opgave 2Nederland (1848-1914)
11pHieronder en op de volgende pagina staan in totaal drie afbeeldingen die
te maken hebben met de ontwikkeling van de Nederlandse democratie.
afbeelding 1
Koning Willem II keurt een grondwetswijziging goed:
Toelichting
Op de afbeelding staat: Herziening van de Grondwet: Ontwerp van Wet
nummer 1. Allen, die dit zullen zien of horen en lezen, gegroet!
afbeelding 2
Een revolutie van liberalen:
afbeelding 3
Vrouwen komen op voor het kiesrecht:
Zet de afbeeldingen in de juiste volgorde, van vroeger naar later.
22pHieronder staan vier rechten die sinds 1848 horen bij het Nederlandse
parlement:
1 recht van amendement
2 recht van enquête
3 recht van initiatief
4 recht van interpellatie
Welke
twee rechten hebben de leden van de Tweede Kamer wél,
maar de leden van de Eerste Kamer niet?
31pEen foto gemaakt in Assen rond 1900:
Toelichting
Op het vaandel links staat: Plaatscomité voor algemeen kiesrecht Assen.
Op het bord staat: Op voor het algemeen kiesrecht!
Van welk grondrecht maken de mensen op de foto gebruik?
emancipatie
recht op bestaanszekerheid
referendum
vrijheid van meningsuiting
41pVan een politicus uit het begin van de twintigste eeuw is het volgende
bekend:
− Deze politicus vond dat het protestantse geloof invloed moest hebben
op de wetgeving.
− Deze politicus vond dat mensen niet naar de paus moesten luisteren.
− Deze politicus was de oprichter van de ARP.
Over welke politicus gaat het?
A. Jacobs
A. Kuyper
H. Schaepman
P.J. Troelstra
52pHieronder staan drie standpunten van groepen rond het jaar 1900:
a De paus speelt een belangrijke rol in ons leven.
b Wij strijden voor een achturige werkdag.
c Wij vinden dat de regering zich zo weinig mogelijk moet bemoeien met
de economie.
Hieronder staan twee politieke partijen en twee politieke stromingen:
1 ARP
2 katholieken
3 liberalen
4 SDAP
Geef per standpunt aan welke politieke partij of politieke stroming
daarbij hoort. Let op! Iedere politieke partij of politieke stroming mag
maar één keer worden gebruikt. Er blijft één politieke partij of politieke
stroming over.
opgave 3De Eerste Wereldoorlog (1914-1918)
62pHieronder staan vijf mogelijke oorzaken van oorlogen uit de twintigste
eeuw:
1 atoomwapens
2 bondgenootschappen
3 communisme
4 militarisme
5 Verdrag van Versailles
Welke
twee oorzaken passen bij de Eerste Wereldoorlog?
71pHieronder en op de volgende pagina staan in totaal vier afbeeldingen die
te maken hebben met het begin van de Eerste Wereldoorlog.
afbeelding 1
De dader van een moord in Sarajevo wordt opgepakt:
afbeelding 2
Franse soldaten rijden de binnenvallende Duitsers tegemoet:
afbeelding 3
Franse soldaten graven een loopgraaf:
afbeelding 4
Vrijwilligers staan in de rij om zich in te schrijven voor het Britse leger:
Op welke afbeelding is de aanleiding van de Eerste Wereldoorlog te
herkennen?
afbeelding 1
afbeelding 2
afbeelding 3
afbeelding 4
82pEen foto van een grensafsluiting uit de Eerste Wereldoorlog (1915):
Toelichting
Op het bord staat: Waarschuwing, hoogspanning – doodsgevaar.
Hieronder staat een invulopdracht over de foto:
1 Op de foto is … (de Dodendraad / het IJzeren Gordijn) te zien.
2 De foto is gemaakt op de grens tussen … (België en Nederland /
Duitsland en Frankrijk).
3 De grensafsluiting op de foto is bedoeld om … (weggelopen Duitse
soldaten / Joodse burgers) tegen te houden.
Kies telkens uit de twee mogelijkheden.
91pHieronder staan twee propagandaposters uit de Eerste Wereldoorlog:
Op de poster staat: Ik wil JOU voor het
Amerikaanse leger.
Welke van deze twee posters is als
eerste verspreid? Geef een
argument voor je keuze.
101pTijdens de Eerste Wereldoorlog meldden veel Nederlandse vrijwilligers
zich voor het Franse leger. De Nederlandse regering was hier niet blij
mee en trad streng op. Deze vrijwilligers konden hun Nederlands paspoort
kwijtraken.
Wat is de reden waarom de Nederlandse regering niet blij was met deze
vrijwilligers?
Nederland moest zich verdedigen tegen de Franse inval.
Nederland vocht mee aan de kant van de Centralen.
Nederland was de vijand van Groot-Brittannië.
