bronnen

Eindexamen nederlands vmbo bb 2004, tijdvak 1 (lees- en schrijfvaardigheid)

opgave 1TEKST 1

Nederland klaar voor de trampoline Het Nederlandse landschap verandert. Ballonvaarders maken melding van een opvallend aantal ronde en rechthoekige vormen. Waarschijnlijk springt er ook nog iemand op. Dat zijn dus geen zwembaden en mini-graancirkels, maar trampolines. 1 Toen Yvonne de Jong en haar…

Nederland klaar voor de trampoline Het Nederlandse landschap verandert. Ballonvaarders maken melding van een opvallend aantal ronde en rechthoekige vormen. Waarschijnlijk springt er ook nog iemand op. Dat zijn dus geen zwembaden en mini-graancirkels, maar trampolines. 1 Toen Yvonne de Jong en haar Nieuw- Zeelandse man in 1986 in Nederland kwamen wonen, wilden ze in trampolines gaan handelen. Iedereen verklaarde hen 5 voor gek. In Nieuw-Zeeland hadden ze meegemaakt hoe binnen vijf jaar ieder gezin 6 45 Er zijn al trampolines vanaf vijfhonderd een trampoline aanschafte. Maar de meeste Nederlanders willen zo’n onveilig ding niet in de tuin. trampoline is veiliger dan een schommel of 2 10 Yvonne en haar man lieten eerst de 50 een wip", beweert hij. "Ongelukken gebeuren trampolines naar eigen ontwerp maken, maar dat werd te duur. Ze zochten vervolgens op internet naar fabrikanten. Inmiddels hebben ze een goedlopend bedrijf. Ze importeren 15 vanuit de VS, Australië, Nieuw-Zeeland en 7 China. "Kinderen blijven springen", verklaart 55 "Vergelijk het met de dvd-speler", zegt Yvonne het succes. Haar dochter kon er als kind in Nieuw-Zeeland al geen genoeg van krijgen. "Ze is nu 21 en als ze een slechte bui 20 heeft, gaat ze op haar trampoline springen." uit: Volkskrant, 27 april 2000 3 "Het mooie is dat je geen reclame hoeft te maken. Dat doen de kinderen zelf. Als ze een vriendje hebben met een trampoline, dan zitten ze daar de hele dag. Ouders vinden 25 het niet leuk dat hun kinderen nooit meer thuis zijn. Daarom kopen ze zelf ook maar een trampoline." 4 Het bedrijf heeft 85 verkopers in Nederland, allemaal mensen die zich 30 spontaan hebben gemeld. Eén van hen is boer Jan van Gompel uit Bladel. Hij wilde zijn zelfgemaakte trampoline inruilen voor een fabrieksexemplaar en vond het vreemd dat dit bij hem in de buurt niet kon. Nu heeft hij 35 zelf een showroom en verkoopt honderden toestellen per jaar. 5 Volgens hem zijn trampolines vooral populair in streken waar veel boeren wonen. "Onze kinderen spelen vaak rondom het 40 huis. Ze moeten dan wel wat te doen

opgave als beeld van het examen
Wat is de bedoeling van de schuingedrukte inleiding? A de opbouw van de tekst uitleggen B een persoonlijke mening over het onderwerp geven C een samenvatting van het artikel geven D het onderwerp van de tekst aankondigen
Welk kopje geeft het best de inhoud weer van alinea 2? A Een goedlopend bedrijf B Een slechte bui hebben C Eigen ontwerp D Zoeken op internet
Welk kopje geeft het best de inhoud weer van alinea 4? A Fabrieksexemplaar B Jan van Gompel C Zelfgemaakte toestellen
In deze tekst staan letterlijke uitspraken van Yvonne de Jong en van Jan van Gompel. In welke alinea komt Jan van Gompel voor het eerst letterlijk aan het woord? A in alinea 3 B in alinea 4 C in alinea 5 D in alinea 6
Een tekst bestaat vaak uit: 1 feiten; 2 de mening van de schrijver; 3 de mening van anderen. Waaruit bestaat deze tekst? A alleen uit 1 en 2 B alleen uit 1 en 3 C alleen uit 2 en 3 D uit 1, 2 en 3
Wat is de bedoeling van de laatste alinea? A een advies geven B een conclusie geven C een samenvatting geven D een waarschuwing geven
Welke zin geeft het best de hoofdgedachte van de tekst weer? A De trampoline wordt steeds populairder in Nederland. B Een trampoline is veiliger dan een schommel of een wip. C Ronde trampolines zijn het populairst. D Trampolines zijn populair in streken waar veel boeren wonen.

