchthaven van Nederland’. Met geld van Nederlandse investeerders moet Niederrhein Airport Nederlandse en Duitse passagiers van Schiphol afpakken. kaart 8 Niederrhein Airport

Niederrhein Airport zou in de toekomst ook een concurrent kunnen worden van een Duitse mainport. Deze mainport staat op de derde plaats in de top-10 van grootste Europese luchthavens. Welke mainport wordt hier bedoeld (zie kaart 10)? A Düsseldorf B Berlijn C Stuttgart D Frankfurt kaart 11 kaart 12 Windsnelheid en windrichting Niederrhein Airport Windrichting: geeft weer hoe de vaak vorm de van wind de vanuit vlakken W O OO een bepaalde windrichting waaide. Z MMMaaaaaassstttrrriiiccchhhttt Legenda: 0 gemiddelde windkracht zwakke matige wind wind harde wind

Vliegtuigen stijgen en dalen het liefst met de neus in de wind. Welke van onderstaande plaatsen zou hierdoor het meeste te maken kunnen krijgen met de geluidsoverlast van opstijgende vliegtuigen van Niederrhein Airport? Maak hierbij gebruik van de kaarten 11 en 12. A Venray B Duisburg C Nijmegen D Venlo

Veel mensen die in de omgeving van Niederrhein Airport wonen, zijn vooral vanwege de geluidsoverlast tegen het vliegveld. Toch ziet de Kamer van Koophandel voordelen voor bedrijven. Voor welk onderstaand bedrijf zal dat vooral zo zijn? A een sigarettenfabriek in Zevenaar B een containeroverslagbedrijf in Nijmegen C een staalfabriek in Duisburg D een rozenkwekerij in Venray

Mike vindt dat grafiek 3 laat zien dat dit beleid wel enig succes heeft gehad als je 1960 met 2000 vergelijkt. → Geef met behulp van grafiek 3 een argument voor het standpunt van Mike. tekst 6 Bloemen onder je voeten Van Aalsmeer naar Schiphol over de weg is een drama. Dat is zeker als je weet dat de vracht uit verse snijbloemen bestaat. En dan liggen Aalsmeer en Schiphol ook nog dicht bij elkaar. Daarom gaat de bloemenveiling liever ondergronds. Door tunnelbuizen brengen automatisch bestuurde karretjes de vracht van Aalsmeer naar Schiphol, alleen nog maar inladen: een druk op de knop en rijden maar.

→ Noem twee belangrijke voordelen van dit ondergronds vervoer via tunnelbuizen. tekst 7 Onnodig transport voorkomen De meeste vrachtauto’s vervoeren vooral lucht, de meeste tankauto’s vooral water. Het streven ‘onnodig’ transport te voorkomen heeft de afgelopen jaren boeiende en slimme oplossingen opgeleverd. Een goed voorbeeld is de distributie van frisdrank in poedervorm. Op de plaats van bestemming voegt men er pas het water aan toe. Al heel lang worden meubels van IKEA vervoerd in onderdelen, in platte dozen, wat eveneens heel wat vervoer van lucht voorkomt.

Tijdens de behandeling van het onderwerp Transport en infrastructuur werd er ook aandacht geschonken aan het onderdeel ‘oriëntatie op leren en werken’. Mevrouw Eekers, docent en schooldekaan aan het Eurocollege, had daarvoor een fotokwartetspel over beroepen gemaakt (zie foto’s 8, 9, 10 en 11). → Op welke twee foto’s staan beroepen van mensen die werken aan de infrastructuur? Neem de cijfers van deze twee foto’s over op het antwoordblad.

Hieronder staan twee uitspraken naar aanleiding van figuur 2 en figuur 3. 1 Hamburg heeft wat betreft het containervervoer na 1992 de meest geleidelijke groei doorgemaakt. 2 Antwerpen slaat meer containers over dan Rotterdam. → Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet er achter of deze uitspraak juist is of onjuist.

In de periode 1999 - 2001 is de overslag van containers in Rotterdam gedaald (zie figuur 4). Wat is hiervoor de voornaamste oorzaak? A Dat komt door de toegenomen concurrentie van andere containerhavens. B Dat komt door de opkomst van andere vormen van goederenvervoer. C De havens zijn minder goed bereikbaar geworden.