Nederland was neutraal in de oorlog.
opgave 5De Tweede Wereldoorlog (1939-1945)
151pEen dagboekfragment van een soldaat (1939):
Rond half zeven trekken we over de vroegere Poolse grens. Daar staat het grenskantoor en iets verder de zware slagboom. Hier zijn onze kameraden dus begonnen aan hun snelle opmars. De zon schijnt en er is geen spoor van oorlog te zien. We marcheren zo’n vijftig kilometer en dan komen we aan bij onze slaapplaats.
Uit welk land komt de schrijver van het dagboek?
de Verenigde Staten
Duitsland
Groot-Brittannië
Polen
162pHieronder staan drie uitspraken die te maken hebben met het begin van
de Tweede Wereldoorlog:
1 Frankrijk wordt binnen enkele weken verslagen door het Duitse leger.
2 Groot-Brittannië en de Verenigde Staten beginnen met een aanval op
Duitsland.
3 Het Nederlandse leger vecht vanaf het begin mee aan de kant van de
Geallieerden.
Geef per uitspraak aan of deze
juist of
onjuist is.
172pDrie situaties in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog:
1 In mei 1940 geeft de generaal van het Nederlandse leger zich over
aan de Duitsers.
2 Er worden Joodse onderduikers verraden bij de politie.
3 Ramen van huizen worden verduisterd na een oproep van de
burgemeester.
Vier begrippen:
a aanpassing
b capitulatie
c collaboratie
d verzet
Geef per situatie aan welk begrip daarbij hoort.
Let op! Er blijft één
begrip over.
181pNederland was tijdens de Tweede Wereldoorlog een dictatuur.
Waardoor werd Nederland een dictatuur?
De nazi’s hadden de macht overgenomen.
De nazi’s werden verslagen door de Geallieerden.
Nederland werd een rechtsstaat.
Nederland werd een republiek.
191pEngelse schoolkinderen schuilen (juli 1940):
Waarvoor schuilen deze schoolkinderen?
voor een atoombom
voor een bombardement
voor een gasaanval
voor een razzia
202pIn 1941 sloten twee grote landen zich aan bij de Geallieerden.
Welke twee grote landen sloten zich in 1941 aan bij de Geallieerden?
211pVan een historische gebeurtenis tijdens de Tweede Wereldoorlog is het
volgende bekend:
− Deze gebeurtenis duurde van augustus 1942 tot februari 1943.
− Deze gebeurtenis wordt gezien als een keerpunt in de Tweede
Wereldoorlog.
Welke historische gebeurtenis wordt bedoeld?
D-Day
de aanval op Pearl Harbor
de atoombom op Hiroshima
de Slag bij Stalingrad
221pEen bekendmaking van het Duitse leger (1944):
BEVEL Op bevel der Duitsche Weermacht moeten alle mannen in den leeftijd van 17 t/m 40 jaar zich voor den arbeidsinzet aanmelden. Hiervoor moeten ALLE mannen van dezen leeftijd onmiddellijk na ontvangst van dit bevel met de voorgeschreven uitrustig op straat gaan staan. Op hen, die pogen te ontvluchten of weerstand te bieden, zal worden geschoten.
Over welk begrip gaat deze bron?
gedwongen tewerkstelling
landverraad
onderduiken
razzia
232pHieronder en op de volgende pagina staan in totaal vier afbeeldingen die
horen bij de Tweede Wereldoorlog.
afbeelding 1
Nederlandse soldaten:
afbeelding 2
Toelichting
Op de poster staat: Door eenheid sterk en vrij. N.S.B.
afbeelding 3
afbeelding 4
Voedselbonnen:
Hieronder staan drie begrippen die horen bij de Tweede Wereldoorlog:
− distributiesysteem
− mobilisatie
− een vorm van verzet
Geef per begrip aan welke afbeelding daarbij hoort.
Let op! Er blijft
één afbeelding over.
opgave 7De nieuwe wereldorde (vanaf 1990)
312pHieronder staan drie uitspraken die gaan over de NAVO vanaf 1990 na de
val van het communisme:
1 De belangrijkste taak van de NAVO is zorgen voor meer welvaart.
2 Een nieuwe taak van de NAVO is het bestrijden van terrorisme.
3 Enkele Oost-Europese landen worden lid van de NAVO.
Geef per uitspraak aan of deze
juist of
onjuist is.
321pIn 1990 werden Oost- en West-Duitsland weer samen één land. Niet
iedereen was blij met deze eenwording. Er waren voorstanders van de
eenwording, maar ook tegenstanders. De voorstanders zeiden dat één
Duitsland goed was voor de Europese economie en welvaart.
Noem een argument van de
tegenstanders van de Duitse
eenwording.
331pHieronder staan drie uitspraken over de geschiedenis van Nederland:
1 De eerste gastarbeiders komen naar Nederland.
2 De kosten voor de verzorgingsstaat stijgen.
3 De Nederlandse economie groeit sterk.
Welke uitspraken horen bij Nederland in de periode 1990-2000?
1 en 2
1 en 3
2 en 3
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