opgave 2TEKST 2

Ook jij mag de Warenklachtenlijn bellen Heb je een klacht over voedselvergiftiging na een etentje in een restaurant? Over onveilig gereedschap? Of over levensmiddelen die vreemd ruiken? Dan moet je 0800 – 0488 bellen, de Warenklachtenlijn. Dit gratis nummer is speciaal voor deze klachten…

Ook jij mag de Warenklachtenlijn bellen Heb je een klacht over voedselvergiftiging na een etentje in een restaurant? Over onveilig gereedschap? Of over levensmiddelen die vreemd ruiken? Dan moet je 0800 – 0488 bellen, de Warenklachtenlijn. Dit gratis nummer is speciaal voor deze klachten opengesteld door de Keuringsdienst van Waren (KvW). Omdat nog lang niet iedereen dat weet, vraagt de KvW hier extra aandacht voor. 1 De Keuringsdienst van Waren houdt toezicht op de kwaliteit van levens- 4 middelen. Dat gebeurt op verschillende manieren. Er worden bijvoorbeeld 45 voorbeelden gegeven. Bijvoorbeeld als 5 steekproeven gedaan in winkels. Restaurants worden getest door een 'mystery-guest', iemand van de KvW die zich voordoet als een gewone gast, maar die ondertussen alles heel goed in de 50 kan het zijn dat een consument een 10 gaten houdt. Ook wordt er soms een enquête gehouden onder consumenten. Maar de Keuringsdienst let niet alleen op levensmiddelen. Ook de veiligheid van 5 gebruiksartikelen, zoals gereedschap of 15 speelgoed, wordt nauwlettend in de gaten 55 waarbij de gevaarlijke onderdelen gehouden. speelgoed voor jonge kinderen waar kleine 2 De controleurs die dagelijks op pad zijn om de kwaliteit en de veiligheid van producten te bewaken, kunnen niet overal 60 omdat kinderen ze in hun mond kunnen 20 tegelijk zijn. Ze vinden het fijn als mensen in het hele land hen daarbij helpen door klachten te melden. Iedereen kan sinds kort dus de Warenklachtenlijn bellen, 6 waarna de Keuringsdienst kijkt of de klacht 25 ernstig genoeg is om een onderzoek in te stellen. 65 werd ingesteld, omdat een overtreding van de wet werd vermoed. De meeste klachten Onbekendheid 3 Een groot probleem voor de Keurings- dienst is, dat veel mensen helemaal niet weten dat de Warenklachtenlijn bestaat. 70 dat de extra aandacht voor de Waren- 30 En de mensen die het wel weten, hebben vaak geen idee welk nummer ze eigenlijk moeten bellen. Daarom wordt nu op allerlei manieren aan consumenten duidelijk gemaakt wanneer en hoe ze de 35 Warenklachtenlijn kunnen bellen. Er zijn bijvoorbeeld radiospots gemaakt. Op verscheidene plaatsen worden folders verspreid, zoals op kinderdagverblijven, in huisartsenpraktijken en bibliotheken. De 40 slagzin van die reclamecampagne is: 'Met ware klachten moet u nooit wachten. Bel direct 0800 – 0488'.

opgave als beeld van het examen
"De Keuringsdienst van Waren houdt toezicht op de kwaliteit van levensmiddelen. Dat gebeurt op verschillende manieren." (regels 1 - 4) → Welke drie manieren worden in alinea 1 genoemd?
In de schuingedrukte inleiding worden voorbeelden van klachten genoemd. In welke alinea's worden die voorbeelden verder toegelicht? A in alinea's 1 en 2 B in alinea's 3 en 4 C in alinea's 3 en 6 D in alinea's 4 en 5
Welk kopje geeft het best de inhoud van alinea 3 weer? A Bibliotheken B De Keuringsdienst C Radiospots D Reclamecampagne
Wat doen de mensen van de Keuringsdienst als iemand een klacht doorbelt? A Ze houden een enquête onder consumenten. B Ze kijken of de klacht ernstig genoeg is. C Ze leggen meteen een boete op. D Ze stellen meteen een onderzoek in.
Wat is het doel van de schrijver van deze tekst? A de lezer amuseren met enkele opvallende klachten B de lezer informeren over de activiteiten van de Keuringsdienst C de lezer overhalen om na een etentje 0800 - 0488 te bellen D de lezer overtuigen dat de Keuringsdienst belangrijk werk doet
Welke zin geeft het best de hoofdgedachte van de tekst weer? De Keuringsdienst van Waren A heeft dit jaar al ruim 40.000 telefoontjes gehad. B houdt toezicht op de kwaliteit van levensmiddelen. C kan niet op alle dingen tegelijk letten. D wil dat steeds meer mensen de Warenklachtenlijn kennen.

opgave 3TEKST 3

Nederlandse Vereniging van Diëtisten
141p
Wat is de belangrijkste bedoeling van de bovenste drie foto’s?
A de aandacht van de lezer trekken
B de lezer noodzakelijke informatie geven die niet in de tekst staat
C de tekst in de advertentie begrijpelijker maken
D duidelijk maken dat de advertentie over de Nederlandse Vereniging van Diëtisten gaat
151p
Voor wie is deze advertentie bedoeld?
A voor alle kinderen
B alleen voor dikke kinderen
C voor alle ouders
D alleen voor ouders van dikke kinderen
162p
De tekst noemt drie adviezen om de 'dikke problemen' te voorkomen.
Schrijf twee adviezen op.
172p
Waardoor zijn veel kinderen in Nederland te dik volgens deze advertentie?
Schrijf twee oorzaken op.
182p
Op welke twee manieren kan de lezer meer informatie krijgen volgens deze
advertentie?
191p
Makers van advertenties proberen op verschillende manieren de aandacht van de lezers
te trekken. Dat kan onder andere door:
1 beroemde kinderen af te beelden;
2 opvallende foto's of tekeningen te gebruiken;
3 opvallende en afwisselende lettertypes te gebruiken.
Welke manieren heeft de maker van deze advertentie gebruikt?
A alleen 1 en 2
B alleen 1 en 3
C alleen 2 en 3
D 1, 2 en 3
201p
Wat is het belangrijkste doel van deze advertentie?
De ouders
A amuseren met foto's van dikke kinderen.
B ervan overtuigen dat hun kinderen moeten bewegen en gezond moeten eten en
drinken.
C informeren over de Nederlandse Vereniging van Diëtisten.
D overhalen om hun kinderen een gezonde basis te geven.

opgave 4TEKST 4 SCHRIJFOPDRACHTEN

Oeps, bijna een dolfijn op tafel! Zo dicht mogelijk met je eettafeltje bij de dieren, alleen gescheiden door een 8 centimeter dikke glasplaat. Dat kan in het enige onderwaterrestaurant van Europa: De Lagune van het Dolfinarium in Harderwijk. Dineren middenin een reusachtig aquarium met diverse…

Oeps, bijna een dolfijn op tafel! Zo dicht mogelijk met je eettafeltje bij de dieren, alleen gescheiden door een 8 centimeter dikke glasplaat. Dat kan in het enige onderwaterrestaurant van Europa: De Lagune van het Dolfinarium in Harderwijk. Dineren middenin een reusachtig aquarium met diverse vissoorten, dolfijnen, zeehonden en zeeleeuwen. 1 In restaurant De Lagune zit iedereen het liefst met zijn tafeltje tegen de glaswand ‘geplakt’, want daarachter wordt door verschillende dieren voor een spetterend 45 eettafeltjes door. De ‘Trapper’ draagt een 5 spektakel gezorgd. Met name de dolfijnen vervelen geen moment, zo blijkt uit de vele reacties. “Moet je zien, moet je dáár zien”, gaat het de hele tijd. Kinderen hebben nauwelijks nog tijd om te eten. Ze drukken 50 verhalen aan de gasten. 10 zich met hun hele lijf tegen het glas, al zwaaiend en roepend om aandacht van de 4 voorbijflitsende dolfijnen. Mensen die aan tafel geen gespreksonderwerp hebben, hoeven nu eens niet naar de kaarsen of de 15 schilderijen aan de wand te staren, want er is 55 een verhaal meegeven over de indianen. Ik genoeg om naar te kijken en over te praten. om de sfeer te proeven en die naar 2 Het restaurant is in indiaanse stijl ingericht. Dat heeft een reden. “Toen we destijds een thema voor het restaurant 60 zijn echt benieuwd hoe het hier gaat. Helaas 20 zochten, wilden we een combinatie van dolfijnen met een natuurvolk”, vertelt Ger Koudijs, keukenmanager van De Lagune. “We gingen de wereldbol over en we kwamen terecht aan de westkust van 25 Canada. De indianen daar leefden temidden 5 65 van dolfijnen, orka’s, walvissen en zalm. Al hun voedsel kwam uit de zee, en dat was dus voornamelijk zalm, die ze op allerlei manieren klaarmaakten.” Vandaar dat op de 30 menukaart onder andere ‘een krokant rolletje 70 gekegeld. Dat zou toch zonde zijn van de van zalm en zeewier’ en ‘een op hout gerookte en daarna gestoomde zalmfilet’ te vinden zijn. De indianen kookten hun zalm in een gat in de grond. Op sommige dagen 35 wordt deze techniek hier voor de gasten gedemonstreerd. 3 De indiaanse invloed vind je ook terug in de aankleding van het restaurant. Er hangen wandkleden en maskers, er staan totempalen 40 en er klinkt indiaanse muziek. Ook zijn er videobeelden te zien van het leven van de

opgave als beeld van het examen
Wat is de bedoeling van de schuingedrukte inleiding van de tekst? A een conclusie geven van de tekst B een samenvatting geven van de tekst C het onderwerp van de tekst aankondigen D uitleg geven over de opbouw van de tekst
Welk kopje geeft het best de inhoud weer van alinea 2? A De Canadese westkust B Dolfijnen, orka's, walvissen en zalm C Een natuurvolk D Indiaanse stijl
Wat is het verband tussen alinea 2 en 3? A Alinea 2 en 3 vormen een opsomming. B Alinea 2 en 3 vormen een tegenstelling. C Alinea 2 noemt de oorzaak, alinea 3 het gevolg. D Alinea 2 noemt het doel, alinea 3 het middel.
"Ik heb nog steeds regelmatig contact met de mensen daar." (regels 58 - 59) Wie worden bedoeld met 'de mensen daar'? A de bezoekers van het Dolfinarium B de gasten van restaurant De Lagune C de indianen in Canada D de medewerkers van restaurant De Lagune
Een tekst bestaat vaak uit: 1 feiten; 2 de mening van de schrijver; 3 de mening van iemand anders. Waaruit bestaat de tekst 'Oeps, bijna een dolfijn op tafel!'? A alleen uit 1 en 2 B alleen uit 1 en 3 C alleen uit 2 en 3 D uit 1, 2 en 3
Wat is het belangrijkste doel van de schrijver van deze tekst? Hij wil de lezer A amuseren en informeren met een leuk verhaal over restaurant De Lagune. B ervan overtuigen dat De Lagune het beste visrestaurant van Europa is. C overhalen naar restaurant De Lagune te gaan.
Wat is de bedoeling van de laatste alinea? A een advies geven B een persoonlijke mening geven C een waarschuwing geven
Welke zin geeft het best de hoofdgedachte van de tekst weer? A De Lagune is het enige onderwaterrestaurant van Europa. B De Lagune is ingericht door Canadese indianen. C De 'Trapper' in De Lagune weet alles van de indianen. D Een etentje in De Lagune is iets heel speciaals.
SCHRIJFOPDRACHTEN Lees eerst de onderstaande tekst. Maak daarna de twee schrijfopdrachten. Stel je de volgende situatie voor. Bedenk daarbij dat als er 'je', 'jij' of 'jou(w)' staat, je telkens je eigen naam en/of adres en/of geboortedatum moet invullen. Je hebt een bijbaantje: op vrijdagavond en…

SCHRIJFOPDRACHTEN Lees eerst de onderstaande tekst. Maak daarna de twee schrijfopdrachten. Stel je de volgende situatie voor. Bedenk daarbij dat als er 'je', 'jij' of 'jou(w)' staat, je telkens je eigen naam en/of adres en/of geboortedatum moet invullen. Je hebt een bijbaantje: op vrijdagavond en zaterdag werk je in de supermarkt. Op zekere dag hoor je een paar collega's praten over de organisatie van het jaarlijkse personeelsfeest. Ze zoeken nog mensen die ideeën hebben en die mee willen helpen met de organisatie. Jij meldt je aan, want je hebt een prima idee! Niet zo lang geleden heb jij met je ouders gegeten in De Lagune bij het Dolfinarium in Harderwijk. Je hoorde toen dat je daar ook themafeesten kon houden voor grote groepen. Je collega's reageren meteen enthousiast en vragen of jij bij het Dolfinarium de benodigde folders wilt bestellen.

→ Schrijf een korte zakelijke brief naar het Dolfinarium in Harderwijk. Het adres is Postbus 9114, de postcode is 3840 GC HARDERWIJK. In je brief vermeld je de volgende gegevens: • wie je bent en waar je werkt • dat je een personeelsfeest wilt organiseren • dat je informatie over themafeesten wilt…

→ Schrijf een korte zakelijke brief naar het Dolfinarium in Harderwijk. Het adres is Postbus 9114, de postcode is 3840 GC HARDERWIJK. In je brief vermeld je de volgende gegevens: • wie je bent en waar je werkt • dat je een personeelsfeest wilt organiseren • dat je informatie over themafeesten wilt • dat je graag een folder ontvangt met informatie over zaalverhuur • dat je graag een prijslijst en een routebeschrijving ontvangt • dat je de informatie op je thuisadres wilt ontvangen.

Een week nadat je de brief hebt verstuurd, ontvang je alle informatie die je aangevraagd hebt. In de folder staat van alles over feesten die gehouden kunnen worden in de zalen van het Dolfinarium. Achter in de folder vind je een aanvraagformulier.
→ Vul het aanvraagformulier in. Gebruik het onderstaande overzicht én de volgende gegevens: • op het personeelsfeest komen 75 mensen • het feest wordt gehouden in de kleinste zaal • je kiest zelf één van de genoemde thema's • je wilt een maaltijd die niet duurder is dan € 15 p.p. • de datum van het…

→ Vul het aanvraagformulier in. Gebruik het onderstaande overzicht én de volgende gegevens: • op het personeelsfeest komen 75 mensen • het feest wordt gehouden in de kleinste zaal • je kiest zelf één van de genoemde thema's • je wilt een maaltijd die niet duurder is dan € 15 p.p. • de datum van het feest is zaterdag 23 oktober 2004. Welke zalen kunt u reserveren?   Feestzaal ‘De Parel’ 350 personen Feestzaal ‘Barracuda’ 400 personen ‘De Parel’ en ‘Barracuda’ samen 750 personen Filmtheater 564 personen Lagune Restaurant 50 tot 200 personen Strandpaviljoen 300 personen Clubhuis 300 personen     Welk thema kiest u?   Indianen van de Canadese Westkust € 20,00 p.p. Oud-Engelse Roeiclub € 22,50 p.p. Op de Zuidpool € 17,50 p.p. Dol-fijn kinderfeest € 10,00 p.p.     Welke maaltijd(en) wilt u gebruiken?   Lunch € 12,50 p.p. Diner Vanaf € 25,00 p.p. Barbecue € 15,00 p.p. Koud buffet € 15,00 p.p. Warm buffet € 20,00 p.p. naar informatie van het Dolfinarium in Harderwijk